{"id":3603,"date":"2024-03-30T23:57:36","date_gmt":"2024-03-30T23:57:36","guid":{"rendered":"https:\/\/marksizm.org.tr\/?p=3603"},"modified":"2024-03-30T23:57:36","modified_gmt":"2024-03-30T23:57:36","slug":"buyuk-marksizm-sozlugu-uretici-gucler-kavrami","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/marksizm.org.tr\/?p=3603","title":{"rendered":"B\u00fcy\u00fck Marksizm S\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fc: \u00dcretici G\u00fc\u00e7ler Kavram\u0131"},"content":{"rendered":"\n

B\u00fcy\u00fck Marksizm S\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fc: \u00dcretici G\u00fc\u00e7ler Kavram\u0131<\/h1>\n\n\n\n

[B\u00fcy\u00fck Marksizm S\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fc, Marx’\u0131n 200. Do\u011fum G\u00fcn\u00fcn\u00fc anmak amac\u0131yla 2018 y\u0131l\u0131nda Wuhan\/\u00c7in’de yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r. S\u00f6zl\u00fck 5 Milyon s\u00f6zc\u00fckten ve 4 B\u00f6l\u00fcmden olu\u015fmaktad\u0131r: Marksizm, Leninizm, Mao Zedung D\u00fc\u015f\u00fcncesi ve d\u00f6rd\u00fcnc\u00fcs\u00fc \u00c7ine \u00d6zg\u00fc Sosyalizm \u0130n\u015fa Teorisi. S\u00f6zl\u00fck 2012’de ba\u015flayan Xi Jinping D\u00f6nemini de kaps\u0131yor.]<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

\u00dcretici g\u00fc\u00e7ler Kavram\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u00dcretici g\u00fc\u00e7ler “insan\u0131n toplumsal \u00fcretici g\u00fc\u00e7leri” olarak da bilinir, maddi \u00fcretici g\u00fc\u00e7leri ve manevi-entelekt\u00fcel \u00fcretici g\u00fc\u00e7leri i\u00e7erir. \u015e\u00fcphesiz \u00fcretici g\u00fc\u00e7ler toplumsal insan\u0131n tarih i\u00e7inde biriktirdi\u011fi ve bug\u00fcne devrald\u0131\u011f\u0131 maddi \u00fcretici g\u00fc\u00e7leridir. \u00dclkeler aras\u0131nda farkl\u0131l\u0131klar g\u00f6sterir.\u00dcretici g\u00fc\u00e7ler, do\u011fay\u0131 insan ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131layabilecek \u015fekilde d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek i\u00e7in emek ve \u00fcretimde kullan\u0131lan nesnel olan maddi g\u00fc\u00e7lerdir. \u00dcretici g\u00fc\u00e7ler, \u00fcretim s\u00fcrecinde insan ve do\u011fa aras\u0131ndaki ili\u015fkiyi somutla\u015ft\u0131r\u0131r ve insan\u0131n do\u011fay\u0131 d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrme konusundaki ger\u00e7ek fiili yetene\u011fini ve d\u00fczeyini ortaya koyar. Marx ve Engels, \u00fcretici g\u00fc\u00e7ler kavram\u0131n\u0131n ve \u00fcretici g\u00fc\u00e7lerin i\u00e7erdi\u011fi unsurlar\u0131n bilimsel a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131 ilk kez “Alman \u0130deolojisi” eserinde ortaya koymu\u015f ve \u00fcretici g\u00fc\u00e7lerin tarihsel geli\u015fimin temel itici g\u00fcc\u00fc oldu\u011funu s\u00f6ylemi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

Marx, “Kapital “de \u00fcretici g\u00fc\u00e7lerin nesnel maddi g\u00fc\u00e7lerini olu\u015fturan unsurlar\u0131 insan\u0131n “do\u011fal g\u00fc\u00e7leri”, toplumsal eme\u011fin “do\u011fal g\u00fc\u00e7leri” ve do\u011fan\u0131n “do\u011fal g\u00fc\u00e7leri” olarak \u00f6zetler ve “ya\u015fayan do\u011fal bir varl\u0131k olarak” insan\u0131n “do\u011fal g\u00fc\u00e7lere, ya\u015famsal g\u00fc\u00e7lere” sahip oldu\u011funu, “bu g\u00fc\u00e7lerin onda e\u011filimler ve yetenekler olarak, i\u00e7g\u00fcd\u00fcler olarak var oldu\u011funu” ve ” Faaliyet halindeki organlar\u0131n \u00e7abalan d\u0131\u015f\u0131nda, kendisini dikkat olarak g\u00f6steren belli bir amaca y\u00f6nelik iradenin, i\u015fin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 b\u00fct\u00fcn s\u00fcre boyunca gerekti\u011fini” vurgular. \u00dcretici g\u00fc\u00e7ler nesnel olan maddi unsurlardan olu\u015fan karma\u015f\u0131k bir sistem olu\u015fturur ve bu yap\u0131n\u0131n temel unsurlar\u0131 aras\u0131nda emek\u00e7iler, emek ara\u00e7lar\u0131 ve emek nesneleri yer al\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Marx, emek s\u00fcrecinin en basit temel unsurlar\u0131n\u0131n \u015funlar oldu\u011funu s\u00f6ylemi\u015ftir: insan\u0131n ama\u00e7l\u0131 faaliyetleri ya da eme\u011fin kendisi, eme\u011fin nesnesi ve emek ara\u00e7lar\u0131. \u0130\u015f\u00e7iler, belirli bir \u00fcretim tecr\u00fcbesi, i\u015f becerisi ve bilimsel bilgi birikimi ile \u00fcretim faaliyetlerinde bulunan ki\u015filer olup, \u00fcretici g\u00fc\u00e7lerin en \u00f6nemli ve en aktif unsurlar\u0131d\u0131r. Eme\u011fin ara\u00e7lar\u0131 ve eme\u011fin nesneleri ancak emek\u00e7ilerin faaliyetleriyle birle\u015fti\u011fi takdirde ger\u00e7ek \u00fcretici g\u00fc\u00e7lere d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclebilir.<\/p>\n\n\n\n

Lenin, \u201ctoplumunun ba\u015f \u00fcretici g\u00fcc\u00fcn\u00fcn toplumsal \u00fcretime kat\u0131lan halk oldu\u011funu, veya genel olarak i\u015f\u00e7iler ve emek\u00e7i kitleler\u201d oldu\u011funu s\u00f6ylemi\u015fti. \u0130\u015fg\u00fcc\u00fc hem kol hem de kafa i\u015f\u00e7ilerini i\u00e7erir. G\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn d\u00fcnyas\u0131ndaki \u00fcretim s\u00fcrecinde, kafa i\u015f\u00e7ilerinin niteli\u011fi ve say\u0131sal niceli\u011fi giderek daha belirleyici hale gelmektedir. Y\u00fcksek ve yeni teknolojiler alan\u0131nda, kafa ve kol eme\u011fi giderek daha fazla ayn\u0131la\u015fma e\u011filimindedir.<\/p>\n\n\n\n

Deng Xiaoping, art\u0131k \u00fclkede kol ve kafa eme\u011fiyle \u00e7al\u0131\u015fan herkesin sosyalizmin in\u015fac\u0131s\u0131 i\u015f\u00e7iler oldu\u011funa dikkat \u00e7ekmi\u015ftir. \u00dclkede modern bilim ve teknolojinin geli\u015fmesi ve d\u00f6rt modernle\u015fme \u00e7abalar\u0131n\u0131n ba\u015far\u0131lar\u0131 ile birlikte, \u00e7ok say\u0131da a\u011f\u0131r el eme\u011finin yerini yava\u015f yava\u015f makineler alacak ve do\u011frudan \u00fcretimle u\u011fra\u015fan i\u015f\u00e7iler i\u00e7in kol eme\u011fi azalmaya, kafa eme\u011fi ise artmaya devam edecektir.<\/p>\n\n\n\n

Emek ara\u00e7lar\u0131 (aletler\/ i\u015f robotlar\u0131)<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Emek ara\u00e7lar\u0131 olarak da adland\u0131r\u0131lan i\u015f aletleri, insanlar\u0131n emek s\u00fcrecinde emek nesnesini de\u011fi\u015ftirmek ve d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek i\u00e7in kulland\u0131klar\u0131 t\u00fcm maddi ara\u00e7-gere\u00e7leri ifade eder. Emek ara\u00e7lar\u0131 i\u015f\u00e7i ile eme\u011fin nesnesi aras\u0131nda ba\u011flant\u0131\/arac\u0131 konumundad\u0131rlar. En \u00f6nemli emek arac\u0131 \u00fcretim arac\u0131d\u0131r. \u00dcretim ara\u00e7lar\u0131, eme\u011fin (i\u015f\u00e7inin) \u00fcretim s\u00fcrecinde emek nesneleri \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015fmak i\u00e7in kullan\u0131lan, insan\u0131n rol\u00fcn\u00fc do\u011frudan do\u011faya aktaran tek tek ve birle\u015fik \u015feylerdir. \u00dcretim ara\u00e7lar\u0131 ayn\u0131 zamanda mevcut \u00fcretici g\u00fc\u00e7lerin do\u011fas\u0131n\u0131 ve geli\u015fim d\u00fczeyini yans\u0131t\u0131rlar ve ayn\u0131 zamanda \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131 \u00e7e\u015fitli ekonomik \u00e7a\u011flar\u0131 birbirinden ay\u0131ran i\u015farettir.<\/p>\n\n\n\n

Marx bir yaz\u0131s\u0131nda emek ara\u00e7lar\u0131n\u0131 kemik ve kas sistemlerine benzeterek, bunlar\u0131n yaln\u0131zca insan eme\u011finin ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 geli\u015fme derecesini yans\u0131tmakla kalmay\u0131p, ayn\u0131 zamanda bu eme\u011fin s\u00fcrd\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc toplumsal ko\u015fullar\u0131n da g\u00f6stergeleri oldu\u011funu s\u00f6ylemi\u015ftir. Marx buhar enerjisiyle \u00e7al\u0131\u015fan motorlar\u0131n oldu\u011fu fabrikan\u0131n bize sanayici kapitalistinin oldu\u011fu toplumu verdi\u011fini yazm\u0131\u015ft\u0131. \u00c7e\u015fitli ekonomik \u00e7a\u011flar aras\u0131ndaki fark, neyin \u00fcretildi\u011fi de\u011fil, nas\u0131l \u00fcretildi\u011fi ve hangi emek ara\u00e7lar\u0131yla \u00fcretildi\u011fidir. Emek ara\u00e7lar\u0131 yaln\u0131zca insan i\u015fg\u00fcc\u00fcn\u00fcn geli\u015fim d\u00fczeyinin bir \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc de\u011fil, ayn\u0131 zamanda eme\u011fin\/\u00e7al\u0131\u015fman\u0131n hangi toplumsal ili\u015fkiler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla ger\u00e7ekle\u015ftirildi\u011finin de bir g\u00f6stergesidir.<\/p>\n\n\n\n

Eme\u011fin Nesnesi (\u0130\u015fledi\u011fi malzeme)<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Eme\u011fin nesnesi de, emek ara\u00e7lar\u0131 ile ili\u015fkili olarak– do\u011fada var olan \u015feyler ve insan eme\u011fi taraf\u0131ndan i\u015flenen do\u011fadan elde edilen fiziksel malzemeler de dahil olmak \u00fczere, emek s\u00fcrecinde i\u015f\u00e7i taraf\u0131ndan i\u015flenen nesnelerdir. Eme\u011fin nesneleri (malzeme) ve emek ara\u00e7lar\u0131 (aletler) birlikte \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131 olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r. \u00dcretim ara\u00e7lar\u0131 \u00fcretici g\u00fc\u00e7lerin maddi unsurlar\u0131d\u0131r ve toplumsal \u00fcretimin maddi ve teknolojik temelini olu\u015ftururlar.<\/p>\n\n\n\n

\u00dcretici g\u00fc\u00e7lerin \u00fc\u00e7 ba\u015fl\u0131ca unsuru birbirinden hem farkl\u0131 ve birbiriyle ili\u015fkili olup, bu \u00fc\u00e7\u00fc i\u00e7inde \u00e7al\u0131\u015fan i\u015f\u00e7iler merkezi bir konumdad\u0131r ve \u00f6nc\u00fc bir rol oynarlar. Bu \u00fc\u00e7 ba\u015fl\u0131ca unsur, toplumsal i\u015fb\u00f6l\u00fcm\u00fc, i\u015fbirli\u011fi mekanizmalar\u0131 ve ekonomik y\u00f6netim mekanizmalar\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla, belirli bir yap\u0131ya g\u00f6re belirli bir \u00fcretici g\u00fc\u00e7ler sistemi olu\u015ftururlar ve bu sistem i\u00e7inde entegre bir bi\u00e7imde i\u015flevler g\u00f6r\u00fcrler.<\/p>\n\n\n\n

Bilim ve Teknoloji<\/strong><\/p>\n\n\n\n

 \u00dcretici g\u00fc\u00e7lerin geli\u015fim seviyesini etkileyen unsurlar aras\u0131nda bilim ve teknoloji \u00f6nemlidir, yani insan\u0131n toplumsal \u00fcretici g\u00fc\u00e7leri bilim ve teknolojiyi de i\u00e7erir. Marx \u015f\u00f6yle yazm\u0131\u015ft\u0131: \u201cBilim de bu \u00fcretici g\u00fc\u00e7ler aras\u0131nda say\u0131labilir, \u201d Marx 1973, s. 699.<\/p>\n\n\n\n

Bilim ger\u00e7ek anlamda yaln\u0131zca kapitalizm \u00e7a\u011f\u0131n\u0131n<\/strong> bir \u00fcr\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Marx \u015f\u00f6yle yazm\u0131\u015ft\u0131: \u201ckapitalizm \u00e7a\u011f\u0131 \u00f6ncesinde, deney, tecr\u00fcbe ve  bilginin \u00f6l\u00e7e\u011finin s\u0131n\u0131rl\u0131l\u0131\u011f\u0131 emek ile do\u011frudan  ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r  ve  bu  d\u00f6nemlerdeki  bu s\u0131n\u0131rl\u0131l\u0131k nedeniyle emekten ayr\u0131 bir \u00f6zerk g\u00fc\u00e7<\/strong> ortaya  \u00e7\u0131karmazlar.\u201d Marx, Engels Toplu Eserler,  Cilt 34, s. 33.<\/strong>  <\/p>\n\n\n\n

Sadece kapitalizm \u00e7a\u011f\u0131nda toplumsal \u00fcretim, birinci kez geni\u015f d\u00fczeyde do\u011fa bilimlerinin  gerektirdi\u011fi inceleme ve ara\u015ft\u0131rma ve  g\u00f6zlem yapma olanaklar\u0131n\u0131 ve deneyler yapma olanaklar\u0131n\u0131 ortaya \u00e7\u0131karabilmi\u015ftir. Ve sadece kapitalizm \u00e7a\u011f\u0131nda maddi \u00fcretim s\u00fcreci bilimin uygulanabildi\u011fi bir  \u00f6zellik kazanm\u0131\u015ft\u0131r. Bilim kendi ba\u015f\u0131na ger\u00e7ek anlamda<\/strong> bir t\u00fcr \u00fcretici g\u00fc\u00e7 de\u011fildir. Fakat bilim \u00fcretici g\u00fcce d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclebilir. Bilim ve teknoloji \u00fcretim s\u00fcrecine uyguland\u0131\u011f\u0131nda, \u00fcretici g\u00fc\u00e7lerin temel unsurlar\u0131na n\u00fcfuz eder ve b\u00f6ylece bilim ve teknoloji insanlar\u0131n ger\u00e7ek \u00fcretim kapasitesine etki eder ve kat\u0131l\u0131r. Bilimsel bilginin maddi \u00fcretim s\u00fcrecinde kullan\u0131lan beyinsel yeteneklere ilave edilip dahil olabilmesi i\u00e7in bazen uzun bazen de k\u0131sa bir s\u00fcre\u00e7 gerekli olmaktad\u0131r. 21.y\u00fczy\u0131lda bu s\u00fcre\u00e7 olduk\u00e7a k\u0131salm\u0131\u015ft\u0131r.<\/strong> Bilim ve teknolojinin geli\u015ftirilmesi ve uygulanmas\u0131, i\u015f\u00e7ilerin vas\u0131flar\u0131nda, emek ara\u00e7lar\u0131nda (aletler) ve emek nesnelerinde k\u00f6kl\u00fc de\u011fi\u015fiklikleri te\u015fvik etmekte ve toplumsal \u00fcretici g\u00fc\u00e7leri b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde geli\u015ftirmektedir.<\/p>\n\n\n\n

\u00c7a\u011f\u0131m\u0131zda h\u0131zl\u0131 geli\u015fim i\u00e7inde olan bilim ve teknolojinin durumu, insanl\u0131\u011f\u0131n ileri geli\u015fkin \u00fcretici g\u00fc\u00e7lere sahip oldu\u011funu ve toplumsal \u00fcretici g\u00fc\u00e7lerin geli\u015fkinlik d\u00fczeyini yans\u0131tmaktad\u0131r. Deng Xiaoping \u015f\u00f6yle belirtmi\u015fti: “Marx bilim ve teknolojinin \u00fcretici g\u00fc\u00e7lerin bir par\u00e7as\u0131 oldu\u011funu s\u00f6ylemi\u015fti. Ger\u00e7ekler Marx\u2019\u0131n hakl\u0131 oldu\u011funu g\u00f6steriyor. Bana g\u00f6re bilim ve teknoloji ba\u015fl\u0131ca \u00fcretici g\u00fc\u00e7t\u00fcr.” Deng Xiaoping\u2019in sosyalizmin in\u015fas\u0131nda bilim ve teknolojinin konumu konusundaki g\u00f6r\u00fc\u015fleri i\u00e7in, Bkz  https:\/\/sosyalistbirlik.com\/buyuk-marksizm-sozlugu-bilim-ve-teknoloji-uretici-gucler-icinde-baslica-konuma-gelmistir\/<\/a><\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u0130nsanl\u0131k Tarihi ve \u00dcretici G\u00fc\u00e7ler<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u00dcretici g\u00fc\u00e7ler, toplumsal \u00fcretimin maddi i\u00e7eri\u011fini ve toplumsal geli\u015fmenin maddi kayna\u011f\u0131n\u0131 olu\u015fturur. Dolay\u0131s\u0131yla, insanl\u0131k tarihi nihai olarak \u00fcretici g\u00fc\u00e7lerin geli\u015fiminin bir \u00fcr\u00fcn\u00fcd\u00fcr. \u00dcretici g\u00fc\u00e7ler, insan iradesine ba\u011fl\u0131 olmayan nesnel ve \u00e7a\u011flar boyunca biriktirilerek edinilmi\u015f maddi g\u00fc\u00e7lerdir. \u0130nsanlar \u00f6zg\u00fcrce kendi sahip olacaklar\u0131 \u00fcretici g\u00fc\u00e7lerini se\u00e7emezler. Her d\u00f6nemin \u00fcretici g\u00fc\u00e7leri, \u00f6nceki nesillerin \u00fcretim faaliyetlerinin nesnel sonucudur ve bug\u00fcnk\u00fc mevcut \u00fcretim faaliyetlerinin maddi temelini olu\u015fturur. \u00dcretici g\u00fc\u00e7ler do\u011fas\u0131 gere\u011fi tarihseldir ve \u00fcretici g\u00fc\u00e7lerin geli\u015fimi daha d\u00fc\u015f\u00fck seviyelerden daha y\u00fcksek seviyelere do\u011fru dinamik bir geli\u015fim s\u00fcreci i\u00e7erir.<\/p>\n\n\n\n

 Kullan\u0131lan farkl\u0131 \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131na g\u00f6re, insanl\u0131k tarihinde \u00fcretici g\u00fc\u00e7lerin geli\u015fimi Ta\u015f \u00c7a\u011f\u0131, Bronz \u00c7a\u011f\u0131, Demir \u00c7a\u011f\u0131, Buhar (Enerjisi) \u00c7a\u011f\u0131, Elektrik (Enerjisi) \u00c7a\u011f\u0131 ve Elektronik Bilgi \u00c7a\u011f\u0131 gibi \u00e7e\u015fitli a\u015famalara ayr\u0131labilir. \u00dcretici g\u00fc\u00e7lerin geli\u015fmesiyle birlikte toplum ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak ileriye do\u011fru hareket etmektedir.<\/p>\n\n\n\n

 \u00dcretici G\u00fc\u00e7ler-\u00dcretim \u0130li\u015fkileri ve Sosyalizm<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u00dcretici g\u00fc\u00e7ler \u00fcretim ili\u015fkilerinden ayr\u0131 ve ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak var olamazlar ve \u00fcretici g\u00fc\u00e7ler ile \u00fcretim ili\u015fkilerinin birli\u011fi toplumsal \u00fcretim bi\u00e7imini olu\u015fturur. Genel ilke olarak \u00fcretici g\u00fc\u00e7ler \u00fcretim ili\u015fkilerini belirler. Ayn\u0131 zamanda \u00fcretici g\u00fc\u00e7lerin niteli\u011fi \u00fcretim ili\u015fkilerinin niteli\u011fini belirler. Var olan belirli tipte bir toplumsal \u00fcretim ili\u015fkisi, var olmas\u0131n\u0131n zorunlu bir ko\u015fulu olarak belirli tipte \u00fcretici g\u00fc\u00e7lere sahip olmak zorundad\u0131r. Marx \u015f\u00f6yle yazm\u0131\u015ft\u0131: “\u0130nsanlar yeni \u00fcretici g\u00fc\u00e7ler edindiklerinde \u00fcretim bi\u00e7imlerini de\u011fi\u015ftirirler; ve \u00fcretim bi\u00e7imlerini de\u011fi\u015ftirirken, hayatlar\u0131n\u0131 kazanma yollar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirirlerken, t\u00fcm toplumsal ili\u015fkilerini de de\u011fi\u015ftirirler.” Do\u011fadaki akarsu ve r\u00fczgar g\u00fcc\u00fcn\u00fcn kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u201cel aletleri ile \u00e7al\u0131\u015fan at\u00f6lye size feodal toprak sahibinin oldu\u011fu toplumu verir; buharla \u00e7al\u0131\u015fan fabrika ise sanayici kapitalistin oldu\u011fu toplumu verir\u201d. \u00dcretici g\u00fc\u00e7ler, toplumsal \u00fcretimin en dinamik ve en devrimci fakt\u00f6r\u00fcd\u00fcr ve genel olarak toplumun geli\u015fim s\u00fcrecinde ba\u015fl\u0131ca belirleyici role sahiptir. Farkl\u0131 toplumsal bi\u00e7imlerin (prekapitalizm\/kapitalizm\/kom\u00fcnizm) birbirini izleyen de\u011fi\u015fimleri, \u00fcretici g\u00fc\u00e7lerin geli\u015fiminin nesnel gereksinimlerini yans\u0131t\u0131r. Ayn\u0131 toplumsal formasyon (\u00f6rne\u011fin kapitalizm) i\u00e7indeki farkl\u0131 a\u015famalar ve bu farkl\u0131 a\u015famalar aras\u0131ndaki s\u0131n\u0131rlar da \u00fcretici g\u00fc\u00e7lerin geli\u015fim d\u00fczeyi taraf\u0131ndan belirlenir. \u00dcretim ili\u015fkilerindeki de\u011fi\u015fimler insan iradesi ile de\u011fil, \u00fcretici g\u00fc\u00e7lerin geli\u015fimi taraf\u0131ndan belirlenir. \u0130\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n iktidar\u0131 alt\u0131nda sosyalizmin temel g\u00f6revi \u00fcretici g\u00fc\u00e7leri geli\u015ftirmektir. <\/p>\n\n\n\n

Engels \u00fcretici g\u00fc\u00e7ler \u00fczerinde sahiplikten s\u00f6z etmi\u015ftir: Sosyalist yolu izleyen \u00fclkelerin \u00fcretici g\u00fc\u00e7leri sosyalizmin sahip oldu\u011fu \u00fcretici g\u00fc\u00e7leridir, ayn\u0131 \u015fekilde K\u00fcresel G\u00fcney’in sahip oldu\u011fu ve kontrol etti\u011fi \u00fcretici g\u00fc\u00e7ler vard\u0131r. Bilim ve teknolojinin \u00fcretken i\u015flevlerinden tam olarak yararlanmak, bilim ve teknolojiye dayanarak ekonomik kalk\u0131nmay\u0131 te\u015fvik etmek, b\u00f6ylece \u00fclkelerinin genel ulusal g\u00fcc\u00fcn\u00fc artt\u0131rmak ve geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerle aradaki \u00f6nemli geli\u015fme fark\u0131n\u0131 kapatmak, bug\u00fcn d\u00fcnyadaki t\u00fcm geli\u015fmekte olan \u00fclkelerin kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya oldu\u011fu temel sorunlard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Bilim ve Teknoloji \u00dcretici G\u00fc\u00e7ler \u0130\u00e7inde Ba\u015fl\u0131ca Konuma Gelmi\u015ftir<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bu g\u00f6r\u00fc\u015f, Deng Xiaoping’in g\u00fcn\u00fcm\u00fcz d\u00fcnyas\u0131nda bilim ve teknolojinin h\u0131zl\u0131 geli\u015fimi ve bunun sosyalizm alt\u0131nda toplumsal ve ekonomik geli\u015fmeyi desteklemedeki b\u00fcy\u00fck \u00f6nem kazanan rol\u00fc hakk\u0131ndaki d\u00fc\u015f\u00fcnce ve teorilerini i\u00e7erir.<\/p>\n\n\n\n

Y\u00fcz y\u0131l kadar \u00f6nce Marx, “Bilim ve teknolojideki s\u00fcrekli ilerlemeyle birlikte emek \u00fcretkenli\u011fi de s\u00fcrekli geli\u015fiyor”; “Sabit sermayenin ola\u011fan\u00fcst\u00fc geli\u015fimi, genel toplumsal bilginin ne \u00f6l\u00e7\u00fcde do\u011frudan \u00fcretici g\u00fc\u00e7ler haline geldi\u011fini g\u00f6steriyor ve bu geli\u015fim toplumsal ya\u015fam s\u00fcrecindeki ko\u015fullar\u0131n ne \u00f6l\u00e7\u00fcde genel entelekt\u00fcel bilgi taraf\u0131ndan kontrol alt\u0131na al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve toplumsal ya\u015fam s\u00fcrecinin bu entelekt\u00fcel bilgiye g\u00f6re d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6steriyor” demi\u015fti. \u0130nsanl\u0131k tarihi boyunca, bilim ve teknolojideki ilerleme ve geli\u015fme ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak ekonomik s\u0131\u00e7ramalara yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Daha Mao\u2019nun sa\u011fl\u0131\u011f\u0131nda, 1975’de Deng Xiaoping merkezi h\u00fck\u00fcmetin g\u00fcnl\u00fck i\u015flerini y\u00f6netti\u011fi g\u00fcnlerde ve aksayan i\u015flerin arkas\u0131ndaki sorunlar\u0131 d\u00fczeltmek i\u00e7in kapsaml\u0131 bir \u00e7abaya giri\u015fi\u011finde, “D\u00f6rtl\u00fc \u00c7ete\u201d grubunun do\u011fru ve yanl\u0131\u015f\u0131 ba\u015f a\u015fa\u011f\u0131 \u00e7eviren a\u00e7\u0131klamalar\u0131na yan\u0131t olarak \u015fu ifadeleri kullanm\u0131\u015ft\u0131 “bilim ve teknoloji \u00fcretici g\u00fc\u00e7ler i\u00e7indedir, bilimsel ve teknik alanda \u00e7al\u0131\u015fan personel de i\u015f\u00e7i olarak g\u00f6r\u00fclmelidir” ve b\u00f6ylece daha o d\u00f6nemde Deng Xiaoping bilim ve teknoloji alan\u0131ndaki \u00e7al\u0131\u015fmalar ve ekonomik \u00e7al\u0131\u015fmalardaki hatalar\u0131n d\u00fczeltilmesine rehberlik etmek i\u00e7in \u00f6nemli bir teorik temel olu\u015fturmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n

Mart 1978’de Deng Xiaoping, Ulusal Bilim Konferans\u0131’n\u0131n a\u00e7\u0131l\u0131\u015f t\u00f6reninde bir konu\u015fma yaparak “bilim ve teknolojinin \u00fcretici g\u00fc\u00e7ler i\u00e7inde oldu\u011fu” g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc yineledi ve sistematik bir \u015fekilde a\u00e7\u0131klad\u0131. Konu\u015fmas\u0131nda \u015funa dikkat \u00e7ekti: “\u00c7a\u011fda\u015f do\u011fa bilimleri daha \u00f6nce g\u00f6r\u00fclmemi\u015f bir \u00f6l\u00e7ek ve h\u0131zda \u00fcretime uygulanmakta ve toplumsal maddi \u00fcretimin t\u00fcm alanlar\u0131nda yeniliklere yol a\u00e7maktad\u0131r”. \u201c\u00d6zellikle elektronik bilgisayarlar\u0131n, sibernetik ve otomasyon teknolojisinin geli\u015fimi, \u00fcretim otomasyonunun derecesini h\u0131zla art\u0131rmaktad\u0131r. Ayn\u0131 miktarda i\u015fg\u00fcc\u00fc, ayn\u0131 \u00e7al\u0131\u015fma saatleri i\u00e7erisinde onlarca ve y\u00fczlerce kat daha fazla \u00fcr\u00fcn \u00fcretebilmektedir. Toplumsal \u00fcretici g\u00fc\u00e7lerde b\u00f6ylesine muazzam bir geli\u015fmeye ve eme\u011fin \u00fcretkenli\u011finde b\u00f6ylesine b\u00fcy\u00fck bir art\u0131\u015fa ivme kazand\u0131ran nedir? Bunun yan\u0131t\u0131, bilim ve teknolojinin g\u00fcc\u00fcd\u00fcr\u201d.<\/p>\n\n\n\n

1980’lerin sonu ve 1990’lar\u0131n ba\u015f\u0131nda Deng Xiaoping, “bilim ve teknolojinin ba\u015fl\u0131ca \u00fcretici g\u00fc\u00e7ler” oldu\u011funa dair bir\u00e7ok yeni g\u00f6r\u00fc\u015f ortaya att\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Eyl\u00fcl 1988’de Deng Xiaoping yabanc\u0131 konuklarla yapt\u0131\u011f\u0131 bir konu\u015fmada \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi: “Marx “bilimin de \u00fcretici g\u00fc\u00e7ler i\u00e7inde g\u00f6r\u00fclebilece\u011fini” s\u00f6ylemi\u015fti. Marx 1973, s. 699<\/p>\n\n\n\n

Ger\u00e7ekler bu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn do\u011fru oldu\u011funu kan\u0131tlam\u0131\u015ft\u0131r”. “Ancak \u00e7a\u011f\u0131m\u0131zdaki de\u011fi\u015fimler sonucunda Marx\u2019\u0131n bu ifadesi yeterli ve tam olmayabilir. “.<\/p>\n\n\n\n

“Bana g\u00f6re bilim ve teknoloji ba\u015fl\u0131ca \u00fcretici g\u00fc\u00e7ler haline gelmi\u015f olabilir”. 1992 G\u00fcney Tefti\u015f Gezisinde Deng Xiaoping bir kez daha \u015f\u00f6yle vurgulad\u0131: “Daha h\u0131zl\u0131 ekonomik kalk\u0131nma bilim ve teknolojiye ve ayn\u0131 zamanda e\u011fitime dayan\u0131r. Bilim ve teknolojinin ba\u015fl\u0131ca \u00fcretici g\u00fc\u00e7ler oldu\u011funu s\u00f6yledim”.<\/p>\n\n\n\n

\u201cSon 10 ya da 20 y\u0131lda d\u00fcnyada bilim ve teknoloji ne kadar h\u0131zl\u0131 geli\u015fti! Y\u00fcksek teknoloji alan\u0131ndaki at\u0131l\u0131mlar bir dizi yeni sekt\u00f6r\u00fcn ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 ve geli\u015fmesini sa\u011flad\u0131. Son birka\u00e7 y\u0131lda, bilim ve teknoloji olmadan bu kadar h\u0131zl\u0131 b\u00fcy\u00fcyebilir miydik? Bilimi te\u015fvik etmeliyiz, \u00e7\u00fcnk\u00fc umudumuz burada yat\u0131yor\u201d.<\/p>\n\n\n\n

“Bilim ve teknoloji ba\u015fl\u0131ca \u00fcretici g\u00fc\u00e7lerdir” g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc sadece g\u00fcn\u00fcm\u00fcz d\u00fcnyas\u0131ndaki bilimsel ve teknolojik geli\u015fmenin yeni durumunu ve yeni trendi yans\u0131tmakla kalm\u0131yor, ayn\u0131 zamanda \u00e7ok zengin ve derin \u00e7a\u011fr\u0131\u015f\u0131mlarla partimizin modernle\u015fme, reform ve d\u0131\u015fa a\u00e7\u0131lma konusundaki yeni kavray\u0131\u015f d\u00fczeyini ve bu konularda \u00fcstlendi\u011fi yeni misyonlar\u0131 de g\u00f6stermektedir.<\/p>\n\n\n\n

Birincisi, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz d\u00fcnyas\u0131ndaki yeni bilimsel ve teknolojik devrimler, end\u00fcstriyel yap\u0131da ve i\u015fg\u00fcc\u00fcn\u00fcn yap\u0131s\u0131nda b\u00fcy\u00fck de\u011fi\u015fikliklere neden olmu\u015f ve \u00fcretimin geli\u015fiminin y\u00f6n\u00fcn\u00fc belirlemi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

\u0130kincisi, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz d\u00fcnyas\u0131ndaki yeni bilimsel ve teknolojik devrimler, \u00e7al\u0131\u015fma ara\u00e7lar\u0131n\u0131n otomasyonunu ve insan eme\u011finin ak\u0131ll\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 te\u015fvik etmi\u015f, ayn\u0131 zamanda \u00fcretici g\u00fc\u00e7lerin geli\u015fiminde niteliksel de\u011fi\u015fime neden olmu\u015f ve giderek ulusal ekonominin b\u00fcy\u00fcmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan birincil fakt\u00f6r haline gelmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz d\u00fcnyas\u0131ndaki yeni bilimsel ve teknolojik devrimler, bilgi ekonomisi \u00e7a\u011f\u0131n\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 ve geli\u015fimini te\u015fvik etmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

Bar\u0131\u015f ve kalk\u0131nman\u0131n \u00e7a\u011f\u0131m\u0131z\u0131n ba\u015fl\u0131ca temalar\u0131 ve \u00e7a\u011f\u0131n ruhu haline geldi\u011fi tarihsel ko\u015fullar alt\u0131nda, \u00fclkeler aras\u0131ndaki rekabet giderek artan oranda \u00fclkelerin toplam ulusal g\u00fc\u00e7leri aras\u0131ndaki rekabet bi\u00e7imini almaktad\u0131r ve \u00fclkelerin bilimsel ve teknolojik alanda geli\u015fme d\u00fczeyi ve bilim ve teknoloji alan\u0131ndaki rekabet bu uluslararas\u0131 rekabetin en \u00f6nemli unsuru haline gelmi\u015ftir. Engels \u00fcretici g\u00fc\u00e7ler \u00fczerinde sahiplikten s\u00f6z etmi\u015ftir: Sosyalist yolu izleyen \u00fclkelerin \u00fcretici g\u00fc\u00e7leri sosyalizmin sahip oldu\u011fu \u00fcretici g\u00fc\u00e7leridir, ayn\u0131 \u015fekilde K\u00fcresel G\u00fcney\u2019in sahip oldu\u011fu ve kontrol etti\u011fi \u00fcretici g\u00fc\u00e7ler vard\u0131r. Bilim ve teknolojinin \u00fcretken i\u015flevlerinden tam olarak yararlanmak, bilim ve teknolojiye dayanarak ekonomik kalk\u0131nmay\u0131 te\u015fvik etmek, b\u00f6ylece \u00fclkelerinin genel ulusal g\u00fcc\u00fcn\u00fc artt\u0131rmak ve geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerle aradaki \u00f6nemli geli\u015fme fark\u0131n\u0131 kapatmak, bug\u00fcn d\u00fcnyadaki t\u00fcm geli\u015fmekte olan \u00fclkelerin kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya oldu\u011fu temel sorunlard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

E\u011fitim-Ayd\u0131nlar ve Bilim & Teknoloji<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Deng Xiaoping 1988 y\u0131l\u0131nda sosyalist \u00c7ekoslavakya\u2019n\u0131n lideri Husak ile g\u00f6r\u00fc\u015fmesinde e\u011fitim, teknoloji ve ayd\u0131nlar\u0131n yeni konumu \u00fczerine stratejik g\u00f6r\u00fc\u015fler getirdi. Bilim ve teknolojinin \u00f6neminin tam olarak anla\u015f\u0131lmas\u0131 ihtiyac\u0131n\u0131 vurgulad\u0131. \u201cTeknolojinin geli\u015fmesi e\u011fitimin geli\u015fmesini temel almal\u0131, dolay\u0131s\u0131yla kalk\u0131nma h\u0131z\u0131ndan biraz fedakarl\u0131k yapmak pahas\u0131na da olsa e\u011fitim meselesi \u00e7ok iyi \u00e7\u00f6z\u00fclmelidir. Art\u0131k bizde ayd\u0131nlar i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n bir par\u00e7as\u0131d\u0131r ve e\u011fitim ve teknolojinin geli\u015fmesi onlar\u0131n rollerini tam anlam\u0131yla g\u00fc\u00e7lendirmelidir. Sadece az say\u0131da \u00fcst d\u00fczey ayd\u0131nlara de\u011fil bunun yan\u0131 s\u0131ra, \u00f6\u011fretmenlere y\u00f6nelik yakla\u015f\u0131m\u0131n iyile\u015ftirilmesi, onlara iyi \u00e7al\u0131\u015fma ko\u015fullar\u0131n\u0131n olu\u015fturulmas\u0131 ve rollerini tam olarak oynamalar\u0131n\u0131 sa\u011flamal\u0131y\u0131z.\u201d<\/p>\n\n\n\n

\u00dcretici g\u00fc\u00e7ler \u00fczerine bu yeni g\u00f6r\u00fc\u015flerin ortaya at\u0131lmas\u0131ndan bu yana beri \u00c7in Kom\u00fcnist Partisi, bilim ve teknolojinin “geli\u015fmi\u015f \u00fcretici g\u00fc\u00e7lerin yo\u011funla\u015fm\u0131\u015f ifadesi ve ana belirtisi oldu\u011fu”, bilim ve teknolojinin “insan uygarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ilerlemesini te\u015fvik eden devrimci g\u00fc\u00e7ler oldu\u011fu” ve “Bilim ve teknoloji geli\u015fti\u011finde ulusun geli\u015fece\u011fi ve bilim ve teknolojinin g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u00fclkeye yol a\u00e7aca\u011f\u0131” gibi \u00f6nemli g\u00f6r\u00fc\u015fler  geli\u015ftirerek bilim ve teknolojinin h\u0131zla geli\u015ftirilmesinin son derece \u00f6nemli oldu\u011funu vurgulam\u0131\u015ft\u0131r. Bilim ve teknolojinin ba\u015fl\u0131ca \u00fcretici g\u00fc\u00e7ler oldu\u011fu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc, bilim ve teknolojinin sosyalist toplumun geli\u015fiminde  itici g\u00fc\u00e7 oldu\u011funu vurgulamakta, Marx’\u0131n bilim ve teknolojinin \u00fcretici g\u00fc\u00e7ler i\u00e7inde oldu\u011fu fikrini miras almakta ve derinle\u015ftirmekte ve Marksist teorinin \u00c7in\u2019de yerelle\u015ftirilmesinde \u00f6nemli bile\u015fenlerden biridir.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

B\u00fcy\u00fck Marksizm S\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fc: \u00dcretici G\u00fc\u00e7ler Kavram\u0131 [B\u00fcy\u00fck Marksizm S\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fc, Marx’\u0131n 200. Do\u011fum G\u00fcn\u00fcn\u00fc anmak amac\u0131yla 2018 y\u0131l\u0131nda Wuhan\/\u00c7in’de yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r. S\u00f6zl\u00fck 5 Milyon s\u00f6zc\u00fckten ve 4 B\u00f6l\u00fcmden olu\u015fmaktad\u0131r: Marksizm, Leninizm, Mao Zedung D\u00fc\u015f\u00fcncesi ve d\u00f6rd\u00fcnc\u00fcs\u00fc \u00c7ine \u00d6zg\u00fc Sosyalizm \u0130n\u015fa Teorisi. S\u00f6zl\u00fck 2012’de ba\u015flayan Xi Jinping D\u00f6nemini de kaps\u0131yor.] \u00dcretici g\u00fc\u00e7ler Kavram\u0131 \u00dcretici g\u00fc\u00e7ler “insan\u0131n toplumsal \u00fcretici […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"class_list":["post-3603","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-klasikler"],"blocksy_meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3603","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3603"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3603\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3604,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3603\/revisions\/3604"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3603"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3603"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3603"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}