{"id":3657,"date":"2024-04-02T22:06:16","date_gmt":"2024-04-02T22:06:16","guid":{"rendered":"https:\/\/marksizm.org.tr\/?p=3657"},"modified":"2024-05-21T23:22:57","modified_gmt":"2024-05-21T23:22:57","slug":"dunyanin-buyuk-gucleri-olan-abd-ile-rusya-arasindaki-guc-mucadelesinde-baslica-uc-catisma-alani","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/marksizm.org.tr\/?p=3657","title":{"rendered":"D\u00fcnyan\u0131n B\u00fcy\u00fck G\u00fc\u00e7leri Olan ABD ile Rusya Aras\u0131ndaki G\u00fc\u00e7 M\u00fccadelesinde Ba\u015fl\u0131ca \u00dc\u00e7 \u00c7at\u0131\u015fma Alan\u0131\u00a0"},"content":{"rendered":"\n

D\u00fcnyan\u0131n B\u00fcy\u00fck G\u00fc\u00e7leri Olan ABD ile Rusya Aras\u0131ndaki G\u00fc\u00e7 M\u00fccadelesinde Ba\u015fl\u0131ca \u00dc\u00e7 \u00c7at\u0131\u015fma Alan\u0131 <\/strong><\/h1>\n\n\n\n

Ukrayna Sava\u015f\u0131n\u0131n Kaynaklar\u0131<\/strong>

2021 y\u0131l\u0131nda Rusya-Ukrayna Sava\u015f\u0131 \u00f6ncesinde Prof. Dr. Zhao Di taraf\u0131ndan yaz\u0131lan bu \u00f6nemli makaledeki baz\u0131 \u00f6nemli b\u00f6l\u00fcmleri a\u015fa\u011f\u0131daki \u00e7eviride \u00f6zetledik. Yazar, Ukrayna sava\u015f\u0131na giden s\u00fcre\u00e7 \u00f6ncesi durum \u00fczerine bir de\u011ferlendirme yap\u0131yor.<\/strong>

Prof. Dr. Zhao Di; Pekin\u2019de Rusya ve Do\u011fu Avrupa ara\u015ft\u0131rmalar\u0131nda \u00f6nde gelen bir ara\u015ft\u0131rmac\u0131d\u0131r.<\/strong>

\u00c7eviren: Vehbi \u00d6nal<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Rusya-ABD \u0130li\u015fkilerinin Gidi\u015fat\u0131 ve Bunun G\u00f6r\u00fcn\u00fcmleri<\/strong><\/p>\n\n\n\n

2014 Ukrayna krizinden bu yana Rusya-ABD ili\u015fkileri, ABD’nin Rusya’ya uygulad\u0131\u011f\u0131 ekonomik yapt\u0131r\u0131mlar ve siyasi ve askeri ku\u015fatma hamleleri nedeniyle uzun s\u00fcreli bir \u00e7at\u0131\u015fma olarak kilitlenmi\u015f durumda.<\/p>\n\n\n\n

Rusya ve ABD aras\u0131ndaki b\u00fcy\u00fck g\u00fc\u00e7 \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131, ABD’nin s\u00fcrekli olarak Rusya’n\u0131n geleneksel kom\u015fu b\u00f6lgeleri \u00fczerindeki etki ve n\u00fcfuzunu zay\u0131flatmaya y\u00f6nelik \u00e7abalamas\u0131ndan ve Rusya\u2019n\u0131n siyasi rejimini ve sistemini d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmeye y\u00f6nelik giri\u015fimlerinden kaynaklanmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Ayn\u0131 zamanda Rusya-ABD ili\u015fkilerinin askeri-g\u00fcvenlik (N\u00fckleer silahlar) eksenli temel niteli\u011fi, her iki \u00fclkenin de askeri g\u00fcvenlik a\u00e7maz\u0131ndan kurtulmas\u0131n\u0131 zorla\u015ft\u0131rmaktad\u0131r. ABD ile Rusya aras\u0131ndaki ekonomik ve sermaye al\u0131\u015fveri\u015fi olduk\u00e7a zay\u0131ft\u0131r. \u00c7in-ABD ili\u015fkilerinden farkl\u0131 olarak.<\/p>\n\n\n\n

Putin h\u00fck\u00fcmeti yeni ABD h\u00fck\u00fcmetine kar\u015f\u0131 muhtemelen kar\u015f\u0131 \u00f6nlemler ve i\u015fbirli\u011finden olu\u015fan iki u\u00e7lu bir taktikle kar\u015f\u0131l\u0131k verecektir, Rusya, ABD ile askeri \u00e7at\u0131\u015fmadan ka\u00e7\u0131n\u0131rken di\u011fer yandan ABD ile ili\u015fkileri iyile\u015ftirmek ve yak\u0131nla\u015fmak i\u00e7in yaltaklanmayacakt\u0131r. Gelecekte bir s\u00fcre daha Rusya-ABD ili\u015fkileri \u00e7at\u0131\u015fmac\u0131 bir ili\u015fki tarz\u0131 olmaya devam edecek ve iki b\u00fcy\u00fck g\u00fc\u00e7 aras\u0131nda normalle\u015fmenin sa\u011flanmas\u0131 zor olacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

\u00dc\u00e7 \u00c7at\u0131\u015fma Alan\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Birincisi, Rusya-ABD rekabeti Rusya’n\u0131n geleneksel kom\u015fu etki alanlar\u0131 ve BDT\u2019nin (Ba\u011f\u0131ms\u0131z Devletler Toplulu\u011fu) yak\u0131n \u00e7evre b\u00f6lgesine hakim olmak ve Rusya’n\u0131n Avrasya b\u00f6lgesindeki geleneksel n\u00fcfuzunu daraltmak i\u00e7indir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

1991\u2019de So\u011fuk Sava\u015f’\u0131n sona ermesinden bu yana ABD, eskiden Sovyetler Birli\u011fi’ne ait olan jeo-stratejik alan\u0131 ele ge\u00e7irmek ve Sovyet \u201cimparatorlu\u011funun\u201d yeniden daha g\u00fc\u00e7l\u00fc bir bi\u00e7imde geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc engellemek i\u00e7in NATO ve AB’nin do\u011fuya do\u011fru geni\u015flemesi i\u00e7in m\u00fccadele etmektedir.<\/p>\n\n\n\n

Rusya ise ABD’nin Bat\u0131n\u0131n kendi ekonomik ve siyasi sistemini Rusya\u2019n\u0131n kom\u015fu \u00e7evre b\u00f6lgelerine do\u011fru geni\u015fletmesine direnerek bu b\u00f6lgelerdeki hakim konumunu korumaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n

\u0130kincisi, ABD’nin Rusya\u2019n\u0131n siyasi sistemini d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrme giri\u015fimleri… \u201cRusya’y\u0131 demokratikle\u015ftirme\u201d hamleleri… Rusya\u2019n\u0131n siyasi g\u00fcvenlik sorunu\u2026<\/strong><\/p>\n\n\n\n

ABD ile Rusya aras\u0131nda, ABD’nin Rusya’ya Bat\u0131l\u0131 bir siyasi sistem getirme arzusu ile Rusya’n\u0131n kendi ulusal ko\u015fullar\u0131na ve tarihi geleneklerine uygun bir siyasi sistemde \u0131srar etmesi nedeniyle k\u00f6kleri derin bir \u00e7at\u0131\u015fma vard\u0131r. ABD, Rusya’n\u0131n n\u00fckleer silahlar\u0131n\u0131 ve sorumlu bir \u015fekilde y\u00f6netebilmesi ve kendisiyle bir ortak olarak hareket edebilmesi i\u00e7in Rusya’da istikrar\u0131 koruman\u0131n tek yolunun \u201cdemokrasiye\u201d ge\u00e7i\u015f oldu\u011funa inanmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Bu nedenle ABD’nin Rusya’ya y\u00f6nelik politikas\u0131n\u0131n \u00f6nemli bir y\u00f6n\u00fc, Rusya’da siyasi ve ekonomik reformlar\u0131 te\u015fvik etmek ve Bat\u0131l\u0131 bir siyasi sistem ve Bat\u0131l\u0131 kapitalist piyasa ekonomisi kurulmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak olmaya devam etmektedir.<\/p>\n\n\n\n

\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc, Rusya-ABD Askeri g\u00fcvenlik ikilemi\u2026<\/strong><\/p>\n\n\n\n

D\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck iki askeri g\u00fcc\u00fc olarak ABD ve Rusya ili\u015fkileri g\u00fcvenlik a\u00e7maz\u0131ndan \u00f6zg\u00fcr ve azade de\u011fildir. ABD ve Sovyetler Birli\u011fi aras\u0131ndaki So\u011fuk Sava\u015f ve So\u011fuk Sava\u015f zihniyetinin uzun bir ge\u00e7mi\u015fi vard\u0131r ve Avrupa’daki Rus-ABD askeri rekabeti ve \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131 ger\u00e7e\u011fi, iki \u00fclke aras\u0131ndaki askeri has\u0131ml\u0131\u011f\u0131 canl\u0131 tutmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n

Rusya-ABD ili\u015fkisinin temel yap\u0131s\u0131n\u0131n ekonomik kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131-ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131ktan ziyade askeri-g\u00fcvenlik etkile\u015fimine dayanmas\u0131, ili\u015fkilerdeki \u00e7e\u015fitli konular\u0131n g\u00fcvenlik eksenli \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131na yol a\u00e7maya yatk\u0131n oldu\u011funu belirlemektedir. Bu da kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 \u00f6nlemler ve denge-denetleme mekanizmalar\u0131 ile sonu\u00e7lanmaktad\u0131r. Askeri alanda i\u015fbirli\u011fi yapt\u0131klar\u0131 durumlarda bile iki \u00fclke birbirlerinin korkular\u0131n\u0131 ve g\u00fcvensizliklerini gidermek bir yana, birbirlerine \u00e7ok fazla yakla\u015famamaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

2014\u2019te sivrilen Ukrayna’daki kriz, ikili silahlar\u0131n kontrol anla\u015fmalar\u0131na tabi olmayan stratejik silahlar\u0131n geli\u015ftirilmesine ve konu\u015fland\u0131r\u0131lmas\u0131na yol a\u00e7t\u0131.  Ayn\u0131 zamanda Rusya ve ABD Do\u011fu Avrupa’daki s\u0131n\u0131rlarda konvansiyonel silahl\u0131 kuvvetlerin kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya gelmesi durumu i\u00e7ine girdiler, bu da Rusya ile ABD aras\u0131nda n\u00fckleer ba\u015fl\u0131kl\u0131 f\u00fcze savunma sistemleri konusundaki \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n t\u0131rmanmas\u0131na neden oldu.<\/p>\n\n\n\n

Makalenin \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc B\u00f6l\u00fcm\u00fc: Rusya’n\u0131n ABD \u00dczerine \u00d6ng\u00f6r\u00fcleri ve Kar\u015f\u0131 Koyma Taktikleri<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Rusya’n\u0131n ABD’ye y\u00f6nelik politikas\u0131n\u0131n temel y\u00f6nleri uzun zamand\u0131r \u015fu \u015fekildedir: Rusya, ABD ile \u00fc\u00e7 ilke temelinde diyalog ve i\u015fbirli\u011fi s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor: Bunlar, birincisi e\u015fitlik ilkesi, ikincisi birbirlerinin \u00e7\u0131karlar\u0131na sayg\u0131 g\u00f6sterme ve \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc birbirlerinin i\u00e7 i\u015flerine kar\u0131\u015fmama, Rusya bu ilkelerle  g\u00fcvenli\u011fini ve \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 korumak i\u00e7in ABD ve NATO’dan Rusya’ya y\u00f6nelen g\u00fcvenlik tehditlerine kar\u015f\u0131 koymaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n

Rusya\u2019n\u0131n Hedefleri<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Rusya’n\u0131n ABD ile ili\u015fkilerinde izledi\u011fi bu \u00fc\u00e7 ilke d\u0131\u015f\u0131nda \u015fu \u00e7\u0131karlar\u0131 korumay\u0131 i\u00e7ermektedir: ABD\u2019nin Rusya’n\u0131n b\u00fcy\u00fck g\u00fc\u00e7 stat\u00fcs\u00fcn\u00fc tan\u0131mas\u0131; e\u015fitlik temelinde bir Rusya-ABD i\u015fbirli\u011fi ortakl\u0131\u011f\u0131 kurmak; Rusya-ABD aras\u0131nda stratejik istikrar\u0131 korumak; ABD\u2019nin Rusya \u00f6nderli\u011findeki Birle\u015fik Devletler Toplulu\u011fu b\u00f6lgesini Rusya’n\u0131n etki alan\u0131 olarak tan\u0131mas\u0131n\u0131 sa\u011flamak; ABD\u2019nin Rusya’ya Avrupa’daki g\u00fcvenlik mimarisi konular\u0131nda karar alma s\u00fcrecine belirli bir \u00f6l\u00e7\u00fcde kat\u0131l\u0131m hakk\u0131 vermesi; ABD\u2019nin Rusya’n\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131z ve \u00f6zerk bir i\u00e7 ve d\u0131\u015f politika izleme hakk\u0131na sayg\u0131 duymas\u0131 ve Rusya’n\u0131n i\u00e7 i\u015flerine kar\u0131\u015fmamas\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Rusya-ABD ili\u015fkilerindeki \u00fc\u00e7 yap\u0131sal \u00e7eli\u015fkinin yukar\u0131daki analizinin de g\u00f6sterdi\u011fi gibi, ABD sadece Rusya’n\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 g\u00f6z ard\u0131 etmekle kalm\u0131yor, ayn\u0131 zamanda Rusya’y\u0131 ku\u015fatarak ve \u201cd\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmeyi\u201d ama\u00e7layarak Rusya-ABD ili\u015fkilerindeki \u00e7eli\u015fkileri \u015fiddetlendirmi\u015f ve hatta ili\u015fkileri \u00e7at\u0131\u015fmaya s\u00fcr\u00fcklemi\u015ftir. Biden y\u00f6netiminden sonra Rusya-ABD ili\u015fkileri konusunda Rusya’da yayg\u0131n bir karamsarl\u0131k vard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Makalenin D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc B\u00f6l\u00fcm\u00fc: Rusya-ABD \u0130li\u015fkilerinin Geli\u015fme Y\u00f6n\u00fcn\u00fcn Uluslararas\u0131 ve B\u00f6lgesel Durum \u00dczerindeki Etkisi<\/strong><\/p>\n\n\n\n

2014\u2019ten bu yana Rusya\u2019ya kar\u015f\u0131 ABD-Avrupa yapt\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131n ve Rusya’ya y\u00f6nelik ku\u015fatman\u0131n uzamas\u0131, Rusya’n\u0131n \u00c7in ile stratejik i\u015f birli\u011fini g\u00fc\u00e7lendirmeye devam etmesine neden olacakt\u0131r ve Rusya ile \u00c7in aras\u0131nda yeni bir kapsaml\u0131 stratejik ortakl\u0131k d\u00f6nemi geli\u015fip derinle\u015fecektir.<\/p>\n\n\n\n

\u00c7in’in devam eden y\u00fckseli\u015fi ve ABD’nin ku\u015fatmas\u0131na direnmek i\u00e7in olu\u015fan \u00c7in-Rusya i\u015f birli\u011fi, \u00c7in-ABD-Rusya \u00fc\u00e7geni aras\u0131ndaki ili\u015fkileri \u00c7in ve Rusya’n\u0131n lehine bir y\u00f6ne ta\u015f\u0131yacak ve b\u00f6ylece \u00e7ok kutuplu dengenin olu\u015fumunu te\u015fvik edecektir.<\/p>\n\n\n\n

Rusya-ABD ili\u015fkileri genel bir \u00e7at\u0131\u015fma ve k\u0131smi i\u015f birli\u011fi e\u011filimi olarak kendisini ifade edecektir.<\/p>\n\n\n\n

Rusya-ABD ili\u015fkileri art\u0131k uluslararas\u0131 politikan\u0131n ana ekseni olmaktan \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. ABD ve Rusya ikili ili\u015fkilerini geli\u015ftirirken \u00c7in ile olan ili\u015fkilerini giderek daha fazla dikkate alacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Rusya, ABD ve \u00c7in aras\u0131ndaki stratejik rekabetin ve hen\u00fcz net olarak \u00f6ng\u00f6r\u00fclemeyen di\u011fer \u00f6nemli stratejik f\u0131rsatlar\u0131n fark\u0131ndad\u0131r ve uzun vadede bunlar sayesinde Rusya-ABD ili\u015fkilerinin bu nesnel nedenlerle normalle\u015fmesi olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 da vard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Bu, 21. y\u00fczy\u0131l\u0131n bu d\u00f6neminde ortaya \u00e7\u0131kan e\u015fi benzeri g\u00f6r\u00fclmemi\u015f de\u011fi\u015fikliklerinin uluslararas\u0131 politikaya getirece\u011fi t\u00fcrden bir belirsizliktir. T\u00fcm \u00fclkeler stratejik kavray\u0131\u015flar\u0131n\u0131 olgunla\u015ft\u0131rarak ve siyasi bilgeli\u011fini kullanarak bu belirsizliklerle dolu d\u00f6nemi y\u00f6netmeye \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

D\u00fcnyan\u0131n B\u00fcy\u00fck G\u00fc\u00e7leri Olan ABD ile Rusya Aras\u0131ndaki G\u00fc\u00e7 M\u00fccadelesinde Ba\u015fl\u0131ca \u00dc\u00e7 \u00c7at\u0131\u015fma Alan\u0131  Ukrayna Sava\u015f\u0131n\u0131n Kaynaklar\u0131 2021 y\u0131l\u0131nda Rusya-Ukrayna Sava\u015f\u0131 \u00f6ncesinde Prof. Dr. Zhao Di taraf\u0131ndan yaz\u0131lan bu \u00f6nemli makaledeki baz\u0131 \u00f6nemli b\u00f6l\u00fcmleri a\u015fa\u011f\u0131daki \u00e7eviride \u00f6zetledik. Yazar, Ukrayna sava\u015f\u0131na giden s\u00fcre\u00e7 \u00f6ncesi durum \u00fczerine bir de\u011ferlendirme yap\u0131yor. Prof. Dr. Zhao Di; Pekin\u2019de Rusya ve […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-3657","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-dunya-sosyalizmi"],"blocksy_meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3657","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3657"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3657\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4059,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3657\/revisions\/4059"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3657"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3657"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3657"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}