{"id":3979,"date":"2024-05-11T01:24:49","date_gmt":"2024-05-11T01:24:49","guid":{"rendered":"https:\/\/marksizm.org.tr\/?p=3979"},"modified":"2024-05-11T01:24:49","modified_gmt":"2024-05-11T01:24:49","slug":"kriz-grubundan-kurt-partisine-ve-abdye-tavsiyeler","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/marksizm.org.tr\/?p=3979","title":{"rendered":"Kriz Grubu’ndan K\u00fcrt Partisi\u2019ne ve ABD’ye Tavsiyeler"},"content":{"rendered":"\n

Kriz Grubu’ndan K\u00fcrt Partisi\u2019ne ve ABD’ye Tavsiyeler<\/strong><\/h1>\n\n\n\n

Rojat Kaya<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

PKK\u2019n\u0131n Kuzey Suriye\u2019deki Kritik Se\u00e7imi<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

PKK ve Suriye\u2019deki ba\u011flant\u0131l\u0131 gruplar kritik bir se\u00e7imle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya: Ya T\u00fcrkiye ile y\u00fcr\u00fctt\u00fckleri m\u00fccadeleyi \u00f6ncelik olarak tutmaya devam ederek Suriye\u2019deki kazan\u0131mlar\u0131 riske atacaklar ya da Suriye\u2019deki sava\u015f\u0131n karma\u015fas\u0131 i\u00e7erisinde kontrol alt\u0131na almay\u0131 ba\u015fard\u0131klar\u0131 b\u00f6lgelerde yerel \u00f6zy\u00f6netim kurmay\u0131 tercih edecekler.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

https:\/\/www.crisisgroup.org\/tr\/middle-east-north-africa\/eastern-mediterranean\/syria\/176-pkk-s-fateful-choice-northern-syria<\/a><\/p>\n\n\n\n

Suriye\u2019de alt\u0131 y\u0131ld\u0131r s\u00fcren i\u00e7 sava\u015fta gelinen noktada Suriye\u2019nin kuzeyinin siyasi haritas\u0131 \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde yeniden \u00e7izilmi\u015f bulunuyor. K\u00fcrdistan \u0130\u015f\u00e7i Partisi\u2019nin siyasi uzant\u0131s\u0131 ve T\u00fcrkiye-Suriye s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131n\u0131 kontrol alt\u0131nda tutan Halk\u0131n Koruma Birlikleri (YPG) ve Demokratik Birlik Partisi (PYD) burada bir federal b\u00f6lge ilan ederek yerel y\u00f6netim kurmu\u015f bulunuyor.  YPG askeri ba\u015far\u0131s\u0131 sayesinde b\u00fcy\u00fck jeopolitik ve demografik engelleri a\u015f\u0131yor, ancak bu durum PKK\u2019y\u0131 kritik bir se\u00e7imle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya b\u0131rak\u0131yor: Ya T\u00fcrkiye ile y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc m\u00fccadeleyi \u00f6ncelik olarak tutmaya devam edecek ya da Suriye\u2019de K\u00fcrtlerin daha fazla \u00f6zy\u00f6netim elde etmelerine, yani Suriye projesine, \u00f6ncelik verecek.<\/p>\n\n\n\n

Son d\u00f6nemde b\u00f6lgede ya\u015fanan kaymalarla bunlardan ikincisi, yani YPG-PYD\u2019nin \u015fu anda da \u00f6ne s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc gibi Abdullah \u00d6calan ile ideolojik ba\u011flar\u0131 bulunan, ancak operasyonel anlamda PKK\u2019dan ba\u011f\u0131ms\u0131z bir Suriye K\u00fcrt partisi haline gelmesi, daha iyi bir se\u00e7enek gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n

PKK\u2019dan ba\u011f\u0131ms\u0131z bir Suriye K\u00fcrt Partisi Olmal\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n

T\u00fcrkiye\u2019nin 25 Nisan\u2019da baz\u0131 kaynaklara g\u00f6re PKK \u00fcyelerini de bar\u0131nd\u0131ran Kuzey Suriye\u2019deki bir YPG \u00fcss\u00fcne ve Kuzey Irak\u2019taki PKK \u00fcss\u00fcne ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi operasyonlar \u00e7at\u0131\u015fmada tehlikeli bir t\u0131rman\u0131\u015fa i\u015faret ediyor. Bu olumsuz seyri \u00f6nlemek i\u00e7in ba\u015fta A.B.D. olmak \u00fczere d\u0131\u015f akt\u00f6rler YPG-PYD\u2019ye destek sa\u011flarken yukar\u0131da bahsi ge\u00e7en ikinci se\u00e7ene\u011fi te\u015fvik etmelidir.<\/p>\n\n\n\n

A.B.D. ve di\u011fer d\u0131\u015f akt\u00f6rlere tavsiyeler<\/strong><\/p>\n\n\n\n

PKK Temmuz 2012\u2019de Suriye\u2019de kadrolar\u0131n\u0131 konu\u015fland\u0131rd\u0131ktan sonra I\u015e\u0130D\u2019e kar\u015f\u0131 y\u00fcr\u00fct\u00fclen m\u00fccadelede Bat\u0131 ile i\u015fbirli\u011fi yaparak Kuzeydo\u011fu Suriye\u2019de K\u00fcrtlerin \u00e7o\u011funlukta oldu\u011fu Cezire ve Kobani b\u00f6lgelerinden Halep\u2019in kuzeyinde yine K\u00fcrtlerin \u00e7o\u011funlukta oldu\u011fu Afrin b\u00f6lgesine do\u011fru ilerledi.<\/p>\n\n\n\n

Bu kara k\u00f6pr\u00fcs\u00fcn\u00fc kurmaya \u00e7al\u0131\u015fan PKK ve onunla ba\u011flant\u0131l\u0131 g\u00fc\u00e7lerin iki amac\u0131 vard\u0131: T\u00fcrkiye-Suriye s\u0131n\u0131r\u0131nda geni\u015flemekte olan alanlar\u0131n\u0131 kontrol alt\u0131nda tutmak ve demokratik \u00f6zy\u00f6netim ad\u0131n\u0131 verdikleri, K\u00fcrt ve K\u00fcrt olmayan topluluklardan olu\u015fan bir y\u00f6netim kurmak. YPG Suriye Demokratik G\u00fc\u00e7leri (SDG) \u015femsiyesi alt\u0131nda A\u011fustos 2016\u2019da halk\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011funun Arap oldu\u011fu Menbi\u00e7\u2019i ele ge\u00e7irdi\u011finde bu stratejik hedeflerine yakla\u015fm\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fcyordu.<\/p>\n\n\n\n

Ne var ki, bug\u00fcn b\u00f6lgede de\u011fi\u015fen ortam YPG-PYD\u2019nin hedeflerinin \u00f6n\u00fcne ket vuruyor ve PKK\u2019n\u0131n ikili amac\u0131n\u0131 birbiriyle ba\u011fda\u015fmaz hale getiriyor. T\u00fcrkiye ile PKK aras\u0131ndaki ate\u015fkesin sona erdi\u011fi 2015\u2019in ortalar\u0131ndan bu yana Ankara, YPG-PYD y\u00f6netimindeki b\u00f6lgenin geni\u015flemesini engellemeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n

Moskova ile Ankara aras\u0131ndaki yak\u0131nla\u015fma<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Moskova ile Ankara aras\u0131ndaki yak\u0131nla\u015fma, A\u011fustos 2016\u2019da T\u00fcrk askeri birliklerinin Rusya\u2019n\u0131n ya da rejimin hava sald\u0131r\u0131lar\u0131ndan endi\u015felenmeden Suriye\u2019ye m\u00fcdahalesini m\u00fcmk\u00fcn k\u0131ld\u0131 (F\u0131rat Kalkan\u0131 operasyonu).<\/p>\n\n\n\n

Suriye\u2019deki muhalif m\u00fcttefiklerle birlikte sava\u015fan T\u00fcrkiye\u2019nin amac\u0131 I\u015e\u0130D\u2019i yenilgiye u\u011fratmak ve bu arada \u00f6zellikle YPG\u2019nin F\u0131rat\u2019\u0131n bat\u0131s\u0131na do\u011fru yay\u0131lmas\u0131n\u0131 durdurmakt\u0131.<\/p>\n\n\n\n

\u015eubat 2017\u2019de bu amac\u0131nda ba\u015far\u0131l\u0131 olan T\u00fcrkiye YPG\u2019yi adeta ku\u015fatt\u0131 ve K\u00fcrtlerin \u00e7o\u011funlukta oldu\u011fu b\u00f6lgeler aras\u0131nda hareket edebilmek i\u00e7in \u015eam\u2019a ba\u011f\u0131ml\u0131 hale getirdi. K\u00fcrtleri Suriye\u2019ye ba\u011f\u0131ml\u0131 hale getirdi.<\/p>\n\n\n\n

Bu arada PKK Kuzey Suriye\u2019yi yeni sava\u015f\u00e7\u0131 bulabilece\u011fi ve potansiyel olarak T\u00fcrkiye\u2019ye kar\u015f\u0131 sald\u0131r\u0131lar\u0131n\u0131 ba\u015flatabilece\u011fi bir alan olarak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc, ayr\u0131ca b\u00f6lgedeki yerel y\u00f6netime fazla yat\u0131r\u0131m yapmaya de\u011fmeyece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in, YPG-PYD i\u00e7erisinde Suriye\u2019de bir \u00e7\u00f6z\u00fcmden yana olan kesim<\/strong>, Suriye yerelinde k\u00f6k salmay\u0131 ba\u015faramad\u0131 ve geni\u015f \u00e7apta me\u015fruiyete sahip idari kurumsalla\u015fmada yetersiz kald\u0131.<\/p>\n\n\n\n

YPG\u2019nin \u00f6zy\u00f6netim projesinin ayakta kalabilmesi, \u00fczerindeki ambargonun kalkmas\u0131n\u0131 sa\u011flamas\u0131 ve Suriye rejimine ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 sonland\u0131rmas\u0131 i\u00e7in daha g\u00fc\u00e7l\u00fc d\u0131\u015f akt\u00f6rlerin deste\u011fine ihtiyac\u0131 olacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

En g\u00fc\u00e7l\u00fc Hami Adaylar\u0131 Rusya ve A.B.D.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ne var ki YPG i\u00e7in g\u00fcvenilir bir hami bulmak da kolay olmayacak. En g\u00fc\u00e7l\u00fc adaylar Rusya ve A.B.D. dir.<\/p>\n\n\n\n

YPG her ikisiyle de ili\u015fki kurmu\u015f durumda, ama bu \u00fclkelerin YPG\u2019ye deste\u011fi uzun vadeli olmayabilir. Moskova\u2019n\u0131n \u00f6nceli\u011fi hala Esad rejiminin ayakta kalmas\u0131 ve Esad rejiminin Suriye\u2019de egemenli\u011fi yeniden elde etmesini sa\u011flamak. Ayr\u0131ca Rusya\u2019n\u0131n T\u00fcrkiye ile yak\u0131nla\u015fmaya \u00f6nem verdi\u011fi de anla\u015f\u0131l\u0131yor. B\u00f6yle giderse YPG-PYD pek yak\u0131nda Rusya\u2019n\u0131n fikir de\u011fi\u015ftirmesiyle ma\u011fdur duruma d\u00fc\u015febilir.<\/p>\n\n\n\n

Bu durumda tek se\u00e7enek olarak A.B.D. kal\u0131yor<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Mesele YPG-PYD ve PKK liderlerinin yeterince h\u0131zl\u0131 davran\u0131p siyasi rotalar\u0131n\u0131 d\u00fczelterek Suriye\u2019deki \u00f6zy\u00f6netim projelerinin ayakta kalmas\u0131n\u0131 sa\u011flayabilmeleri.<\/p>\n\n\n\n

YPG-PYD, A.B.D.\u2019den uzun s\u00fcreli g\u00fcvence alman\u0131n pe\u015finde ve b\u00f6lgede dizginlerin T\u00fcrkiye ve Suriye rejimi veya da her ikisine b\u0131rak\u0131lmas\u0131n\u0131 istemiyor.<\/p>\n\n\n\n

Ancak, PKK\u2019n\u0131n bu amac\u0131na ula\u015fmas\u0131 i\u00e7in mevcut konumunu g\u00f6zden ge\u00e7irmesi gerekecek.<\/p>\n\n\n\n

\u00c7\u00fcnk\u00fc Washington, T\u00fcrkiye ile ili\u015fkilerini tehlikeye d\u00fc\u015f\u00fcrmeyi g\u00f6ze almak istemeyecektir. Bunu yapman\u0131n en etkili yolu T\u00fcrkiye ile PKK aras\u0131nda ate\u015fkesin ve bar\u0131\u015f g\u00f6r\u00fc\u015fmelerinin yeniden ba\u015flamas\u0131 olacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

T\u00fcrkiye ile PKK bar\u0131\u015f g\u00f6r\u00fc\u015fmelerine Yeniden Ba\u015flamal\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ancak bu yak\u0131n vadede ger\u00e7ek\u00e7i g\u00f6r\u00fcnmemektedir. Bu sebeple, A.B.D. I\u015e\u0130D\u2019le m\u00fccadelede hala YPG\u2019nin deste\u011fine ihtiya\u00e7 duyarken PKK Kuzey Suriye ve Kuzey Irak\u2019taki K\u00fcrt rakipleriyle bir uzla\u015fmaya varabilmek i\u00e7in Washington\u2019dan arabuluculuk yapmas\u0131n\u0131 istemelidir. Var\u0131lacak anla\u015fman\u0131n i\u00e7inde \u015fu unsurlar yer almal\u0131d\u0131r:<\/p>\n\n\n\n

 PKK Suriye ve Kuzey Irak\u2019taki K\u00fcrt \u00d6rg\u00fctlerle \u015eu Ko\u015fullarda Anla\u015fmal\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n