{"id":3575,"date":"2024-03-30T00:16:56","date_gmt":"2024-03-30T00:16:56","guid":{"rendered":"https:\/\/marksizm.org.tr\/?p=3575"},"modified":"2024-04-13T23:58:16","modified_gmt":"2024-04-13T23:58:16","slug":"kuba-turizmi-yeniden-canlaniyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/marksizm.org.tr\/?p=3575","title":{"rendered":"Analiz: K\u00fcba Turizmi Yeniden Canlan\u0131yor"},"content":{"rendered":"\n

Analiz: K\u00fcba\u2019n\u0131n Ekonomik Sorunlar\u0131 ve Turizmin Yeniden Canlanmas\u0131<\/h1>\n\n\n\n

K\u00fcba ekonomisi ge\u00e7en y\u0131l, 2014-2016 d\u00f6nemine k\u0131yasla y\u00fczde 20 art\u0131\u015f g\u00f6steren g\u0131da fiyatlar\u0131ndan ve y\u00fcksek petrol fiyatlar\u0131ndan Olumsuz etkilendi<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Yazar: Jos\u00e9 Luis Rodr\u00edguez\/ Havana<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

13 \u015eubat 2024<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

\u00c7eviri: Didem Kul<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Sol Haber Web sitesinden al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

K\u00fcba ekonomisi, kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131\u011f\u0131 zorluklar nedeniyle ge\u00e7ti\u011fimiz y\u0131l ciddi bir gerileme ya\u015fad\u0131 ve resmi tahminlere g\u00f6re Gayri Safi Yurti\u00e7i Has\u0131la y\u00fczde 1 ila 2 aras\u0131nda azald\u0131.<\/strong> Bu geli\u015fime, olumsuz d\u0131\u015f fakt\u00f6rlerin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve planlanan rakamlar\u0131n alt\u0131nda b\u00fcy\u00fcme oranlar\u0131yla y\u0131llardan beri s\u00fcregelen ulusal ekonomideki y\u00f6netim zorluklar\u0131n\u0131n etkilerini ortaya koydu.<\/p>\n\n\n\n

ABD Ekonomik ablukas\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u00d6ncelikle adil olmak gerekirse, bu konuda g\u00f6z ard\u0131 edilemeyecek en temel fakt\u00f6r, 60 y\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n bir s\u00fcredir devam eden ve \u015eubat 2023’e kadar, 4 milyar 867 milyonu sadece bir senede olmak \u00fczere 159 milyar 84 milyon dolardan fazla kayba <\/strong>neden olan ve ekonomimizin geli\u015fimini etkileyen tek unsur olmasa da kalk\u0131nmam\u0131z\u0131n \u00f6n\u00fcndeki temel engel haline gelen ABD\u2019nin uygulad\u0131\u011f\u0131 ekonomik ablukan\u0131n giderek artan etkisidir.<\/p>\n\n\n\n

Yukar\u0131dakilere bir de uluslararas\u0131 ekonomik krizin bir sonucu olarak, 2014-2016 y\u0131llar\u0131na k\u0131yasla g\u0131da fiyatlar\u0131nda kaydedilen y\u00fczde 20\u2019lik art\u0131\u015f<\/strong> ile 2022 y\u0131l\u0131na nazaran d\u00fc\u015f\u00fc\u015f ya\u015famas\u0131na ra\u011fmen ge\u00e7en y\u0131l ortalama 77 dolar\u0131n \u00fczerinde seyreden petrol varil fiyat\u0131n\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 etki eklendi.<\/p>\n\n\n\n

T\u00fcm bunlar, bahsi ge\u00e7en olumsuz e\u011filimler i\u00e7in bir kataliz\u00f6r g\u00f6revi g\u00f6ren Ukrayna’daki sava\u015f ve uluslararas\u0131 nakliye maliyetlerinin artmas\u0131na sebep olan ve ekonomiyi derinden etkileyen \u0130srail’in Filistin halk\u0131na kar\u015f\u0131 y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc kanl\u0131 sava\u015f\u0131n tam ortas\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fti.<\/p>\n\n\n\n

Bu fakt\u00f6rler, K\u00fcba gibi y\u00fcksek oranda d\u0131\u015f d\u00fcnyaya a\u00e7\u0131k olan bir\u00e7ok \u00fclkede, ulusal ekonominin planlanmas\u0131nda b\u00fcy\u00fck bir belirsizlik yaratarak, b\u00fcy\u00fck boyutlarda bir ekonomik krizin patlak vermesi pek muhtemel olan d\u00fcnya ekonomisinde b\u00fcy\u00fcme oranlar\u0131n\u0131n d\u00fc\u015fmesine yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Yukar\u0131da belirtilen ekonomik unsurlara ek olarak, COVID-19’un art\u00e7\u0131 etkileri d\u00fcnya ekonomisi \u00fczerinde ve K\u00fcba’da da etkili olmaya devam etmi\u015ftir. K\u00fcbal\u0131 Bilim adamlar\u0131m\u0131z taraf\u0131ndan geli\u015ftirilen a\u015f\u0131lar sayesinde hastal\u0131\u011f\u0131n \u00f6l\u00fcmc\u00fcl etkileri azalt\u0131lm\u0131\u015f olsa da, y\u00fczde 0.77’lik bir vaka \u00f6l\u00fcm oran\u0131yla n\u00fcfusumuzun yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 10’unu<\/strong> salg\u0131ndan etkilemi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

K\u00fcba d\u0131\u015f ekonomik ili\u015fkilerinde k\u0131r\u0131lganl\u0131klar<\/strong><\/p>\n\n\n\n

D\u0131\u015f ekonomik ili\u015fkilerin <\/strong>geli\u015fimine bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, 2023 y\u0131l\u0131nda 9 milyar 65 milyon dolar olarak kaydedilen mal ve hizmet ihracat\u0131 de\u011feri planlanandan 770 milyon dolar daha az<\/strong> ger\u00e7ekle\u015fmi\u015ftir. ( 2 milyar 155 milyonu mal ve 6 milyar 910 milyonu hizmet)\u2026 bu durum ihracat seviyesinin 2022 y\u0131l\u0131nda ula\u015f\u0131landan da d\u00fc\u015f\u00fck oldu\u011funu g\u00f6steriyor.<\/p>\n\n\n\n

Yukar\u0131dakilere ek olarak, d\u00fcnya fiyat art\u0131\u015flar\u0131 nedeniyle mal ithalat\u0131 i\u00e7in beklenenden daha y\u00fcksek bir harcama yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r ve bu da, 2019 y\u0131l\u0131na g\u00f6re 718 milyon dolarl\u0131k ek bir harcama\u2026.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u0130hracat\u0131m\u0131zla ilgili b\u00f6l\u00fcmde, y\u0131l boyunca \u00fcretimi 41.000 tonda<\/strong> kalan nikel fiyat\u0131nda ton ba\u015f\u0131na y\u00fczde 15’lik bir d\u00fc\u015f\u00fc\u015f ya\u015fan\u0131rken, yurti\u00e7i \u00fcretimi planlanandan y\u00fczde 25 daha d\u00fc\u015f\u00fck olan \u015feker fiyat\u0131nda ise y\u00fczde 28\u2019lik bir art\u0131\u015f ya\u015fanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Ge\u00e7ti\u011fimiz y\u0131l etkilenen bir di\u011fer nakit ak\u0131\u015f\u0131 ise, son on y\u0131lda 2 milyar ABD dolar\u0131n\u0131 a\u015fan fakat ge\u00e7en sene 1 milyar ABD dolar\u0131n alt\u0131na d\u00fc\u015fen <\/strong>\u00fclkeye giren yurtd\u0131\u015f\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan i\u015f\u00e7i d\u00f6vizinin hacmi oldu.<\/p>\n\n\n\n

Bu ba\u011flamda, i\u015f\u00e7i d\u00f6vizinin ekonominin kamu d\u0131\u015f\u0131 \u00f6zel giri\u015fim sekt\u00f6r\u00fcnde sermaye olarak \u00f6nemli bir rol oynad\u0131\u011f\u0131n\u0131, bunun yan\u0131 s\u0131ra, kendisine g\u00f6nderilen d\u00f6vizi \u00fclkenin para birimine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrerek al\u0131\u015fveri\u015fte kullanan n\u00fcfusun t\u00fcketiminde kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 de belirtmek gerekir.<\/p>\n\n\n\n

Do\u011frudan yabanc\u0131 \u00fclke yat\u0131r\u0131mlarla ilgili olarak, imzalanan yeni i\u015f anla\u015fmalar\u0131n\u0131n say\u0131s\u0131nda az bir ilerleme kaydedilmi\u015ftir, ancak ABD’nin \u00fclkemize uygulad\u0131\u011f\u0131 abluka nedeniyle daha b\u00fcy\u00fck risklerle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya olduklar\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulunduruldu\u011funda, K\u00fcba’da yat\u0131r\u0131m yapmaya karar veren yabanc\u0131 yat\u0131r\u0131mc\u0131lara yakla\u015f\u0131mda daha fazla esnekli\u011fe ihtiya\u00e7 duyulmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Ayr\u0131ca K\u00fcba, 2019’dan bu yana devam eden d\u0131\u015f bor\u00e7 geri \u00f6demelerinin olumsuz sonu\u00e7lar\u0131yla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalm\u0131\u015ft\u0131r. Bu d\u0131\u015f yat\u0131r\u0131mc\u0131y\u0131 olumsuz etkiliyor.<\/p>\n\n\n\n

Bu ba\u011flamda, bor\u00e7 geri \u00f6demeleri i\u00e7in 2027 y\u0131l\u0131na kadar uzanan yeni vadeler \u00fczerinde anla\u015f\u0131ld\u0131, ancak \u00f6denecek miktara gecikme faizi eklendi.<\/p>\n\n\n\n

Bu nedenle, daha fazla d\u0131\u015f kaynak sa\u011flamak amac\u0131yla bor\u00e7 y\u00f6netimini kapsayan yeni yollar\u0131n hayata ge\u00e7irilebilmesi i\u00e7in d\u0131\u015f bor\u00e7 politikas\u0131na y\u00f6nelik yakla\u015f\u0131m\u0131n yeniden tasarlanmas\u0131 \u00e7ok a\u00e7\u0131k bir ihtiya\u00e7t\u0131r. 2024 y\u0131l\u0131na ili\u015fkin planlama de\u011ferlendirilirken bu konu daha ayr\u0131nt\u0131l\u0131 olarak ele al\u0131nacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

DI\u015e TUR\u0130ZM TOPARLANIYOR<\/strong><\/p>\n\n\n\n

D\u0131\u015f ekonomi sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131\u011f\u0131 olumsuz ko\u015fullara ve k\u00fcresel \u00f6l\u00e7ekte ya\u015fanan olumsuz sonu\u00e7lara ra\u011fmen i\u015f\u00e7ilerimizin \u00e7abalar\u0131 sayesinde \u00fclke ekonomisinde baz\u0131 olumlu sonu\u00e7lar kaydedilmi\u015ftir. Bu durum y\u00fczde 51 oran\u0131nda b\u00fcy\u00fcyerek toplamda 2,4 milyon ziyaret\u00e7iye ula\u015fan ve 400 milyon dolar daha fazla br\u00fct gelir sa\u011flayan uluslararas\u0131 turizmin kademeli olarak toparlanmas\u0131yla kendini g\u00f6stermektedir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ayr\u0131ca, \u00fclkenin petrol \u00fcretimi 3.1 milyon tonda tutularak -belli \u00f6l\u00e7\u00fcde- termoelektrik santrallerimizin \u00fcretimi temin edilmi\u015f ve 2023 y\u0131l\u0131nda toplam 343 aktif i\u015fletmeye ula\u015facak \u015fekilde 42 yeni yabanc\u0131 sermaye yat\u0131r\u0131m anla\u015fmas\u0131 imzalanm\u0131\u015ft\u0131r. Elektrik sanayinin y\u00f6netimindeki bu ilerlemeler sayesinde ge\u00e7en y\u0131l elektrik kesintileri y\u00fczde 70 oran\u0131nda azalm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Bunun yan\u0131 s\u0131ra bir kazan\u0131m da toplumsa alanda sa\u011flanm\u0131\u015f, bebek \u00f6l\u00fcm oran\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. 2022 y\u0131l\u0131nda bu g\u00f6sterge 1.000 canl\u0131 do\u011fumda 7,6 \u00f6l\u00fcm iken ge\u00e7en y\u0131l 7,1, anne \u00f6l\u00fcm oran\u0131 ise y\u00fczde 5,4’l\u00fck bir d\u00fc\u015f\u00fc\u015fle 100.000’de 38,7 olarak kaydedilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

Ayn\u0131 \u015fekilde, sa\u011fl\u0131k a\u00e7\u0131s\u0131ndan hassas durumdaki ki\u015fi ve topluluklara -olanaklar \u00f6l\u00e7e\u011finde- \u00f6ncelikli d\u00fczeyde bak\u0131m sa\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Ge\u00e7ti\u011fimiz y\u0131l\u0131n olumsuz ko\u015fullar\u0131na bir de beklenen sonu\u00e7lar\u0131 vermeyen i\u00e7 tedbirlerin uygulanmas\u0131 eklenmesi Aral\u0131k 2023’teki Ulusal Halk \u0130ktidar\u0131 Meclisi oturumunda bildirildi\u011fi \u00fczere, \u00fclkenin 2019 ve 2023 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda 3 milyar dolardan fazla d\u0131\u015f gelir girdisi kayb\u0131na u\u011framas\u0131na neden olmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n

Bu durum, Cumhurba\u015fkan\u0131 Miguel D\u00edaz-Canel Berm\u00fadez’in de belirtti\u011fi gibi, ekonomimizi daha verimli hale getirecek acil tedbirlerin gecikmeksizin al\u0131nmas\u0131 ihtiyac\u0131n\u0131 do\u011furmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n

Ekonominin yeniden canland\u0131r\u0131lmas\u0131 acil tedbirler Gerekli<\/strong><\/p>\n\n\n\n

G\u00fcn\u00fcm\u00fczde ya\u015fanan uluslararas\u0131 sorunlar\u0131n ayr\u0131ca yaratt\u0131\u011f\u0131 a\u011f\u0131r maliyetler K\u00fcba ekonomisinin adeta sava\u015f ko\u015fullar\u0131ndaym\u0131\u015f gibi i\u015flemesine neden olmaktad\u0131r. <\/p>\n\n\n\n

\u00dcretim ve hizmet sekt\u00f6r\u00fc alanlar\u0131nda verimlili\u011fi artt\u0131rman\u0131n zorlu\u011fu da ekonomik toparlanmay\u0131 geciktirmi\u015ftir.<\/strong> Bu nedenle ekonominin yeniden canland\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in ek ve acil tedbirlerin uygulanmas\u0131 elzemdir.<\/p>\n\n\n\n

B\u00dcY\u00dcME RAKAMLARI: M\u0130LL\u0130 GEEL\u0130R 2023\u2019TE K\u00dc\u00c7\u00dcLD\u00dc<\/strong><\/p>\n\n\n\n

2023’teki ekonomik geli\u015fmeler belirgin bir \u015fekilde k\u00f6t\u00fcle\u015fmi\u015ftir. Bu durum, 2021’de y\u00fczde 1,3 ve 2022’de y\u00fczde 1,8’lik b\u00fcy\u00fcme ile 2023 y\u0131l\u0131ndaki y\u00fczde 1-2’lik tahmini d\u00fc\u015f\u00fc\u015fte zaten g\u00f6r\u00fclmekteydi.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Kamu sekt\u00f6r\u00fc<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u00d6rne\u011fin, 2023 y\u0131l\u0131nda zarar eden kamu \u015firketlerinin say\u0131s\u0131 338’dir.<\/strong> Toplam\u0131n y\u00fczde 13,4’\u00fcne tekab\u00fcl eden bu say\u0131 ge\u00e7en y\u0131l\u0131n verisi olan 477\u2019ye g\u00f6re zarar eden \u015firket say\u0131s\u0131 y\u00fczde 29,1 azalm\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6te yandan, kamu i\u015fletmelerinin net sat\u0131\u015flar\u0131nda y\u00fczde 8’lik ve karlarda y\u00fczde 25’lik bir art\u0131\u015f gibi m\u00fctevaz\u0131 bir ilerleme g\u00f6zlenmi\u015f <\/strong>ve 2022’de 14 sent olan sat\u0131\u015f ba\u015f\u0131na karl\u0131l\u0131k 16 sente ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

\u0130\u015e\u00c7\u0130 \u00dcCRETLER\u0130<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u0130\u015f\u00e7i gelirleri ba\u015fl\u0131\u011f\u0131nda, kamu i\u015fletmelerindeki asgari \u00fccret y\u0131l\u0131n ilk yar\u0131s\u0131nda y\u00fczde 15,1’lik bir art\u0131\u015fla 4856 pesoya y\u00fckselirken, i\u015fletmelerin y\u00fczde 26’s\u0131na \u00fccretleri esnek belirleme yetkisi verilmi\u015f ve bu durumdan i\u015f\u00e7ilerin y\u00fczde 37’si y\u00fcksek gelir elde ederek faydalanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

\u00dcCRET ARTI\u015eI ENFLASYONUN GER\u0130S\u0130NDE KALDI<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bu kesinlikle olumlu bir geli\u015fmedir<\/strong>, ancak bu art\u0131\u015flar\u0131n, 2023’\u00fcn ilk yar\u0131s\u0131n\u0131n sonunda bir \u00f6nceki y\u0131l\u0131n ayn\u0131 d\u00f6nemine g\u00f6re ortalama y\u00fczde 45 civar\u0131nda bir art\u0131\u015fa ula\u015fan ve \u00fccretlerin sat\u0131n alma g\u00fcc\u00fcnde daha da k\u00f6t\u00fcle\u015fmeye i\u015faret eden T\u00fcketici Fiyat Endeksindeki art\u0131\u015f\u0131 telafi etmedi\u011fi s\u00f6ylenebilir.<\/p>\n\n\n\n

\u00d6ZEL SEKT\u00d6R\u00dcN M\u0130LL\u0130 GEL\u0130RE KATKISI<\/p>\n\n\n\n

Kamu d\u0131\u015f\u0131 \u015firketler Gayri Safi Yurti\u00e7i Has\u0131la yarat\u0131m\u0131n\u0131n y\u00fczde 15’inden biraz fazlas\u0131n\u0131 olu\u015fturmakta ve bu \u00f6zel sekt\u00f6r \u00fclkedeki i\u015f\u00e7i istihdam\u0131n\u0131n yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 35’ini kapsamaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Kamu D\u0131\u015f\u0131 Sekt\u00f6rlerde Yeni zorluklar<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ayn\u0131 zamanda, 685 mikro, k\u00fc\u00e7\u00fck ve orta \u00f6l\u00e7ekli i\u015fletmenin (KOB\u0130) y\u00f6netiminde kay\u0131plar <\/strong>kaydedilmi\u015f olup, bu rakam y\u0131l sonunda toplam\u0131n y\u00fczde 7,2’sini temsil etmektedir.<\/p>\n\n\n\n

\u00d6ZEL \u0130\u015eLETME SAYISI HIZLA ARTIYOR<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u00d6zel, kooperatif ve karma sekt\u00f6rleri i\u00e7eren bu yeni ekonomik akt\u00f6rler, 2023 y\u0131l\u0131nda \u00f6nemli bir geni\u015fleme g\u00f6stermi\u015f ve sadece KOB\u0130’ler s\u00f6z konusu oldu\u011funda 10.000’den fazla i\u015fletme say\u0131s\u0131na ula\u015f\u0131lm\u0131\u015f ve bunlara daha az say\u0131da tar\u0131m d\u0131\u015f\u0131 kooperatif eklenmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

Bu \u00f6zel giri\u015fimci akt\u00f6rler, baz\u0131 ara\u015ft\u0131rmalara g\u00f6re en y\u00fcksek karl\u0131l\u0131\u011f\u0131 g\u00f6steren gastronomi ve konaklama (y\u00fczde 22,1), in\u015faat (y\u00fczde 19,5), imalat sanayi (y\u00fczde 18,4) ve end\u00fcstriyel g\u0131da ve i\u00e7ecek \u00fcretimi (y\u00fczde 12,7) alanlar\u0131nda faaliyetlerini geli\u015ftirmektedir.<\/p>\n\n\n\n

Yukar\u0131dakilerin yan\u0131 s\u0131ra d\u0131\u015f ticaret faaliyetlerini de geli\u015ftirerek<\/strong> 2023 y\u0131l\u0131nda bir milyar dolardan fazla ithalat yapt\u0131lar, ancak ihracat ayn\u0131 g\u00fc\u00e7le geli\u015fmedi ve ge\u00e7en y\u0131l \u00fclkenin toplam ihracat\u0131n\u0131n y\u00fczde 0,2’si olan 200 milyon dolara ula\u015famad\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Bu \u00f6zel \u015firketlerin bir\u00e7o\u011fu, operasyonel zorluklar\u0131n daha az olmas\u0131 nedeniyle yat\u0131r\u0131lan sermayenin daha h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde d\u00f6nd\u00fcr\u00fclmesine olanak tan\u0131yan ticari bir faaliyet de geli\u015ftirmektedir.<\/p>\n\n\n\n

Buna ek olarak, bir\u00e7o\u011fu yurtd\u0131\u015f\u0131ndaki ailelerinden gelen havale yoluyla d\u0131\u015f finansmana sahiptir ve devlete ait \u015firketin bulunmad\u0131\u011f\u0131 pazar alanlar\u0131nda devletle avantajl\u0131 bir \u015fekilde rekabet etmektedirler.<\/p>\n\n\n\n

Ayr\u0131ca, genel olarak devlet sekt\u00f6r\u00fcnden daha y\u00fcksek \u00fccretli \u00e7al\u0131\u015fan 183.000 ki\u015fiye yeni i\u015f yaratm\u0131\u015flard\u0131r <\/strong>ve bu da i\u015fg\u00fcc\u00fcn\u00fcn kamu d\u0131\u015f\u0131 kesime y\u00f6nelmesine neden olmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Yeni \u00f6zel giri\u015fimci ekonomik akt\u00f6rlerin faaliyetleri sonucu, mal ve hizmet arz\u0131nda bir art\u0131\u015f g\u00f6r\u00fclmesine ra\u011fmen, fiyatlar\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011fun al\u0131m g\u00fcc\u00fcn\u00fcn \u00fczerinde olmas\u0131 n\u00fcfusun bir k\u0131sm\u0131 taraf\u0131ndan \u015fu ana kadar olumlu tepki g\u00f6rm\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n

G\u0131da ve di\u011fer t\u00fcketim mallar\u0131n\u0131n \u00fcretimi \u00fczerinde do\u011frudan bir etki yaratmak amac\u0131yla devlet sekt\u00f6r\u00fcyle \u00f6zel sekt\u00f6r aras\u0131nda bir ba\u011flant\u0131 hen\u00fcz kurulamam\u0131\u015ft\u0131r ve bu ba\u011flant\u0131y\u0131 b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde devletin, devlet i\u015fletmelerine ve \u015fu anda yakla\u015f\u0131k 596.000 serbest meslek sahibini i\u00e7eren \u00f6zel ve kooperatif sekt\u00f6r\u00fcne ihtiya\u00e7lar\u0131n kar\u015f\u0131lanmas\u0131 i\u00e7in yeterli te\u015fvikleri sa\u011flamak i\u00e7in ataca\u011f\u0131 belirleyecektir.<\/p>\n\n\n\n

\u00dclkenin kalk\u0131nma potansiyeline bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda yat\u0131r\u0131m\u0131n \u00f6ne \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir. Son y\u0131llardaki yat\u0131r\u0131m hacmi incelendi\u011finde, yat\u0131r\u0131m \u00e7abas\u0131n\u0131n GSY\u0130H’nin y\u00fczde 10’undan biraz daha az oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclmektedir; oysa son on y\u0131l\u0131n ortalar\u0131nda yap\u0131lan analizler, y\u0131ll\u0131k y\u00fczde 5’lik b\u00fcy\u00fcmeyi yakalamak i\u00e7in y\u00fczde 25’lik do\u011frudan yabanc\u0131 yat\u0131r\u0131m hacmine ve y\u0131lda yakla\u015f\u0131k 2 ila 2,5 milyar dolara ihtiya\u00e7 oldu\u011funu ortaya koymu\u015ftu.<\/p>\n\n\n\n

Mevcut durumda, yat\u0131r\u0131m politikas\u0131n\u0131n ekonominin toparlanmas\u0131n\u0131 hemen belirleyecek sekt\u00f6rlere veya faaliyetlere y\u00f6nlendirilmesi kilit \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Bu ba\u011flamda, 2013 y\u0131l\u0131n\u0131n Ocak ve Eyl\u00fcl aylar\u0131nda tar\u0131m gibi sekt\u00f6rler toplam yat\u0131r\u0131m\u0131n sadece y\u00fczde 2,8’ini olu\u015ftururken, \u015feker end\u00fcstrisi y\u00fczde 0,5’ini olu\u015fturur. G\u0131da ve \u015feker \u00fcretiminde ilerleme kaydedilebilmesi i\u00e7in bu orant\u0131s\u0131zl\u0131\u011f\u0131n ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekmektedir.<\/p>\n\n\n\n

Elektrik, enerji, gaz ve su sa\u011flayacak Yat\u0131r\u0131mlar Gerekiyor<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Benzer \u015fekilde, \u00f6zellikle \u00fclkenin ihtiya\u00e7 duydu\u011fu gerekli enerji istikrar\u0131n\u0131n bir par\u00e7as\u0131 olarak, toplam yat\u0131r\u0131m\u0131n y\u00fczde 10,8’ini olu\u015fturan elektrik, gaz ve su tedarikine y\u00f6nelik yat\u0131r\u0131mlar\u0131n artt\u0131r\u0131lmas\u0131 elzem g\u00f6r\u00fcnmektedir.<\/p>\n\n\n\n

Halk \u0130ktidar\u0131 Ulusal Meclisi’nin son oturumunda, ekonominin, talebin yaln\u0131zca y\u00fczde 34’\u00fcne kar\u015f\u0131lam\u0131\u015f dizel yak\u0131t gibi zaruri girdilerin eksikli\u011finden etkilendi\u011fini ve bunun da \u00fclkedeki tar\u0131m, \u015feker end\u00fcstrisi, ula\u015f\u0131m ve elektrik \u00fcretimi gibi sekt\u00f6rleri derinden sarst\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirildi.<\/p>\n\n\n\n

Dolay\u0131s\u0131yla 2023 y\u0131l\u0131nda, g\u0131da \u00fcretimi ile ilgili \u00f6nemli sekt\u00f6rlerde, et, m\u0131s\u0131r, domuz eti, s\u00fct ve yumurta dahil olmak \u00fczere, d\u00fc\u015f\u00fc\u015fler devam etmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

En \u00e7ok etkilenen \u00fcr\u00fcnler aras\u0131nda yer alan pirin\u00e7 \u00fcretiminin, 2019 y\u0131l\u0131ndan bu yana y\u00fczde 81, yumurta \u00fcretiminin y\u00fczde 61 ve s\u00fct \u00fcretiminin y\u00fczde 49’luk bir d\u00fc\u015f\u00fc\u015fe tabii oldu\u011fu belirtilmelidir.<\/p>\n\n\n\n

\u015eimdi yap\u0131lmas\u0131 gereken kaynaklar\u0131 yo\u011funla\u015ft\u0131rmam\u0131z gereken ana yerlerin hangileri olaca\u011f\u0131n\u0131 ve 2024 y\u0131l\u0131nda ba\u015far\u0131l\u0131 olmak i\u00e7in hangi kararlar\u0131n en etkili olaca\u011f\u0131n\u0131 de\u011ferlendirmektir.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

\u00d6NER\u0130LER<\/strong><\/p>\n\n\n\n

O zorlu \u00d6zel d\u00f6nem (1990lar) y\u0131llar\u0131nda kazand\u0131\u011f\u0131m\u0131z deneyim, kritik durumlardan \u00e7\u0131k\u0131\u015f stratejisinin, 2024 y\u0131l\u0131na dair \u00f6ng\u00f6r\u00fclerin en temel sorunlara odaklanan bir plan dahilinde s\u0131ralanmas\u0131n\u0131 gerektirdi\u011fini g\u00f6stermektedir.
Bu planlama, k\u0131sa vadede t\u00fcm sorunlara k\u00f6kten bir \u00e7\u00f6z\u00fcm getirilemeyece\u011finin bilincinde olarak \u00f6nem s\u0131ralamas\u0131na g\u00f6re acil olan g\u00f6revleri dengeye kavu\u015fturacak \u015fekilde yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. Yine de bu y\u0131lki y\u00fczde 2’lik m\u00fctevaz\u0131 b\u00fcy\u00fcmeyle ilerlemenin ve istenilen sonu\u00e7lar\u0131 kademeli olarak elde etmenin m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funu s\u00f6yleyebiliriz.
Bu ama\u00e7la, Ulusal Meclis taraf\u0131ndan onaylanan 2024 Ekonomi Plan\u0131’n\u0131n hedefleri, her \u015feyden \u00f6nce ekonominin i\u015fleyi\u015findeki hata ve \u00e7arp\u0131kl\u0131klar\u0131 d\u00fczeltmenin temel unsuru olan Makroekonomik \u0130stikrar Program\u0131’n\u0131n uygulanmas\u0131nda ilerleme kaydetmeliyiz.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Bu ama\u00e7la, Makroekonomik \u0130stikrar Program\u0131’n\u0131n kapsad\u0131\u011f\u0131 pek \u00e7ok husus aras\u0131nda, mal ve hizmet arz\u0131n\u0131 artt\u0131rarak enflasyon art\u0131\u015f\u0131n\u0131 frenlemek, harcamalar\u0131 k\u0131sarak devlet b\u00fct\u00e7e a\u00e7\u0131\u011f\u0131n\u0131 azaltmak ve bunu kar\u015f\u0131lamak i\u00e7in \u00fcretken deste\u011fi olmayan para basmay\u0131 azaltmak\u2026..
ayr\u0131ca kademeli ve se\u00e7ici olarak kamu gelirlerini artt\u0131rmak ve faiz oranlar\u0131n\u0131 y\u00fckselterek tasarruflar\u0131 te\u015fvik etmek i\u00e7in acil tedbirler al\u0131nmas\u0131na ihtiya\u00e7 var.
T\u00fcm bunlara, d\u00f6viz piyasas\u0131n\u0131n a\u015famal\u0131 olarak yeniden yap\u0131land\u0131r\u0131lmas\u0131 ve t\u00fcm ulusal ekonomi i\u00e7in tek bir d\u00f6viz kuruna ge\u00e7ilmesi e\u015flik etmelidir.<\/p>\n\n\n\n


DI\u015e GEL\u0130RLER\u0130N ARTMASI GEREK\u0130YOR<\/h2>\n\n\n\n


Makroekonomik \u0130stikrar Program\u0131 bu y\u0131l yakla\u015f\u0131k 9,7 milyar dolara ula\u015fmas\u0131 beklenen mal ve hizmet ihracat\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fcmesinin yan\u0131 s\u0131ra, d\u00f6viz ve yerel para cinsinden kaynaklar\u0131n artmas\u0131na ihtiya\u00e7 duymaktad\u0131r. Bu nedenle, 2024 Plan\u0131\u2019n\u0131n hedeflerinden biri olan \u00fclkenin d\u0131\u015f gelirlerinin artt\u0131r\u0131lmas\u0131 ve \u00e7e\u015fitlendirilmesi de elzemdir.
Bu ama\u00e7la ve ekonomimizin ihtiya\u00e7 duydu\u011fu d\u0131\u015f kredilerin \u00f6n\u00fcndeki engelleri kald\u0131rmak i\u00e7in, \u00fclkenin 2019’dan bu yana yeterince kar\u015f\u0131layamad\u0131\u011f\u0131 d\u0131\u015f borcun \u00f6denmesini destekleyecek esnek bir yeniden m\u00fczakereye ihtiya\u00e7 vard\u0131r.
Bu hedefe minimum likidite ile ula\u015fmak ad\u0131na: bor\u00e7lar\u0131n \u00f6denmesi i\u00e7in yat\u0131r\u0131mlar\u0131n kullan\u0131lmas\u0131 (SWAP); bor\u00e7lar\u0131n iskontolu olarak geri sat\u0131n al\u0131nmas\u0131; kamu bor\u00e7 tahvillerinin \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131; borcun ulusal paraya d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesi ve bor\u00e7lar\u0131n mal ve hizmet ihracat\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak \u00f6denmesi gibi zorlu \u00f6zel d\u00f6nemde zaten denenmi\u015f olan form\u00fcller uygulanmal\u0131d\u0131r.
T\u00fcm bunlara ek olarak, ABD’nin K\u00fcba’ya kar\u015f\u0131 uygulad\u0131\u011f\u0131 abluka kar\u015f\u0131s\u0131nda \u00fclkemize gelecek yabanc\u0131 yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131n kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131\u011f\u0131 riskleri g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurarak do\u011frudan yabanc\u0131 sermaye yat\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131 esnek politikalarla artt\u0131rmak gerekmektedir.
Ayr\u0131ca, i\u015f\u00e7i d\u00f6vizlerinin \u00fclkeye g\u00f6nderilmesini te\u015fvik etmek i\u00e7in bir yat\u0131r\u0131m fonu olu\u015fturarak bunlar\u0131 uygulanabilir hale getirmek ve canland\u0131rmak gerekmektedir.
Bu y\u0131lki ekonomik planda ila\u00e7 tedarikinin yan\u0131 s\u0131ra bir di\u011fer \u00f6ncelikli unsur da g\u0131da \u00fcretiminin geli\u015ftirilmesidir. Bu ama\u00e7la g\u0131da sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn kendi s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fini sa\u011flamas\u0131 i\u00e7in ihracat\u0131ndan elde etti\u011fi geliri elinde tutmas\u0131na olanak tan\u0131yan bir mali mekanizma kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r.
Buna belediyelerin kendi kendine g\u0131da yeterlili\u011fi politikas\u0131 ve bu ama\u00e7la bilim ve teknolojiyi uygulayarak daha verimli arazi kullan\u0131m\u0131 uygulamalar\u0131 da eklenmelidir.
Bu da, tam olarak g\u0131da \u00fcretimi i\u00e7in yap\u0131lacak yat\u0131r\u0131mlar\u0131n en acil ihtiya\u00e7lara \u00f6ncelik verecek \u015fekilde yeniden d\u00fczenlenmesi anlam\u0131na gelmektedir.
Benzer \u015fekilde, t\u00fcm sekt\u00f6rleri ve halk\u0131m\u0131z\u0131 etkileyen bir unsur olan yak\u0131t tedarikinin sa\u011flanmas\u0131 ve elektrik enerjisi \u00fcretiminin istikrara kavu\u015fturulmas\u0131 esast\u0131r. Bu ba\u011flamda, yakla\u015f\u0131k \u00fc\u00e7 milyon tonluk ulusal \u00fcretim dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, \u00fclkenin bir y\u0131lda ihtiya\u00e7 duydu\u011fu sekiz milyon tona e\u015fde\u011fer petrol\u00fcn sa\u011flanmas\u0131 temel bir hedeftir.
Sosyalist Devlet \u0130\u015fletmecili\u011finin Daha Verimli Hale Getirilmesi
Ekonomimizin verimli i\u015fleyi\u015fi i\u00e7in kilit unsurlardan biri -2024 Plan\u2019\u0131nda da yer almaktad\u0131r:
\u00dclkedeki i\u015fletme sisteminin geli\u015ftirilmesine ve tar\u0131m ve sanayi sekt\u00f6rlerinde \u00fcretimin artt\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in t\u00fcm ekonomik akt\u00f6rlerin uygun \u015fekilde entegre edilmesidir\u2026\u2026
Burada y\u00f6netimin olarak adem-i merkezile\u015ftirilmesi yoluyla sosyalist devlet i\u015fletmecili\u011finin daha verimli hale getirilmesi ihtiyac\u0131 vurgulanmal\u0131d\u0131r.
T\u00fcm bunlara, yeterli bir \u00fcretim zincirinin olu\u015fturulmas\u0131, i\u015fletme sisteminin y\u00f6netim ve kontrol mekanizmalar\u0131n\u0131n rasyonelle\u015ftirilmesi, kamu sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn \u00f6l\u00e7e\u011finin kademeli olarak yeniden d\u00fczenlenmesi e\u015flik etmeli ve t\u00fcm bunlar i\u015fg\u00fcc\u00fc verimlili\u011findeki art\u0131\u015f\u0131 desteklemelidir.
Mevcut ko\u015fullarda, \u00f6zellikle sosyal yard\u0131mlara muhta\u00e7 n\u00fcfus, emekliler ve n\u00fcfusun ekonomik a\u00e7\u0131dan k\u0131r\u0131lgan kesimi i\u00e7in sosyal koruma mekanizmalar\u0131n\u0131n geli\u015ftirilmesi de gerekmektedir.
Bu ba\u011flamda, \u00fcr\u00fcnlerden ziyade insanlar\u0131 destekleme etme politikas\u0131, ihtiya\u00e7 sahibi olan halk\u0131n temel ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131n daha iyi kar\u015f\u0131lanmas\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131rmal\u0131d\u0131r.
Bu olas\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcmler stratejisinde \u00f6nerilen her \u015fey -ki bunlar ne kolay \u015feylerdir ne de risksiz \u015feylerdir-, zenginle\u015ftirilmesi ve ihtiya\u00e7 duyulan deste\u011fe dair fikir birli\u011fine var\u0131lmas\u0131 i\u00e7in halk\u0131m\u0131zla tart\u0131\u015f\u0131lmal\u0131d\u0131r. T\u00fcm g\u00f6r\u00fc\u015fler \u00f6nemlidir ve sihirli \u00e7\u00f6z\u00fcmler olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n, ancak iyile\u015fmenin m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funun bilincinde olarak herkesin g\u00f6r\u00fc\u015fleri dinlenmelidir.
Ku\u015fkusuz bu y\u0131l \u00f6ncelik verilecek hedefler, hemen kar\u015f\u0131layamayaca\u011f\u0131m\u0131z ve bug\u00fcn halk\u0131m\u0131z\u0131n ya\u015fam standard\u0131 \u00fczerinde etkisi olan say\u0131s\u0131z ihtiyac\u0131 hen\u00fcz kapsam\u0131yor.
2024’\u00fcn kalk\u0131nma s\u00fcrecimizin temel unsurlar\u0131nda \u00f6nemli bir de\u011fi\u015fime i\u015faret etmesini ve hepimizin bu \u00e7aban\u0131n bo\u015fa gitmedi\u011fini hissetmesini sa\u011flamal\u0131y\u0131z.
Bunu yapmak i\u00e7in gerekli ara\u00e7lara sahibiz ve en acil ve \u00f6ncelikli konulara odaklan\u0131p daha iyi \u00e7al\u0131\u015f\u0131rsak bunu nas\u0131l yapaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 da biliriz.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Analiz: K\u00fcba\u2019n\u0131n Ekonomik Sorunlar\u0131 ve Turizmin Yeniden Canlanmas\u0131 K\u00fcba ekonomisi ge\u00e7en y\u0131l, 2014-2016 d\u00f6nemine k\u0131yasla y\u00fczde 20 art\u0131\u015f g\u00f6steren g\u0131da fiyatlar\u0131ndan ve y\u00fcksek petrol fiyatlar\u0131ndan Olumsuz etkilendi Yazar: Jos\u00e9 Luis Rodr\u00edguez\/ Havana 13 \u015eubat 2024 \u00c7eviri: Didem Kul Sol Haber Web sitesinden al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r K\u00fcba ekonomisi, kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131\u011f\u0131 zorluklar nedeniyle ge\u00e7ti\u011fimiz y\u0131l ciddi bir gerileme ya\u015fad\u0131 ve […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-3575","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-sosyalist-ulkeler"],"blocksy_meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3575","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3575"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3575\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3793,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3575\/revisions\/3793"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3575"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3575"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3575"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}