<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n Not: Bu tezler TKP\u2019nin 27-28 May\u0131s 2017\u2019de \u0130stanbul\u2019da yapt\u0131\u011f\u0131 12. Kongre T\u00fcrkiye Konferans\u0131\u2019nda karara ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n 1. <\/strong>Emperyalizm, kapitalizmin en y\u00fcksek ve son a\u015famas\u0131d\u0131r. Emperyalizm, kapitalizmin d\u00f6nemsel bir politikas\u0131, ge\u00e7ici bir d\u00f6nemi veya geriye d\u00f6nd\u00fcr\u00fclebilecek bir hatas\u0131 de\u011fil, y\u0131k\u0131lmaya haz\u0131r hale gelmi\u015f bi\u00e7imde, bizzat kendisidir. Kapitalizm bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm daha ge\u00e7irmeyecek, ba\u015fka bir a\u015famaya ge\u00e7meyecektir. Kapitalizm ya sosyalist bir devrimle y\u0131k\u0131lacak ya da emperyalizm a\u015famas\u0131nda insanl\u0131\u011f\u0131 yok edene kadar tutsak almaya devam edecektir. \u0130\u015fte bu nedenle sosyalizm g\u00fcncel ve zorunlu, emperyalizm \u00e7a\u011f\u0131 sosyalist devrimler \u00e7a\u011f\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n 2.<\/strong> Emperyalizme kar\u015f\u0131 verilen m\u00fccadele kapitalizme kar\u015f\u0131 m\u00fccadeleden ba\u011f\u0131ms\u0131z olamaz. Emperyalizm ve kapitalizm birbirinden ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131lamaz. Emperyalizm, kapitalizmin ald\u0131\u011f\u0131 somut, tarihsel bi\u00e7imdir. Anti-kapitalist olmayan bir anti-emperyalist m\u00fccadele i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131na hizmet etmez.<\/p>\n\n\n\n 3.<\/strong> Emperyalizm hiyerar\u015fik bir d\u00fcnya sistemidir. Kapitalist \u00fclkelerin b\u00fct\u00fcn\u00fc bu hiyerar\u015finin bir par\u00e7as\u0131d\u0131r. Tek tek \u00fclkelerin belirli bir tarihsellikte emperyalist hiyerar\u015fi i\u00e7indeki konumlar\u0131 g\u00f6relidir. Hiyerar\u015fi her \u015feyden \u00f6nce bir egemenlik ve tahakk\u00fcm ili\u015fkisini ifade etmektedir. Hiyerar\u015fi i\u00e7erisindeki unsurlar sistemin b\u00fct\u00fcn\u00fc \u00fczerinde ayn\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcde belirleyici olamad\u0131klar\u0131 gibi aralar\u0131ndaki \u00e7eli\u015fkiler de mevcut hiyerar\u015finin i\u015fleyi\u015finde veya farkl\u0131 bir hiyerar\u015finin \u015fekillenmesinde ayn\u0131 a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 ta\u015f\u0131mak zorunda de\u011fildir. Bu nedenle verili bir emperyalist hiyerar\u015finin kritik halkalar\u0131n\u0131n belirlenmesi, siyasi m\u00fccadelenin do\u011frultusunu netle\u015ftirmek i\u00e7in \u00f6nemlidir. Emperyalist hiyerar\u015fi bu yap\u0131n\u0131n tepesindeki \u00fclkelerin belirleyicili\u011finde i\u015fledi\u011fi i\u00e7in bu hiyerar\u015fiyi analiz etmek devrimci m\u00fccadele a\u00e7\u0131s\u0131ndan stratejik \u00f6nem ta\u015f\u0131r. Bu hiyerar\u015finin tepesindeki \u00fclkeleri belirlemek sistemin di\u011fer bile\u015fenlerini d\u0131\u015flamak, emperyalizmi sistemin lideri ve y\u00f6nlendiricisi konumundaki \u00fclkelerden ibaret g\u00f6rmek anlam\u0131na gelmez. Emperyalist hiyerar\u015finin tepesinde duran ve bu ba\u011flamda emperyalist s\u0131fat\u0131n\u0131 hak eden \u00fclkelerin belirlenmesi sistemi bu \u00fclkelere daraltmaz. Tersine, bu \u00fclkelerin merkezinde ve tepesinde durdu\u011fu bir i\u015fleyi\u015fin \u00e7\u00f6z\u00fcmlenmesi, hiyerar\u015finin i\u00e7inde farkl\u0131 konumlarda duran \u00fclkelerin aras\u0131ndaki ili\u015fkilerin ve di\u011fer \u00fclkelerin bu sisteme nas\u0131l eklemlendi\u011finin anla\u015f\u0131lmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olacak, her bir \u00fclkede ve d\u00fcnya \u00f6l\u00e7e\u011finde i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n siyasi m\u00fccadelesine net ve somut hedefler koymay\u0131 sa\u011flayacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n 4.<\/strong> Emperyalizmin hiyerar\u015fik bir d\u00fcnya sistemi bi\u00e7iminde kavramla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 Lenin\u2019in Marksist teoriye en de\u011ferli katk\u0131lar\u0131ndan birisidir. Kavram uzun bir d\u00f6nem boyunca dar anlam\u0131yla b\u00fcy\u00fck g\u00fc\u00e7lerin \u201cemperyal davran\u0131\u015f\u0131\u201dn\u0131 tan\u0131mlamak i\u00e7in kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Tekelle\u015fmenin kapitalizmin bask\u0131n bir karakteri haline gelmesiyle birlikte, emperyalizm olgusunun kapitalist geli\u015fmeyle ba\u011flant\u0131s\u0131 baz\u0131 yazarlar\u0131n dikkatini \u00e7ekmi\u015f ancak b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir bi\u00e7imde kavrayan ve i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n devrim m\u00fccadelesine ba\u011flayan Lenin olmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n 5.<\/strong> Lenin\u2019in g\u00fcn\u00fcm\u00fczden yakla\u015f\u0131k 100 y\u0131l \u00f6nce g\u00f6sterdi\u011fi gibi, emperyalizm, d\u00fcnya pazar\u0131n\u0131n s\u00fcrekli olarak payla\u015f\u0131m\u0131na ve yeniden payla\u015f\u0131m\u0131na sahne olan hiyerar\u015fik bir d\u00fczendir. Bu hiyerar\u015finin somut, tarihsel g\u00f6r\u00fcn\u00fcmleri Lenin\u2019in emperyalizm teorisini ortaya koymas\u0131ndan bu yana de\u011fi\u015fmi\u015ftir ve bundan sonra da de\u011fi\u015febilir. Zira gerek emperyalizmin somut, tarihsel hiyerar\u015fileri, gerekse bu hiyerar\u015filer i\u00e7erisindeki \u00fclkelerin g\u00f6reli konumlar\u0131 dinamik bir yap\u0131 arz etmektedir. Ancak bu, kapitalizmin kendisinin emperyalizmin \u00f6tesinde ba\u015fka bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm daha ge\u00e7irebilece\u011fi anlam\u0131na gelmemektedir. Kapitalizm, emperyalizm d\u0131\u015f\u0131nda ba\u015fka bir karakter kazanmayacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n 6.<\/strong> Lenin\u2019in m\u00fcdahalesi, emperyalist a\u015famayla birlikte kapitalizmin bir b\u00fct\u00fcn olarak ve geriye d\u00f6n\u00fc\u015fs\u00fcz bir bi\u00e7imde gericile\u015fmesine, ba\u015fat kapitalist \u00fclkelerde i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 hareketine musallat olan i\u015f\u00e7i aristokrasisinin kaynaklar\u0131na, kapitalizmin e\u015fitsiz geli\u015fiminin siyasal sonu\u00e7lar\u0131na, emperyalist \u00fclkeler aras\u0131ndaki rekabet ile sava\u015flar aras\u0131ndaki ili\u015fkiye, emperyalist d\u00fcnyan\u0131n i\u00e7 \u00e7eli\u015fkilerinin i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 hareketi a\u00e7\u0131s\u0131ndan yaratt\u0131\u011f\u0131 olanaklara, emperyalizme kar\u015f\u0131 geli\u015fen ulusal kurtulu\u015f hareketlerinin d\u00fcnya devrim s\u00fcreci a\u00e7\u0131s\u0131ndan ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 anlam ve k\u0131s\u0131tlara a\u00e7\u0131kl\u0131k getirmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n 7.<\/strong> Emperyalizmin bir d\u00fcnya sistemi olmas\u0131 ve istisnas\u0131z b\u00fct\u00fcn \u00fclkeleri kapsamas\u0131, \u201cemperyalist \u00fclke\u201d tan\u0131m\u0131n\u0131n sistemin b\u00fct\u00fcn unsurlar\u0131 i\u00e7in kullan\u0131lmas\u0131 anlam\u0131na gelmez. Emperyalist \u00fclke, kapitalizmin geli\u015fiminin son a\u015famas\u0131nda hiyerar\u015fik bir d\u00fcnya sistemi i\u00e7inde, yap\u0131n\u0131n di\u011fer bile\u015feni \u00fclkelerin iktisadi, siyasi, askeri, ideolojik ve k\u00fclt\u00fcrel dinamiklerine etki edebilme ve bunlar\u0131 y\u00f6nlendirebilme becerisine sahip \u00fclkedir. Bu t\u00fcr ili\u015fkileri kurma e\u011filimi ile somut olarak bu ili\u015fkileri tesis etme yetene\u011fi birbirine e\u015fitlenemez. Emperyalist bir \u00fclkeyi tan\u0131mlamak i\u00e7in ge\u00e7erli kriter her zaman ikincisidir. Dolay\u0131s\u0131yla, bir \u00fclkenin emperyalist olup olmad\u0131\u011f\u0131 sorusu her zaman somut bir analizin sonucunda siyasi bir perspektifle yan\u0131tlanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n 8.<\/strong> Emperyalizm yaln\u0131zca iktisadi d\u00fczlemde g\u00f6zlenebilen bir olgu de\u011fil, siyasi, ideolojik, askeri ve k\u00fclt\u00fcrel ve\u00e7heleri olan \u00e7ok boyutlu bir d\u00fcnya sistemidir. Emperyalist egemenlik veya tahakk\u00fcm de dolay\u0131s\u0131yla yaln\u0131zca iktisadi d\u00fczlemde de\u011fil, siyasi, ideolojik, askeri ve k\u00fclt\u00fcrel boyutlar\u0131yla ele al\u0131nmal\u0131d\u0131r. D\u00f6nemsel olarak bu alanlar\u0131n bir veya birka\u00e7\u0131nda egemenlik ili\u015fkisi kurmak emperyalist hiyerar\u015finin tepesine yerle\u015fmek i\u00e7in yeterli de\u011fildir. Dahas\u0131, bu alanlar\u0131n tamam\u0131nda bir tahakk\u00fcm ili\u015fkisi kuracak potansiyele sahip olmak da hiyerar\u015fiyi belirlemeyecektir. \u00c7\u00fcnk\u00fc b\u00f6ylesi bir potansiyelin hayata ge\u00e7mesi de hem genel olarak s\u0131n\u0131flar m\u00fccadelesi hem de emperyalizmin i\u00e7 \u00e7eli\u015fkileriyle ili\u015fkilidir ve bir \u00fclkenin t\u00fcm alanlarda b\u00f6ylesi bir karakter geli\u015ftirmesi \u00e7ok boyutlu ve karma\u015f\u0131k bir s\u00fcre\u00e7tir. Ancak emperyalist bir tahakk\u00fcm\u00fcn tan\u0131mlanabilmesi i\u00e7in bu alanlar\u0131n tamam\u0131nda somut bir ili\u015fkinin g\u00f6zlenmesi zorunludur. Bu zorunluluk, sistem i\u00e7inde \u00fclkeler aras\u0131nda farkl\u0131 alanlarda ve de\u011fi\u015fik boyutlarda girilen \u00e7ift y\u00f6nl\u00fc ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k ve egemenlik ili\u015fkilerinin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u0131\u015flamaz. Bu t\u00fcr ili\u015fkiler bir \u00fclkeyi tan\u0131m\u0131 gere\u011fi emperyalist yapmaz ancak bir d\u00fcnya sistemi olarak emperyalizme i\u00e7seldir ve sisteme eklemlenmenin yap\u0131sal bir yoludur.<\/p>\n\n\n\n 9.<\/strong> Emperyalizmin i\u015fleyi\u015fini anlamak i\u00e7in farkl\u0131 alanlar\u0131n aras\u0131ndaki ili\u015fkiyi \u00e7\u00f6z\u00fcmlemek \u015fartt\u0131r. \u0130ktisadi olan\u0131n do\u011fal a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131, iktisadi d\u00fczlemle, siyasi, ideolojik, askeri ve k\u00fclt\u00fcrel d\u00fczlemlerin aras\u0131ndaki dinamik ili\u015fkinin kopmas\u0131na yol a\u00e7mamal\u0131d\u0131r. Sorun genelde herhangi bir boyutun yok say\u0131lmas\u0131ndan de\u011fil, alanlar aras\u0131ndaki ba\u011flant\u0131n\u0131n do\u011fru kurulamamas\u0131ndan kaynaklan\u0131r. \u0130ktisadi olan yaln\u0131zca iktisadi, siyasi olan yaln\u0131zca siyasi ya da askeri olan yaln\u0131zca askeri bir analize tabi tutuldu\u011funda her bir alandan farkl\u0131 bir emperyalizm yorumunun \u00e7\u0131kmas\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r. Oysa esas olan, emperyalizmin t\u00fcm bu alanlarda b\u00fct\u00fcnsel olarak nas\u0131l i\u015fledi\u011fini kavrayabilmektir. Emperyalist hiyerar\u015finin dinamikleri de ancak bu \u015fekilde \u00e7\u00f6z\u00fcmlenebilir.<\/p>\n\n\n\n 10.<\/strong> Emperyalizm, en geli\u015fkin kapitalist b\u00f6lgelerin bile yeniden ve yeniden payla\u015f\u0131m kavgas\u0131na konu olmas\u0131d\u0131r ve son derece dinamik, s\u0131n\u0131f m\u00fccadelelerinin belirleyicili\u011finde, devletlerin siyasi ad\u0131mlar\u0131na da ba\u011fl\u0131 bir geli\u015fim \u00e7izgisi izler. Emperyalizm, geli\u015fkin kapitalist \u00fclkelerin azgeli\u015fmi\u015f olanlar \u00fczerinde egemenlik kurmas\u0131 olarak alg\u0131lanamaz. \u00dcstelik emperyalizm hi\u00e7bir durumda merkez ile \u00e7evre ya da geli\u015fmi\u015f ve geli\u015fmemi\u015f \u00fclkeler aras\u0131ndaki ili\u015fkiden veya \u00e7eli\u015fkiden ibaret de g\u00f6r\u00fclemez. Emperyalizm, t\u0131pk\u0131 \u00e7evrede veya az geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerde oldu\u011fu gibi, merkezde ya da geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerde de d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcc\u00fc bir etkiye sahiptir ve s\u0131n\u0131flar m\u00fccadelesi bu \u00fclkelerin ad\u0131mlar\u0131nda da belirleyicidir. Emperyalizm, tek y\u00f6nl\u00fc, tek g\u00fczergahl\u0131 yaln\u0131zca uluslararas\u0131 d\u00fczlemde tan\u0131mlanabilen ve orada g\u00f6zlenen bir iktisadi s\u00fcre\u00e7 de\u011fil, her bir \u00fclkenin i\u00e7 dengelerini de etkileyen ideolojik, siyasi ve askeri yanlar\u0131 olan \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc bir olgudur. Dahas\u0131, \u00fclkelerin her birinin i\u00e7 dengelerindeki oynamalar da, uluslararas\u0131 d\u00fczlemdeki geli\u015fmeleri etkileyecektir.<\/p>\n\n\n\n 11.<\/strong> Emperyalist i\u015fleyi\u015f i\u00e7erisinde hiyerar\u015finin tepesinde duran \u00fclkeler aras\u0131ndaki rekabet belirleyici bir \u00f6neme sahiptir. Emperyalistlerin aras\u0131ndaki \u00e7eli\u015fkileri yok sayan, bu \u00fclkelerin ortak bir \u00e7\u0131kar etraf\u0131nda homojen bir b\u00fct\u00fcn \u015feklinde hareket edece\u011fi varsay\u0131m\u0131yla yap\u0131lan analizler sistemin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 t\u0131kanmay\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcmlemekten uzakt\u0131r. Emperyalist sistemin tepesindeki \u00fclkelerin, a\u015fa\u011f\u0131daki \u00fclkelerin kaynaklar\u0131 \u00fczerinde tahakk\u00fcm kurmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 bir yap\u0131, bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc y\u00fcr\u00fcten merkezle, ona direnen \u00fclkelerin aras\u0131nda kurulan ikili ili\u015fki vesilesiyle anla\u015f\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, merkez olarak nitelenen \u00fclkelerin kendi i\u00e7lerindeki \u00e7eli\u015fkiler \u00f6nemsizle\u015ftirildi\u011fi gibi, nesne konumunda g\u00f6r\u00fclen \u00fclkelerin d\u00fcnya kapitalist sistemi i\u00e7indeki pozisyonlar\u0131 da edilgenle\u015ftirilmektedir.<\/p>\n\n\n\n 12. <\/strong>Tek yanl\u0131 ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k teorileri, emperyalist sistem i\u00e7i hiyerar\u015fiyi a\u015f\u0131r\u0131 basitle\u015ftirmekte, ayr\u0131ca d\u00fcnya kom\u00fcnist hareketinin ge\u00e7mi\u015fi ve bug\u00fcn\u00fcnde bir\u00e7ok \u00f6rnekte g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi yanl\u0131\u015f siyasi sonu\u00e7lara yol a\u00e7maktad\u0131r. Emperyalist hiyerar\u015finin tepesindeki bir \u00fclke ile daha zay\u0131f bir \u00fclke aras\u0131ndaki ili\u015fkide bir e\u011filim olarak kaynak aktar\u0131m\u0131n\u0131n toplamda tek y\u00f6nl\u00fc olmas\u0131dan ve askeri-siyasi a\u00e7\u0131dan emperyalist \u00fclke lehine tahakk\u00fcmden s\u00f6z edebilmemiz, g\u00fc\u00e7s\u00fcz kapitalist \u00fclkenin sermaye s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131 ma\u011fdur yapmayaca\u011f\u0131 gibi, herhangi bir d\u00fczlemde i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n potansiyel m\u00fcttefiki haline de getirmez.<\/p>\n\n\n\n 13. <\/strong>Emperyalist hiyerar\u015finin i\u00e7indeki konumlar, \u00fclkelerin tarihsel rollerine dair do\u011frudan \u00e7\u0131kar\u0131mlar i\u00e7in kullan\u0131lamaz. Hiyerar\u015finin tepesinde olmayan \u00fclkelerin sistemin geneline dair etkilerinin s\u0131n\u0131rl\u0131 olmas\u0131, bu \u00fclkelerin uluslararas\u0131 alandaki faaliyetlerinin olumlanabilece\u011fi anlam\u0131na gelmez. Esas olan \u00fclkelerin de\u011fil, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131d\u0131r. Bir \u00fclkenin \u00e7\u0131karlar\u0131, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131yla kesi\u015fti\u011fi, ayn\u0131 do\u011frultuyu g\u00f6sterdi\u011fi zaman anlam ve \u00f6nem kazan\u0131r.<\/p>\n\n\n\n 14.<\/strong> Emperyalizmin hiyerar\u015fisi do\u011fas\u0131 gere\u011fi de\u011fi\u015fme e\u011filimi ta\u015f\u0131yan dinamik bir yap\u0131d\u0131r. Hiyerar\u015finin de\u011fi\u015fimi her \u00f6rnekte sistemin hegemonik unsurunun de\u011fi\u015fmesi anlam\u0131na gelmez. \u00d6te yandan, hiyerar\u015fideki de\u011fi\u015fimin yeni bir hegemonik unsurun ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131yla sonu\u00e7lanacak \u00f6l\u00e7\u00fcde k\u00f6kl\u00fc olmas\u0131 \u00f6zellikle sistemin zay\u0131f halkalar\u0131nda devrimci bir enerji birikmesine neden olsa da, bu t\u00fcr d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmlerle i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131 \u00f6rt\u00fc\u015fmek zorunda de\u011fildir. Britanya hegemonyas\u0131na dayal\u0131 emperyalist hiyerar\u015fiden ABD hegemonyas\u0131na dayal\u0131 emperyalist hiyerar\u015fiye ge\u00e7i\u015f, bu ikili\u011fe \u00f6rnek g\u00f6sterilebilir.<\/p>\n\n\n\n 15.<\/strong> Sistemin lideri konumunda olan ABD\u2019nin uzun say\u0131lacak bir s\u00fcredir emperyalizmi y\u00f6nlendirmesi, bu konumunun kal\u0131c\u0131 oldu\u011fu sonucunu vermez. Sistem i\u00e7indeki rekabet ve \u00e7eli\u015fkiler, teorik olarak, tepesi dahil olmak \u00fczere hiyerar\u015finin her noktas\u0131nda de\u011fi\u015fimler yaratma potansiyeline sahiptir. Sistemin i\u015fleyi\u015fi bu de\u011fi\u015fimlerin kendili\u011finden i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 lehine bir rol \u00fcstlenmesine izin vermez. ABD\u2019nin hegemonyas\u0131n\u0131 sarsan dinamikler, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n k\u00fcresel \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131n lehine bir geli\u015fimi tetiklemek zorunda de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n 16. <\/strong>Baz\u0131 \u00fclkelerin emperyalist hiyerar\u015fiyi zorlamas\u0131 ve bu sistem i\u00e7inde bozucu etki yaratmas\u0131, her \u00f6rnekte i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n m\u00fccadelesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan olumlu sonu\u00e7lar do\u011furmaz. Sistem i\u00e7inde faaliyet g\u00f6steren bu \u00fclkelerin kapitalist niteli\u011fi hi\u00e7bir zaman unutulmamal\u0131, sistemin do\u011fas\u0131 gere\u011fi ya\u015fanan \u00e7eli\u015fkilerin ve hiyerar\u015finin zorlanmas\u0131ndan dolay\u0131 ortaya \u00e7\u0131kan kriz dinamiklerinin sistem \u00fczerindeki bozuculu\u011funa ve bunun s\u0131n\u0131flar m\u00fccadelesine etkisine odaklan\u0131lmal\u0131d\u0131r. Tarihi ileriye do\u011fru devindirecek olan budur.<\/p>\n\n\n\n 17.<\/strong> Emperyalizmin yaratt\u0131\u011f\u0131 hiyerar\u015fide y\u00fckselme ve dolay\u0131s\u0131yla emperyalistle\u015fme e\u011filimi sisteme i\u00e7seldir. Kapitalist \u00fcretim ili\u015fkileri ve bununla ba\u011flant\u0131l\u0131 olarak siyasi ve askeri dinamikler, her bir \u00fclkeyi bu hiyerar\u015fi i\u00e7inde hareket etmeye teorik olarak zorlar. Sistem i\u00e7indeki \u00e7eli\u015fki ve kriz dinamiklerinin kaynaklar\u0131ndan birisi de bu emperyalistle\u015fme e\u011filimidir. Bu e\u011filimin somut sonucu olarak hiyerar\u015finin tepesinde olmayan \u00fclkeler de sistem i\u00e7inde b\u00f6lgesel veya konjonkt\u00fcrel nitelikler ta\u015f\u0131yan emperyalist roller \u00fcstlenir. Zaman zaman emperyalist hiyerar\u015fide gerilim ve s\u00fcrt\u00fcnmelere neden olan s\u00f6z konusu rollerin emperyalist merkezlerin \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7acak bir karakter ta\u015f\u0131yabilece\u011fi ve bu roller i\u00e7in farkl\u0131 \u00fclkelerin bizzat ayn\u0131 merkezler taraf\u0131ndan te\u015fvik edilebilece\u011fi hi\u00e7 unutulmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n 18.<\/strong> Emperyalizmin bir sistem olarak t\u00fcm d\u00fcnyaya yay\u0131lan \u00f6zelliklerine vurgu yap\u0131p her \u00fclkenin kapitalizmin gelinen a\u015famas\u0131nda \u00fcstlendi\u011fi emperyalist rollere dikkat \u00e7ekerken, emperyalist hiyerar\u015fiyi \u00f6nemsizle\u015ftiren yakla\u015f\u0131mlardan uzak durulmal\u0131d\u0131r. Emperyalist hiyerar\u015finin temel unsuru olarak emperyalist hegemonya olgusu geri plana at\u0131lmamal\u0131 ve anti-emperyalist m\u00fccadele ile sosyalist devrim aras\u0131ndaki ili\u015fki zay\u0131flat\u0131lmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n 19.<\/strong> Kapitalizmin emperyalizm bi\u00e7imini almas\u0131, b\u00fct\u00fcn i\u00e7 \u00e7eli\u015fki ve kriz dinamikleriyle birlikte geli\u015fkin bir formuna ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na gelir. Emperyalist hiyerar\u015fideki d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm s\u00fcre\u00e7leriyle kapitalizmin giderek daha karma\u015f\u0131kla\u015fan ve uluslararas\u0131la\u015fan krizleri aras\u0131nda, do\u011frusal olmayan bir ba\u011flant\u0131 oldu\u011fu a\u00e7\u0131kt\u0131r. Kapitalizmin krizlerinin emperyalizmle birlikte daha karma\u015f\u0131k ve uluslararas\u0131 bir boyut kazanmas\u0131nda kritik halka, finansalla\u015fman\u0131n ve uluslararas\u0131la\u015fman\u0131n emperyalizmle birlikte doruk noktas\u0131na ula\u015fmas\u0131d\u0131r. Fiktif sermaye emperyalizme \u00f6zg\u00fc de\u011fildir ancak sermayenin k\u00fctlesel \u00f6l\u00e7\u00fcde fiktifle\u015ftirilmesi emperyalizme \u00f6zg\u00fcd\u00fcr. Emperyalizm \u00e7a\u011f\u0131nda finansalla\u015fma yaln\u0131zca \u00e7ok say\u0131da finansal ara\u00e7la sistemin y\u00f6nlendirilmesi de\u011fil bundan \u00e7ok daha \u00f6nemli olmak \u00fczere tekelci sermayeye kendi m\u00fclkiyetinde olmayan zenginlikler \u00fczerinde tasarruf olana\u011f\u0131n\u0131n tan\u0131nmas\u0131d\u0131r. B\u00f6ylece hem sermaye birikim s\u00fcrecinin hiyerar\u015fisi kat\u0131la\u015fmakta ve bu s\u00fcre\u00e7te at\u0131l kalan de\u011ferler birikim s\u00fcrecine dahil edilmekte hem de \u00e7ok say\u0131da finansal ara\u00e7la toplumsal zenginli\u011fin kontrol\u00fc sa\u011flanmaktad\u0131r. Emperyalizm \u00e7a\u011f\u0131nda kapitalizmin derinle\u015fmesi ile k\u0131r\u0131lganl\u0131\u011f\u0131n artmas\u0131 hep el ele gitmektedir. Sisteme sonradan eklenen veya sistem i\u00e7inde gittik\u00e7e g\u00fc\u00e7lenen \u00fclkelerin iktisadi geli\u015fim \u00e7izgisi de paralel bir seyir izlemektedir. G\u00fcn\u00fcm\u00fcz hem b\u00fcy\u00fck krizlerin hem de bu krizleri atlatmak i\u00e7in geli\u015ftirilen karma\u015f\u0131k ve \u00e7ok boyutlu ara\u00e7lar\u0131n \u00e7a\u011f\u0131d\u0131r. Kapitalizmin olgunla\u015fma d\u00fczeyine bak\u0131p krizlerden azade oldu\u011funu veya t\u00fcm bu krizlerin \u00fcstesinden gelebilecek bir yap\u0131ya kavu\u015ftu\u011funu iddia etmek yanl\u0131\u015ft\u0131r. Lakin kapitalizmi krizler de\u011fil, bu krizler s\u0131ras\u0131nda d\u00fczene son darbeyi partisinin \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde vuracak olan i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 y\u0131kacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n 20. <\/strong>Kriz d\u00f6ng\u00fcs\u00fcnden asla kurtulamayacak olan emperyalizmin kriz \u00fcreten yap\u0131s\u0131n\u0131n zorunlu bir sonucu da s\u00fcrekli bir sava\u015f tehdididir. Bu sava\u015flar\u0131n geni\u015fli\u011fi veya \u015fiddeti krizin derinli\u011fi ve emperyalist sistemin i\u00e7indeki \u00e7eli\u015fkilerin ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 d\u00fczey ve yo\u011funlukla ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r. Sava\u015f de\u011fersizle\u015fen sermayenin \u00fcretici g\u00fc\u00e7leri tahribinin tek yolu de\u011fildir ve yine emperyalist sistemin i\u00e7inde ya\u015fanan her krizin sava\u015fla sonu\u00e7lanmas\u0131 gibi bir zorunluluk da yoktur. Ancak kapitalizmin i\u00e7inde oldu\u011fumuz a\u015famas\u0131nda sava\u015f tehdidi hi\u00e7bir zaman ortadan kalkmaz; emperyalizm yap\u0131sal olarak bir yandan sava\u015f\u0131n nesnel ko\u015fullar\u0131n\u0131 haz\u0131rlarken di\u011fer yandan s\u00fcrekli bar\u0131\u015f ihtimalini d\u0131\u015flar.<\/p>\n\n\n\n 21.<\/strong> Emperyalist sistem i\u00e7inde \u00fclkelerin iktisadi \u00e7\u0131karlar\u0131 ile siyasi ve askeri \u00e7\u0131karlar\u0131 bir b\u00fct\u00fcnd\u00fcr. Bunlar\u0131n birbiriyle ba\u011f\u0131n\u0131n zay\u0131f oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnmek kadar, bunlardan bir tanesinin di\u011ferlerini dolays\u0131z ve do\u011frudan belirledi\u011fini iddia etmek de yanl\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6rne\u011fin, sava\u015flar veya \u00e7at\u0131\u015fmalar, \u00fclkelerin iktisadi \u00e7\u0131karlar\u0131ndan ba\u011f\u0131ms\u0131z g\u00f6r\u00fclemeyece\u011fi gibi, ayn\u0131 iktisadi \u00e7\u0131karlar\u0131n dolays\u0131z \u00e7\u0131kt\u0131s\u0131 \u015feklinde de analiz edilemez. Siyasi ve askeri olanla, iktisadi olan aras\u0131ndaki ili\u015fki kapitalizmin genel i\u015fleyi\u015f mant\u0131\u011f\u0131na uygun \u015fekilde kurulmal\u0131d\u0131r. Emperyalizm, sistem i\u00e7i \u00e7eli\u015fkiler ve rekabetin belirledi\u011fi devletler aras\u0131 bir m\u00fccadele arenas\u0131 de\u011fildir. Sermayenin uluslararas\u0131 ve ulusal \u00f6l\u00e7ekte \u00fccretli emekle girdi\u011fi s\u00f6m\u00fcr\u00fc ili\u015fkisi hi\u00e7bir durumda g\u00f6z ard\u0131 edilemeyece\u011fi i\u00e7in her bir \u00fclkedeki devletin s\u0131n\u0131fsal kimlik ve aidiyeti analizin merkezinde durmak zorundad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n 22.<\/strong> Emperyalizm bug\u00fcn halen ulus-devletlerin birbirine hiyerar\u015fik bir yap\u0131 i\u00e7inde eklemlendi\u011fi bir model vesilesiyle i\u015flemektedir. Sovyetler Birli\u011fi\u2019nin \u00e7\u00f6z\u00fcl\u00fc\u015f\u00fcnden sonra ulus-devletlerin sisteme eklemlenme \u015fekillerinde revizyona gidilmesi, \u00fclkelerin i\u00e7 karar mekanizmalar\u0131n\u0131n uluslararas\u0131 sermayenin \u00e7\u0131karlar\u0131 do\u011frultusunda budanmas\u0131 veya zay\u0131flat\u0131lmas\u0131 ve hatta birtak\u0131m tekil \u00f6rneklerde bu mekanizmalar\u0131n tamamen devreden \u00e7\u0131kart\u0131lmas\u0131, emperyalizmin ulus-devletlere ihtiya\u00e7 duymad\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmemektedir. Sermayenin kendi \u00e7\u0131karlar\u0131 i\u00e7in de ulus-devletlere ihtiya\u00e7 duymas\u0131yla sermayenin uluslararas\u0131 \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131n ulus-devlet mekanizmalar\u0131yla bir dizi ba\u015fl\u0131kta \u00e7eli\u015fmesinin aras\u0131ndaki \u00e7\u00f6z\u00fcms\u00fcz gerilim emperyalizmin siyasi krizinin g\u00f6stergelerinden bir tanesidir. Avrupa Birli\u011fi\u2019nin bir entegrasyon projesi olarak h\u0131zla iflasa do\u011fru gitmesi bu olgunun en g\u00fczel \u00f6rneklerinden bir tanesidir.<\/p>\n\n\n\n 23. <\/strong>Emperyalizm \u00e7a\u011f\u0131nda tarihi ilerletecek olan esas, dinamik s\u0131n\u0131flar m\u00fccadelesidir. Bu m\u00fccadeleyi devletler aras\u0131 bir \u00e7eki\u015fmeye indirgemek ya da bu t\u00fcr bir rekabetten ibaret g\u00f6rmek insanl\u0131\u011f\u0131n kaderini de\u011fi\u015ftirecek temel \u00e7eli\u015fkiyi, emek ile sermaye aras\u0131ndaki uzla\u015fmaz kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131 ve \u00e7at\u0131\u015fmay\u0131 perdeler. Bu t\u00fcr bir m\u00fccadele modellemesi emperyalist sistem i\u00e7inde kapitalist \u00e7\u0131kar\u0131 i\u015faret etmeye devam etse de, kar\u015f\u0131 tarafta emek\u00e7i s\u0131n\u0131flar fakt\u00f6r\u00fcn\u00fcn \u00fczerini bazen ulus bazen halk g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcne b\u00fcr\u00fcnen bir t\u00fcr mazlumluk kategorisi ile \u00f6rter. \u00dcstelik, tekellerin ve sermaye s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n ulusal kimlikleri olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia etmek yanl\u0131\u015ft\u0131r. B\u00fcy\u00fck tekellerin \u00e7\u0131karlar\u0131na hizmet eden ulusal devletlerin hem ulusal hem de uluslararas\u0131 \u00f6l\u00e7ekte sermayenin \u00f6n\u00fcndeki engelleri temizleme i\u015fleviyle hareket etmesi emperyalizmin i\u015fleyi\u015f mant\u0131\u011f\u0131na i\u00e7seldir. Egemen s\u0131n\u0131flar rekabet edebilmek ve proletaryan\u0131n kazan\u0131mlar\u0131na kar\u015f\u0131 bir onu, bir \u00f6b\u00fcr\u00fcn\u00fc kullanarak sermaye birikimini korumaya alabilmek i\u00e7in tek bir k\u00fcresel b\u00fct\u00fcne de\u011fil, b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015f bir d\u00fcnyaya ihtiya\u00e7 duyar. Sermayenin tamamen \u00e7ok uluslu hale geldi\u011fi varsay\u0131m\u0131, bir sistem olarak emperyalizmi gizlemeye d\u00f6n\u00fck \u00f6rt\u00fcl\u00fc bir giri\u015fimdir.<\/p>\n\n\n\n 24.<\/strong> Emperyalizmin iktisadi, ideolojik ve siyasi boyutlar\u0131 olan krizi var olan yap\u0131 ve mekanizmas\u0131nda bir de\u011fi\u015fikli\u011fi zorunlu k\u0131lmaktad\u0131r. Kapitalizmin her krizi sisteme bir yeniden yap\u0131lanma olana\u011f\u0131 da sunar. Emperyalizmin gittik\u00e7e derinle\u015fen krizinin sistemi bir s\u00fcreli\u011fine de olsa rahatlatan bir yeniden yap\u0131lanmayla m\u0131, yoksa krizi derinle\u015ftirecek bir alt\u00fcst olu\u015fla m\u0131 sonu\u00e7lanaca\u011f\u0131, sistem i\u00e7i akt\u00f6rlerin konumlan\u0131\u015f ve uluslararas\u0131 sermayenin stratejilerine ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu kadar i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n ve kom\u00fcnist hareketin sistemin d\u0131\u015f\u0131ndan yapaca\u011f\u0131 m\u00fcdahalelere de ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n 25. Emperyalist-kapitalist sistemin iktisadi krizi 2007-2008 krizinde doruk noktas\u0131na ula\u015fm\u0131\u015f ve g\u00f6r\u00fcn\u00fcr hale gelmi\u015ftir. Bu kriz tesad\u00fcfi bir bi\u00e7imde ya da sistemin birtak\u0131m akt\u00f6rlerinin yanl\u0131\u015f kararlar\u0131 sonucunda ya\u015fanmam\u0131\u015ft\u0131r. Sistem do\u011fas\u0131 gere\u011fi bu t\u00fcr krizler \u00fcretmektedir. Kapitalizmin a\u015f\u0131r\u0131 \u00fcretim sorununa, k\u00e2r oranlar\u0131ndaki d\u00fc\u015f\u00fc\u015fe, sermaye birikim s\u00fcre\u00e7lerindeki daralmalara k\u00f6kl\u00fc \u00e7\u00f6z\u00fcmler bulmas\u0131 olanaks\u0131zd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n 26. <\/strong>Emperyalizmin ideolojik krizi kendisini sistemin kitleleri heyecanland\u0131racak ve s\u00fcr\u00fckleyecek fikirleri bir s\u00fcredir \u00fcretememesi ile g\u00f6stermektedir. Kapitalizm insanl\u0131\u011fa umut verememektedir. 20. y\u00fczy\u0131lda sosyalizmi esas olarak ideolojik m\u00fccadelede alt eden kapitalizm, s\u0131n\u0131f m\u00fccadeleleri taraf\u0131ndan yaz\u0131lan tarihin sonunu ilan etmekle kalmam\u0131\u015f, sosyalizmin \u00e7\u00f6z\u00fcl\u00fc\u015f\u00fcnden sonra da \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve demokrasi gibi kavramlar \u00fczerinde tahakk\u00fcm\u00fcn\u00fc s\u00fcrd\u00fcrm\u00fc\u015f, k\u00fcreselle\u015fme ve entegrasyon s\u00f6ylemleriyle insanlara bir s\u00fcre daha hedef g\u00f6stermeyi ba\u015farm\u0131\u015f, ancak gelinen noktada bu alandaki cephanesini t\u00fcketmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n 27.<\/strong> Emperyalizm, iktisadi ve ideolojik s\u0131k\u0131nt\u0131larla ba\u011flant\u0131l\u0131 olarak siyasi a\u00e7\u0131dan ciddi bir y\u00f6netim sorunu ya\u015famaktad\u0131r. ABD\u2019nin sistemin lideri olarak nihai kararlar\u0131 verdi\u011fi i\u015fleyi\u015f somut pek \u00e7ok \u00f6rnekte \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131\u015f, ABD\u2019nin emperyalist hiyerar\u015fideki yeri de\u011fi\u015fmese de, verili konjonkt\u00fcrde bu konumu tehdit eden unsurlar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 herkes taraf\u0131ndan kabul edilmeye ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r. ABD\u2019yi \u015fu an i\u00e7in o konumda tutan, ABD\u2019nin liderli\u011fini sorgulayan \u00c7in Halk Cumhuriyeti ve Rusya gibi akt\u00f6rlerin iktisadi, siyasi, askeri ve k\u00fclt\u00fcrel alanlar\u0131 kapsayan b\u00fct\u00fcnsel, tutarl\u0131 ve iddia sahibi bir \u00e7\u0131k\u0131\u015f sergileyememeleridir. Ancak ABD, bu alanlar\u0131n her birinde par\u00e7al\u0131 olarak tehdit alt\u0131ndad\u0131r. Dahas\u0131, ABD, kendi ittifaklar sisteminde \u00f6nemli yer tutan Almanya ba\u015fta olmak \u00fczere Avrupal\u0131 devletlerle de gittik\u00e7e derinle\u015fen bir rekabet i\u00e7indedir.<\/p>\n\n\n\n 28. <\/strong>ABD\u2019de ba\u015fkanl\u0131k se\u00e7imi \u00f6ncesi ve sonras\u0131nda ya\u015fananlar, d\u00fcnya kapitalist sisteminin i\u00e7ine girdi\u011fi derin krizin, hem g\u00f6stergesi, hem sonucu, hem de bu krizi daha da derinle\u015ftiren geli\u015fmeler olarak g\u00f6r\u00fclmelidir. ABD sermayesinin, kapitalizmin ulusal ve uluslararas\u0131 \u00f6l\u00e7ekte iktisadi y\u00f6nelimleri hakk\u0131nda blok halinde karar veremeyi\u015fi ve sermayenin farkl\u0131 y\u00f6nelimlerinin her iki d\u00fczlemde yaratt\u0131\u011f\u0131 bunal\u0131m siyasi sonu\u00e7lara yol a\u00e7maktad\u0131r. Dahas\u0131 kapitalizmin ideolojik \u00fcretim mekanizmalar\u0131ndaki ABD hakimiyetinin zay\u0131flamas\u0131 hem ABD i\u00e7 siyasetinde, hem de uluslararas\u0131 alanda g\u00f6zlenir hale gelmi\u015ftir. T\u00fcm bu nedenlerle ABD\u2019nin verili askeri \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc ve emperyalist sistem i\u00e7indeki geleneksel siyasi a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131, ABD\u2019nin sistemin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 derin krizi y\u00f6netmesine yetmemektedir.<\/p>\n\n\n\n 29.<\/strong> ABD\u2019nin emperyalist-kapitalist sistem i\u00e7indeki karar verici ve y\u00f6nlendirici a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131n azalmas\u0131, Avrupa Birli\u011fi i\u00e7indeki yap\u0131sal sorunlar\u0131 \u015fiddetlendirmi\u015f, Rusya Federasyonu ve \u00c7in Halk Cumhuriyeti\u2019nin sisteme d\u00f6n\u00fck bozucu girdilerinin Avrupa \u00f6l\u00e7e\u011finde b\u00fcy\u00fck etkileri olmu\u015f ve Avrupa Birli\u011fi\u2019nin da\u011f\u0131lma s\u00fcreci h\u0131zlanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu da\u011f\u0131lma s\u00fcrecinde entegrasyon \u015femas\u0131 i\u00e7inde ba\u015f\u0131ndan bu yana ayr\u0131ks\u0131 bir yerde duran Britanya\u2019n\u0131n Birlik\u2019ten ayr\u0131lma karar\u0131yla birlikte, Avrupa\u2019n\u0131n merkezi ekonomik g\u00fcc\u00fc olan Almanya\u2019n\u0131n eski k\u0131tadaki a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak artmakta, bu a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n art\u0131\u015f\u0131 emperyalistler aras\u0131 \u00e7eli\u015fkileri \u015fiddetlendirirken, Avrupa \u00f6l\u00e7e\u011finde ve Avrupa\u2019n\u0131n yak\u0131n\u0131nda ve etki alan\u0131nda duran \u00fclkelerin sistem i\u00e7indeki ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k ili\u015fkilerinin yeniden yap\u0131land\u0131r\u0131lmas\u0131 sonucunu do\u011furmaktad\u0131r. ABD ile Almanya ba\u015fta olmak \u00fczere Avrupa\u2019n\u0131n merkez \u00fclkeleri aras\u0131ndaki s\u00fcrt\u00fcnme ve gerilimi art\u0131ran bu s\u00fcre\u00e7, Rusya Federasyonu\u2019nun m\u00fcdahaleleri nedeniyle daha da karma\u015f\u0131k bir hal al\u0131rken, s\u0131n\u0131flar m\u00fccadelesinin seyrinde tarihsel bir a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 olan Avrupa\u2019da ya\u015fanan kriz var olan dengelerin de\u011fi\u015fmek zorunda oldu\u011funun ve de\u011fi\u015fece\u011finin habercisidir.<\/p>\n\n\n\n 30. <\/strong>Ba\u015fta Rusya ve \u00c7in Halk Cumhuriyeti olmak \u00fczere uluslararas\u0131 sistem i\u00e7inde ABD\u2019nin hareket alan\u0131n\u0131 daraltan akt\u00f6rlerin yaratt\u0131\u011f\u0131 sorunlar emperyalizmin \u00e7ok boyutlu kriziyle ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r. Sosyalizmin \u00e7\u00f6z\u00fcl\u00fc\u015f\u00fcnden sonra geli\u015ftirilen entegrasyon modeli ve bu modeli veri alan hiyerar\u015fik i\u015fleyi\u015f g\u00f6rece k\u00fc\u00e7\u00fck \u00fclkelerde ba\u015far\u0131l\u0131 olsa da, reel sosyalizmin merkez \u00fclkesinin miras\u00e7\u0131s\u0131 olarak g\u00f6r\u00fclen Rusya ve iktisadi a\u00e7\u0131dan b\u00fcy\u00fck bir g\u00fcce d\u00f6n\u00fc\u015fen \u00c7in Halk Cumhuriyeti\u2019nin sistem i\u00e7inde elde ettikleri konum modeldeki i\u015fleyi\u015fi istikrars\u0131zla\u015ft\u0131rm\u0131\u015f, bu istikrars\u0131zl\u0131k, Rusya ve \u00c7in Halk Cumhuriyeti\u2019nin uluslararas\u0131 alanda kendi ko\u015fullar\u0131na uygun yer aray\u0131\u015flar\u0131n\u0131n daha sistemli bir hale getirmeleri ve sistem i\u00e7indeki irili ufakl\u0131 bir dizi akt\u00f6r\u00fcn yeni duruma g\u00f6re pozisyon belirleme e\u011filimi i\u00e7erisine girmeleri nedeniyle bir krize d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015f, emperyalizmin mevcut i\u015fleyi\u015fi t\u0131kanm\u0131\u015f ve dengeler sars\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n 31. <\/strong>Rusya ve \u00c7in Halk Cumhuriyeti\u2019nin emperyalist \u00fclkeler olarak tan\u0131mlan\u0131p tan\u0131mlanamayaca\u011f\u0131, iktisadi, siyasi, askeri ve k\u00fclt\u00fcrel ba\u011flamlarda b\u00fct\u00fcnsel bir de\u011ferlendirmenin konusu olsa da, son tahlilde siyasal bir sorundur. Hem Rusya hem de \u00c7in\u2019in d\u00fcnya kapitalist sistemi i\u00e7inde tuttu\u011fu yer, bu \u00fclkeleri emperyalist \u00fclkeler kapsam\u0131nda incelemeyi zorunlu k\u0131lmaktad\u0131r. Rus ekonomisindeki dengesizlikler ve yine Rusya ve \u00c7in\u2019in finansal yap\u0131s\u0131ndaki zay\u0131fl\u0131klar her iki \u00fclkenin emperyalist karakterini ortadan kald\u0131rmaz. Emperyalizmin hiyerar\u015fik bir d\u00fcnya sistemi oldu\u011fu ger\u00e7e\u011fi belirleyicidir ve bu hiyerar\u015finin herhangi bir noktas\u0131, sistemin temel \u00f6zelliklerinin d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kar\u0131lamaz. Rusya Federasyonu ve \u00c7in Halk Cumhuriyeti ba\u015fat emperyalist \u00fclkelerle k\u0131yasland\u0131\u011f\u0131nda ciddi zay\u0131fl\u0131klar g\u00f6stermelerine kar\u015f\u0131n k\u00fc\u00e7\u00fcmsenmeyecek ekonomik potansiyele, g\u00fc\u00e7l\u00fc tekellere, geli\u015fkin askeri olanaklara, k\u00f6kl\u00fc siyasi ve diplomasi gelene\u011fine ba\u011fl\u0131 olarak giderek m\u00fcdahale yetene\u011fi artan emperyalist \u00fclkelerdir. Her iki \u00fclkenin ba\u015fta ABD olmak \u00fczere, g\u00fc\u00e7l\u00fc emperyalist \u00fclkelerin uluslararas\u0131 alandaki sald\u0131r\u0131lar\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131ndaki bozucu ya da dengeleyici tutumlar\u0131n\u0131n da kayna\u011f\u0131nda bu olgu yatmaktad\u0131r. Bununla birlikte, s\u00f6z konusu tutum, uluslararas\u0131 i\u015f\u00e7i hareketine ba\u011f\u0131ms\u0131z bir m\u00fccadele hatt\u0131nda toparlanmak i\u00e7in zaman kazand\u0131rmaktad\u0131r. T\u00fcrkiye Kom\u00fcnist Partisi \u015fu ana kadar emperyalist nitelemesini h\u00e2l\u00e2 en tehlikeli ve sald\u0131rgan unsur olarak sistemin tepesinde duran ABD ve Avrupa Birli\u011fi\u2019nin s\u00fcr\u00fckleyici \u00fclkeleri i\u00e7in kullanm\u0131\u015ft\u0131r. Ancak parti, bir noktadan sonra ve gerekti\u011finde, sistemin i\u00e7inde yap\u0131sal olarak emperyalist bir pozisyonda duran Rusya Federasyonu ve \u00c7in Halk Cumhuriyeti i\u00e7in yapaca\u011f\u0131 siyasi de\u011ferlendirmelerde emperyalist nitelemesini kullanmaktan \u00e7ekinmeyecektir.<\/p>\n\n\n\n 32. <\/strong>Rusya emperyalist-kapitalist sistemin bir par\u00e7as\u0131d\u0131r. Rusya ile sistemin geri kalan\u0131 aras\u0131ndaki sorunlar, rekabet ve \u00e7eli\u015fkiler de bu nedenle sistemin i\u00e7 sorunlar\u0131 ve \u00e7eli\u015fkileri olarak analiz edilmelidir. Bug\u00fcn Rusya\u2019n\u0131n sistem i\u00e7inde bozucu bir unsur olarak devreye girmesi, emperyalist d\u00fcnya sistemine kar\u015f\u0131 bir diren\u00e7 unsuru haline gelmesinden de\u011fil, Sovyetler Birli\u011fi\u2019nin da\u011f\u0131lmas\u0131ndan sonra Rusya\u2019n\u0131n d\u00fcnya sistemine entegrasyonunda ortaya \u00e7\u0131kan sorunlardan ve yeni \u00e7eli\u015fkilerden kaynaklanmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n 33. <\/strong>Rusya\u2019n\u0131n sistem i\u00e7indeki yerini belirleyen fakt\u00f6rler aras\u0131nda siyasi, askeri ve k\u00fclt\u00fcrel \u00f6\u011feler iktisadi ko\u015fullar\u0131na g\u00f6re a\u011f\u0131r bassa ve Rusya emperyalist hiyerar\u015finin tepesinde yer almak i\u00e7in h\u00e2l\u00e2 ekonomik g\u00f6stergeler a\u00e7\u0131s\u0131ndan zay\u0131f bir g\u00f6r\u00fcnt\u00fc verse de \u00fclke, co\u011frafi \u00f6l\u00e7e\u011fi, sanayi \u00fcretimi ba\u015fta olmak \u00fczere fiziksel altyap\u0131s\u0131, zengin do\u011fal kaynaklar\u0131 ve e\u011fitimli emek g\u00fcc\u00fc unsurlar\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak emperyalist sistemin i\u00e7 dengelerini alt\u00fcst edecek siyasi ve askeri hamleler i\u00e7in geni\u015f olanaklara sahiptir. Dahas\u0131 siyasi, askeri ve ideolojik avantajlar, Rusya\u2019n\u0131n iktisadi ko\u015fullar\u0131na pozitif etki yapmaktad\u0131r. Rusya\u2019n\u0131n \u00e7evre halklar nezdinde tarihsel a\u00e7\u0131dan yerle\u015fik siyasi ve k\u00fclt\u00fcrel pozisyonu emperyal vizyonunu kolayla\u015ft\u0131ran bir fakt\u00f6rd\u00fcr. Putin Rusyas\u0131, Sovyetler Birli\u011fi\u2019nden kalan miras\u0131 da sosyalizmden soyutlayarak ayn\u0131 do\u011frultuda kullanmaktan \u00e7ekinmemektedir.<\/p>\n\n\n\n 34. <\/strong>Rusya\u2019da ekonomi ge\u00e7 d\u00f6nemde d\u00fcnya kapitalist sistemine eklemlenmenin karakteristik \u00f6zelliklerini ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Sosyalist d\u00f6nem boyunca toplumsal ihtiya\u00e7lar do\u011frultusunda yarat\u0131lan zenginliklerin ilkel sermaye birikimini and\u0131ran bir model \u00fczerinden ya\u011fmalanmas\u0131yla g\u00fc\u00e7l\u00fc bir kapitalist s\u0131n\u0131f ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Bu b\u00fcy\u00fck \u00f6zelle\u015ftirme dalgas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan gelen kamula\u015ft\u0131rmalarla devlet m\u00fclkiyetinin artmas\u0131 kapitalist \u00fcretim ili\u015fkilerinin yeniden tasfiyesi ya da s\u0131n\u0131rlanmas\u0131 anlam\u0131na gelmemektedir. Rusya ekonomisinin kapitalist niteli\u011fi hakk\u0131nda ku\u015fku duyulmamal\u0131d\u0131r. 2000\u2019li y\u0131llarda Vladimir Putin iktidar\u0131yla birlikte devletin ekonomideki a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 sadece ekonomik nedenlerden kaynaklanmam\u0131\u015f, hem ulusal hem uluslararas\u0131 \u00f6l\u00e7ekte yeni bir rotaya giren Rusya\u2019da sermaye siyasi ve ideolojik nedenlerle yeniden yap\u0131land\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ve kamunun a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 artarken oligarklar\u0131n bir k\u0131sm\u0131 tasfiye edilmi\u015f, bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc de Putin iktidar\u0131n\u0131n etraf\u0131na yerle\u015ftirilmi\u015ftir. Enerji ve emtia fiyatlar\u0131ndaki \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcz ve \u00f6ng\u00f6r\u00fclemez art\u0131\u015fa ba\u011fl\u0131 olarak yarat\u0131lan kaynak Putin y\u00f6netiminin elini g\u00fc\u00e7lendirmi\u015ftir. Dahas\u0131, Rusya \u00f6zelinde \u00f6zellikle enerji sekt\u00f6r\u00fcndeki devlet m\u00fclkiyeti, uluslararas\u0131 tekeller i\u00e7in de 1990\u2019l\u0131 y\u0131llar\u0131n istikrars\u0131z yap\u0131s\u0131ndan sonra bir t\u00fcr g\u00fcvence ve d\u00fczenleyici olarak g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in tercih edilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n 35.<\/strong> Rusya ekonomisi, Sovyetler Birli\u011fi\u2019nden devrald\u0131\u011f\u0131 sanayi \u00fcretim altyap\u0131s\u0131, temel end\u00fcstrilerde do\u011fal kaynak zenginli\u011finin de deste\u011fiyle kendine yeterli olmas\u0131, hatta rafineri \u00fcr\u00fcnleri, demir-\u00e7elik, petrokimyada \u00f6nemli ihracat\u00e7\u0131 \u00fclkeler aras\u0131nda yer almas\u0131 ve savunma-havac\u0131l\u0131k-uzay sanayindeki geli\u015fkinli\u011fine ba\u011fl\u0131 olarak y\u00fcksek teknolojili sekt\u00f6rlere y\u00f6nelmedeki avantajl\u0131 konumu ile sermaye birikimi k\u0131s\u0131tlar\u0131n\u0131 a\u015ft\u0131\u011f\u0131 oranda s\u0131\u00e7rama potansiyeline sahiptir. Bu a\u00e7\u0131dan Rusya ekonomisini ba\u015fta enerji olmak \u00fczere do\u011fal kaynaklar\u0131n ihracat\u0131na dayal\u0131 bir modele indirgeyerek anlamak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n 36.<\/strong> Rusya, d\u00fcnya ekonomisinin kilit enerji kaynaklar\u0131n\u0131n yan\u0131 ba\u015f\u0131ndaki stratejik konumu, kendi do\u011fal zenginlikleri ve ekonomik yap\u0131s\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda b\u00f6lgesel etkinli\u011fini k\u00fcresel \u00f6l\u00e7ekte bir ekonomik ve siyasi g\u00fcce d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrme olana\u011f\u0131na sahiptir. Rusya\u2019n\u0131n bu olanaklar\u0131, onun d\u00fcnya kapitalist sisteminin i\u00e7inde mevcut dengeleri bozucu \u00f6zelli\u011fi ve emperyalist niteli\u011finin ge\u00e7ici de\u011fil yap\u0131sal bir olgu olarak de\u011ferlendirmesini zorunlu k\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n 37. <\/strong>Rusya, geli\u015fkin sanayi altyap\u0131s\u0131 ve s\u0131n\u0131f\u0131n kentli ve e\u011fitimli niteli\u011fine ra\u011fmen zay\u0131f bir s\u0131n\u0131f hareketine sahiptir. Sovyetler Birli\u011fi\u2019nden devral\u0131nan \u00f6rg\u00fctl\u00fc toplumun, kapitalizmin restorasyonu s\u0131ras\u0131nda tasfiye edilmesi s\u0131n\u0131f hareketine de kal\u0131c\u0131 hasarlar vermi\u015ftir. Putin y\u00f6netimi de i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n \u00f6rg\u00fctlenmesinin kar\u015f\u0131s\u0131na sistemli bir \u015fekilde siyasi, hukuki ve ekonomik engeller \u00e7\u0131karmakta ve bunun sonucunda s\u0131n\u0131f\u0131n \u00f6rg\u00fctl\u00fcl\u00fck d\u00fczeyi genel olarak d\u00fc\u015fmeye devam etmekte ve devlet kontrol\u00fcndeki sendikalar\u0131n d\u0131\u015f\u0131ndaki alternatif \u00f6rg\u00fctlenmelerin geli\u015fimi yava\u015f kalmaktad\u0131r. Sendikal hareketin t\u00fcm d\u00fcnyada ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 kriz, Rusya\u2019da da belirgin bir \u015fekilde g\u00f6zlemlenmektedir. Birtak\u0131m \u00f6rneklerde ekonomik geli\u015fmelere tepki g\u00f6steren ve bu tepkilerinden sonu\u00e7 da alan i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131, siyasal bir s\u0131n\u0131f olarak Rusya\u2019ya a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 koyacak g\u00fc\u00e7ten uzakt\u0131r. \u00dcstelik, Rus i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n sanayi sekt\u00f6r\u00fc d\u0131\u015f\u0131nda kalan kesimi, daha da hareketsiz ve \u00f6rg\u00fcts\u00fczd\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n 38. <\/strong>Rusya\u2019daki siyasal alan b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde Putinizm denen olgunun etkisi alt\u0131ndad\u0131r ve d\u00fczen i\u00e7i muhalefet de b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde Putin taraf\u0131ndan belirlenmektedir. \u00d6zellikle d\u0131\u015f politikada Putin\u2019in att\u0131\u011f\u0131 ad\u0131mlar konusunda Rusya\u2019da genel bir mutabakat olmas\u0131, Putin\u2019in bu etkiyi i\u00e7eride kullanmaktaki maharetiyle birle\u015fti\u011finde, Rusya\u2019da muhalefetin alan\u0131 daralmaktad\u0131r. Putin\u2019in d\u0131\u015far\u0131da att\u0131\u011f\u0131 ad\u0131mlara emperyalizmi onaylayan bir \u015fekilde kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kan Bat\u0131c\u0131 ve liberal muhalefetin toplumsal deste\u011fi veya siyasi etkisi bulunmamaktad\u0131r. Liberalizmin Rusya\u2019da ciddi bir a\u011f\u0131rl\u0131k ta\u015f\u0131yan sanayi i\u015f\u00e7ileriyle bir ili\u015fki kurmas\u0131 veya rezonans tutturmas\u0131 imkans\u0131zd\u0131r. Putin\u2019in Birle\u015fik Rusya partisi \u00f6zellikle d\u0131\u015f politika g\u00fcndemleriyle s\u0131n\u0131f i\u00e7inde belli bir deste\u011fi ve hatta \u00f6rg\u00fctl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc korumaktad\u0131r. Devlet sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn bir s\u00fcre daha a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 koruyaca\u011f\u0131 Rusya\u2019da m\u00fclkiyetin el de\u011fi\u015ftirmeyecek olu\u015fu, bu deste\u011fin devam etmesi i\u00e7in nesnel ko\u015fullar\u0131 sa\u011flamaktad\u0131r. Emek\u00e7i kitleler, milliyet\u00e7ilik, dinselle\u015fme, liberalizm ve t\u00fcketim motiflerinin kar\u0131\u015f\u0131m\u0131 olan eklektik bir s\u00f6yleme maruz kalmaya devam etmektedir. Yeri geldi\u011finde sosyalist ge\u00e7mi\u015fe hi\u00e7bir at\u0131fta bulunmadan 74 y\u0131ll\u0131k tarihe referanslar dahi yap\u0131labilmektedir. Sosyalizmin olmad\u0131\u011f\u0131 bir Sovyetler Birli\u011fi imgesi bilin\u00e7li ve sistematik olarak kullan\u0131lmakta, bu imge sosyalizmin izlerini silmek i\u00e7in i\u015flevlendirilmektedir.<\/p>\n\n\n\n 39. <\/strong>\u00c7\u00f6z\u00fcl\u00fc\u015f\u00fcn ard\u0131ndan kapitalizm yoluna girse de, uluslararas\u0131 arenada sosyalizm g\u00fcnlerinde in\u015fa edilmi\u015f farkl\u0131 bir d\u0131\u015f politika gelene\u011fini, K\u0131z\u0131l Ordu\u2019nun g\u00fc\u00e7l\u00fc ve muzaffer miras\u0131n\u0131 ve Sovyetler Birli\u011fi\u2019nden kapsaml\u0131 bir altyap\u0131y\u0131 devralan, u\u00e7suz bucaks\u0131z bir co\u011frafyaya, yine sosyalizm g\u00fcnlerinden e\u011fitimli bir i\u015fg\u00fcc\u00fcne, hat\u0131r\u0131 say\u0131l\u0131r enerji kaynaklar\u0131na ve iktisadi olanaklara sahip olan Rusya, ba\u015fat emperyalist \u00fclke ABD\u2019nin \u00e7izdi\u011fi paradigmaya ve oyun kurallar\u0131na tamamiyle boyun e\u011fecek, uluslararas\u0131 kapitalist sistemin mevcut hiyerar\u015fisine ko\u015fulsuz itaat edecek bir \u00fclke haline getirilememi\u015ftir. Yeltsin d\u00f6neminin teslimiyet\u00e7i politikalar\u0131n\u0131n, ya\u015fanan iktisadi ve y\u00f6netsel krizler sonucu t\u0131kanmas\u0131nda bu entegrasyon kurgusunun Rusya\u2019ya uygun olmay\u0131\u015f\u0131n\u0131n pay\u0131 vard\u0131r. SSCB\u2019nin \u00e7\u00f6z\u00fcl\u00fc\u015f\u00fcnde sosyalizmin tarihsel miras\u0131 ve toplumsal yap\u0131n\u0131n olu\u015fturdu\u011fu nesnel diren\u00e7, bu \u00fclkenin siyaset\u00e7ilerinin son derece ki\u015filiksiz bir \u015fekilde boyun e\u011fdi\u011fi liberal ya\u011fmac\u0131 program\u0131 mant\u0131ksal sonu\u00e7lar\u0131na kadar g\u00f6t\u00fcrmelerine izin vermemi\u015ftir. Ancak kapitalist restorasyon s\u00fcrecinde Rusya\u2019n\u0131n de\u011fi\u015fmeyen arzusunun emperyalist sistemle b\u00fct\u00fcnle\u015fme y\u00f6n\u00fcnde oldu\u011fu ve bu konuda 1991\u2019den bu yana herhangi bir kesinti ve kopu\u015f bulunmad\u0131\u011f\u0131 da unutulmamal\u0131d\u0131r. Restorasyonun riske girdi\u011fi ve politika tercihlerinin revizyon gerektirdi\u011fi alt d\u00f6nemler ya\u015fansa da temelde Rusya y\u00f6netimi hep bu b\u00fct\u00fcnle\u015fmeye odakl\u0131 hareket etmi\u015ftir. Rusya, sistem i\u00e7inde kendi ko\u015fullar\u0131na uygun bir yer talep etmektedir.<\/p>\n\n\n\n 40.<\/strong> Ukrayna ve G\u00fcrcistan \u00f6rneklerinde g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi Rusya, eski-Sovyet Cumhuriyetlerinde \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 tehlikeye d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcc\u00fc toplumsal, siyasi, ekonomik de\u011fi\u015fiklik giri\u015fimlerine ve provokasyonlara kar\u015f\u0131l\u0131k verme kararl\u0131l\u0131\u011f\u0131na sahiptir. Rusya bu \u00fclkelerin emperyalist sisteme ABD\u2019nin istedi\u011fi noktadan entegrasyonuna m\u00fcdahale ederken, Putin ve Rus burjuvazisi her iki \u00fclkede s\u0131n\u0131rl\u0131 da olsa kazan\u0131lan askeri ba\u015far\u0131y\u0131 diplomasi alan\u0131nda da sa\u011flamla\u015ft\u0131rma iradesini g\u00f6stermektedir.<\/p>\n\n\n\n 41.<\/strong> Rusya, s\u0131n\u0131r kom\u015fusu olmad\u0131\u011f\u0131, m\u00fcdahalenin me\u015fruiyetini art\u0131racak Rus k\u00f6kenli etnik bir grubun ya\u015famad\u0131\u011f\u0131 ama Sovyetler Birli\u011fi d\u00f6neminden kalma eski bir m\u00fcttefiki olan Suriye\u2019de uluslararas\u0131 alanda etkisini bir \u00fcst seviyeye ta\u015f\u0131yacak ad\u0131m\u0131 atm\u0131\u015f ve ABD\u2019nin bir t\u00fcrl\u00fc istedi\u011fi ilerlemeyi sa\u011flayamamas\u0131, I\u015e\u0130D fakt\u00f6r\u00fc, Suriye\u2019nin direni\u015fi ve Esad\u2019\u0131n d\u00fc\u015fmemesinin yaratt\u0131\u011f\u0131 ortam\u0131 kullanarak Suriye\u2019ye askeri olarak m\u00fcdahale etmi\u015ftir. SSCB d\u00f6neminden sonra b\u00f6lgede ilk defa bu kadar etkin bir rol oynamaya ba\u015flayan Rusya, Ortado\u011fu\u2019da askeri \u00fcsse sahip oldu\u011fu tek yerin mutlak ABD denetimine ge\u00e7mesine izin vermeyerek, emperyalist d\u00fcnyan\u0131n i\u00e7 \u00e7eli\u015fkilerini derinle\u015ftirmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n 42. <\/strong>Rusya\u2019n\u0131n Suriye\u2019ye m\u00fcdahalesi, \u00e7ift y\u00f6nl\u00fc bir analize tabi tutulmal\u0131d\u0131r. Suriye\u2019deki \u00e7at\u0131\u015fmalar ABD ve m\u00fcttefiklerinin b\u00f6lgeye d\u00f6n\u00fck kapsaml\u0131 m\u00fcdahalesinin son halkas\u0131 olarak ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Bu m\u00fcdahale \u00f6nemli b\u00f6lge g\u00fc\u00e7leri olan Suudi Arabistan, T\u00fcrkiye ve \u0130srail\u2019in yan\u0131 s\u0131ra di\u011fer gerici Arap rejimlerinin de i\u00e7inde bulundu\u011fu bir uluslararas\u0131 komplo olarak adland\u0131r\u0131labilir. Komplonun bile\u015fenlerinin ortak hedeflerin yan\u0131 s\u0131ra \u00f6zg\u00fcl stratejik hesaplarla hareket etmesi, Suriye operasyonunu \u00e7\u0131kmaza soktu\u011fu gibi operasyonun y\u0131k\u0131c\u0131 etkisini de alabildi\u011fine art\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Bu haliyle ABD ve m\u00fcttefiklerinin Sovyetler Birli\u011fi\u2019nin var oldu\u011fu d\u00f6nemin \u00f6zelliklerinden yararlanarak hareket serbestli\u011fi ve g\u00f6reli bir \u00f6zerklik elde etmi\u015f baz\u0131 devletleri ortadan kald\u0131rma ya da par\u00e7alama \u00e7abas\u0131n\u0131n bir uzant\u0131s\u0131 olarak g\u00f6r\u00fclecek olan Suriye operasyonu, bir kez ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 andan itibaren ayn\u0131 zamanda sistem i\u00e7i rekabet ve \u00e7eli\u015fkilerin de hesapla\u015fma alan\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcvermi\u015ftir. Bu iki dinamik birbirinden ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131lamasa da, bir ve ayn\u0131 \u015feyler de\u011fildir. Uluslararas\u0131 sermayenin belli \u00fclkeleri daha geli\u015fkin bir eklemlenme modeliyle sistemin i\u00e7ine \u00e7ekmesi ve sermaye hareketlerini \u00f6zg\u00fcrle\u015ftirmesinin ilk ve en tipik \u00f6rne\u011fi Yugoslavya\u2019d\u0131r. Bu \u00fclkeye d\u00f6n\u00fck m\u00fcdahale, Almanya ve ABD aras\u0131nda k\u0131yas\u0131ya bir rekabeti beraberinde getirmi\u015f, hen\u00fcz kapitalistle\u015fme s\u00fcrecinin ba\u015f\u0131ndaki Rusya\u2019y\u0131 ku\u015fatma gibi bir boyut ta\u015f\u0131m\u0131\u015f olsa da, esas itibariyle uluslararas\u0131 tekellerin kolektif bir fetih operasyonu olarak g\u00f6r\u00fclmelidir.<\/p>\n\n\n\n 43. <\/strong>Suriye\u2019de yaln\u0131z \u00fclkedeki de\u011fil, b\u00f6lgedeki dinci-gerici \u00e7etelerin aktive edili\u015fi ayn\u0131 zamanda kar\u015f\u0131-devrimci bir karakter ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Etnik ve mezhepsel katliamlar\u0131n \u015fiddeti, operasyonun t\u00fcm ilerici birikimi ve kamu k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc tasfiye etme, emek\u00e7ilerin t\u00fcm kazan\u0131mlar\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131rma amac\u0131n\u0131 g\u00f6rmezden gelmemize neden olmamal\u0131d\u0131r. Bu zorlu ko\u015fullar alt\u0131nda, b\u00f6lgenin kom\u00fcnist g\u00fc\u00e7leri kendilerini karma\u015f\u0131k bir denklemde bulmu\u015flard\u0131r. Sava\u015fta fiilen ortaya \u00e7\u0131kan taraflardan biri yaln\u0131zca Suriye\u2019yi par\u00e7alamay\u0131, emperyalist ya\u011fmaya konu etmeyi istedi\u011fi, sadece insanl\u0131k d\u0131\u015f\u0131 katliamlarda s\u0131n\u0131r tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in de\u011fil, zaten zay\u0131flam\u0131\u015f olan ilerici birikime \u00f6ld\u00fcr\u00fcc\u00fc darbeyi indirmek \u00fczere harekete ge\u00e7ti\u011fi i\u00e7in de kom\u00fcnistlerin d\u00fc\u015fman\u0131d\u0131r. Suriye\u2019deki y\u00f6netimin s\u0131n\u0131f karakterine ili\u015fkin herhangi bir belirsizlik s\u00f6z konusu olmamakla birlikte, kom\u00fcnistlerin Suriye\u2019de sava\u015fan taraflara e\u015fit mesafede durmas\u0131 s\u00f6z konusu olamaz. Suriye\u2019ye adl\u0131 ad\u0131nca emperyalist-gerici bir m\u00fcdahalede bulunulmu\u015ftur ve kom\u00fcnistlerin bu m\u00fcdahaleyi p\u00fcsk\u00fcrtmek konusunda inisiyatif al\u0131p, s\u00fcre\u00e7ten i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131z hatt\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendirmek i\u00e7in yararlanmak ve s\u00f6m\u00fcr\u00fc d\u00fczenini ortadan kald\u0131rmak d\u0131\u015f\u0131nda bir strateji geli\u015ftirmeleri d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemez. Verili g\u00fc\u00e7 dengeleri \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda d\u00fcnya devrim s\u00fcreci ve b\u00f6lgenin emek\u00e7i s\u0131n\u0131flar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan bu m\u00fcdahalenin durdurulmas\u0131 a\u00e7\u0131k bir kazan\u0131m olacakt\u0131r. Bunun kal\u0131c\u0131 bir mevziye d\u00f6n\u00fc\u015fmesi ise kom\u00fcnist hareketin herhangi bir burjuva unsuruna yedeklenmeden devrimci bir konumlan\u0131\u015f i\u00e7ine girmesine ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n 44. <\/strong>Rusya\u2019n\u0131n Suriye\u2019deki sava\u015fa m\u00fcdahalesi bu anlamda emperyalist bir m\u00fcdahaleye ve kar\u015f\u0131-devrimci \u0130slamc\u0131 \u00e7etelerin katliamlar\u0131na \u201cyan\u0131t\u201d olman\u0131n me\u015fruiyetini arkas\u0131na alm\u0131\u015ft\u0131r. Ancak Rusya\u2019n\u0131n Suriye\u2019ye m\u00fcdahalesinde bu saikler, Moskova\u2019n\u0131n ekonomik ve siyasi \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 koruma kayg\u0131s\u0131na gerek\u00e7e olman\u0131n \u00f6tesinde bir anlam ta\u015f\u0131mamaktad\u0131r. Putin y\u00f6netiminin s\u0131n\u0131fsal ve ideolojik karakteri, Suriye halklar\u0131n\u0131n iyili\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnmeye ya da uluslararas\u0131 politikada etik bir davran\u0131\u015f geli\u015ftirmeye hi\u00e7bir bi\u00e7imde uygun de\u011fildir. Dolay\u0131s\u0131yla Rusya Federasyonu\u2019nun kendi \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 savunmak ve ABD\u2019nin ba\u015f\u0131n\u0131 \u00e7ekti\u011fi emperyalist blokla keskinle\u015fen rekabette mevzi elde etmek i\u00e7in son derece rasyonel bir tercihte bulundu\u011fu s\u00f6ylenebilir.<\/p>\n\n\n\n 45. <\/strong>Rusya\u2019n\u0131n Suriye\u2019ye m\u00fcdahale ederken emperyalist davran\u0131\u015f kal\u0131plar\u0131 sergiledi\u011fi a\u00e7\u0131kt\u0131r. Putin y\u00f6netimi Suriye\u2019nin hem askeri hem diplomatik alanda kendisine mahk\u00fbm olmaya devam etmesi i\u00e7in ince politikalar y\u00fcr\u00fctmekte ve Esad\u2019a baz\u0131 konularda dayatmalarda bulunmaktad\u0131r. Bu dayatmalar aras\u0131nda \u00fclke ekonomisinin liberalle\u015fmesi do\u011frultusunda anayasal d\u00fczenlemeler olmas\u0131 \u00f6zellikle dikkat \u00e7ekicidir. Son olarak Rusya Suriye\u2019yi ABD ile belli bir anla\u015fma zemini yaratabilmek i\u00e7in bir ara\u00e7 olarak kullanmaktad\u0131r. Bu anlamda Rusya\u2019n\u0131n Suriye politikas\u0131 Rusya ile ABD aras\u0131ndaki bir hegemonya m\u00fccadelesi kadar, Rusya\u2019n\u0131n ABD ve di\u011fer emperyalist \u00fclkelerin kendisine d\u00f6n\u00fck ekonomik ve siyasi ku\u015fatmay\u0131 kabullenmeyece\u011finin i\u015fareti olarak g\u00f6r\u00fclmelidir. Ku\u015fkusuz bu ihtiyatl\u0131l\u0131k hali bug\u00fcn i\u00e7in ge\u00e7erlidir.<\/p>\n\n\n\n 46. <\/strong>Rusya\u2019n\u0131n siyasi iddialar\u0131n\u0131 belli \u00f6l\u00e7\u00fclerde ger\u00e7ekle\u015ftirebildi\u011fi bir di\u011fer alansa, Rusya\u2019n\u0131n ABD\u2019nin dibine kadar sokulabildi\u011fi kendi halk\u0131na ve d\u0131\u015far\u0131daki rakiplerine Rusya\u2019n\u0131n eskisi gibi k\u0131talararas\u0131 etkili bir n\u00fcfuz politikas\u0131 y\u00fcr\u00fctebildi\u011fini g\u00f6sterdi\u011fi bir co\u011frafya olan Latin Amerika\u2019d\u0131r. Elde edilen n\u00fcfuz b\u00fcy\u00fck oranda son iki y\u0131ld\u0131r s\u00fcrd\u00fcr\u00fclen yo\u011fun diplomatik \u00e7abalarla somutluk kazanm\u0131\u015ft\u0131r. Ancak Rusya Latin Amerika\u2019da ekonomik yat\u0131r\u0131mlar bak\u0131m\u0131ndan \u00c7in Halk Cumhuriyeti\u2019yle rekabet edebilecek durumda de\u011fildir. Son y\u0131llarda \u00c7in Halk Cumhuriyeti\u2019ne pazar kapt\u0131rsa da, ba\u015fta Venezuela, Arjantin, Peru, Nikaragua, K\u00fcba ve Brezilya olmak \u00fczere yo\u011fun bi\u00e7imde Latin Amerika \u00fclkelerine asli olarak sava\u015f teknolojisi satan Rusya, Latin Amerika\u2019da askeri \u00fcs anla\u015fmalar\u0131 yapmak i\u00e7in de u\u011fra\u015fmaktad\u0131r. Ancak k\u0131tada ya\u015fanan son siyasi geli\u015fmeler ve sa\u011fc\u0131la\u015fman\u0131n, Rusya\u2019n\u0131n k\u0131tadaki n\u00fcfuzunu da etkileyen sonu\u00e7lar\u0131 olmas\u0131 beklenmelidir. Rusya\u2019n\u0131n ve hatta \u00c7in Halk Cumhuriyeti\u2019nin t\u00fcm \u00e7abalar\u0131na kar\u015f\u0131n belirleyici olan, Latin Amerika halklar\u0131n\u0131n bu sa\u011fc\u0131la\u015fmaya verecekleri tepki olacakt\u0131r. ABD destekli provokasyonlar ve sa\u011fc\u0131 g\u00fc\u00e7ler sonu\u00e7 almaya devam ederse, ABD, eski g\u00fcnlerine bir daha d\u00f6nemese dahi, yeniden \u00f6nemli mevziler kazanacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n 47. <\/strong>Rusya Federasyonu, son ba\u015fkanl\u0131k se\u00e7iminde ABD\u2019nin i\u00e7 dengelerine m\u00fcdahale yetene\u011fini fazlas\u0131yla sergileyip iki ba\u015fkan aday\u0131ndan birine a\u00e7\u0131k destek vererek, se\u00e7ilmesine yard\u0131mc\u0131 olmu\u015f ve uluslararas\u0131 alandaki siyasi m\u00fcdahale yetkinli\u011fini \u00e7ok \u00f6zel bir alanda, emperyalist sistemin lider \u00fclkesinde g\u00f6stermi\u015ftir. Emperyalist rekabetin \u00fcr\u00fcn\u00fc olan bu m\u00fcdahale, Rusya\u2019n\u0131n emperyalist hiyerar\u015fideki yerini g\u00f6stermesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemsenmelidir.<\/p>\n\n\n\n 48. <\/strong>Uluslararas\u0131 kapitalist sistemin 21. y\u00fczy\u0131l i\u00e7in yeni bir y\u00f6netsel sistem kurgulayamad\u0131\u011f\u0131 ve eski y\u00f6netsel yap\u0131n\u0131n i\u015flemez hale geldi\u011fi ko\u015fullarda ya\u015fanan siyasi krizin belirledi\u011fi bir ortamda, Rusya bu krizdeki bo\u015fluklar\u0131 kullanarak alan\u0131n\u0131 geni\u015fletmekte ancak bu ba\u011flamda ABD\u2019ye benzer bir ba\u015fat emperyalist rol \u00fcstlenememektedir. Rusya\u2019n\u0131n kriz ko\u015fullar\u0131ndaki ABD liderli\u011findeki kampa kar\u015f\u0131l\u0131k y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc karma\u015f\u0131k m\u00fcdahaleleri ve Sovyetler Birli\u011fi\u2019nin ilkeli, rasyonel, tutarl\u0131 ve bar\u0131\u015f\u00e7\u0131 d\u0131\u015f politika miras\u0131n\u0131 sistemli bir bi\u00e7imde kullanmas\u0131 sosyalist kutbun olmad\u0131\u011f\u0131 bir d\u00fcnya nesnelli\u011finde \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc yol se\u00e7ene\u011fi yan\u0131lsamas\u0131 yaratmaktad\u0131r. Rusya\u2019n\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 stratejik hamlelerin baz\u0131 \u00f6rneklerde ABD\u2019nin hareket alan\u0131n\u0131 daraltmas\u0131 bu yan\u0131lsamay\u0131 g\u00fc\u00e7lendirmekte, Putin Rusyas\u0131\u2019n\u0131n d\u00fcnya solu ve kom\u00fcnist hareketi i\u00e7inde pop\u00fclaritesi artmaktad\u0131r. Kapitalist niteli\u011fi tart\u0131\u015fmas\u0131z sistem i\u00e7i bir akt\u00f6r olan Rusya\u2019n\u0131n d\u00fcnyan\u0131n herhangi bir noktas\u0131nda i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131 temsil ehliyeti olmad\u0131\u011f\u0131 gibi onun bir m\u00fcttefi\u011fi olmad\u0131\u011f\u0131 da a\u00e7\u0131kt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n 49. <\/strong>Rusya\u2019n\u0131n d\u00fcnyan\u0131n ezilen halklar\u0131na hitap etme zorunlulu\u011fu ABD ile girdi\u011fi rekabetten kaynaklanmaktad\u0131r. Emperyalizmin tepesinde duran \u00fclke olarak ABD\u2019nin temsil etti\u011fi de\u011ferlere kar\u015f\u0131l\u0131k ezilenlerin sesi olma iddias\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131maya \u00e7al\u0131\u015fan Rusya\u2019n\u0131n emperyalist sistem i\u00e7inde tuttu\u011fu yer gere\u011fi, ideolojik bir tutarl\u0131l\u0131\u011fa sahip olmas\u0131 imkans\u0131zd\u0131r. Rusya, s\u00fcre\u00e7 i\u00e7inde taktik ideolojik konumlar almakta ve Rusya\u2019n\u0131n temelde ABD\u2019ye kar\u015f\u0131 geli\u015ftirdi\u011fi bu s\u00f6ylem ideolojik tutarl\u0131l\u0131\u011f\u0131 olmasa dahi, d\u00fcnya solu ve ilerici kamuoyunda Rusya\u2019ya dair olu\u015fan kafa kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u015fiddetlendirmektedir. Kom\u00fcnistler bu ko\u015fullarda emperyalist sistemin i\u00e7indeki farkl\u0131 odaklara e\u015fit mesafede durma refleksiyle hareket edemezler.<\/p>\n\n\n\n 50.<\/strong> Bug\u00fcn, d\u00fcnya ilerici kamuoyunun ve kom\u00fcnist hareketin \u00f6zellikle Rusya s\u00f6z konusu oldu\u011funda tarafs\u0131z ve siyasetsiz kalmamak ile i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131z hatt\u0131n\u0131 korumak aras\u0131nda olu\u015fan gerilimi \u00e7\u00f6zemedikleri ve Rusya\u2019y\u0131 ezilenlerin dostu olarak g\u00f6rme e\u011filimi i\u00e7ine girdikleri g\u00f6zlenmektedir. Bug\u00fcn d\u00fcnya sistemi i\u00e7indeki gerilimlerde e\u015fit mesafede durarak devrimci bir pozisyon geli\u015ftirmek ne kadar imkans\u0131zsa, \u015fu ya da bu akt\u00f6r\u00fc destekleyerek ilerici bir misyon \u00fcstlenmek de o denli imkans\u0131zd\u0131r. Kom\u00fcnist hareketin \u00f6n\u00fcndeki g\u00f6rev, Rusya gibi emperyalist iddialara sahip akt\u00f6rlerin sistem i\u00e7inde yaratt\u0131\u011f\u0131 bo\u015fluklar\u0131 ba\u011f\u0131ms\u0131z bir sosyalist hatt\u0131n merkezinde durdu\u011fu bir siyasi perspektifle i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 ve sosyalist devrimin \u00e7\u0131karlar\u0131 lehine kullanmakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n 51. <\/strong>Uluslararas\u0131 kapitalist sistemin gelece\u011fi ve Rusya\u2019n\u0131n bu sistem i\u00e7indeki konumu a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli bir parametre Rusya ile sistem i\u00e7inde baz\u0131 a\u00e7\u0131lardan kendisiyle benzer bir konumda hareket eden \u00c7in Halk Cumhuriyeti aras\u0131ndaki ili\u015fkilerin nas\u0131l seyredece\u011fidir. ABD\u2019nin emperyalist sistem i\u00e7inde eskisi gibi s\u00fcrd\u00fcremedi\u011fi lider konumu i\u00e7in as\u0131l \u00f6nde gelen tehdidi \u00c7in Halk Cumhuriyeti\u2019nin devasa ekonomisinin olu\u015fturdu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcrse bu ili\u015fkinin seyrinin \u00f6nemi daha iyi anla\u015f\u0131lacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n 52. <\/strong>1978\u2019de ba\u015flayan piyasala\u015fma\/dekolektivizasyon s\u00fcreci bug\u00fcn \u00c7in Halk Cumhuriyeti\u2019ni emperyalist d\u00fcnyan\u0131n i\u00e7 dengelerini etkileyebilen, bu dengeleri bozan bir \u00fclke haline getirmi\u015ftir. Y\u00fcz milyonlarca k\u00f6yl\u00fcn\u00fcn ucuz ve kurals\u0131z i\u015fg\u00fcc\u00fc olarak deniz k\u0131y\u0131lar\u0131nda ve nehir boylar\u0131nda kurulan serbest sanayi b\u00f6lgelerine ak\u0131t\u0131lmas\u0131 ve uluslararas\u0131 sermayeye y\u00fcksek s\u00f6m\u00fcr\u00fc oran\u0131n\u0131n cazip gelmesi \u00c7in deneyiminin alt\u0131nda yatan nedendir. 1990\u2019larda ivme kazanan do\u011frudan yabanc\u0131 sermaye yat\u0131r\u0131mlar\u0131 da \u00c7in Halk Cumhuriyeti\u2019nin h\u0131zl\u0131 kapitalist geli\u015fiminin ate\u015fleyicisi olmu\u015ftur. \u00c7in Halk Cumhuriyeti\u2019nin ihracata dayal\u0131 b\u00fcy\u00fcmesi, ABD ve Avrupa\u2019n\u0131n a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde d\u00fc\u015f\u00fck ve orta teknolojili imalat sekt\u00f6rlerini \u00c7in Halk Cumhuriyeti\u2019ne kayd\u0131rmalar\u0131, emperyalist-kapitalist i\u015fb\u00f6l\u00fcm\u00fc i\u00e7erisinde bir rol de\u011fi\u015fiminin \u00fcr\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Devletin ekonomideki a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 y\u00fcksek olmakla birlikte, g\u00f6r\u00fcnenden daha fazla \u00f6zel sekt\u00f6r ve dolay\u0131s\u0131yla yabanc\u0131 sermaye a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 bulunmaktad\u0131r. \u00c7in ekonomisinin kapitalist niteli\u011fini g\u00f6lgeleyecek her t\u00fcrl\u00fc iktisadi yakla\u015f\u0131m ve analiz yanl\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n 53. <\/strong>\u00c7in Halk Cumhuriyeti 2015 y\u0131l\u0131nda 30 y\u0131la yay\u0131lan y\u00fcksek b\u00fcy\u00fcme oran\u0131yla ABD\u2019yi d\u00fcnya \u00fcretimine katk\u0131 pay\u0131 ve GSYH\u2019de ge\u00e7mi\u015ftir. Bug\u00fcn \u00c7in ekonomisi d\u00fcnya petrol\u00fcn\u00fcn y\u00fczde 20\u2019sini ve madenlerinin y\u00fczde 40\u2019\u0131n\u0131 kullanmaktad\u0131r. \u00c7in bu ko\u015fullarda d\u00fcnya pazar\u0131ndaki pay\u0131n\u0131 korumak ve hammadde ak\u0131\u015f\u0131n\u0131 kontrol etmek, dolay\u0131s\u0131yla emperyalist rekabette elini daha g\u00fc\u00e7l\u00fc k\u0131lmak zorundad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n 54. <\/strong>\u00c7in\u2019in imalat sanayi kapasitesinin d\u00f6rtte \u00fc\u00e7\u00fc ihracata y\u00f6nelik bir yap\u0131dad\u0131r ve \u00c7in Halk Cumhuriyeti\u2019nin ana pazarlar\u0131n\u0131n ABD, AB, Japonya gibi geli\u015fmi\u015f kapitalist \u00fclkeler oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde, \u00c7in ekonomisinin b\u00fcy\u00fck bir ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k riski ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir. \u00c7in\u2019in en b\u00fcy\u00fck avantaj\u0131, ayn\u0131 zamanda en b\u00fcy\u00fck dezavantaj\u0131d\u0131r. Geli\u015fmi\u015f kapitalist \u00fclkelerde yava\u015flayan talebe ba\u011fl\u0131 olarak d\u00fc\u015fen b\u00fcy\u00fcme oran\u0131n\u0131 sabitleme \u00e7abas\u0131n\u0131 ifade eden, i\u00e7 pazara dayal\u0131 b\u00fcy\u00fcme modeli bir dizi k\u0131s\u0131tla maluld\u00fcr. 2008 sonras\u0131 b\u00fcy\u00fck altyap\u0131 yat\u0131r\u0131mlar\u0131yla d\u0131\u015f talep d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn etkileri telafi edilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f, ancak bu hamlenin gerektirdi\u011fi y\u00fcksek bor\u00e7lanma \u00c7in ekonomisi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli bir tehdit haline gelmi\u015ftir. D\u0131\u015f talep zaten zay\u0131flarken, yabanc\u0131 yat\u0131r\u0131mlarla birlikte ana misyonu geli\u015fmi\u015f kapitalist \u00fclkelere d\u00fc\u015f\u00fck maliyetli t\u00fcketim mal\u0131 ak\u0131\u015f\u0131n\u0131 sa\u011flamak olan bir ekonominin, mutlaka \u00fccret art\u0131\u015f\u0131 gerektirecek i\u00e7 talebe dayal\u0131 bir b\u00fcy\u00fcme modeline ge\u00e7i\u015fi b\u00fcy\u00fck zorluklar i\u00e7ermektedir.<\/p>\n\n\n\n 55. <\/strong>\u00c7in Halk Cumhuriyeti\u2019nde son y\u0131llarda at\u0131lan t\u00fcm ad\u0131mlar \u00c7in i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 aleyhine, gittik\u00e7e g\u00fc\u00e7lenen \u00c7in burjuvazisinin lehinedir. \u00c7al\u0131\u015fma saatlerinin uzat\u0131lmas\u0131 gibi s\u0131n\u0131f\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131yla taban tabana z\u0131t reformlar ciddi sosyal ve siyasi sonu\u00e7lar yaratmaktad\u0131r. Y\u00fcksek yat\u0131r\u0131m oranlar\u0131 nedeniyle i\u015fg\u00fcc\u00fcne talebin art\u0131\u015f\u0131 k\u0131rdan kente \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir g\u00f6\u00e7 dalgas\u0131na neden olmaktad\u0131r. H\u0131zl\u0131 proleterle\u015fme s\u00fcreci g\u00fcvencesizle\u015fmeyle birlikte s\u0131n\u0131f ayr\u0131mlar\u0131n\u0131 keskinle\u015ftirmekte, bunun yarataca\u011f\u0131 siyasi ve sosyal dinamiklerin so\u011furulmas\u0131 g\u00f6revini de yine \u00c7in Kom\u00fcnist Partisi \u00fcstlenmektedir. Emek yo\u011fun sekt\u00f6rlerin ekonomideki a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 ve d\u00fc\u015f\u00fck \u00fccret\/y\u00fcksek s\u00f6m\u00fcr\u00fc oranlar\u0131 nedeniyle hane halk\u0131 t\u00fcketim oranlar\u0131 genel olarak d\u00fc\u015f\u00fck seyrederken, burjuvazinin b\u00fcy\u00fck ve orta katmanlar\u0131n\u0131n \u00fclkedeki h\u0131zl\u0131 geli\u015fimi i\u00e7 t\u00fcketimi art\u0131rmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n 56.<\/strong> \u00c7in Halk Cumhuriyeti artan iktisadi kapasitesi, geli\u015fen askeri ve siyasi yetenekleriyle d\u00fcnya kapitalist sistemi i\u00e7inde kendisine yeni bir yer aramaktad\u0131r. Son y\u0131llardaki h\u0131zl\u0131 b\u00fcy\u00fcme, sermaye ihrac\u0131, yay\u0131lma, ticaret anla\u015fmalar\u0131 gibi ekonomik geli\u015fmeler orta vadede dengeleri de\u011fi\u015ftirecek sonu\u00e7lar do\u011furmaya adayd\u0131r. \u00c7in\u2019in yay\u0131lmac\u0131 politikalar\u0131, sermaye ihra\u00e7 eder hale gelmesi ve az geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerle kurdu\u011fu siyasi ve ekonomik tahakk\u00fcm ili\u015fkisi gibi olgular \u00c7in\u2019in \u00e7ok boyutlu bir analiz \u00e7er\u00e7evesinde bir \u00fclke olarak emperyalist niteli\u011fini g\u00f6sterse de \u00c7in Halk Cumhuriyeti, ba\u015fat emperyalist \u00fclkelerle rekabetini pragmatik taktiklerle y\u00fcr\u00fctmekte ve \u015fimdilik a\u00e7\u0131k kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya geli\u015flerden \u00f6zellikle ka\u00e7\u0131nmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n 57. <\/strong>\u00c7in Halk Cumhuriyeti mevcut emperyalist hiyerar\u015fiyi zorlar ve kendine yer ararken sistemin mevcut i\u015fleyi\u015finde sorunlara yol a\u00e7maktad\u0131r. Tedbirli ad\u0131mlarla g\u00fc\u00e7 biriktirme yolunu se\u00e7mi\u015f g\u00f6r\u00fcnen \u00c7in, kapitalist d\u00fcnyan\u0131n bir \u00fcyesi olarak piyasalara a\u00e7\u0131lma ve d\u00fcnya sistemi i\u00e7inde kendine ba\u015fat bir yer bulma aray\u0131\u015flar\u0131nda mevcut ekonomik hiyerar\u015finin kurallar\u0131na uymay\u0131 tercih etmekte, b\u00f6ylece sistem d\u0131\u015f\u0131nda bir odak olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 her f\u0131rsatta g\u00f6stermektedir. \u00c7in\u2019in t\u00fcm ad\u0131mlar\u0131 emperyalist sistemin i\u00e7inde de\u011ferlendirilmeli, \u00c7in\u2019in az geli\u015fmi\u015f \u00fclkelere d\u00f6n\u00fck siyasi ve askeri tutumu da, emperyalist hiyerar\u015finin tepesiyle girdi\u011fi rekabet dahil t\u00fcm ili\u015fkiler de bu \u00e7er\u00e7evede ele al\u0131nmal\u0131d\u0131r. \u00c7in Halk Cumhuriyeti, sistemin i\u015fleyi\u015fini bozarak sistem i\u00e7inde \u00e7e\u015fitli nedenlerle bir bo\u015fluk yarat\u0131yorsa dahi bunun sistemin kendi i\u00e7 kriz dinamiklerinden kaynakland\u0131\u011f\u0131 unutulmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n 58. <\/strong>\u00c7in Halk Cumhuriyeti bug\u00fcn kendisi i\u00e7in stratejik bir ba\u015fl\u0131k olarak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc G\u00fcney \u00c7in Denizi gibi birka\u00e7 ba\u015fl\u0131k d\u0131\u015f\u0131nda ABD ile do\u011frudan kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya geli\u015flerden ka\u00e7\u0131nmakla beraber son \u00fc\u00e7 d\u00f6rt y\u0131lda Ortado\u011fu, Latin Amerika ve \u00f6zellikle Afrika\u2019daki etkisini art\u0131rmak i\u00e7in agresif ad\u0131mlar atmaktad\u0131r. Bu b\u00f6lgelerde, bilhassa \u00c7in\u2019in emperyal ve yay\u0131lmac\u0131 ufkunun fazlas\u0131yla g\u00f6ze batt\u0131\u011f\u0131 Afrika\u2019da rekabetin keskinle\u015fti\u011fi ve daha da keskinle\u015fece\u011fi a\u00e7\u0131kt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n 59. <\/strong>Rusya ve \u00c7in Halk Cumhuriyeti, t\u00fcm farkl\u0131l\u0131klar\u0131na ra\u011fmen, hali haz\u0131rdaki liderlikleri ve kapitalist yap\u0131lar\u0131yla, uluslararas\u0131 kapitalist sistem i\u00e7inde, var olan dengeler i\u00e7inde \u00e7\u00f6z\u00fclemeyecek bir sorun ve kriz dinami\u011fi olu\u015fturmaktad\u0131r ve her ikisinin de sistem i\u00e7indeki gelece\u011fi, bir b\u00fct\u00fcn olarak uluslararas\u0131 kapitalist sistemin gelece\u011fi de\u011ferlendirilmeden anla\u015f\u0131lamaz. Sosyalist sistemin bir kutup olmaktan \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 d\u00fcnyada, ABD\u2019nin tek kutuplu sald\u0131rganl\u0131\u011f\u0131 2000\u2019lerin ilk y\u0131llar\u0131n\u0131 belirlemi\u015f, ancak sonras\u0131nda bir krize girmi\u015ftir. Bush d\u00f6neminde son a\u015famas\u0131na ula\u015fan, neoliberal politikalar\u0131n ve sava\u015f sald\u0131rganl\u0131\u011f\u0131n\u0131n karakterize etti\u011fi bu tek kutuplu sistemin bir d\u00fcnya sistemi olarak s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir olmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Bu sistem 2008\u2019de ya\u015fanan krizle son nefesini vermi\u015f, emperyalizmin derinle\u015fen siyasi ve ideolojik krizi yeni ve istikrarl\u0131 bir yap\u0131 kurulmas\u0131na izin vermemi\u015ftir. D\u00fcnya kapitalist sisteminin bir ge\u00e7i\u015f s\u00fcrecini ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bug\u00fcnlerde, Rusya\u2019n\u0131n ve \u00c7in Halk Cumhuriyeti\u2019nin uluslararas\u0131 alanda kendilerine a\u00e7t\u0131klar\u0131 alan, bir kriz ve \u00e7\u0131k\u0131\u015fs\u0131zl\u0131k nesnelli\u011finden beslenmekte ve bu haliyle kal\u0131c\u0131 ve istikrarl\u0131 bir konumlan\u0131\u015f\u0131 temsil etmemektedir.<\/p>\n\n\n\n 60.<\/strong> Emperyalist sistemin sosyalizmle birlikte var oldu\u011fu d\u00f6nemden kalan kutupla\u015fma prati\u011finden yola \u00e7\u0131k\u0131larak Rusya-\u00c7in ekseninden benzer bir kutup \u00e7\u0131kmas\u0131 beklentisinin bug\u00fcnk\u00fc d\u00fcnya ko\u015fullar\u0131nda bir kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 yoktur. Sosyalizmle kapitalizmin d\u00fcnya \u00fczerinde iki ayr\u0131 kutup \u015feklinde var olmalar\u0131 bu iki sistem aras\u0131ndaki uzla\u015fmaz \u00e7eli\u015fkinin bir sonucudur. Bu uzla\u015fmaz \u00e7eli\u015fki bir sistemin \u00e7\u00f6z\u00fclmesiyle sonu\u00e7lanm\u0131\u015ft\u0131r. Rusya veya \u00c7in ile emperyalist merkezler aras\u0131nda sistemsel a\u00e7\u0131dan bir uzla\u015fmaz \u00e7eli\u015fki tarif edilemez. Ancak b\u00f6ylesi bir \u00e7eli\u015fkinin tan\u0131mlanam\u0131yor olu\u015fu, Rusya ve \u00c7in\u2019in var olan emperyalist stat\u00fckoyla uzla\u015faca\u011f\u0131 anlam\u0131na da gelmez. Emperyalist sistem do\u011fas\u0131 gere\u011fi sistem i\u00e7i rekabet ve \u00e7eli\u015fkileri bar\u0131nd\u0131r\u0131r. Rusya\u2019n\u0131n da, \u00c7in\u2019in de yaratt\u0131\u011f\u0131 sorunlar, sistem i\u00e7i rekabetin ve sistem i\u00e7indeki hiyerar\u015fiyi ve yap\u0131y\u0131 zorlamalar\u0131n\u0131n bir sonucudur. Unutulmamas\u0131 gereken, kar\u015f\u0131t s\u0131n\u0131f pozisyonlar\u0131na sahip olunmayan bir d\u00fcnya sisteminde ittifaklar sisteminde her daim de\u011fi\u015fikliklerin olabilece\u011fi ve bug\u00fcnk\u00fcnden farkl\u0131 kompozisyonlar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kabilecek oldu\u011fudur.<\/p>\n\n\n\n 61. <\/strong>Bug\u00fcn d\u00fcnyada dengeler yeniden tarif edilirken s\u00fcre\u00e7 sistemin i\u00e7 dinamiklerin belirledi\u011fi bir \u00e7er\u00e7evede ilerlemekte ve sosyalizmin bir kutup olarak varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc \u00f6nceki d\u00f6nemden farkl\u0131 olarak t\u00fcm d\u00fcnyada i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 bu s\u00fcrece etki edecek m\u00fcdahalelerde bulunamamaktad\u0131r. Bu s\u00fcre\u00e7te rol alan akt\u00f6rlerden hi\u00e7biri i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131 temsil etmemektedir. Bu ko\u015fullarda emperyalist sistemin gelece\u011fine dair tarif edilen belirsizlik de sistem i\u00e7i dinamikler ve s\u0131n\u0131fsal bir soyutlamayla en genel anlam\u0131yla burjuvazinin tercihlerine dairdir ve bu belirsizli\u011fin kendili\u011finden kal\u0131c\u0131 bir \u015fekilde burjuvazinin aleyhine derinle\u015fece\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmemelidir. Emperyalist sistemin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 derin krizin yaratt\u0131\u011f\u0131 bu belirsizli\u011fin i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 lehinde yarataca\u011f\u0131 olanaklar\u0131n de\u011ferlendirilmesi d\u00fcnya kom\u00fcnist hareketinin elindedir. Emperyalist sisteme ger\u00e7ek bir alternatif sunabilecek tek g\u00fc\u00e7 i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131d\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" TKP: Rusya ve \u00c7in ekseninde Emperyalizm \u00dczerine Tezler 7 Eyl\u00fcl 2017 Not: Bu tezler TKP\u2019nin 27-28 May\u0131s 2017\u2019de \u0130stanbul\u2019da yapt\u0131\u011f\u0131 12. Kongre T\u00fcrkiye Konferans\u0131\u2019nda karara ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r. 1. Emperyalizm, kapitalizmin en y\u00fcksek ve son a\u015famas\u0131d\u0131r. Emperyalizm, kapitalizmin d\u00f6nemsel bir politikas\u0131, ge\u00e7ici bir d\u00f6nemi veya geriye d\u00f6nd\u00fcr\u00fclebilecek bir hatas\u0131 de\u011fil, y\u0131k\u0131lmaya haz\u0131r hale gelmi\u015f bi\u00e7imde, bizzat kendisidir. Kapitalizm bir […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[8,4],"tags":[],"class_list":["post-4170","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kapitalizm","category-turkiye-sosyalizmi"],"blocksy_meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4170","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4170"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4170\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4174,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4170\/revisions\/4174"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4170"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4170"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4170"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}![\"\"](\"https:\/\/sosyalistbirlik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/image-3-1024x731.png\")
<\/figure>\n\n\n\n