{"id":3609,"date":"2024-03-31T00:01:23","date_gmt":"2024-03-31T00:01:23","guid":{"rendered":"https:\/\/marksizm.org.tr\/?p=3609"},"modified":"2024-04-02T22:38:38","modified_gmt":"2024-04-02T22:38:38","slug":"sosyalizmin-ilk-baslangic-asamasindan-sosyalizme-ne-zaman-ve-nasil-gecilecek-cinli-bir-doktora-ogrencisinin-gorusleri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/marksizm.org.tr\/?p=3609","title":{"rendered":"Sosyalizmin ilk ba\u015flang\u0131\u00e7 a\u015famas\u0131ndan sosyalizme ne zaman ve nas\u0131l ge\u00e7ilecek?: \u00c7inli Bir Doktora \u00d6\u011frencisinin G\u00f6r\u00fc\u015fleri"},"content":{"rendered":"\n

Sosyalizmin ilk ba\u015flang\u0131\u00e7 a\u015famas\u0131ndan sosyalizme ne zaman ve nas\u0131l ge\u00e7ilecek?: \u00c7inli Bir Doktora \u00d6\u011frencisinin G\u00f6r\u00fc\u015fleri<\/h1>\n\n\n\n

\u00c7eviren Cemre Alag\u00f6z<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

\u00dclkemiz \u015fu anda sosyalizmin birincil ba\u015flang\u0131\u00e7 a\u015famas\u0131nda, yani \u00fcretici g\u00fc\u00e7lerin yeterince geli\u015fmedi\u011fi ve ekonomide b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcme \u00e7oklu m\u00fclkiyet bi\u00e7imlerinin kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir a\u015famada bulunuyor.  \u00dclkemiz 2050 y\u0131l\u0131na kadar orta d\u00fczeyde geli\u015fmi\u015f bir \u00fclke haline gelecek ve sosyalizmin birincil a\u015famas\u0131n\u0131 tamamlam\u0131\u015f olacak. Peki ya 2050’den sonra ne olacak? Bence sosyalizme ge\u00e7i\u015f, proletaryan\u0131n devlet iktidar\u0131na ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131ktan kurtulup sosyalizmi kendi ba\u015f\u0131na in\u015fa etmeye y\u00f6neldi\u011finde ba\u015flayacakt\u0131r. Zaman, \u015fimdiden bug\u00fcnden itibaren ba\u015flam\u0131\u015f say\u0131labilir, bu da \u015fimdiki anda ge\u00e7i\u015f s\u00fcreci i\u00e7inde oldu\u011fumuz anlam\u0131na gelir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bu yarg\u0131m\u0131 a\u00e7\u0131klamak i\u00e7in, \u00f6ncelikle en \u00f6nemlisi diyalekti\u011fin kar\u015f\u0131tlar\u0131n m\u00fccadelesi ilkesi veya kar\u015f\u0131tlar\u0131n birli\u011fi ilkesine, ard\u0131ndan diyalekti\u011fin niceliksel art\u0131\u015ftan ve niteliksel de\u011fi\u015fime ge\u00e7i\u015f ilkesine ba\u015fvuraca\u011f\u0131m.<\/p>\n\n\n\n

\u00d6ncelikle \u015fu soruyu soral\u0131m, neden \u00c7in’in sosyalizmin ilk ba\u015flang\u0131\u00e7 a\u015famas\u0131nda oldu\u011fu s\u00f6yleniyor?<\/p>\n\n\n\n

\u00dcretimin geri kalm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131 asl\u0131nda sadece bir semptomdur. Sosyalizmin ilk ba\u015flang\u0131\u00e7 a\u015famas\u0131nda olmam\u0131z\u0131n temel nedeni, \u00c7in Halk Cumhuriyeti ilk kuruldu\u011funda k\u00f6yl\u00fclerin mutlak \u00e7o\u011funlu\u011fu olu\u015fturmas\u0131 ve proletaryan\u0131n az olmas\u0131d\u0131r. Bu temel \u00fczerine in\u015fa edilen sosyalizmin ilk ba\u015flang\u0131\u00e7 a\u015famas\u0131nda (primary stage) oldu\u011funu s\u00f6ylemek do\u011fru olur. Peki ya ger\u00e7ek sosyalizm nedir? ger\u00e7ek sosyalizmden bahsedebilmek i\u00e7in en az\u0131ndan proletaryan\u0131n toplumda \u00e7o\u011funlukta olmas\u0131 gerekir.

Dolay\u0131s\u0131yla \u00c7in’deki mevcut \u00e7eli\u015fki, asl\u0131nda \u00c7KP kongrelerinde iddia edildi\u011fi gibi halk\u0131n artan maddi ve k\u00fclt\u00fcrel ihtiya\u00e7lar\u0131 ile geri kalm\u0131\u015f \u00fcretim aras\u0131ndaki \u00e7eli\u015fki de\u011fil, proletarya ile \u00e7ift\u00e7iler aras\u0131ndaki \u00e7eli\u015fkidir.<\/p>\n\n\n\n

Bu \u00e7eli\u015fkiyi \u00e7\u00f6zmenin yolu k\u00f6yl\u00fcleri asimile etmek ve onlar\u0131 proleterlere d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek, b\u00f6ylece proletaryan\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011fu olu\u015fturdu\u011fu bir sosyalizm kurmakt\u0131r. Evet, bu bir s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesidir, fakat bu \u015fiddetli bir \u00f6l\u00fcm kal\u0131m m\u00fccadelesi de\u011fil, bunun yerine kar\u015f\u0131tlar\u0131n belirli ko\u015fullar alt\u0131nda d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcd\u00fcr. \u00c7in\u2019de K\u00f6yl\u00fcler belirli ko\u015fullar alt\u0131nda proleterlere d\u00f6n\u00fc\u015fecektir. Proleterlerin say\u0131s\u0131 belli bir d\u00fczeye \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda niteliksel bir s\u0131\u00e7rama ya\u015fanacakt\u0131r.  \u0130\u015fte ge\u00e7i\u015f s\u00fcrecinin tam da bu ge\u00e7i\u015f (k\u00f6yl\u00fclerin proleterlere d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc) s\u00fcreci oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/p>\n\n\n\n

\u00c7evirenin Notu: 2020 y\u0131l\u0131 itibariyle kal\u0131c\u0131 olarak k\u0131rlarda ya\u015fayan n\u00fcfus 510 milyon, toplam n\u00fcfusun % 37 si. Ge\u00e7ici olarak kentlerde ya\u015fayan \u00e7ift\u00e7i k\u00f6kenliler dahil edilirse bu say\u0131 % 43 e \u00e7\u0131kabilir. 

Buradan hareketle soru \u015fu hale geliyor: \u00c7ift\u00e7iler hangi ko\u015fullar alt\u0131nda proleterlere d\u00f6n\u00fc\u015fecektir?

Marx topraklar\u0131n\u0131 kaybeden \u00e7ift\u00e7ilerin emek g\u00fc\u00e7lerini satmaktan ba\u015fka bir \u015fey yapamayan proleterlere d\u00f6n\u00fc\u015fmek zorunda kald\u0131klar\u0131na dair bir a\u00e7\u0131klama getirmi\u015fti. Ancak bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm erken d\u00f6nem Bat\u0131 kapitalizminin tarihinin de\u011ferlendirmesine dayanmaktad\u0131r ve bizim \u00c7in\u2019de Bat\u0131 kapitalizminde izlenen bu yolu ve y\u00f6ntemi benimsememiz m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n

Buradan hareketle soru \u015fu hale geliyor: \u00c7ift\u00e7iler hangi ko\u015fullar alt\u0131nda proleterlere d\u00f6n\u00fc\u015fecektir?<\/p>\n\n\n\n

Marx topraklar\u0131n\u0131 kaybeden \u00e7ift\u00e7ilerin emek g\u00fc\u00e7lerini satmaktan ba\u015fka bir \u015fey yapamayan proleterlere d\u00f6n\u00fc\u015fmek zorunda kald\u0131klar\u0131na dair bir a\u00e7\u0131klama getirmi\u015fti. Ancak bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm erken d\u00f6nem Bat\u0131 kapitalizminin tarihinin de\u011ferlendirmesine dayanmaktad\u0131r ve bizim \u00c7in\u2019de Bat\u0131 kapitalizminde izlenen bu yolu ve y\u00f6ntemi benimsememiz m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n

Bence uygulanabilir y\u00f6ntem \u015fudur: \u00e7ift\u00e7iler g\u00f6n\u00fcll\u00fc olarak topraklar\u0131ndan vazge\u00e7erler veya eski \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131ndan ayr\u0131l\u0131rlar ve bunun yerine toplumsalla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131yla birle\u015firler, yani proleter olurlar. \u00c7ift\u00e7ilerin topraklar\u0131n\u0131 g\u00f6n\u00fcll\u00fc olarak terk etmelerinin nedeni, proleterlerin ya\u015fam\u0131n\u0131n \u00e7ift\u00e7ilerinkinden daha iyi olmas\u0131 olacakt\u0131r. Bu daha iyi ya\u015fam g\u00fcd\u00fcs\u00fc \u00e7ift\u00e7ilerin g\u00f6n\u00fcll\u00fc olarak proleterlere d\u00f6n\u00fc\u015fmesini ve b\u00f6ylece proletaryan\u0131n toplumun \u00e7o\u011funlu\u011funu olu\u015fturmas\u0131n\u0131 etmesini sa\u011flayacak bir i\u00e7 itici g\u00fc\u00e7 yarat\u0131labilir.<\/p>\n\n\n\n

\u00c7ift\u00e7iler a\u00e7\u0131s\u0131ndan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, onlar\u0131 proleterlere d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcren bu bir itici g\u00fc\u00e7t\u00fcr. Peki bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm proleterler i\u00e7in ne anlama geliyor? Bence proletarya zay\u0131f oldu\u011funda, kendini geli\u015ftirmek i\u00e7in \u00e7ift\u00e7ilerle bir ittifak kurmas\u0131 ve devlet iktidar\u0131na dayanmas\u0131 gerekiyor. \u00c7ift\u00e7ilerin ve k\u00fc\u00e7\u00fck esnaf v.b k\u00fc\u00e7\u00fck \u00fcreticilerin toplumda \u00f6nemli bir \u00e7o\u011funlu\u011fu olu\u015fturdu\u011fu toplumda  proletarya hala zay\u0131f demektir ve onlarla ittifak yapmak zorundad\u0131r. 
<\/p>\n\n\n\n

Bunun ifadesi \u015fudur: devletin sanayile\u015fmeyi te\u015fvik etmek amac\u0131yla \u00e7ift\u00e7ilerin \u00fcretim fazlas\u0131n\u0131 kamu tah\u0131l\u0131 ad\u0131 alt\u0131nda al\u0131p toplumun birikmi\u015f \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmesinde (ben buna sosyalist ilkel birikim diyorum) kendini g\u00f6stermektedir. Proletaryan\u0131n devlet iktidar\u0131na ba\u011f\u0131ml\u0131 olmas\u0131, ayn\u0131 zamanda devletin proletaryay\u0131 s\u0131n\u0131rland\u0131rmas\u0131 anlam\u0131na gelir.

Planl\u0131 ekonominin en b\u00fcy\u00fck kusuru proletaryaya dayatt\u0131\u011f\u0131 engeller veya prangalard\u0131r.
Reform ve d\u0131\u015fa a\u00e7\u0131lman\u0131n en b\u00fcy\u00fck anlam\u0131, proletarya \u00fczerindeki k\u0131s\u0131tlamalar\u0131 kald\u0131rmay\u0131 sa\u011flamas\u0131 ve proletaryaya \u00f6zg\u00fcrce geli\u015fme f\u0131rsat\u0131 vermesidir. Bu nedenle, bence reform ve d\u0131\u015fa a\u00e7\u0131lman\u0131n en b\u00fcy\u00fck ba\u015far\u0131s\u0131 maddi \u00fcretimde b\u00fcy\u00fck bir ilerleme de\u011fil, \u00c7in’i ve d\u00fcnyay\u0131 de\u011fi\u015ftirebilecek yeni bir proletaryan\u0131n yarat\u0131lmas\u0131d\u0131r.

Proletarya geli\u015fip b\u00fcy\u00fcyerek kendi g\u00fcc\u00fcn\u00fc kullanarak kendini geli\u015ftirebilecek noktaya geldik\u00e7e, devlet geli\u015fmek ve b\u00fcy\u00fcmek i\u00e7in proletaryan\u0131n g\u00fcc\u00fcne dayanmak zorunda kalacakt\u0131r.  T\u0131pk\u0131 \u0130ngiliz burjuvazisi gibi, g\u00fc\u00e7s\u00fcz olduklar\u0131nda onlar geli\u015fmek i\u00e7in krala dayand\u0131lar ama g\u00fc\u00e7l\u00fc olduklar\u0131nda kral\u0131 yaln\u0131z b\u0131rakt\u0131lar ve d\u00fcnyay\u0131 kendi iradelerine g\u00f6re de\u011fi\u015ftirmeye ba\u015flad\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n


Bu s\u00fcreci a\u00e7\u0131klamak i\u00e7in basit bir \u00f6rnek verdim.<\/p>\n\n\n\n


O zaman soru \u015fu oluyor: Reform ve d\u0131\u015fa a\u00e7\u0131lman\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 bu yeni proletarya kendi g\u00fcc\u00fcn\u00fc kullanarak kendini nas\u0131l geli\u015ftirir ve \u00fclkeyi nas\u0131l daha g\u00fc\u00e7l\u00fc hale getirir? Tam Marksist bir cevap \u015fu olabilir: (Yeni) proletarya ileri ve geli\u015fkin \u00fcretici g\u00fc\u00e7leri temsil eder, dolay\u0131s\u0131yla \u00c7in’i ve d\u00fcnyay\u0131 de\u011fi\u015ftirebilir.

Marx iki t\u00fcr \u00fcretim tarz\u0131 oldu\u011funu s\u00f6ylemi\u015fti: birincisi ya\u015fam ara\u00e7lar\u0131n\u0131n ve bunlar\u0131n aletlerinin \u00fcretimi; ikincisi insan\u0131n kendisini \u00fcretimi, yani insanlar\u0131n kendini yeniden \u00fcretmesi, \u00fcreme ve \u00e7ocuklar. Ben bunu \u015feylerin \u00fcretimi ve insanlar\u0131n \u00fcretimi olarak geli\u015ftirdim.<\/p>\n\n\n\n


Nesnelerin \u00fcretimi, ya\u015fam ara\u00e7lar\u0131n\u0131n ve aletlerinin \u00fcretimi de dahil olmak \u00fczere do\u011fay\u0131 \u00fcretim nesnesi olarak al\u0131rken, insanlar\u0131n \u00fcretimi, kendi \u00fcretimleri ve bir sonraki neslin \u00fcretimi, yani \u00e7ocuklar\u0131n yeniden \u00fcretimi de dahil olmak \u00fczere insanlar\u0131n kendilerini \u00fcretim nesnesi olarak al\u0131r.

\u00d6zel m\u00fclkiyet ne kadar geli\u015fkin olursa olsun, \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir kusuru vard\u0131r: \u00f6zel m\u00fclkiyet alt\u0131nda toplumsal \u00fcretimin amac\u0131 insanlar de\u011fil, nesnelerdir (\u015feyler).
<\/p>\n\n\n\n

Marx bir keresinde bunu feti\u015fizm olarak ele\u015ftirmi\u015fti. toplumsal \u00fcretimin amac\u0131n\u0131n nesneler (\u015feyler) olmas\u0131n\u0131  nas\u0131l anlayabiliriz? \u00d6zel m\u00fclkiyet zorunlu olarak \u015feylere sahip olma durumuna dayan\u0131r. Bu nedenle, \u015feylerin \u00fcretimi insanlar\u0131n \u00fcretiminden \u00fcst\u00fcnd\u00fcr ve insanlar\u0131n \u00fcretimi \u015feylerin \u00fcretimine tabi konumdad\u0131r.

Kamu m\u00fclkiyeti ne kadar geri olursa olsun, yine de \u00f6nemli bir avantaj\u0131 vard\u0131r, yani toplumsal \u00fcretimin amac\u0131 insand\u0131r ve \u015feylerin \u00fcretimi insanlar\u0131n \u00fcretimine tabidir.
<\/p>\n\n\n\n

Asl\u0131nda tam da proletarya \u00f6zel m\u00fclkiyeti ortadan kald\u0131rd\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, ba\u015fkalar\u0131n\u0131n art\u0131-eme\u011fine el koymak suretiyle kendini geli\u015ftirme yolunu da ortadan kald\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Bu nedenle, proleterler ancak kendi eme\u011fiyle kendini \u00fcretebilir ve ancak kendi eme\u011fiyle kendini geli\u015ftirebilir. Proletarya kendini geli\u015ftirirken (ya da kendini de\u011fi\u015ftirirken), d\u00fcnyay\u0131 da geli\u015ftirmekte (ve de\u011fi\u015ftirmektedir). Bu, proletaryan\u0131n toplumsal geli\u015fmeyi te\u015fvik eden i\u00e7sel itici g\u00fcc\u00fcd\u00fcr ve bu ayn\u0131 zamanda proletaryan\u0131n ileri geli\u015fkin \u00fcretici g\u00fc\u00e7lerin temsilcisi oldu\u011fu anlam\u0131na gelir.

Marx’\u0131n a\u015fa\u011f\u0131da yazd\u0131\u011f\u0131 gibi (Marx ve Engels’in B\u00fct\u00fcn Eserleri, Cilt 46, Grundrisse, s. 486’n\u0131n ilk bask\u0131s\u0131ndan):<\/p>\n\n\n\n

Ancak asl\u0131nda, dar burjuva bi\u00e7imi soyuldu\u011funda, zenginlik nedir? evrensel de\u011fi\u015fim (al\u0131\u015fveri\u015f) i\u00e7erisinde \u00fcretilen, bireylerin ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131n evrenselli\u011fi, kapasitelerinin, zevklerinin, hazlar\u0131n\u0131n, \u00fcretici g\u00fc\u00e7lerinin vs. evrenselli\u011fi de\u011filse nedir? […] Bu, insan\u0131n kendini belirlenmi\u015f bir bi\u00e7imde yeniden \u00fcretti\u011fi bir a\u015fama de\u011fil ancak kendi b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc \u00fcretti\u011fi, kendi b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc herhangi bir k\u0131s\u0131tlay\u0131c\u0131 olmaks\u0131z\u0131n \u00fcretti\u011fi bir durum de\u011fil de nedir?<\/p>\n\n\n\n

Bireyin ge\u00e7mi\u015fin (ge\u00e7mi\u015f zaman\u0131n) bi\u00e7imlendirdi\u011fi bir \u015fey olarak kalmaya \u00e7al\u0131\u015fmad\u0131\u011f\u0131, ama mutlak olu\u015f (becoming) devinimi i\u00e7inde oldu\u011fu yerdedir.<\/p>\n\n\n\n

Burjuva ekonomi politi\u011fi -ve onun kar\u015f\u0131l\u0131k geldi\u011fi \u00fcretim bi\u00e7imi \u00e7a\u011f\u0131nda- insan\u0131n i\u00e7inde yatan\u0131n b\u00f6ylesine eksiksiz bir \u015fekilde ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131, tam bir yabanc\u0131la\u015fma olarak ger\u00e7ekle\u015fir ve b\u00fct\u00fcn sabit ama\u00e7lar\u0131n yok edilmesi, tek yanl\u0131 ama\u00e7lar\u0131n yok edilmesi olarak ger\u00e7ekle\u015fir; kendinde i\u00e7erilen amac\u0131n b\u00fct\u00fcn\u00fcyle d\u0131\u015fsal bir zorlamaya kurban edilmesi olarak g\u00f6r\u00fcn\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n

Burjuva ekonomi politi\u011fi ve onun \u00fcretim ili\u015fkileri insan\u0131n i\u00e7inde yatan\u0131n yani do\u011fas\u0131 eksiksiz bir \u015fekilde didik didik edilerek bu \u00fcretim bi\u00e7imine uyarlanmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 insanlara total bir yabanc\u0131la\u015fma, t\u00fcm sabit olanlar\u0131n yok edilmesi, tek-yanl\u0131, tek-boyutlu ama\u00e7lar, kendinde amac\u0131n tamamen d\u0131\u015fsal bir zorlamaya (kapitalin kendisini yeniden \u00fcretmesine) feda edilmesini getirir.)<\/p>\n\n\n\n

Dolay\u0131s\u0131yla bir a\u00e7\u0131dan eskilerin (antik \u00e7a\u011fdaki) \u00e7ocuksu d\u00fcnyas\u0131 daha \u00fcst\u00fcn g\u00f6r\u00fcnmektedir; ve bu, kapal\u0131 bir \u015fekil, bi\u00e7im ve yerle\u015fik bir s\u0131n\u0131rlama arad\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00f6l\u00e7\u00fcde b\u00f6yledir. Antik \u00e7a\u011fdaki Eskiler dar bir tatmin sunarken, modern d\u00fcnya (kapitalizm) bizi tatminsiz, yabanc\u0131la\u015fm\u0131\u015f bir halde b\u0131rak\u0131r ya da kendisiyle tatmin olmu\u015f gibi g\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc yerde de kaba ve a\u015fa\u011f\u0131l\u0131kt\u0131r. (Grundrisse, Marx, 1965: 84-85)<\/p>\n\n\n\n

Marx Grundrisse’de “A\u00e7l\u0131k a\u00e7l\u0131kt\u0131r” der, “ama \u00e7atal b\u0131\u00e7akla yenen pi\u015fmi\u015f etle tatmin edilen a\u00e7l\u0131k, \u00e7i\u011f eti el, t\u0131rnak ve di\u015f yard\u0131m\u0131yla par\u00e7alayan a\u00e7l\u0131ktan daha farkl\u0131 bir a\u00e7l\u0131kt\u0131r” (Marx, Grundrisse 1973: 92).<\/p>\n\n\n\n

Sermaye rejimi alt\u0131nda, ihtiya\u00e7lar\u0131n \u00fcretiminin bu diyalekti\u011fi tersine \u00e7evrildi, b\u00f6ylece eski ihtiya\u00e7lar\u0131n kar\u015f\u0131lanmas\u0131 ve do\u011fal temeller \u00fczerinde yeni ihtiya\u00e7lar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 durumunu yans\u0131tan kullan\u0131m de\u011ferlerinin \u00fcretimi\u2026. Geride kald\u0131, bu t\u00fcrden kullan\u0131m de\u011ferlerinin \u00fcretimi bir ama\u00e7 de\u011fil sadece bir ara\u00e7t\u0131; Sermaye rejimi alt\u0131nda, ihtiya\u00e7lar\u0131n \u00fcretiminde de\u011fi\u015fim de\u011feri elde etme aray\u0131\u015f\u0131 \u00fcretimin tek hedefi haline geldi.<\/p>\n\n\n\n

Kapitalizm a\u00e7\u0131k, sonsuz bir tatminsizlik yaratt\u0131, \u00e7\u00fcnk\u00fc kullan\u0131m de\u011ferinin aksine de\u011fi\u015fim de\u011feri elde etme aray\u0131\u015f\u0131n\u0131n do\u011fal ya da toplumsal bir tatmin noktas\u0131 yoktur, de\u011fi\u015fim de\u011feri elde etme aray\u0131\u015f\u0131 sadece daha fazla tatmin i\u00e7in bir d\u00fcrt\u00fc yarat\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n

B\u00f6ylece, “\u00fcretimin insanl\u0131\u011f\u0131n amac\u0131 ve zenginli\u011fin de \u00fcretimin amac\u0131 olarak g\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc” bir \u00fcretim ko\u015fu band\u0131 yarat\u0131ld\u0131. Bu, (kapitalizm \u00f6ncesi \u00e7a\u011flar kastediliyor) eskilerin ‘daha y\u00fcce’ ama yine de ‘\u00e7ocuksu d\u00fcnyas\u0131’ ile tezat olu\u015fturuyordu; bu \u00e7a\u011flarda insan tatmini ‘s\u0131n\u0131rl\u0131 bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131ndan’ da olsa hala \u00fcretimin hedefiydi. (Marx Grundrisse 1973: 488).<\/p>\n\n\n\n

Sermayenin yabanc\u0131la\u015fm\u0131\u015f, tepetaklak olmu\u015f d\u00fcnyas\u0131nda, t\u00fcm di\u011ferlerini y\u00f6nlendiren bask\u0131n gereklilik, daha fazla meta \u00fcretimi i\u00e7in s\u0131n\u0131rs\u0131z arzudan ba\u015fka bir \u015fey olmayan soyut meta zenginli\u011fi i\u00e7in bast\u0131r\u0131lamaz arzuydu. Bu, \u00fcretimin orijinal ko\u015fullar\u0131n\u0131n – topra\u011f\u0131n ve hatta insanlar\u0131n bile – \u00fcretimin sadece aksesuarlar\u0131 haline geldi\u011fi anlam\u0131na gelir. Evrensel hale gelen meta \u00fcretimi, \u00fcretim u\u011fruna \u00fcretim, zenginlik u\u011fruna zenginlik i\u00e7in durmak bilmeyen bir d\u00fcrt\u00fc i\u00e7inde t\u00fcm orijinal insan-do\u011fa ili\u015fkilerini, t\u00fcm s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik ve topluluk ili\u015fkilerini bozdu.<\/p>\n\n\n\n

Bu ko\u015fullar\u0131n nas\u0131l a\u015f\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 tart\u0131\u015fan Marx, do\u011fru bir soruyla \u015fu g\u00f6r\u00fc\u015fleri ortaya att\u0131: ‘dar burjuva bi\u00e7imi (kabu\u011fu) soyuldu\u011funda ‘zenginlik nedir? Bu bi\u00e7imi (kabu\u011fu) Marx \u015f\u00f6yle tan\u0131mlad\u0131: evrensel de\u011fi\u015fim (al\u0131\u015fveri\u015f) i\u00e7erisinde \u00fcretilen, bireylerin ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131n evrenselli\u011fi, kapasitelerinin, zevklerinin, hazlar\u0131n\u0131n, \u00fcretici g\u00fc\u00e7lerinin vs. evrenselli\u011fi\u2026.<\/p>\n\n\n\n

Ve sosyalizmi veya kom\u00fcnizmi tan\u0131mlayan \u015fu yan\u0131t\u0131 Verdi: Zenginlik,  insan\u0131n do\u011fan\u0131n g\u00fc\u00e7leri \u00fczerinde hakimiyetinin, hem o [d\u0131\u015f] do\u011fa denilen \u00fczerindeki hakimiyetinin ve ayn\u0131 zamanda insanl\u0131\u011f\u0131n kendi do\u011fas\u0131 \u00fczerindeki hakimiyetinin tam geli\u015fimi?” (Marx, Grundrisse 1973: 488).
<\/p>\n\n\n\n

Marx\u2019a g\u00f6re bu t\u00fcr bir ‘insan hakimiyeti’ elbette do\u011fan\u0131n soyulmas\u0131n\u0131 \u00f6nermiyordu, insan ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131n ve insan g\u00fc\u00e7lerinin zenginli\u011finin insan \u00fcretimi yoluyla ger\u00e7ekle\u015ftirilmesini \u00f6neriyordu; ve sadece tek bir nesil de\u011fil, birbirini izleyen nesiller bu yolu izlemeliydi.<\/p>\n\n\n\n

Tam da hi\u00e7bir \u0219eye sahip olmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z i\u00e7in bir \u0219eye sahip olmak isteriz.(proleterler)<\/p>\n\n\n\n

Neye sahip olmak?<\/p>\n\n\n\n

B\u00fct\u00fcn d\u00fcnyaya sahip olmak!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Sosyalizmin ilk ba\u015flang\u0131\u00e7 a\u015famas\u0131ndan sosyalizme ne zaman ve nas\u0131l ge\u00e7ilecek?: \u00c7inli Bir Doktora \u00d6\u011frencisinin G\u00f6r\u00fc\u015fleri \u00c7eviren Cemre Alag\u00f6z \u00dclkemiz \u015fu anda sosyalizmin birincil ba\u015flang\u0131\u00e7 a\u015famas\u0131nda, yani \u00fcretici g\u00fc\u00e7lerin yeterince geli\u015fmedi\u011fi ve ekonomide b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcme \u00e7oklu m\u00fclkiyet bi\u00e7imlerinin kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir a\u015famada bulunuyor.  \u00dclkemiz 2050 y\u0131l\u0131na kadar orta d\u00fczeyde geli\u015fmi\u015f bir \u00fclke haline gelecek ve sosyalizmin birincil a\u015famas\u0131n\u0131 tamamlam\u0131\u015f […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[5,8],"tags":[],"class_list":["post-3609","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-dunya-sosyalizmi","category-kapitalizm"],"blocksy_meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3609","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3609"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3609\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3610,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3609\/revisions\/3610"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3609"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3609"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3609"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}