{"id":4167,"date":"2024-06-08T21:51:29","date_gmt":"2024-06-08T21:51:29","guid":{"rendered":"https:\/\/marksizm.org.tr\/?p=4167"},"modified":"2024-06-08T21:51:29","modified_gmt":"2024-06-08T21:51:29","slug":"kitap-alec-nove-uygulanabilir-bir-sosyalizmin-ekonomisi-1983-yili","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/marksizm.org.tr\/?p=4167","title":{"rendered":"Kitap | Alec Nove: Uygulanabilir Bir Sosyalizmin Ekonomisi (1983 Y\u0131l\u0131)"},"content":{"rendered":"\n

Kitap | Alec Nove: Uygulanabilir Bir Sosyalizmin Ekonomisi (1983 Y\u0131l\u0131)<\/h1>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Yazar\u0131n \u00d6ns\u00f6z\u00fc<\/h2>\n\n\n\n

\u2018\u2018Sosyalizm\u2019\u2019 s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc g\u00fc\u00e7l\u00fc duygular; co\u015fku, siniklik ve d\u00fc\u015fmanl\u0131k duygular\u0131 uyand\u0131ran bir etki yapar. Sosyalizm ya gelecek adil bir topluma; ya da serfli\u011fe giden yoldur. Sosyalizm, ya ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz tarihsel s\u00fcre cin bir sonraki evresi; ya da trajik bir sapma, aldat\u0131lm\u0131\u015f kitlelerin g\u00fcce susam\u0131\u015f ajitat\u00f6r-entellekt\u00fcellerce i\u00e7ine \u00e7ekildi\u011fi bir \u00e7\u0131kmaz sokakt\u0131r. Kendi tutumumun ne oldu\u011fu ilerideki sayfalarda g\u00f6r\u00fclecek. Ama \u015fimdilik, ikisinden herhangi biri do\u011frultusunda propaganda y\u00fcr\u00fctmeyi ama\u00e7lad\u0131\u011f\u0131ma netlik kazand\u0131rmak isterim. Benim ama\u00e7lad\u0131\u011f\u0131m, \u015fimdiden ana rahmine d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f bir bebe\u011fin \u00f6m\u00fcr s\u00fcresi i\u00e7inde ula\u015f\u0131labilecek, i\u015fleyen ve uygulanabilir t\u00fcrde bir sosyalizmin nas\u0131l olabilece\u011fini ara\u015ft\u0131rmakt\u0131r Son yirmi be\u015f y\u0131l\u0131m\u0131 Do\u011fu Avrupa’n\u0131n \u2018\u2018Sosyalist\u2019\u2019 \u00fclkelerini inceleyip anlamaya \u00e7al\u0131\u015fmakla ge\u00e7irdim. Sosyal-demokrat bir ortamda b\u00fcy\u00fcd\u00fc\u011f\u00fcm, Bol\u015feviklerce tutuklanan bir Men\u015fevi\u011fin o\u011flu oldu\u011fum i\u00e7in, \u00e7evremden Sovyet ger\u00e7ekli\u011fine bir par\u00e7a ele\u015ftirel yakla\u015fmay\u0131 miras ald\u0131m: Sosyalizm ger\u00e7ekten buysa, ba\u015fka yerde olmay\u0131 tercih ederdim. (Bereket versin ba\u015fka yerde idim!)<\/p>\n\n\n\n

Ku\u015fku yok ki, Sovyet sisteminin b\u00fcr\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc bi\u00e7im \u2018\u2018ihanet\u2019\u2019le, ya da Stalin’in ki\u015fili\u011fine ba\u011fl\u0131 olarak \u015fekillenmedi. Burada sistemin nas\u0131l geli\u015fti\u011fini anlatmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken, ekonomik y\u00f6ne \u00f6zel bir dikkat ay\u0131rd\u0131m. Sosyalizmin Sovyetler’de uygulanan \u00e7e\u015fidiyle Marx’\u0131n bak\u0131\u015f\u0131ndaki \u00e7eli\u015fkileri ortaya koyan ele\u015ftirmenleri dinledim. Farkl\u0131l\u0131klar oldu\u011fu belli; ama \u00f6nee onlar\u0131 s\u0131ralay\u0131p, sonra da Marx’\u0131n, daha do\u011frusu Lenin’in bak\u0131\u015f\u0131na uymuyor diye SSCB’nin ger\u00e7ekli\u011fini ele\u015ftirmeye yetecek kadar da de\u011fil. Peki ya, bak\u0131\u015f\u0131n kendisi prati\u011fe ge\u00e7irilemez ve \u00e7eli\u015fkilerle doluysa? Reel d\u00fcnyada ba\u015far\u0131lamayacak bir \u015feyi yapamad\u0131lar diye Stalin’i ve ard\u0131llar\u0131n\u0131 \u2018\u2018su\u00e7lama\u2019\u2019n\u0131n bir anlam\u0131 olur mu? Stalin’le ard\u0131llar\u0131n\u0131n reel d\u00fcnyada i\u015fledikleri su\u00e7lar ve a\u015f\u0131r\u0131l\u0131klar, bir \u00f6l\u00e7\u00fcde benimsedikleri \u00f6\u011fretiden kaynaklan\u0131yor olabilir mi? (Sad\u0131k bir Marksist ortaya \u00e7\u0131k\u0131p, \u00f6\u011fretinin h\u00fcmanist oldu\u011funu, despotik bir toplumu ya da kitlesel bask\u0131y\u0131 tasarlamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek protesto etmeye kalkt\u0131larsa, H\u0131ristiyan \u00f6\u011fretiye sahip \u00f6teki \u00fclkelerde olup bitenler -H\u0131ristiyanlar\u0131n kendilerinin nice kurbanlar verdikleri- an\u0131msat\u0131labilir kendisine! Bir ekonomist olarak, merkezi planlaman\u0131n i\u015fleyi\u015f mant\u0131\u011f\u0131n\u0131n merkezi despotizmin prati\u011fine \u00e7ok kolayca \u2018\u2018uydu\u011funu\u2019\u2019 g\u00f6r\u00fcnce, sars\u0131ld\u0131m.<\/p>\n\n\n\n

\u00c7ok g\u00fczel de alternatif ne? Marx, \u00fctopyac\u0131 sosyalizmle bilimsel sosyalizmi ay\u0131r\u0131yordu. Kitab\u0131n ilk b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde a\u00e7\u0131mlanacak nedenlerden yola \u00e7\u0131karak Marx’\u0131n sosyalizminin \u00fctopyac\u0131 oldu\u011funa inan\u0131yorum. \u2018\u2018Bilimsel bir sosyalizm\u2019\u2019 olabilir mi? Gerek tarihin o yolda ilerledi\u011finin \u2018\u2018Bilimsel olarak\u2019\u2019 kan\u0131tlanabilmesi anlam\u0131nda, gerekse \u2018\u2018Sosyalist\u2019\u2019 ad\u0131n\u0131 verece\u011fimiz kusursuz bir toplum tasar\u0131m\u0131 anlam\u0131nda, hay\u0131r. Kusursuz ve optimal hi\u00e7bir \u015fey yoktur. Onun i\u00e7in akla uygun bir beklenti hem despotizmden hem de ho\u015f g\u00f6r\u00fclemez bir verimsizlikten akla uygun \u00f6l\u00e7\u00fclerde uzak durarak i\u015fleyebilecek bir \u015fey olabilir.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

TAMAMINI OKUMAK \u0130\u00c7\u0130N \u0130ND\u0130R\u0130N\u0130Z<\/strong><\/span><\/p>\n\n\n\n

Alec-Nove-Uygulanabilir-Bir-Sosyalizmin-Iktisadi<\/a>\u0130ndir<\/a><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Kitap | Alec Nove: Uygulanabilir Bir Sosyalizmin Ekonomisi (1983 Y\u0131l\u0131) Yazar\u0131n \u00d6ns\u00f6z\u00fc \u2018\u2018Sosyalizm\u2019\u2019 s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc g\u00fc\u00e7l\u00fc duygular; co\u015fku, siniklik ve d\u00fc\u015fmanl\u0131k duygular\u0131 uyand\u0131ran bir etki yapar. Sosyalizm ya gelecek adil bir topluma; ya da serfli\u011fe giden yoldur. Sosyalizm, ya ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz tarihsel s\u00fcre cin bir sonraki evresi; ya da trajik bir sapma, aldat\u0131lm\u0131\u015f kitlelerin g\u00fcce susam\u0131\u015f ajitat\u00f6r-entellekt\u00fcellerce […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[20],"tags":[],"class_list":["post-4167","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-arsiv"],"blocksy_meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4167","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4167"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4167\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4168,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4167\/revisions\/4168"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4167"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4167"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4167"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}