![\"\"\/](\"https:\/\/sosyalistbirlik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Article-1-1024x576.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n<\/p>\n\n\n\n
Pan Shiwei, \u015eanghay Sosyal Bilimler Akademisi \u00c7in Marksizmi Enstit\u00fcs\u00fc’n\u00fcn onursal ba\u015fkan\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 \u00c7in sosyalizmi, parti in\u015fas\u0131 ve siyasi geli\u015fim \u00fczerine odaklanmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Yay\u0131nlanm\u0131\u015f eserleri aras\u0131nda A Study of the Chinese Model <\/em>ve World Socialist Research Yearbook <\/em>bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n‘Yirmi Birinci Y\u00fczy\u0131l Sosyalizminin Yeni Bi\u00e7imleri’ makalesi ilk olarak <\/em>Wenhua, say\u0131 no. 3’te (Haziran 2023) yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\nSo\u011fuk Sava\u015f’\u0131n sona ermesinin ard\u0131ndan otuz y\u0131ll\u0131k bir geni\u015flemenin ard\u0131ndan liberal kapitalizm \u015fimdi bir krizle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya. D\u00fcnya, ekonomik durgunluk, jeopolitik \u00e7at\u0131\u015fmalar, toplumsal ayr\u0131\u015fmalar ve y\u0131k\u0131c\u0131 yeni teknolojilerin yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 \u00f6nemli zorluklar\u0131n ortas\u0131nda bir belirsizlik sisiyle sar\u0131lm\u0131\u015f durumda. Bu tarihsel kav\u015fakta, sosyalizmi yeniden canland\u0131rmak ve yirmi birinci y\u00fczy\u0131l\u0131n yeni ko\u015fullar\u0131na uygun sosyalist teorileri daha da geli\u015ftirmek, insanl\u0131k i\u00e7in yeni bir gelece\u011fin yolunu a\u00e7mak gerekmektedir.<\/p>\n\n\n\n
Marx ve Engels’in Kom\u00fcnist Manifesto’da <\/em>en \u00fcnl\u00fc sentezini yapt\u0131klar\u0131 sosyalizmin \u00fctopyadan bilime temel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn\u00fc tamamlad\u0131klar\u0131 on dokuzuncu y\u00fczy\u0131l\u0131n ortalar\u0131ndan bu yana d\u00fcnya sosyalizmi uzun bir yol kat etti. Ge\u00e7ti\u011fimiz 175 y\u0131l boyunca, nesilden nesile sosyalistler Marx ve Engels’in izinden giderek sosyalizmi salt d\u00fc\u015f\u00fcnsel bir kavram olmaktan \u00e7\u0131kar\u0131p s\u0131n\u0131f m\u00fccadelelerine, siyasi \u00f6rg\u00fctlenmelere, toplumsal devrimlere, h\u00fck\u00fcmetlere ve uygarl\u0131k bi\u00e7imlerine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek i\u00e7in yorulmadan \u00e7al\u0131\u015ft\u0131lar. Sosyalizmin tarihsel geli\u015fimi \u00fc\u00e7 ana bi\u00e7ime ayr\u0131labilir.<\/p>\n\n\n\nB\u0130R\u0130NC\u0130S\u0130: Avrupa Kapitalizminin Merkezlerinde Klasik Formda Sosyalizm<\/strong><\/p>\n\n\n\nSosyalist hareket Avrupa’da ortaya \u00e7\u0131kt\u0131 ve \u00fctopyadan bilime d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc de tesad\u00fcfi olmayan bir \u015fekilde orada ger\u00e7ekle\u015ftirdi. Bu b\u00f6lge yani Avrupa kapitalizmin geli\u015fiminden faydalanarak d\u00fcnyan\u0131n en geli\u015fmi\u015f b\u00f6lgesi haline gelmi\u015ftir. B\u00fcy\u00fck Avrupa \u00fclkeleri, Sanayi Devrimi’nin ilk hamle avantaj\u0131yla yeni ve g\u00fc\u00e7l\u00fc \u00fcretici g\u00fc\u00e7ler yaratt\u0131. \u0130\u00e7eride, yeni bir y\u00f6netici s\u0131n\u0131f, burjuvazi \u00f6ne \u00e7\u0131kt\u0131. Burjuva devriminin \u00e7e\u015fitli bi\u00e7imleri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla bu s\u0131n\u0131f, bir dizi Avrupa \u00fclkesinde iktidar\u0131 ele ge\u00e7irerek modern ulus-devlet de dahil olmak \u00fczere ilgili sosyal, siyasi, pazar ve k\u00fclt\u00fcrel yap\u0131lar\u0131 yaratt\u0131. Erken kapitalist modernle\u015fmenin ilerlemeleri ve d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmleri nihayetinde Avrupa’da kasvetli orta\u00e7a\u011f d\u00f6nemini geride b\u0131rakt\u0131. D\u0131\u015far\u0131dan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, s\u00fcrekli s\u00f6m\u00fcrgeci yay\u0131lma ve askeri sava\u015flar, kendi dinini yayma ve k\u00fclt\u00fcrel sald\u0131rganl\u0131k gibi kapsaml\u0131 ara\u00e7larla modernle\u015fmeye \u00f6nc\u00fcl\u00fck eden bu Avrupa \u00fclkeleri, Avrupa merkezli sonraki y\u00fczy\u0131llar boyunca s\u00fcrecek k\u00fcreselle\u015fmenin ba\u015flang\u0131c\u0131n\u0131 olu\u015fturmu\u015ftur. Bu d\u00f6nemde, Avrupa kapitalizminin i\u00e7 ve d\u0131\u015f geli\u015fiminin i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7ti\u011fini ve kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 olarak ko\u015fulland\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmek gerekir: siyasetin, ekonominin, k\u00fclt\u00fcr\u00fcn ve toplumun i\u00e7 geli\u015fimi d\u0131\u015f geni\u015flemeyi itmi\u015f ve d\u0131\u015f geni\u015flemeyi y\u00f6nlendirmi\u015ftir; buna kar\u015f\u0131l\u0131k, d\u0131\u015f geni\u015fleme i\u00e7 geli\u015fimi b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde desteklemi\u015f ve g\u00fc\u00e7lendirmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n
Ancak Avrupa kapitalizminin g\u00f6z kama\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 ba\u015far\u0131lar\u0131n\u0131n ard\u0131nda, yeni bir sosyalist d\u00fc\u015f\u00fcnce sessizce ye\u015feriyor ve \u00e7\u0131\u011f\u0131r a\u00e7\u0131yordu. Avrupa kapitalizminin ekonomik ve siyasi geli\u015fimi Marksizmin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 i\u00e7in gerekli toplumsal ko\u015fullar\u0131 yaratt\u0131; i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fcmesi ve kendi \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 savunmak i\u00e7in i\u015f\u00e7i hareketinin y\u00fckseli\u015fi s\u0131n\u0131fsal temeli sa\u011flad\u0131; sosyal bilimlerin, felsefenin ve ekonominin geli\u015fmesini te\u015fvik ederek entelekt\u00fcel ortam\u0131 sa\u011flad\u0131. Bu <\/em>\u00e7e\u015fitli unsurlar bir araya gelerek Kom\u00fcnist Manifesto<\/em>‘nun yay\u0131nlanmas\u0131 ve bilimsel sosyalizmin do\u011fu\u015fuyla sonu\u00e7land\u0131. Bilimsel sosyalizmin kurucular\u0131 – Marx, Engels ve \u00e7a\u011fda\u015flar\u0131 – kapitalist geli\u015fmenin ba\u015far\u0131lar\u0131n\u0131 hakl\u0131 olarak kabul etmi\u015f ve tebrik etmi\u015flerdir.<\/p>\n\n\n\nAncak onlar\u0131 benzerlerinin \u00e7o\u011fundan ay\u0131ran \u015fey, Avrupa kapitalizmini ac\u0131mas\u0131zca ele\u015ftirmeleri ve g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fte ba\u015far\u0131l\u0131 olan kapitalist sistemin kendi sonunu getirece\u011fine olan kesin inan\u00e7lar\u0131yd\u0131. Bu sosyalist \u00f6nc\u00fcler, kapitalizmin \u00fcretici g\u00fc\u00e7leri ve maddi zenginli\u011fi geli\u015ftirmesine ve bununla ba\u011flant\u0131l\u0131 olarak siyaset, toplum ve k\u00fclt\u00fcr alan\u0131ndaki ilerlemelere ra\u011fmen, sistemin, kapitalizmin sadece hafifletebilece\u011fi ancak kesinkes ortadan kald\u0131ramayaca\u011f\u0131 derin i\u00e7sel \u00e7eli\u015fkilere ve eksikliklere sahip oldu\u011funa korkusuzca i\u015faret ettiler. Bu nedenle, kapitalizm hi\u00e7bir zaman insan\u0131n toplumsal geli\u015fiminin nihai bi\u00e7imi olarak g\u00f6r\u00fclemez. Tarihte ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r ve tarih taraf\u0131ndan olumsuzlanacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Bu d\u00f6nemin sosyalistleri, de\u011fi\u015fim yaratma ve kapitalizmi a\u015fma g\u00fcc\u00fcn\u00fcn i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 ve bask\u0131ya maruz kalan di\u011fer toplumsal g\u00fc\u00e7lerin elinde oldu\u011funa inan\u0131yordu. Onlara g\u00f6re, burjuvazinin elinde s\u00f6m\u00fcr\u00fc ve bask\u0131n\u0131n devam etmesine boyun e\u011fmektense, devrimi s\u00fcrd\u00fcrmek ve eski d\u00fcnyay\u0131 ve \u00e7\u00f6kmekte olan kapitalist sistemi par\u00e7alamak i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n \u00e7\u0131kar\u0131na olacakt\u0131. Siyasi m\u00fccadeleler ve toplumsal devrimler yoluyla ezilen s\u0131n\u0131flar burjuvaziyi devirecek, egemen s\u0131n\u0131f haline gelecek ve kapitalizmin yerine daha rasyonel ve insanc\u0131l bir sistem in\u015fa edecekti. \u0130deal sistem, sonunda daha ileri bir geli\u015fme bi\u00e7imi olan kom\u00fcnizme do\u011fru ilerleyecek olan sosyalizmdi. Gelecekteki bu ideal toplumun kesin ayr\u0131nt\u0131lar\u0131 tasvir edilemese de, bu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrler i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n ve siyasi partilerinin ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak buna do\u011fru ilerleyece\u011fini iddia ediyorlard\u0131. En \u00f6nemlisi, bu sosyalist ku\u015fak kapitalizmi ele\u015ftirme ve sosyalizmi savunma s\u00fcrecinde, insan\u0131n toplumsal geli\u015fiminin genel yasalar\u0131n\u0131 dam\u0131tm\u0131\u015f ve \u00f6z\u00fcnde tarihsel materyalizm olan yeni bir d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc ve metodoloji form\u00fcle etmi\u015ftir. Bu, birbirini izleyen nesillerin d\u00fcnyay\u0131 ve insanl\u0131k tarihinin hareketini daha do\u011fru bir \u015fekilde anlamalar\u0131n\u0131 sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. Bu d\u00f6nemde Avrupa’da geli\u015fen sosyalist d\u00fc\u015f\u00fcncenin klasik bi\u00e7imi \u00fc\u00e7 temel unsurdan olu\u015fuyordu:<\/p>\n\n\n\n
1.Sosyalizm ancak kapitalizmin en geli\u015fmi\u015f oldu\u011fu toplumlarda ortaya \u00e7\u0131kabilir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Sosyalizmi in\u015fa etmek i\u00e7in gereken \u00fcretici g\u00fc\u00e7ler, siyasi bi\u00e7imler ve ideolojik kaynaklar kapitalizmin geli\u015fmi\u015f bi\u00e7imleri i\u00e7inde \u00fcremektedir.<\/p>\n\n\n\n
2. Kapitalizm ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak olumsuzlanabilir ve a\u015f\u0131labilir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Kapitalizm kendini ne kadar s\u00fcrd\u00fcr\u00fcrse s\u00fcrd\u00fcrs\u00fcn, nihayetinde insanl\u0131k tarihinin sadece bir par\u00e7as\u0131 olacakt\u0131r. Kapitalizm, ko\u015fullar geli\u015ftik\u00e7e i\u00e7sel iyile\u015ftirmeler yapabilse bile, do\u011fas\u0131nda var olan \u00e7eli\u015fkiler nedeniyle ebedi bir sistem olmayacakt\u0131r. Kapitalizm, tarihsel misyonunu yerine getirdikten sonra tarihe g\u00f6m\u00fclmekten kurtulamaz.<\/p>\n\n\n\n
3. Kapitalizmin sonu sosyalizmin ba\u015flang\u0131\u00e7 noktas\u0131d\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Sosyalizm, insanl\u0131\u011f\u0131n halihaz\u0131rda yaratm\u0131\u015f oldu\u011fu \u00fcretici g\u00fc\u00e7ler, maddi zenginlik, entelekt\u00fcel geli\u015fim ve entelekt\u00fcel modernle\u015fme \u00fczerine in\u015fa edilecektir. Sosyalizm tam da kapitalizm alt\u0131nda biriken bu kaynaklar temelinde \u00fcretici g\u00fc\u00e7ler ve \u00fcretim ili\u015fkileri aras\u0131ndaki gerilim ve \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131 \u00e7\u00f6zmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131r ve sosyalizm \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131 \u00fczerindeki \u00f6zel m\u00fclkiyetin k\u0131s\u0131tlamalar\u0131n\u0131 a\u015fmaya ve bu d\u00fczenden kaynaklanan t\u00fcm \u00e7eli\u015fkileri \u00e7\u00f6zmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Sosyalizm asl\u0131nda kapitalizmin bir ele\u015ftirisi ve olumsuzlamas\u0131 olsa da, sosyalizm bunun \u00f6tesinde olan yeni bir toplumu hedefler. Kapitalizm ne kadar geli\u015firse, sosyalizm i\u00e7in maddi temeli ve di\u011fer ko\u015fullar\u0131 o kadar haz\u0131rlar. Benzer \u015fekilde, kapitalizmin \u00fcretici g\u00fc\u00e7leri daha ileri hale geldik\u00e7e, \u00fcretim ili\u015fkileri daha karma\u015f\u0131k hale geldik\u00e7e ve devlet y\u00f6netimi daha sofistike hale geldik\u00e7e, daha y\u00fcksek \u00fcretkenli\u011fe ula\u015fmak, daha b\u00fcy\u00fck \u00fcretici g\u00fc\u00e7ler geli\u015ftirmek, ger\u00e7ek adaleti sa\u011flamak ve uyumlu bir toplum in\u015fa edebilmek giderek zorla\u015fmaktad\u0131r. Ba\u015fka bir deyi\u015fle, yeni bir sosyalist toplum in\u015fa etme ihtiyac\u0131 kapitalizmle birlikte b\u00fcy\u00fcmektedir. \u0130nsanl\u0131k bu daha iyi toplumu in\u015fa etme kapasitesine sahiptir. Sosyalist klasikler, insanl\u0131\u011f\u0131n kapitalizmin cang\u0131l\u0131ndan ge\u00e7mesi i\u00e7in yolu ayd\u0131nlatan ve halka sosyalizme do\u011fru uzun tarihsel m\u00fccadeleye kat\u0131lmalar\u0131 i\u00e7in ilham veren muazzam bir canl\u0131l\u0131\u011fa sahip kapsaml\u0131 bir anlat\u0131 sunar.<\/p>\n\n\n\n
Sosyalizmin \u0130kinci Bi\u00e7imi: S\u00f6m\u00fcrgelerde ve Yar\u0131-S\u00f6m\u00fcrgelerde Sosyalizmin D\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcc\u00fc Bi\u00e7imleri<\/strong><\/p>\n\n\n\nYirminci y\u00fczy\u0131l boyunca sosyalizm, Avrupa da olu\u015fan klasik sosyalizmin beklentilerinden \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde farkl\u0131 bir \u015fekilde geli\u015fti. Sosyalist geli\u015fme, do\u011frusal bir \u015fekilde ilerlemek yerine, Sovyetler Birli\u011fi ve Do\u011fu Avrupa’daki ba\u015far\u0131l\u0131 devrimlerin ve sosyalist geli\u015fmelerin daha sonra tersine d\u00f6nmesi de dahil olmak \u00fczere, birbirini takip eden zirveler ve dip noktalar \u015feklinde ger\u00e7ekle\u015fmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n
Sosyalizm, muhtemel beklenen alanlarda, yani Avrupa’n\u0131n geli\u015fmi\u015f kapitalist \u00fclkelerinde ortaya \u00e7\u0131kamad\u0131. Ancak, klasik Marksist yazarlar\u0131n vizyonunun \u00f6tesinde yeni geli\u015fme alanlar\u0131 ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Sosyalizm, k\u00fcresel kapitalizmin i\u00e7inde de\u011fil, d\u0131\u015f\u0131nda; en geli\u015fmi\u015f \u00fcretici g\u00fc\u00e7lere sahip \u00fclkelerde de\u011fil, ekonomik olarak az geli\u015fmi\u015f b\u00f6lgelerde; Bat\u0131’da de\u011fil, Bat\u0131 d\u0131\u015f\u0131 \u00fclkelerde; geleneksel, kentsel s\u0131n\u0131f m\u00fccadelelerinden de\u011fil, emperyalizmin k\u0131skac\u0131 alt\u0131ndaki s\u00f6m\u00fcrge ve yar\u0131-s\u00f6m\u00fcrgelerdeki ulusal kurtulu\u015f hareketlerinden do\u011fmaya ba\u015flad\u0131. Sosyalizmin temel anlam\u0131 ve mant\u0131\u011f\u0131 yeniden tan\u0131mland\u0131. Sosyalizmin Rusya, \u00c7in ve di\u011fer yerlerdeki ola\u011fan\u00fcst\u00fc at\u0131l\u0131mlar\u0131 klasik Marksizmi a\u015fm\u0131\u015f ve d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcc\u00fc sosyalizmin farkl\u0131 bir bi\u00e7imini olu\u015fturmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n
Sosyalist d\u00fc\u015f\u00fcnce a\u00e7\u0131s\u0131ndan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, kapitalizmin temel \u00f6zelliklerinden biri kapitalizmin d\u00fcnyay\u0131 fethetmesidir. Bat\u0131l\u0131 olmayan geni\u015f b\u00f6lgelerin i\u015fgali ve ya\u011fmalanmas\u0131, Avrupa’n\u0131n kapitalist merkezlerinin refah ve konforunu s\u00fcrd\u00fcrmek i\u00e7in gereklidir. Zengin \u00fclkelerin kalk\u0131nmas\u0131, yoksul \u00fclkelerin az geli\u015fmi\u015fli\u011fi \u00fczerine in\u015fa edilmi\u015ftir. Bu \u015fekilde kapitalizm sadece i\u00e7 e\u015fitsizlik de\u011fil, ayn\u0131 zamanda d\u0131\u015f d\u00fcnyada e\u015fitsizlik de yarat\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Klasik Marksist yazarlar, kapitalist s\u00f6m\u00fcrgeci yay\u0131lman\u0131n Bat\u0131 d\u0131\u015f\u0131 geni\u015f d\u00fcnya \u00fczerindeki y\u0131k\u0131c\u0131 etkisinin fark\u0131na varm\u0131\u015f, ancak \u00e7e\u015fitli nesnel tarihsel ko\u015fullar nedeniyle bu konuda sistematik ve ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir g\u00f6r\u00fc\u015f geli\u015ftirememi\u015flerdir. S\u00f6m\u00fcrge ve yar\u0131-s\u00f6m\u00fcrgelerin kapitalist ve emperyalist sald\u0131rganl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 ulusal kurtulu\u015f m\u00fccadeleleri, Lenin ve onu izleyen Marksist teorisyenlere kadar daha ciddi bir ilgi g\u00f6rmemi\u015ftir. Bu daha b\u00fcy\u00fck vurguyu yans\u0131tan klasik \u00f6nerme, “d\u00fcnya i\u015f\u00e7ileri, birle\u015fin!”, “d\u00fcnya i\u015f\u00e7ileri ve ezilen halklar, birle\u015fin!” olarak geni\u015fletildi. O d\u00f6nemde sosyalist teori ve prati\u011fin oda\u011f\u0131 hala merkez kapitalist \u00fclkeler olsa da, Avrupa sosyalist hareketinin geni\u015f s\u00f6m\u00fcrge ve yar\u0131-s\u00f6m\u00fcrgelerdeki etkisi artmaya devam etti. Kapitalizme y\u00f6nelik sosyalist ele\u015ftiriler, gelecekteki daha iyi bir toplum ideali ve aray\u0131\u015f\u0131, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 ve partilerinin eski d\u00fcnyay\u0131 y\u0131kma cesareti ve kararl\u0131l\u0131\u011f\u0131, s\u00f6m\u00fcrgele\u015ftirilmi\u015f d\u00fcnyada \u00f6nemli ilham kaynaklar\u0131yd\u0131. Sosyalizm, ezilenlerin yeni se\u00e7imler yapmas\u0131n\u0131n ve yeni toplumlar in\u015fa etmesinin m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funu g\u00f6sterdi ve bu nedenle bu \u00fclkeler i\u00e7in kapitalist sald\u0131rganl\u0131k ve fethe kar\u015f\u0131 direni\u015flerinde son derece \u00f6nemli bir entelekt\u00fcel kaynak haline geldi.<\/p>\n\n\n\n
S\u00f6m\u00fcrgelerde ve yar\u0131-s\u00f6m\u00fcrgelerde sosyalizmin yeni ve d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcc\u00fc bir bi\u00e7imi geli\u015fti. \u00c7in’de sosyalizmin geli\u015fimi, klasik anlay\u0131\u015f ile d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcc\u00fc bi\u00e7imler aras\u0131ndaki \u00f6nemli farklar\u0131n \u00e7o\u011funu sergilemektedir. Bu yeni sosyalist bi\u00e7im, sosyalist geli\u015fme mant\u0131\u011f\u0131 ile \u00c7in’in kendi geli\u015fim mant\u0131\u011f\u0131n\u0131n kesi\u015fmesi ve b\u00fct\u00fcnle\u015fmesinden ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7in \u00f6rne\u011finde ne g\u00f6rd\u00fck, binlerce y\u0131l Do\u011fu’da izole edildikten sonra, \u00fclkenin kap\u0131lar\u0131 ekonomik, askeri, teknolojik ve y\u00f6netim a\u00e7\u0131s\u0131ndan daha \u00fcst\u00fcn olan Bat\u0131l\u0131 g\u00fc\u00e7ler taraf\u0131ndan sava\u015f yoluyla zorla a\u00e7\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu \u00e7alkant\u0131 sadece Bat\u0131l\u0131lar\u0131n kadim bir Do\u011fu \u00fclkesine yapt\u0131\u011f\u0131 bir seferin sonucu de\u011fil, ayn\u0131 zamanda y\u00fckselen kapitalist sistemin gerileyen feodal d\u00fczene vurdu\u011fu y\u0131k\u0131c\u0131 bir darbeydi. \u00c7in’in a\u015fa\u011f\u0131lanmas\u0131, halk\u0131n\u0131n \u00e7ekti\u011fi ac\u0131lar ve \u00c7in medeniyetinin lekelenmesi ulusal direni\u015fe yol a\u00e7t\u0131. Ulusal kurtulu\u015f ve ulusal gen\u00e7le\u015fme pe\u015finde ko\u015fanlar, yeni entelekt\u00fcel ayd\u0131nlanma kaynaklar\u0131na \u015fiddetle ihtiya\u00e7 duyuyorlard\u0131. \u0130\u00e7 entelekt\u00fcel durgunluk \u00e7\u0131kmaz\u0131yla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalan bir\u00e7ok \u00c7inli entelekt\u00fcel, bak\u0131\u015flar\u0131n\u0131 d\u0131\u015far\u0131ya, \u00f6zellikle de son derece geli\u015fmi\u015f Bat\u0131 \u00fclkelerine \u00e7evirdi. Sosyalizm ve Marksizm bunlardan sadece biri olmak \u00fczere bir dizi Bat\u0131l\u0131 fikir \u00c7in’e girdi. Ancak sosyalizm en \u00e7ok \u00c7in halk\u0131nda yank\u0131 buldu. \u00c7in’in sosyalizmle kar\u015f\u0131la\u015fmas\u0131 ve b\u00fct\u00fcnle\u015fmesi belirli siyasi, zamansal ve mek\u00e2nsal ko\u015fullar\u0131n bir sonucuydu.<\/p>\n\n\n\n
\u00d6zellikle \u00fc\u00e7 fakt\u00f6r \u00c7in halk\u0131n\u0131n sosyalizmi benimsemesine yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n1. \u00c7in de dahil olmak \u00fczere d\u00fcnyan\u0131n \u00e7evre b\u00f6lgeleri, Bat\u0131l\u0131 kapitalist \u00fclkelerin sald\u0131rganl\u0131\u011f\u0131na do\u011fal olarak kar\u015f\u0131yd\u0131.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Kendine ait uzun bir ge\u00e7mi\u015fi olan kadim bir medeniyet olarak \u00c7in, Bat\u0131l\u0131 g\u00fc\u00e7ler taraf\u0131ndan ke\u015ffedilmesi, ayd\u0131nlat\u0131lmas\u0131 ya da medenile\u015ftirilmesi gerekti\u011fi fikrini reddetmi\u015ftir. On dokuzuncu ve yirminci y\u00fczy\u0131llarda Bat\u0131l\u0131 kapitalist \u00fclkeler taraf\u0131ndan i\u015fgal edilen ve ya\u011fmalanan \u00c7in, sosyalizme daha fazla y\u00f6nelmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n
2. Sosyalizm, <\/strong>ezilenlerin, yani burjuva egemenli\u011fine direnen kapitalist \u00fclkelerdeki i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra kapitalist \u00fclkeler taraf\u0131ndan fethedilmeye direnen s\u00f6m\u00fcrge ve yar\u0131-s\u00f6m\u00fcrgelerin \u00e7\u0131karlar\u0131yla \u00f6zde\u015fle\u015fmi\u015f <\/strong>ve onlar\u0131 \u00f6n plana \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131r<\/strong>. Ezilen bir ulus olarak \u00c7in halk\u0131 do\u011fal olarak di\u011fer ezilen halklarla \u00f6zde\u015fle\u015fmeye meyilliydi ve bu nedenle \u00c7in halk\u0131 sosyalizme ilgi duydu.<\/p>\n\n\n\n3. Sosyalizm, kapitalizmin i\u00e7sel g\u00fcnahlar\u0131n\u0131 ve \u00e7\u00fcr\u00fcm\u00fc\u015fl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ortaya \u00e7\u0131kard\u0131.<\/strong><\/p>\n\n\n\n\u00c7in halk\u0131n\u0131n Bat\u0131 kapitalizmini kavray\u0131\u015f\u0131 derinle\u015ftik\u00e7e, onun g\u00f6z al\u0131c\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcn\u00fcn ard\u0131ndaki karanl\u0131k taraf, k\u00f6le ticaretinin k\u00f6t\u00fcl\u00fckleri, s\u00f6m\u00fcrgeler i\u00e7in k\u00fcresel m\u00fccadele, kapitalist \u00fclkelerdeki yoksul gruplar\u0131n durumu ve \u00f6zellikle I. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 s\u0131ras\u0131nda emperyalist \u00fclkeler aras\u0131nda ya\u015fanan kanl\u0131 k\u0131y\u0131m da dahil olmak \u00fczere giderek daha belirgin hale geldi. Bu adaletsizlikler kapitalist \u00fclkelerin i\u00e7 kusurlar\u0131n\u0131 ve \u00e7eli\u015fkilerini yans\u0131t\u0131yor, b\u00f6ylece \u00c7in halk\u0131n\u0131n daha iyi bir toplum \u00f6zlemini ate\u015fliyordu. Sosyalizm ideal bir toplum in\u015fa etme olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 temsil ediyordu. Ancak, \u00c7in’in \u00f6tesinde d\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rt bir yan\u0131ndaki bir\u00e7ok s\u00f6m\u00fcrge ve yar\u0131-s\u00f6m\u00fcrge sosyalist fikirlerle kar\u015f\u0131la\u015fm\u0131\u015f ancak bunlar\u0131 benzer \u015fekilde entegre etmemi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n
O zaman neden sosyalizm \u00c7in’de k\u00f6k sald\u0131? <\/strong>Sosyalizmin \u00c7in’e giri\u015fi ve \u00c7in halk\u0131n\u0131n sosyalizmi se\u00e7mesi sadece tarihsel hareketin potansiyelini g\u00f6stermi\u015ftir. Bu potansiyeli ger\u00e7e\u011fe d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek ve verimli sonu\u00e7lar elde etmek i\u00e7in \u015f\u00fcphesiz ba\u015fka baz\u0131 \u00f6nemli ko\u015fullar da gerekliydi. Bu ko\u015fullar aras\u0131nda \u00f6rnek bir \u00f6nc\u00fc \u00f6rg\u00fct\u00fcn, her \u015feyini feda etmeye haz\u0131r bir gen\u00e7lik ku\u015fa\u011f\u0131n\u0131n, emek\u00e7i kitlelerle empati kuran entelekt\u00fcellerin ve hem \u00c7in’in ulusal ko\u015fullar\u0131n\u0131 hem de Marksizmin \u00f6z\u00fcn\u00fc derinlemesine kavram\u0131\u015f \u00f6nderlerin varl\u0131\u011f\u0131 yer al\u0131yordu. Yirminci y\u00fczy\u0131lda, \u00c7in’de bu ko\u015fullar\u0131n hepsi yerine getirilmi\u015ftir. Bu sayede sosyalizm \u00c7in topraklar\u0131nda k\u00f6k salabilmi\u015f ve \u00e7i\u00e7ek a\u00e7abilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\nSosyalizmin \u00c7in’e giri\u015fi, \u00c7in’deki toplumsal d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn do\u011fas\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirmi\u015ftir.<\/strong><\/p>\n\n\n\nD\u00fcnya kapitalizminin plan\u0131nda \u00c7in, kapitalist merkeze tabi olan ve yabanc\u0131 egemenli\u011fine mahkum edilen periferide yer al\u0131yordu. \u00c7in’in geli\u015fip geli\u015fmedi\u011fi ve yar\u0131-feodal ve yar\u0131-s\u00f6m\u00fcrge stat\u00fcs\u00fcn\u00fcn \u00fcstesinden gelip gelmedi\u011fi \u00e7ekirdek kapitalist \u00fclkeler i\u00e7in \u00f6nemsizdi. Bu \u00fclkeler \u00c7in’deki herhangi bir toplumsal d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc belirlemeye ve bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn kapitalist homojenle\u015fme ve merkezin \u00e7\u0131karlar\u0131 do\u011frultusunda y\u00f6nlendirecek siyasi akt\u00f6rler taraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftirilmesini sa\u011flamaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Bu plan, sosyalizmin \u00c7in’e ula\u015fmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan farkl\u0131 bir toplumsal d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm vizyonunun ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131yla sonland\u0131r\u0131ld\u0131. \u00c7in Kom\u00fcnist Partisi, \u00fclkenin burjuva siyasi partilerinin yerini ald\u0131 ve \u00c7in’in toplumsal d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn\u00fcn \u00f6nderi oldu. Bu s\u00fcre\u00e7te i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131, k\u00f6yl\u00fcl\u00fck ve di\u011fer s\u0131n\u0131flarla birlikte burjuvaziyi devirdi ve \u00c7in’in toplumsal d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcnde itici g\u00fc\u00e7 haline geldi.<\/p>\n\n\n\n
\u00c7in’in sosyal d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn\u00fcn plan\u0131 temelden yeniden \u00e7izildi ve \u015fimdi a\u015fa\u011f\u0131daki ama\u00e7lar\u0131 izliyordu:<\/p>\n\n\n\n
\u00c7in’deki yabanc\u0131 kapitalizmin sald\u0131rganl\u0131\u011f\u0131na, bask\u0131s\u0131na ve s\u00f6m\u00fcr\u00fcs\u00fcne kar\u015f\u0131 m\u00fccadele;<\/p>\n\n\n\n
\u00c7in’in toplumsal d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc, yabanc\u0131 kapitalizmin \u00c7in’deki gerici g\u00fc\u00e7leri desteklemesine kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r;<\/p>\n\n\n\n
\u00c7in’in toplumsal d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc, \u00c7in’de feodalizm, b\u00fcrokratik kapitalizm ve emperyalizmin egemenli\u011fine son vermeyi ve ulusal kurtulu\u015f ve ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n kazan\u0131lmas\u0131n\u0131 ama\u00e7lam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Sosyalizm, \u00c7in i\u00e7in burjuvazi taraf\u0131ndan \u00f6ne s\u00fcr\u00fclen i\u00e7erik ve y\u00f6ntemleri tamamen alt\u00fcst eden devrimci bir vizyon ortaya koydu. Sosyalist toplumsal d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm vizyonu, \u00c7in’in modern bir devlet in\u015fas\u0131na yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131 da de\u011fi\u015ftirmi\u015ftir. \u00c7in Halk Cumhuriyeti 1949’da kurulduktan sonra, yeni devlet kapitalist kalk\u0131nma yolunu se\u00e7memi\u015f, bunun yerine sosyalizme “do\u011frudan ge\u00e7i\u015f” <\/strong>yolunu izlemi\u015ftir.<\/strong> Buna g\u00f6re, t\u00fcm devlet in\u015fas\u0131 s\u00fcreci bu politikay\u0131 takip ederek \u00c7in’in temel siyasi, ekonomik ve sosyal sistemlerinin in\u015fas\u0131n\u0131 \u015fekillendirmi\u015ftir. Ayr\u0131ca, devlet ve kurumlar\u0131 \u00c7in’in \u00f6zel ko\u015fullar\u0131na g\u00f6re in\u015fa edilmi\u015f ve \u00c7in halk\u0131n\u0131n \u00fclkenin efendisi olmas\u0131n\u0131 sa\u011flamay\u0131 ama\u00e7lam\u0131\u015ft\u0131r. Siyasi sistemin Temel \u00f6zellikleri aras\u0131nda \u00c7KP \u00f6nderli\u011fi, yerel, k\u00f6y d\u00fczeyinden ulusal d\u00fczeye uzanan halk kongreleri sistemi, \u00e7ok partili i\u015fbirli\u011fi ve siyasi dan\u0131\u015fma sistemi, etnik b\u00f6lgesel \u00f6zerklik sistemi ve taban d\u00fczeylerinde kat\u0131l\u0131mc\u0131 y\u00f6neti\u015fim sistemi yer almaktad\u0131r. Bu \u015fekilde \u00c7in modern bir devlet in\u015fa edebilmi\u015f ve uzun vadeli siyasi istikrara kavu\u015fmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\nSon olarak, sosyalizm \u00c7in’in modernle\u015fme yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131 yeniden formatlam\u0131\u015ft\u0131r. \u0130nsanl\u0131k tar\u0131m toplumlar\u0131ndan sanayi toplumlar\u0131na ge\u00e7erken, Avrupa \u00fclkeleri sanayi devriminden elde ettikleri ilk hamle avantaj\u0131 sayesinde ilk modernle\u015fme s\u00fcrecine \u00f6nc\u00fcl\u00fck etmi\u015ftir. Bu \u00fclkeler, geni\u015flemeleri s\u0131ras\u0131nda, \u00c7in de dahil olmak \u00fczere bir\u00e7ok geli\u015fmekte olan \u00fclkeye kapitalist modernle\u015fmenin \u00e7arp\u0131k ve ikincil bi\u00e7imlerini dayatt\u0131lar. Bu s\u00fcre\u00e7 sorunsuz olmam\u0131\u015f, aksilikler, durgunluk ve ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131klarla karakterize edilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n
\u00c7in Devrimi’nden sonra \u00c7in, modernle\u015fme yolunda egemen yol d\u0131\u015f\u0131nda, kapitalist olmayan bir yol izledi. \u00c7KP, \u00c7in’in sanayile\u015fmesini g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u015fekilde te\u015fvik etmek ve sosyalizmin maddi temelini olu\u015fturmak i\u00e7in y\u00fcz milyonlarca \u00c7inli halk\u0131 etkili bir \u015fekilde harekete ge\u00e7irdi ve \u00f6rg\u00fctledi. Bu s\u00fcre\u00e7 d\u00fc\u015fmanca bir uluslararas\u0131 ortamda ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f ve devrimden sonraki ilk on y\u0131llar boyunca bir dizi d\u00f6neme\u00e7ten ge\u00e7mi\u015ftir. 1970’lerin sonunda \u00c7in’in modernle\u015fmesi i\u00e7in yeni bir yol a\u00e7\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r: sosyalist pazar ekonomisi, d\u00fcnya ekonomisine aktif kat\u0131l\u0131m ve \u00fclke i\u00e7inde ortakla\u015fa refah aray\u0131\u015f\u0131. Reform ve d\u0131\u015fa a\u00e7\u0131lma s\u00fcrecinin ba\u015flamas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan \u00c7in, sanayile\u015fme, kentle\u015fme, teknolojik ilerleme, pazar ekonomisinin geli\u015ftirilmesi ve uluslararas\u0131 al\u0131\u015fveri\u015fin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesi konular\u0131nda b\u00fcy\u00fck ad\u0131mlar atarak uzun vadeli h\u0131zl\u0131 bir ekonomik kalk\u0131nma mucizesi ger\u00e7ekle\u015ftirmi\u015ftir. Bu \u00e7abalar \u00c7in’i d\u00fcnyadaki modernle\u015fme dalgas\u0131n\u0131n \u00f6n saflar\u0131na yerle\u015ftirmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n
\u00d6nceki paragraflar, \u00f6zellikle \u00c7in \u00f6rne\u011fine at\u0131fta bulunarak, sosyalizmin ve sosyalist kalk\u0131nman\u0131n yeni bi\u00e7imlerinin nas\u0131l ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131na dair genel bir \u00e7er\u00e7eve sunmaktad\u0131r. \u00c7in’de sosyalizmin d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcc\u00fc bir bi\u00e7iminin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131, di\u011fer \u00fclkeler i\u00e7in de ge\u00e7erli olabilecek sonu\u00e7lar\u0131 olsa da, evrensel bir sosyalist geli\u015fme s\u00fcrecini temsil etmemektedir. Aksine, bu yeni formun do\u011fu\u015fu ve b\u00fcy\u00fcmesi, sosyalist geli\u015fmenin \u00e7o\u011ful do\u011fas\u0131n\u0131 canl\u0131 bir \u015fekilde g\u00f6stermektedir.<\/p>\n\n\n\n
\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc sosyalizm bi\u00e7imi: Kendini \u0130yile\u015ftirme (\u00d6z Reform) Yoluyla Kapitalizmi A\u015fabilecek Yeni Bir Sosyalizm Bi\u00e7imi \u0130n\u015fa Etmek<\/strong><\/p>\n\n\n\nOn dokuzuncu y\u00fczy\u0131l\u0131n ortalar\u0131nda sosyalizm Avrupa’da ortaya \u00e7\u0131kt\u0131 ve ileri kapitalist geli\u015fme ba\u015flang\u0131\u00e7 noktas\u0131na dayal\u0131 olarak ilk \u015feklini ald\u0131. Bu orijinal form kaybolmad\u0131 ve yava\u015f yava\u015f geli\u015fmeye devam ediyor. Bu orijinal form Esas olarak ideolojik ve k\u00fclt\u00fcrel d\u00fczeyde kapitalizm ele\u015ftirilerinde ve ezilen s\u0131n\u0131flar\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 savunmaya \u00e7al\u0131\u015fan sosyal ve siyasi hareketlerde kendini g\u00f6stermektedir.. (Avrupa ve Geli\u015fmi\u015f Bat\u0131 kastediliyor)<\/p>\n\n\n\n
Bununla birlikte, sosyalizmin bu \u00f6zg\u00fcn bi\u00e7iminin bask\u0131n bir konuma y\u00fckselip kapitalizmin yerini alabilmesi i\u00e7in daha kat etmesi gereken uzun bir yol vard\u0131r.<\/strong> Bunun nedenleri aras\u0131nda sosyalist hareketin kendi i\u00e7indeki b\u00f6l\u00fcnmeler ve \u00e7o\u011ful \u00e7e\u015fitliliklerin yan\u0131 s\u0131ra kapitalizmin ola\u011fan\u00fcst\u00fc esnekli\u011fi ve durumlara adaptasyon kapasitesi de yer al\u0131yor.<\/strong> Ancak temelde sosyalizm, geli\u015fmi\u015f kapitalist \u00fclkelerde \u00f6nc\u00fc partilerin bulunmamas\u0131 nedeniyle geli\u015fmekte olan \u00fclkelerde oldu\u011fu gibi geli\u015fmi\u015f kapitalist \u00fclkelerde de geli\u015fmemi\u015ftir. <\/strong>Sonu\u00e7 olarak, geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerde kapitalizm normal bir \u015fekilde i\u015fleyebilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\nYirminci y\u00fczy\u0131lda sosyalist hareket, d\u00fcnyan\u0131n kapitalist olmayan b\u00f6lgelerinde yeni geli\u015fme ve kalk\u0131nma f\u0131rsatlar\u0131 yaratt\u0131. \u00c7in gibi geli\u015fmekte olan \u00fclkeler, \u00e7ekirdek kapitalist \u00fclkelerin sundu\u011fu yolu benimsememeyi se\u00e7erek kapitalizmle ba\u011flar\u0131n\u0131 kopard\u0131lar ve sosyalizm i\u00e7in yeni b\u00fcy\u00fcme alanlar\u0131 haline geldiler. Kapitalizm \u00f6ncesi ya da yar\u0131-kapitalist toplumlarla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya olan ve ekonomik, siyasi, k\u00fclt\u00fcrel ve sosyal geli\u015fim a\u00e7\u0131s\u0131ndan g\u00f6rece geri kalm\u0131\u015f tarihsel konumlarda bulunan bu \u00fclkeler, kapitalizmden sosyalizme do\u011frudan ge\u00e7i\u015fe ili\u015fkin klasik teorilerin yan\u0131tlayamayaca\u011f\u0131 zorluklarla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalm\u0131\u015ft\u0131r. Neyse ki, sosyalist y\u00f6nelimli devrimleri, sosyalist y\u00f6nelimli ulus in\u015fas\u0131n\u0131 ve sosyalist y\u00f6nelimli modernle\u015fmeyi s\u00fcrd\u00fcrerek benzeri g\u00f6r\u00fclmemi\u015f bir tarihsel inisiyatif ve yarat\u0131c\u0131l\u0131k sergilediler. Sonu\u00e7 olarak, geli\u015fmekte olan \u00fclkelerde sosyalist in\u015fan\u0131n tamamen farkl\u0131 teori ve pratikleri, sosyalist geli\u015fmenin yeni bi\u00e7imleriyle birlikte \u015fekillendi.<\/p>\n\n\n\n
Yirmi birinci y\u00fczy\u0131lda sosyalizm nas\u0131l geli\u015fmeye ve ilerlemeye devam edecek?<\/strong><\/p>\n\n\n\nDo\u011fmakta olan Yeni Bi\u00e7im\u2026.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Bu, t\u00fcm sosyalist d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrler ve uygulay\u0131c\u0131lar i\u00e7in ilham verici bir sorundur. Elbette, yukar\u0131da bahsedilen sosyalist geli\u015fme ve ge\u00e7 ba\u015flayan modernle\u015fme bi\u00e7imleri, geli\u015fmekte olan \u00fclkelerde ve kapitalist olmayan b\u00f6lgelerde \u00f6nemini korumaktad\u0131r. Ayn\u0131 zamanda, \u00c7in’de sosyalizm geli\u015fmeye devam ederken, yeni bir modernle\u015fme bi\u00e7imi daha ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Sosyalist modernle\u015fmeye ula\u015fan \u00c7in’in toplumsal \u00fcretici g\u00fc\u00e7leri, teknolojik g\u00fcc\u00fc, genel ulusal g\u00fcc\u00fc ve kalk\u0131nman\u0131n di\u011fer y\u00f6nlerindeki ba\u015far\u0131lar\u0131, sosyalizmin kapitalizmi a\u015fma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra sosyalizmin \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve potansiyelini de ortaya koymaktad\u0131r.<\/strong> Sosyalizmin bu yeni bi\u00e7iminin g\u00fc\u00e7lenebilmesi i\u00e7in \u00c7in’in mevcut geli\u015fme d\u00fczeyinin \u00f6tesine ge\u00e7erek daha y\u00fcksek bir d\u00fczeye ula\u015fmas\u0131 gerekmektedir.<\/strong> Bu yeni bi\u00e7im, sosyalizmin mevcut d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmsel bi\u00e7iminin basit bir uzant\u0131s\u0131 olamaz, aksine ciddi bir \u015fekilde geli\u015fmi\u015f ve \u00fcst\u00fcn bir bi\u00e7im olmal\u0131d\u0131r. Bu yeni bi\u00e7im bir anlamda klasik Marksizme d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc gerektirmektedir, zira merkez \u00fclkelerin kapitalizminin (d\u0131\u015far\u0131dan da olsa) nas\u0131l a\u015f\u0131laca\u011f\u0131 sorusunu da ele almal\u0131d\u0131r. Bu Yeni bi\u00e7im, sosyalizmin kendini geli\u015ftirmesi (\u00f6z geli\u015fim) yoluyla kapitalizmi a\u015fmay\u0131 hedeflemektedir. Nesnel olarak konu\u015fmak gerekirse, bu yeni form hen\u00fcz yeni ortaya \u00e7\u0131kmaya ba\u015flad\u0131. Hen\u00fcz genel y\u00f6n\u00fcn\u00fc ve i\u00e7sel yasalar\u0131n\u0131 tam olarak kavrayabilmi\u015f de\u011filiz, ancak temel hatlar\u0131n\u0131n kabaca bir tasla\u011f\u0131n\u0131 sunabiliriz.<\/p>\n\n\n\n\u00c7in’de sosyalizmin bu yeni bi\u00e7imini g\u00fc\u00e7lendirmek i\u00e7in a\u015fa\u011f\u0131daki geli\u015fim alanlar\u0131 kilit \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r<\/strong>:<\/p>\n\n\n\n1. Sosyalizme ili\u015fkin derin ve birle\u015fik bir teorik anlay\u0131\u015f geli\u015ftirmek ve daha y\u00fcksek bir geli\u015fim d\u00fczeyi ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in sosyalizmin ilgili yeteneklerini geli\u015ftirmek.<\/strong><\/p>\n\n\n\n\u00d6zellikle, partinin \u00fclkenin geli\u015fmi\u015flik d\u00fczeyi, darbo\u011fazlar\u0131, elveri\u015fli ve elveri\u015fsiz ko\u015fullar\u0131 ve i\u015fleyi\u015f mekanizmalar\u0131 hakk\u0131nda kapsaml\u0131 bir anlay\u0131\u015f geli\u015ftirmesi ve ABD ve Avrupa’daki kapitalizmin pratik deneyimlerini anlamas\u0131 \u00e7ok \u00f6nemlidir.<\/p>\n\n\n\n
2. T\u00fcm \u00fclkeyi kapsayan Genel kalk\u0131nmay\u0131 g\u00fc\u00e7lendirmek.<\/strong><\/p>\n\n\n\nBu be\u015f alanda dengeli ve entegre kalk\u0131nman\u0131n te\u015fvik edilmesi gerekmektedir.<\/p>\n\n\n\n
3. Verimlili\u011fin y\u00fcksek kalitede geli\u015ftirilmesi te\u015fvik edilmeli ve maddi temeli geli\u015ftirilmeli.<\/strong><\/p>\n\n\n\n \u00c7in’in \u00e7ekirdek kapitalist \u00fclkelerin ekonomik geli\u015fimini yakalama ve baz\u0131 a\u00e7\u0131lardan a\u015fma yolunda b\u00fcy\u00fck ad\u0131mlar atmas\u0131na ra\u011fmen, \u00fclkenin \u00fcretkenli\u011fi, \u00fcretken verimlili\u011fi, ileri teknolojiyi ve maddi zenginli\u011fi daha da geli\u015ftirme a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6n\u00fcnde hala uzun bir yol var. Bu olmadan, sosyalizmin do\u011fas\u0131nda var olan avantajlar tam olarak ortaya \u00e7\u0131kamaz.<\/p>\n\n\n\n
4. Kurumsal olgunlu\u011fu ve \u00d6zg\u00fcn y\u00f6neti\u015fim avantajlar\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendirmek.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Mevcut, \u00f6zg\u00fcn kurumsal ve y\u00f6neti\u015fim avantajlar\u0131n\u0131n peki\u015ftirilmesi temelinde, bu s\u00fcrecin h\u0131zland\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in somut \u00e7abalar sarf edilmelidir. Ancak bu \u015fekilde \u00c7in, Bat\u0131 kapitalizminin y\u00fczlerce y\u0131ld\u0131r y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte olan kurumlar\u0131yla e\u015fit d\u00fczeyde olan bir kurumsal g\u00fc\u00e7 geli\u015ftirebilir.<\/p>\n\n\n\n
5. Sosyalizmin do\u011fas\u0131nda var olan avantajlar\u0131 g\u00fc\u00e7lendirmek.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Kapitalizmle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda sosyalizmin, halk\u0131 \u00fclkenin efendisi yapmak; iktidar partisinin halk merkezli ilkesel yakla\u015f\u0131m\u0131 gibi pek \u00e7ok ba\u015fka \u00f6zg\u00fcn avantaj\u0131 vard\u0131r, Ki\u015fisel ayr\u0131cal\u0131klar ve ki\u015fisel \u00e7\u0131karlar taraf\u0131ndan y\u00f6nlendirilmeyen bir sistem; a\u015f\u0131r\u0131 servet e\u015fitsizli\u011fini \u00f6nlemek i\u00e7in ortak refah\u0131n kararl\u0131 bir \u015fekilde takip edilmesi; partinin ilerici do\u011fas\u0131n\u0131, d\u00fcr\u00fcstl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve g\u00fc\u00e7l\u00fc \u00f6nderli\u011fini s\u00fcrd\u00fcrmek i\u00e7in b\u00fcy\u00fck ortak \u00e7abalar; ve sosyal uyuma ve halk aras\u0131nda temel \u00e7at\u0131\u015fmalardan ka\u00e7\u0131nmaya vurgu. Bu avantajlara de\u011fer verilmeli ve dikkatle beslenmelidir. Bunun da \u00f6tesinde, \u00f6nemli sorunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc i\u00e7in \u00fclke \u00e7ap\u0131nda kaynaklar\u0131 bir araya getirecek ve harekete ge\u00e7irecek yeni bir sistem kurulmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
6. K\u00fclt\u00fcrel ve entelekt\u00fcel g\u00fcc\u00fc g\u00fc\u00e7lendirmek.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Uygar bir ulus ve toplum olmak \u00c7in i\u00e7in son derece \u00f6nemlidir. \u00c7in medeniyeti dil, k\u00fclt\u00fcr ve d\u00fc\u015f\u00fcnce alanlar\u0131nda belirgin \u00f6zelliklere sahiptir.<\/p>\n\n\n\n
\u00c7in’de Marksizmin b\u00fct\u00fcnle\u015fmesi ve yeni bir sosyalizm bi\u00e7iminin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131, toplumda ve halk\u0131n g\u00fcnl\u00fck ya\u015fam\u0131nda her zaman derin k\u00f6kleri olan \u00c7in k\u00fclt\u00fcr\u00fcyle uyumlulu\u011funa \u00e7ok \u015fey bor\u00e7ludur. Bunun nedeni \u00c7KP Marksizmi \u00c7in k\u00fclt\u00fcr\u00fc ile yarat\u0131c\u0131 bir \u015fekilde b\u00fct\u00fcnle\u015ftirmeye de b\u00fcy\u00fck \u00f6nem vermi\u015ftir. \u00c7in’in de\u011ferli k\u00fclt\u00fcrel kaynaklar\u0131n\u0131 yarat\u0131c\u0131 bir \u015fekilde daha proaktif k\u00fclt\u00fcrel ve entelekt\u00fcel g\u00fcce d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek i\u00e7in \u00e7aba sarf edilmeye devam edilmelidir.. \u00c7in ayr\u0131ca insan toplumunun \u00e7e\u015fitlili\u011finin de\u011ferini vurgulamak i\u00e7in di\u011fer k\u00fclt\u00fcrlerle birlikte \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
7. Sosyalist geli\u015fmenin k\u00fcresel \u00f6l\u00e7ekte kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmal\u0131 avantajlar\u0131n\u0131 vurgulamak.<\/strong><\/p>\n\n\n\nDahas\u0131, \u00c7in K\u00fcresel G\u00fcney \u00fclkeleriyle iddial\u0131 ve i\u015fbirli\u011fine dayal\u0131 bir kalk\u0131nma projesine giri\u015fmi\u015f ve bu \u00fclkelerin kendi modernle\u015fme aray\u0131\u015flar\u0131n\u0131 te\u015fvik etmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n
\u00c7in, d\u00fcnyan\u0131n ortak sorunlar\u0131n\u0131 ele almak \u00fczere ‘insanl\u0131k i\u00e7in ortak bir gelece\u011fe sahip bir topluluk’ in\u015fa etme kavram\u0131n\u0131 ve k\u00fcresel bar\u0131\u015f ve kalk\u0131nmay\u0131 te\u015fvik etmek i\u00e7in bir dizi \u00f6neri ortaya koymu\u015ftur. \u00c7in, d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda i\u015fbirli\u011fi, rekabet ve farkl\u0131 modernle\u015fme ve kalk\u0131nma bi\u00e7imlerini memnuniyetle kar\u015f\u0131lamakta ve benimsemektedir. \u00c7in’in kendi modernle\u015fmesi ilerlemeye devam ettik\u00e7e, uluslararas\u0131 kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmal\u0131 avantajlar\u0131 daha belirgin hale gelecektir. Baz\u0131 \u00fclkelerin \u00c7in’i \u00e7evrelemeye y\u00f6nelik d\u00fc\u015fmanca giri\u015fimlerine gelince, \u00c7in yeterli istihbarat ve kabiliyetle kar\u015f\u0131l\u0131k verecektir.<\/p>\n\n\n\n
Yirmi birinci y\u00fczy\u0131l\u0131n \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc on y\u0131l\u0131na girerken geli\u015fmenin \u00e7arklar\u0131 h\u0131zla d\u00f6n\u00fcyor.<\/strong><\/p>\n\n\n\nT\u00fcm sosyalistleri heyecanland\u0131ran \u015fey, sosyalizmin yeni bi\u00e7imlerinin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131d\u0131r.\u00a0 Y\u00fczy\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n bir s\u00fcredir devam eden sosyalist geli\u015fmenin ard\u0131ndan, bir bak\u0131ma, sosyalizmin kapitalizmi nas\u0131l a\u015faca\u011f\u0131 ve onun mezar kaz\u0131c\u0131s\u0131 olaca\u011f\u0131 \u00fczerine s\u00fcrekli kafa yoran Marx ve Engels’in d\u00f6nemine geri d\u00f6nm\u00fc\u015f gibiyiz. Bug\u00fcn sosyalizmin, kapitalizmin en iyi yapt\u0131\u011f\u0131 iddia edilen \u015feyleri yapmakta kapitalizmden daha iyi oldu\u011funu ve ayn\u0131 zamanda kapitalizmin yapamad\u0131\u011f\u0131 pek \u00e7ok \u015feyi ba\u015far\u0131yla ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fini g\u00f6rebiliyoruz. \u00c7in’de sosyalizm g\u00fc\u00e7lenmeye devam etmekte ve Marx ve Engels’in \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc gibi \u00e7a\u011fda\u015f kapitalizmin en ileri bi\u00e7imlerini bile kapsaml\u0131 bir \u015fekilde a\u015fmaya ve insanl\u0131k i\u00e7in daha iyi bir toplum yaratmaya \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r. Ortaya \u00e7\u0131kan bu yeni sosyalizm bi\u00e7imi kar\u015f\u0131s\u0131nda yeni bir bilince ihtiyac\u0131m\u0131z var.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
21. Y\u00fczy\u0131lda Sosyalizmin Yeni Bi\u00e7imleri \u2014\u00a0Pan Shiwei Kas\u0131m ay\u0131nda Pekin\u2019de yap\u0131lan 13. D\u00fcnya sosyalizmi Forumu\u2019nda sunulan makale: \u00c7eviren Deniz K\u0131z\u0131l\u00e7e\u00e7 ve Ferdi Bekir Yaz\u0131 bu siteden al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r:\u00a0https:\/\/thetricontinental.org\/wenhua-zongheng-2023-4-chinese-perspectives-twenty-first-century-socialism\/ Pan Shiwei, \u015eanghay Sosyal Bilimler Akademisi \u00c7in Marksizmi Enstit\u00fcs\u00fc’n\u00fcn onursal ba\u015fkan\u0131d\u0131r. Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 \u00c7in sosyalizmi, parti in\u015fas\u0131 ve siyasi geli\u015fim \u00fczerine odaklanmaktad\u0131r. Yay\u0131nlanm\u0131\u015f eserleri aras\u0131nda A Study of the Chinese […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[5,8],"tags":[],"class_list":["post-3517","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-dunya-sosyalizmi","category-kapitalizm"],"blocksy_meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3517","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3517"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3517\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3518,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3517\/revisions\/3518"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3517"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3517"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3517"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}