{"id":4183,"date":"2024-06-12T12:38:32","date_gmt":"2024-06-12T12:38:32","guid":{"rendered":"https:\/\/marksizm.org.tr\/?p=4183"},"modified":"2024-06-12T12:38:32","modified_gmt":"2024-06-12T12:38:32","slug":"lukacsin-marksist-teorisinin-anlami-ve-bugunku-cin-icin-onemi-lukacs-ve-butunsellik-tutkusu-totality","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/marksizm.org.tr\/?p=4183","title":{"rendered":"Lukacs\u2019\u0131n Marksist Teorisinin Anlam\u0131 ve Bug\u00fcnk\u00fc \u00c7in \u0130\u00e7in \u00d6nemi: Lukacs ve B\u00fct\u00fcnsellik Tutkusu (Totality)"},"content":{"rendered":"\n

Lukacs\u2019\u0131n Marksist Teorisinin Anlam\u0131 ve Bug\u00fcnk\u00fc \u00c7in \u0130\u00e7in \u00d6nemi: Lukacs ve B\u00fct\u00fcnsellik Tutkusu (Totality)<\/strong><\/h1>\n\n\n\n

George Lukacs\u2019\u0131n B\u00fct\u00fcnsellik Teorisinin Pratik Anlam\u0131n\u0131 Yeniden Bilince \u00c7\u0131karmak<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Yazar:\u00a0 Prof. Chen Xueming, \u015eangay Fudan \u00dcniversitesi<\/strong><\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Geride b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131m\u0131z y\u00fczy\u0131l\u0131n 1920\u2019lerinde, Bat\u0131daki Kom\u00fcnist partileri \u201cEkim Devrimi\u201d \u00f6rne\u011fini izleyerek, baz\u0131 Orta ve Bat\u0131 Avrupa \u00fclkelerinde de proleter devrimlere \u00f6nc\u00fcl\u00fck ettiler. Ama bu devrimler yenilgiye u\u011frad\u0131 ve bu \u00fclkelerdeki devrimci dalga en d\u00fc\u015f\u00fck seviyeye indi. Kendi ki\u015fisel deneyimlerinden yola \u00e7\u0131kan Lukacs, bu yenilgilerin nedenlerini ara\u015ft\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu. Lukacs, yenilginin nedenlerini proletarya ideolojisinin krizine ba\u011fl\u0131yordu. Bu krizin esas anlam\u0131, proletarya ve onun partisinin b\u00fct\u00fcnsellik bilincini yitirmesiydi.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Di\u011fer deyi\u015fle proletarya ve onun partisi sorunlar\u0131 b\u00fct\u00fcnl\u00fckl\u00fc ve kapsaml\u0131 olarak ara\u015ft\u0131r\u0131p \u00e7\u00f6z\u00fcmleyememi\u015flerdi. B\u00f6ylece, Lukacs, b\u00fct\u00fcnsellik kavram\u0131n\u0131 derinle\u015ftirerek devrimi yeniden canland\u0131rmam\u0131z gerekti\u011fini vurguluyordu. Lukacs\u2019\u0131n b\u00fct\u00fcnsellik teorisi, her zaman \u201cBat\u0131 Marksizminin\u201d temel teorik dayanaklar\u0131ndan biri olarak g\u00f6r\u00fclmesine kar\u015f\u0131n hi\u00e7bir zaman \u00fczerinde yeterince tam bir derinlikli \u00e7al\u0131\u015fma ve a\u00e7\u0131l\u0131m yap\u0131lamad\u0131. Zaman ilerledik\u00e7e bu teorinin pratik \u00f6nemi, bizler i\u00e7in giderek \u00e7ok daha a\u00e7\u0131k hale gelmi\u015ftir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

 <\/strong>Lukacs\u2019\u0131n fikirleri, \u00f6zellikle bug\u00fcn \u00c7in halk\u0131 i\u00e7in \u00f6nemli bir esin kayna\u011f\u0131d\u0131r<\/p>\n\n\n\n

B\u00f6l\u00fcm I.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Lukacs ve Korsch b\u00fct\u00fcnselli\u011fi (totalite) Marksist y\u00f6ntemin as\u0131l \u00f6z\u00fc olarak d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015flerdi<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Lukacs, a\u00e7\u0131k bir ifade ile \u015f\u00f6yle yaz\u0131yordu -tarihsel geli\u015fmenin a\u00e7\u0131klanmas\u0131nda- \u201c Marksizm ve burjuva d\u00fc\u015f\u00fcncesi aras\u0131ndaki belirleyici fark ekonomik \u00f6\u011felerin \u00f6nceli\u011fi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc de\u011fildir. As\u0131l fark b\u00fct\u00fcnselli\u011fe ili\u015fkin bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131d\u0131r. B\u00fct\u00fcnsellik kategorisi, yani b\u00fct\u00fcn\u00fcn, par\u00e7alar \u00fczerinde par\u00e7an\u0131n her y\u00f6n\u00fcne n\u00fcfuz eden \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc, bu kategori Marx\u2019\u0131n Hegel\u2019den devrald\u0131\u011f\u0131 ve parlak bir bi\u00e7imde tamam\u0131yla yeni bir bilimin kurulu\u015funa d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc y\u00f6ntemin \u00f6z\u00fcd\u00fcr.\u201d[1]<\/sup><\/a>[1]<\/sup><\/p>\n\n\n\n

Korsch da buna benzer \u015feyler s\u00f6yl\u00fcyordu: \u201cFeuerbach\u2019\u0131n soyut-bilimsel materyalizmi ve t\u00fcm di\u011fer soyut materyalizmler ile kar\u015f\u0131t konumda olan bir tarihsel ve diyalektik materyalizm ke\u015ffedilmi\u015ftir\u2026 Bu materyalizm, teorik karakteri itibariyle toplumun ve tarihin b\u00fct\u00fcnselli\u011fini kucaklamakta, di\u011fer yandan prati\u011fi ile de soyut materyalizmleri y\u0131kmaktad\u0131r. \u201d[2]<\/sup><\/a>[2]<\/sup><\/p>\n\n\n\n

Lukacs ve Korsch, Marx\u2019\u0131n diyalekti\u011fe ve d\u00fc\u015f\u00fcnce tarihine yapt\u0131\u011f\u0131 en b\u00fcy\u00fck katk\u0131n\u0131n somut b\u00fct\u00fcnsellik bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015flerdi. Ve e\u011fer sadece Marx\u2019\u0131n ekonomi-politik ele\u015ftirisi dikkate al\u0131n\u0131p, onun b\u00fct\u00fcn bu ele\u015ftirilerini besleyen b\u00fct\u00fcnselli\u011fe ili\u015fkin bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 g\u00f6z ard\u0131 edilirse, Marksist d\u00fc\u015f\u00fcncenin en yarat\u0131c\u0131 ve en devrimci \u00f6z\u00fcn\u00fc kaybedecektik.<\/p>\n\n\n\n

Kapital\u2019<\/em>de Marx ekonomik ili\u015fkileri, organik bir b\u00fct\u00fcnsellik olarak al\u0131r ve \u00fcretimin, t\u00fcketimin, b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn ve de\u011fi\u015fimin t\u00fcm y\u00f6nlerini bu organik b\u00fct\u00fcnsellik i\u00e7inde inceler. Marx\u2019a g\u00f6re: \u201cBizim vard\u0131\u011f\u0131m\u0131z sonu\u00e7, \u00fcretimin, b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn, de\u011fi\u015fimin ve t\u00fcketimin \u00f6zde\u015f olduklar\u0131 de\u011fildir ama bunlar\u0131n t\u00fcm\u00fc, bir b\u00fct\u00fcnselli\u011fin \u00f6geleridir, birlik i\u00e7inde farkl\u0131la\u015fan \u00f6geler \u02d9\u02d9\u02d9\u02d9\u02d9<\/strong> Belirli bir \u00fcretim (tarz\u0131), b\u00f6ylece belirli bir t\u00fcketimi (tarz\u0131n\u0131),belirli bir b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc, belirli bir m\u00fcbadele bi\u00e7imini (de\u011fi\u015fimi) belirler ve ayn\u0131 zamanda bu farkl\u0131 \u00f6gelerin birbirleri aras\u0131nda olu\u015fan ili\u015fkilerin belirli bir bi\u00e7imini belirler\u02d9\u02d9\u02d9\u02d9\u02d9\u02d9 <\/strong>Bu farkl\u0131 \u00f6geler aras\u0131nda bir kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 etkile\u015fim vard\u0131r. Her organik yap\u0131da bu t\u00fcr bir durum s\u00f6z konusudur. \u201c3\/3  <\/p>\n\n\n\n

T\u00fcm toplumlarda \u00fcretim ili\u015fkileri bir b\u00fct\u00fcnsellik olu\u015fturur.\u201d4\/4 bu anlamda, toplumsal ili\u015fkilerdeki de\u011fi\u015fimin tarihsel s\u00fcrecini sadece ve sadece toplumun bu b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc kavrad\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, anlayabiliriz.<\/p>\n\n\n\n

\u0130\u015fte, Marx Kapitalist ekonomik s\u00fcrecin \u00e7e\u015fitli ve\u00e7helerini, daima birbirleri ile ili\u015fkili bir b\u00fct\u00fcnsellik i\u00e7inde, g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcnden dolay\u0131, sermayeyi<\/em> \u201cb\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn sanatsal zirvesi\u201d olarak tan\u0131mlar. B\u00fct\u00fcnsellik perspektifi, sadece Kapital eserinde <\/em>de\u011fil Marx\u2019\u0131n b\u00fct\u00fcn di\u011fer \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda da g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. 1857-1858 Elyazmalar\u0131nda <\/em>Marx \u015f\u00f6yle der: \u201cTarihi s\u00fcre\u00e7te eskilere ve gerilere do\u011fru gitti\u011fimizde, bireyin, dolay\u0131s\u0131yla ayn\u0131 zamanda da \u00fcreten bireyin, geriye gittik\u00e7e daha fazla ba\u011f\u0131ml\u0131 oldu\u011fu ve daha b\u00fcy\u00fck bir b\u00fct\u00fcn\u00fcn par\u00e7as\u0131 (ait) oldu\u011fu g\u00f6ze \u00e7arpar.\u201d 5\/5<\/sup><\/p>\n\n\n\n

\u00dcretimin \u00f6znesi, yani toplumsal \u00f6zne daima \u201c\u00dcretimin \u00e7e\u015fitli sekt\u00f6rleri i\u00e7inde – daha geni\u015f ya da dar bir b\u00fct\u00fcnsellik g\u00f6steren \u2013 faaliyet i\u00e7indedir\u2026 \u00dcretimin b\u00fct\u00fcnselli\u011fi.\u201d[3]<\/sup><\/a>[6]<\/sup><\/p>\n\n\n\n

Ekonomi Politi\u011fin Ele\u015ftirisine Katk\u0131\u2019n\u0131n \u00d6ns\u00f6z\u2019\u00fcn<\/em>de Marx y\u00f6ntemini \u00e7ok daha a\u00e7\u0131k bir ifadeyle tan\u0131ml\u0131yordu : \u201cEn genel soyutlamalar b\u00f6ylece… Sadece en yayg\u0131n ve s\u0131kl\u0131kta olan somut olgular ve s\u00fcre\u00e7ler b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc \u00fczerinde \u00fcretilebilir, bir olgunun veya s\u00fcrecin b\u00fct\u00fcnl\u00fck i\u00e7indeki bir\u00e7ok s\u00fcre\u00e7le -veya t\u00fcm s\u00fcre\u00e7lerle – ortak karakterler ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 durumda\u2026 \u00d6yle ki bu durumda bu olgu ya da s\u00fcre\u00e7 art\u0131k t\u00fcm\u00fcyle tekil \u00f6zelli\u011fi ile alg\u0131lanamaz olur\u201d 7\/7<\/p>\n\n\n\n

 \u201cSomutun somut olmas\u0131n\u0131n nedeni, somutun bir\u00e7ok belirlenmenin sentezi olmas\u0131ndand\u0131r, b\u00f6ylece o \u00e7e\u015fitlili\u011fin b\u00fct\u00fcnselli\u011fidir.\u201d Burada, bu ba\u011flamda, \u00f6zel formlar\u0131 a\u015fmak ve somuta dayal\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnme y\u00f6ntemi, sadece ve sadece b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn par\u00e7alara \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc anlam\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131r. Marx, \u201cb\u00fct\u00fcnsellik\u201d s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc \u00e7ok yerde do\u011frudan do\u011fruya kullanmam\u0131\u015ft\u0131, kan\u0131mca buna ra\u011fmen o pek \u00e7ok \u00f6nermesini asl\u0131nda bu kategoriyi merkeze alarak geli\u015ftirmi\u015fti.<\/p>\n\n\n\n

B\u00fct\u00fcnsellik prensibi, gen\u00e7 Marx\u2019tan ya\u015fl\u0131 Marx\u2019a uzanan s\u00fcre\u00e7te onun de\u011fi\u015fmeyen \u00e7izgisiydi. Lukacs, Marksizm\u2019in \u00f6z\u00fcn\u00fc onun y\u00f6ntemi ve Marksist y\u00f6ntemin \u00f6z\u00fcn\u00fcn de b\u00fct\u00fcnsellik prensibi oldu\u011funa inand\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, o, b\u00fct\u00fcnsellik prensibini Marksizmin tamam\u0131n\u0131n \u00f6z\u00fc olarak d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc. Lukacs, \u015fu \u00fcnl\u00fc ifadeyi kullan\u0131yordu \u201cOrtodoks Marksizm bu y\u00fczden, Marx\u2019\u0131n ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n\u0131n sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n sorgulanmaks\u0131z\u0131n kabul\u00fcn\u00fc onaylamaz, Ortodoks Marksizm \u015fu ya da bu teze \u201cinan\u00e7\u201d da \u2018kutsal\u2019 kitap yorumu da de\u011fildir. Tersine, onun ortodokslu\u011fu, bilhassa y\u00f6nteme ili\u015fkindir. \u201c4\/9.<\/p>\n\n\n\n

Lukacs ve Korsch b\u00fct\u00fcnselli\u011fin proletaryan\u0131n s\u0131n\u0131f bilincinin temel i\u00e7eri\u011fi oldu\u011funu vurgulam\u0131\u015flard\u0131.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Onlar, proletaryan\u0131n s\u0131n\u0131f bilincinin \u2013tarihin geli\u015fmesinde – b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde belirleyici olan rol\u00fcn\u00fc vurgulam\u0131\u015flard\u0131. S\u0131n\u0131f bilincinin temel i\u00e7eri\u011fini b\u00fct\u00fcnsellik tutkusunu koruyarak, b\u00fct\u00fcnselli\u011fi kucaklamak- ve bu tutku i\u00e7in m\u00fccadele- idi. Proletaryan\u0131n s\u0131n\u0131f bilinci, s\u0131n\u0131f\u0131n kendi tarihsel konumunu hissetmesi ve bunu bilince d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmesiydi. Proletaryan\u0131n s\u0131n\u0131f bilinci ile kendi tarihsel pozisyonunu hissetmesi aras\u0131nda i\u00e7sel bir ili\u015fki bulunuyordu.<\/p>\n\n\n\n

S\u0131n\u0131f bilinci, ne<\/strong> s\u0131n\u0131f\u0131 olu\u015fturan tek tek bireylerin hissettiklerinin ve d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcklerinin toplam\u0131 ne de<\/strong> bunlar\u0131n ortalamas\u0131 de\u011fildir. S\u0131n\u0131f bilinci, \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n g\u00fcnl\u00fck ya\u015famlar\u0131ndaki psikolojik bilin\u00e7ten tamam\u0131yla farkl\u0131d\u0131r, s\u0131n\u0131f bilinci sadece ve sadece b\u00fct\u00fcnselli\u011fe tutku ile <\/strong>ger\u00e7ekle\u015febilir. B\u00f6ylece, Lukacs ve Korsch, proletaryan\u0131n tarihsel konumu tezini, proletaryan\u0131n s\u0131n\u0131f bilincinin ya\u015famsal \u00f6nemi tezi ile de\u011fi\u015ftirmi\u015flerdi.<\/p>\n\n\n\n

Onlar bu tezi -proletaryan\u0131n s\u0131n\u0131f bilinci- daha da ileri bir d\u00fczleme y\u00fckselterek, proletaryan\u0131n b\u00fct\u00fcnselli\u011fi kavrama arzusundaki kararl\u0131l\u0131k olarak g\u00fc\u00e7lendirmi\u015flerdi. Onlara g\u00f6re, proletarya ile burjuvazi ve di\u011fer s\u0131n\u0131flar\u0131n s\u0131n\u0131f bilin\u00e7leri aras\u0131ndaki fark, proletaryan\u0131n b\u00fct\u00fcnselli\u011fi kavramas\u0131yd\u0131. Sadece ve sadece proletarya b\u00fct\u00fcnselli\u011fe ili\u015fkin bir s\u0131n\u0131f bilincine sahip olabilirdi. Sadece ve sadece proletarya bu temele dayanarak<\/strong>, kendi varolu\u015funun ve geli\u015fiminin haklar\u0131n\u0131 elde etmeye y\u00f6nelik m\u00fccadeleye etti\u011fi ve d\u00fcnyay\u0131 de\u011fi\u015ftirmeye \u00e7abalad\u0131\u011f\u0131nda, tarihin geli\u015fmesi de kendisi i\u00e7in olan \u015feyin geli\u015fme s\u00fcrecinden, kendi-bilin\u00e7lili\u011fi ile ilerleyen bir s\u00fcrece d\u00f6n\u00fc\u015fecektir. Proletaryan\u0131n kendi-bilincinin uyanmas\u0131 ve b\u00fct\u00fcnselli\u011fin ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi, ayn\u0131 tarihsel geli\u015fim s\u00fcrecinin farkl\u0131 y\u00f6nleridir. Peki, onlara g\u00f6re neden bu b\u00fct\u00fcnsellik ilkesi sadece ve sonal olarak proletarya taraf\u0131ndan kavranabilirdi?<\/p>\n\n\n\n

Lukacs\u2019\u0131n bu soruya yan\u0131t\u0131, proletaryan\u0131n d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn toplumsal b\u00fct\u00fcnselli\u011fi g\u00f6rebilece\u011fi fikridir. \u201cTarihsel materyalizmin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131yla beraber, \u2018proletaryan\u0131n kurtulu\u015fu i\u00e7in ko\u015fullar\u0131n\u2019 teorisi ve ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r ve ger\u00e7ekli\u011fin, sosyal d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn toplam s\u00fcreci olarak kavranmas\u0131na ili\u015fkin doktrin ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Proletarya i\u00e7in kendi s\u0131n\u0131f durumunun toplam bilgisini elde etmek, ya\u015famsal bir gereksinim -bir \u00f6l\u00fcm-kal\u0131m sorunu -haline gelmi\u015ftir ve proletaryan\u0131n s\u0131n\u0131f konumu ancak ve ancak t\u00fcm toplumun durumu kavrand\u0131\u011f\u0131nda geli\u015fkin bir kapsama ula\u015fabilirdi ve bu kavray\u0131\u015f tarz\u0131 onun eylemleri i\u00e7in vazge\u00e7ilmez hale gelmi\u015fti, i\u015fte tam da bu nedenlerden dolay\u0131 proletaryan\u0131n toplumun b\u00fct\u00fcnselli\u011fini g\u00f6rebilme ko\u015fullar\u0131 ortaya \u00e7\u0131kabilmi\u015fti.\u201d[4]<\/sup><\/a>[10]<\/sup> \u015e\u00fcphesiz, Lukacs\u2019\u0131n buradaki analizleri do\u011frudur. Tam da Lukacs\u2019\u0131n s\u00f6yledi\u011fi gibi, diyalekti\u011fi kavramak ve tarihi b\u00fct\u00fcnl\u00fckl\u00fc anlamak, proletaryada i\u00e7kin olan bir \u015feydir ve proletaryan\u0131n temel talebidir. Proletarya, d\u00fcnyay\u0131 de\u011fi\u015ftirmenin tad\u0131n\u0131 ve ruhunu ve kendisini kurtaracak olan\u0131n sadece kendisi oldu\u011funu kavrad\u0131\u011f\u0131nda fark\u0131na vard\u0131\u011f\u0131nda, b\u00fct\u00fcnsellik tutkusu do\u011fal olarak v\u00fccut bulur.<\/p>\n\n\n\n

Lukacs ve Korsch \u015feyle\u015fmi\u015f (reified) bilin\u00e7 kavram\u0131n\u0131, b\u00fct\u00fcnsellik bilincinin kar\u015f\u0131t\u0131 olan bir kavram olarak ele\u015ftirmi\u015flerdi <\/strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Onlar tarihin b\u00fct\u00fcnselli\u011fe ula\u015fmak i\u00e7in proletaryaya ihtiya\u00e7 duydu\u011funu, fakat ger\u00e7ekte proletaryan\u0131n bu tarz bir bilince sahip olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015flerdi.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Peki, bunun nedeni neydi? Lukacs, proletaryan\u0131n b\u00fct\u00fcnselli\u011fi kavramas\u0131n\u0131 engelleyen \u015feyin kapitalist toplumdaki \u015feyle\u015fme olgusu oldu\u011funa i\u015faret ediyordu.<\/p>\n\n\n\n

Lukacs, \u015feyle\u015fme teorisini, Marx\u2019\u0131n Kapital\u2019<\/em>de inceledi\u011fi meta feti\u015fizmi kavram\u0131ndan geli\u015ftirmi\u015fti. Lukacs\u2019a g\u00f6re, \u015feyle\u015fme \u015fuydu: \u201c\u2026bir insan\u0131n kendi eylemi ve kendi eme\u011fi, ona nesnel bir \u015fey ve ondan ba\u011f\u0131ms\u0131z bir s\u00fcre\u00e7 haline gelir, bunlar onu kontrol eden – insana yabanc\u0131 – \u00f6zerk bir ger\u00e7eklik kazan\u0131r\u201d[5]<\/sup><\/a>[11]<\/sup> Buradan da g\u00f6r\u00fclece\u011fi gibi, \u015feyle\u015fme kavram\u0131n\u0131n anlam\u0131, yabanc\u0131la\u015fma kavram\u0131na yak\u0131nd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Lukacs \u015feyle\u015fme olgusunu a\u00e7\u0131klarken, \u015feyle\u015fmeyi b\u00fct\u00fcnselli\u011fin z\u0131tt\u0131 olarak tarif etmi\u015fti. \u015eeyle\u015fmenin b\u00fct\u00fcnselli\u011fi tahrip etti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015ft\u00fc. Hegel\u2019in Tin\u2019in Fenomolojisinde<\/em>\u2019de kulland\u0131\u011f\u0131 evrensel varl\u0131\u011f\u0131n toplumsal yabanc\u0131la\u015fman\u0131n erken evrelerinde ayr\u0131 atom zerreleri gibi b\u00f6l\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc fikrini \u00f6d\u00fcn\u00e7 alan, Lukacs kapitalist sanayi \u00fcretiminin en ciddi sonucunun \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n atomizasyonu oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015ft\u00fc.<\/p>\n\n\n\n

Y\u00fcksek d\u00fczeyde rasyonelle\u015ftirilmi\u015f sanayi \u00fcretiminde, \u00fcretim nesnelerinin bir\u00e7ok b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015f par\u00e7alardan olu\u015fmas\u0131 ve \u00fcretimin \u00f6zneleri de bir\u00e7ok par\u00e7aya b\u00f6l\u00fcnmektedir. \u00c7al\u0131\u015fanlar sanayinin mekanik sistemine yedeklenmi\u015f par\u00e7alar – yal\u0131t\u0131lm\u0131\u015f, soyut atomlar – haline gelmi\u015flerdir.<\/p>\n\n\n\n

Bu etki, i\u015f\u00e7ilerin ruhlar\u0131na kadar derinle\u015fir. Ve bu da \u00e7al\u0131\u015fanlarda bir \u00e7e\u015fit (reified) \u015f<\/strong>eyle\u015fmi\u015f bilin\u00e7 do\u011furur. Proletaryan\u0131n bilinci sadece bu tarz bir \u015feyle\u015fmi\u015f bilince teslim oldu\u011funda, asla toplumsal geli\u015fime dair b\u00fct\u00fcnsel e\u011filimleri g\u00f6remiyordu ve sonu\u00e7 olarak proletarya ancak ve ancak sadece k\u0131smi ve k\u00fc\u00e7\u00fck yararlar i\u00e7in m\u00fccadeleye y\u00f6nelebilirdi. Lukacs do\u011fa bilimlerindeki pozitif y\u00f6ntemi de kapitalist toplumdaki \u015feyle\u015fmi\u015f bilincin temel bir belirimi olarak g\u00f6r\u00fcyordu. Ona g\u00f6re do\u011fa bilimlerinin pozitif metodu, \u201colgulara tap\u0131nma\u201d \u015feklinde bir metottur. B\u00fct\u00fcnselli\u011fin bilincine olgulardan yola \u00e7\u0131karak varamay\u0131z, \u00e7\u00fcnk\u00fc bu y\u00f6ntem sadece bize olgular\u0131 tecrit edilmi\u015f, yal\u0131t\u0131k ve \u00f6zel halleri ile sunar. Bu y\u00f6nteme dayal\u0131 inceleme sonucunda \u00f6zne sadece ve sadece -uyku sersemli\u011fi halindeki gibi- yal\u0131t\u0131k nesnelerle y\u00fcz y\u00fcze gelir ve \u00f6zne ve nesnenin birli\u011finin (\u00f6zde\u015fli\u011finin) b\u00fct\u00fcnselli\u011fini g\u00f6remez. Lukacs, kapitalist toplumun, kontrol ve egemenli\u011fini tam da bu \u201cbilimsel y\u00f6ntemle\u201d s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcne inan\u0131r. B\u00fct\u00fcn toplum, ebedi bir do\u011fa kural\u0131 do\u011frultusunda i\u015fleyen – rasyonelle\u015ftirilmi\u015f ve sistemli hale getirilmi\u015f bir yap\u0131ya d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. \u0130nsanlar bu yap\u0131ya sadece uyarlan\u0131rlar ama onu a\u015famazlar. B\u00f6ylece bu par\u00e7alanm\u0131\u015f sisteme batarlar ve ondan kendilerini kurtaramazlar. Burada Lukacs sadece b\u00fct\u00fcnsellik bilincinin kar\u015f\u0131t\u0131 olarak, \u015feyle\u015fmi\u015f bilincin temel g\u00f6r\u00fcn\u00fcmlerini do\u011fru analiz etmekle kalmad\u0131 ama ayn\u0131 zamanda \u015feyle\u015fmenin olu\u015fum s\u00fcrecini ve \u015feyle\u015fmi\u015f bilincin tahribat\u0131na da i\u015faret etmi\u015fti.<\/p>\n\n\n\n

Yukar\u0131daki \u00fc\u00e7 yan, Lukacs ve Korsch\u2019un b\u00fct\u00fcnsellik teorisinin temel noktalar\u0131n\u0131 olu\u015fturmaktad\u0131r. Pek \u00e7ok ara\u015ft\u0131rmac\u0131n\u0131n i\u015faret etti\u011fi gibi, bu \u00fc\u00e7 teori Hegel\u2019in felsefesinden derin bi\u00e7imde etkilenmi\u015fti ve Marksizmi Hegelci bir tarzda yorumlama e\u011filimi vard\u0131r. Ancak bu teori Marksizm\u2019in i\u00e7eri\u011findeki \u00f6nemli bir yan\u0131 – b\u00fct\u00fcnsellik bilincini- a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in —- her zaman \u00fcst\u00fc \u00f6rt\u00fclen b\u00fct\u00fcnsellik prensibini ve proletaryan\u0131n s\u0131n\u0131f bilincinin merkezi i\u00e7eri\u011fini a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 —- \u00fczerinde durulmal\u0131 ve y\u00fcksek \u00f6vg\u00fcye de\u011fer bulunmal\u0131d\u0131r. Lukacs ve Korsch\u2019un \u00f6nermelerinde yans\u0131yan, b\u00fct\u00fcnsellik bilincini canland\u0131rma ve bunu devrimi yeniden canland\u0131rman\u0131n zorunlu bir yolu olarak ele alma \u00e7abalar\u0131n\u0131n olduk\u00e7a sa\u011flam g\u00f6r\u00fc\u015fler oldu\u011funu g\u00f6rebiliyoruz.<\/p>\n\n\n\n

B\u00f6l\u00fcm II.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

B\u00dcT\u00dcNSELL\u0130K VE TAR\u0130HESELL\u0130K <\/strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Lukacs ve Korsch hem teoriysen, hem de pratik\u00e7ilerdi. B\u00fct\u00fcnsellik teorisi \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 asla teori seviyesinde kalmayacakt\u0131. B\u00fct\u00fcnsellik teorisini, prati\u011fin gereksinimleri i\u00e7in incelediler ve bu teoriyi nas\u0131l pratik hale getirebiliriz \u00fczerinde odakland\u0131lar. Lukacs bir yerde \u015f\u00f6yle yaz\u0131yordu: \u201cB\u00fct\u00fcnselli\u011fin bu t\u00fcr diyalektik kavran\u0131\u015f\u0131, kendisiyle ger\u00e7eklik aras\u0131na epeyce mesafe koymu\u015f gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor, ger\u00e7ekli\u011fi olduk\u00e7a \u2018anti-bilimsel\u2019 kuruyor gibi geliyor. Ama ger\u00e7ekli\u011fi anlama ve yeniden \u00fcretme kapasitesine sahip tek metot da bu.\u201d [6]<\/sup><\/a>[12] <\/sup>Lukacs ve Korsch b\u00fct\u00fcnsellik prensibini, \u201canlaman\u0131n ve yeniden \u00fcretmenin\u201d tek metodu olarak uygulad\u0131lar. Bize daha \u00f6nemli bir esin kayna\u011f\u0131 olan \u015fey, onlar\u0131n ger\u00e7ekli\u011fi b\u00fct\u00fcnsellik y\u00f6ntemiyle kavrama ve a\u00e7\u0131klama \u00e7abalar\u0131 bu temele dayand\u0131rd\u0131klar\u0131 devrimci pratik tutkular\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Lukacs ve Korsch bug\u00fcn\u00fcn g\u00f6revleri ile uzun vadeli ama\u00e7lar\u0131 birle\u015ftirmemiz gere\u011fini ve g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 tarihsel b\u00fct\u00fcnsellik i\u00e7inde kavrama \u00e7abas\u0131n\u0131 savundular<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Onlar b\u00fct\u00fcnselli\u011fin pek \u00e7ok y\u00f6n\u00fcn\u00fc incelemi\u015flerdir. Ama en fazla b\u00fct\u00fcnselli\u011fin tarihsel boyutu<\/strong> \u00fczerinde durmu\u015flard\u0131r. B\u00fct\u00fcnsellik prensibinin esas \u00f6z\u00fcn\u00fcn tarihsellik<\/strong> oldu\u011funu vurgulad\u0131lar. S\u00f6z konusu tarihsellik kavram\u0131, b\u00fct\u00fcn insan faaliyetlerinin belirli bir tarihsel ba\u011flam i\u00e7inde yer ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve b\u00f6ylece bug\u00fcnk\u00fc insan faaliyetlerini anlamak i\u00e7in, bunlar\u0131 tarihsel b\u00fct\u00fcnsellik i\u00e7ine koymam\u0131z gerekti\u011fi fikridir. Bu prensip kendisini i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u2013\u00e7a\u011fda- ortaya koyar. Bunun anlam\u0131, her bir g\u00fcncel u\u011fra\u011f\u0131, tarihsel b\u00fct\u00fcnsellik olarak kavramam\u0131z gerekti\u011fidir. G\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn u\u011fra\u011f\u0131 hem tarihsel zincirde bir halka, hem de ge\u00e7mi\u015fin b\u00fct\u00fcn deneyimini kapsayan bir and\u0131r, hem de bug\u00fcnden ba\u015flayarak gelece\u011fe uzanan- gelecek \u00e7er\u00e7evesidir. B\u00fct\u00fcnsellik prensibi, bug\u00fcn ile tarih aras\u0131ndaki diyalektik ili\u015fkiyi kavramada anahtard\u0131r. Lukacs, \u015funa i\u015faret ediyordu: \u201cHerhangi bir incelemede – bir \u00e7a\u011f veya da \u00f6zel bir konu – tarihsel s\u00fcrece b\u00fct\u00fcnsel-birle\u015fik bir yakla\u015f\u0131m sorunundan ka\u00e7\u0131namay\u0131z. B\u00fct\u00fcnselli\u011fin diyalektik bak\u0131\u015f\u0131n\u0131n kritik \u00f6nemi burada ortaya \u00e7\u0131kar .\u201d[7]<\/sup><\/a>[13]<\/sup> \u201cherhangi bir tart\u0131\u015fmada da, diyalektik y\u00f6ntem daima ayn\u0131 sorunla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya gelir: tarihsel s\u00fcrecin toplam-b\u00fct\u00fcnsellik i\u00e7indeki bilgisi.\u201d [8]<\/sup><\/a>[14] <\/sup>Lukacs ve Korsch\u2019a g\u00f6re, bug\u00fcn\u00fc ve tarihi birle\u015ftirme metodu, tam da proletaryan\u0131n tarihsel b\u00fct\u00fcnselli\u011fi kavrama metodudur ve bu ayn\u0131 zamanda yabanc\u0131la\u015fma ve bu yabanc\u0131la\u015fman\u0131n a\u015f\u0131lmas\u0131 metodudur.<\/p>\n\n\n\n

Onlar, sadece proletaryan\u0131n tarih sahnesindeki yerini almas\u0131ndan sonra tarihin ger\u00e7ek anlamda bir ger\u00e7ekli\u011fe kavu\u015fabilece\u011fini savundular. Ba\u015fka bir deyi\u015fle, proletaryan\u0131n temel misyonu toplumsal geli\u015fmeyi kavramak ve toplumsal geli\u015fmeye tarihsel perspektiften hareket ederek \u00f6nderlik etmektir. Proletaryan\u0131n s\u0131n\u0131f bilincinin en \u00f6nemli g\u00f6stergesi, sadece bug\u00fcnden yola \u00e7\u0131kan bir kavray\u0131\u015f de\u011fil, ayn\u0131 zamanda gelecekten de yola \u00e7\u0131kan bir kavray\u0131\u015f olmas\u0131d\u0131r. \u0130nsan\u0131n g\u00fcncel faaliyetlerini nas\u0131l anlamak gerekti\u011fi konusunda, Marks\u2019\u0131n \u00fcnl\u00fc bir \u00f6nermesi \u015f\u00f6yle diyordu : \u201c \u0130nsano\u011flunun t\u00fcrsel-varl\u0131k olarak, kendisine ili\u015fkin, ger\u00e7ek, aktif y\u00f6nelimi<\/em><\/strong>, ya da ger\u00e7ek bir t\u00fcrsel-varl\u0131k olarak (yani insan olarak) kendini ortaya koymas\u0131, sadece ve sadece ger\u00e7ekten kendi t\u00fcrsel yeteneklerini ve g\u00fc\u00e7lerini ortaya koyabilirse \u2013m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr; bu da ancak ve ancak t\u00fcm insanl\u0131\u011f\u0131n ortakla\u015fa eylemi ile \u2013 ancak ve ancak tarihin bir sonucu olarak (\u00c7.N \u00fcr\u00fcn\u00fc ) m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr \u201d [9]<\/sup><\/a>[15]<\/sup> . G\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fc, tarihsel b\u00fct\u00fcnsellik i\u00e7inde kavramay\u0131 \u00f6neren Lukacs ve Korsch\u2019un, Marks\u2019\u0131n bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131 miras ald\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. Lukacs a\u00e7\u0131k\u00e7a \u015f\u00f6yle yaz\u0131yordu : \u201cMarksist Ortodoks yakla\u015f\u0131m gelene\u011fin gardiyanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yapmaz, \u015fimdiki zaman\u0131n acil g\u00f6revleri ile tarihsel s\u00fcrecin b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn g\u00f6revleri aras\u0131ndaki ili\u015fkiyi kollayan \u2013 bu a\u00e7\u0131dan o sonsuza kadar uyan\u0131kl\u0131\u011f\u0131 koruyan bir kahindir.\u201d[10]<\/sup><\/a>[16]<\/sup><\/p>\n\n\n\n

Bug\u00fcn \u00f6zellikle, \u00c7in halk\u0131 i\u00e7in, g\u00fcn\u00fcn \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131yla uzun vadeli ama\u00e7lar aras\u0131nda ili\u015fki kurabilmek \u00e7ok \u00f6nemlidir. Biz \u015fu an, sosyalizmin ba\u015flang\u0131\u00e7 a\u015famas\u0131n\u0131 ya\u015f\u0131yoruz, bu nedenle sadece bu a\u015famayla uyumlu \u015feyleri yapabiliriz. Mesele \u015fu ki, bug\u00fcn\u00fcn g\u00f6revleriyle u\u011fra\u015f\u0131rken, asla bug\u00fcn\u00fcn g\u00f6revlerini Marks\u2019\u0131n hem proletarya, hem de t\u00fcm insanl\u0131k i\u00e7in i\u015faret etti\u011fi nihai hedeflerden koparamay\u0131z. Devrimci ger\u00e7ek\u00e7ili\u011fi, devrimci idealizmle birle\u015ftirmeliyiz. Tam da Lukacs\u2019\u0131n i\u015faret etti\u011fi gibi, proletaryan\u0131n nihai hedefi, ne proletarya i\u00e7in bir yerlerde olan ve bekleyerek ula\u015f\u0131lacak bir cennet, ne de g\u00fcnl\u00fck ya\u015fam\u0131n yo\u011fun m\u00fccadeleleri i\u00e7inde unutulabilecek; sadece ve sadece Pazar g\u00fcnleri kilise vaazlar\u0131nda hat\u0131rlanabilecek olan bir resimdir. Proletaryan\u0131n nihai hedefi, tarihsel b\u00fct\u00fcnsellikle ba\u011flant\u0131l\u0131 ve daima b\u00fct\u00fcnsel sosyal geli\u015fmeye n\u00fcfuz eden bir karakter g\u00f6sterir. \u201cBu nihai hedef, geli\u015fme s\u00fcrecine kar\u015f\u0131tl\u0131k i\u00e7inde olan soyut bir ideal de\u011fil ama hakikatin ve ger\u00e7ekli\u011fin bir y\u00f6n\u00fcd\u00fcr. Bu, ula\u015f\u0131lm\u0131\u015f bulunulan her bir a\u015faman\u0131n somut anlam\u0131 ve somut u\u011fra\u011f\u0131n entegre (b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc olu\u015fturan, gerekli) bir par\u00e7as\u0131d\u0131r\u201d<\/strong>[11]<\/sup><\/strong><\/sup><\/strong><\/a>[17]<\/sup><\/strong> <\/strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n

E\u011fer kom\u00fcnist devrimciler bunu kavrarlarsa, bu bak\u0131\u015ftan hareket ederek ba\u015far\u0131l\u0131 bir bi\u00e7imde mevcut g\u00fcn\u00fcn ola\u011fan \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 tarihsel b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn sadece bir y\u00f6n\u00fc olarak ele alabilirler ve ba\u015far\u0131l\u0131 bir bi\u00e7imde g\u00fcn\u00fcn ola\u011fan \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 ile uzun vadeli hedefler aras\u0131ndaki yak\u0131n ili\u015fkiyi do\u011fru tan\u0131mlayarak, b\u00f6ylece bug\u00fcnk\u00fc \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 anlaml\u0131 k\u0131lmada iyi durumda olacaklard\u0131r. G\u00f6r\u00fcn\u00fcm a\u00e7\u0131s\u0131ndan bak\u0131l\u0131rsa, bug\u00fcn bizim \u00c7in\u2019de yapmakta olduklar\u0131m\u0131zla, bat\u0131l\u0131 Kapitalist \u00fclkelerde yap\u0131lmakta olan aras\u0131nda olduk\u00e7a az say\u0131da farklarg\u00f6ze \u00e7arpar.<\/strong> <\/strong>Fakat bizim net bir y\u00f6nelimimiz ve nihai hedefe do\u011fru bir e\u011filimimiz olmas\u0131 anlam\u0131nda bir \u00e7abam\u0131z oldu\u011fundan dolay\u0131, \u015fu an yapmakta oldu\u011fumuz \u015feyler, bizim i\u00e7in \u00e7ok y\u00fcksek bir anlam\/de\u011fer ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Bizim \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz tam da bu uzun vadeli y\u00f6nelimdir, Lukacs ve Korsch\u2019un s\u00f6yledi\u011fi gibi bu bizim b\u00fct\u00fcnsellik bilinci ile elde etti\u011fimiz bir \u015feydir; bu, proleter s\u0131n\u0131f bilincinin \u00f6z\u00fc olan — b\u00fct\u00fcnsellik bilincidir– \u015feydir.<\/p>\n\n\n\n

Lukacs ve Korsch toplumun t\u00fcm y\u00f6nlerini organik bir b\u00fct\u00fcnl\u00fck olarak ele almam\u0131z gerekti\u011fini ve ger\u00e7ekli\u011fi \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc\/kapsaml\u0131 olarak de\u011fi\u015ftirmemiz gerekti\u011fini savundular.<\/strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Onlar, tarihin dikey boyutunda, ge\u00e7mi\u015fi, bug\u00fcn\u00fc ve gelece\u011fi b\u00fct\u00fcnle\u015ftirmemiz gerekti\u011fini ve her tarihsel u\u011fra\u011f\u0131 tarihsel b\u00fct\u00fcnsellik i\u00e7ine kavramam\u0131z gerekti\u011fini savundular. Toplumun yatay boyutunda ise, toplumun b\u00fct\u00fcn y\u00f6nlerini bir b\u00fct\u00fcnsellik i\u00e7inde b\u00fct\u00fcnle\u015ftirmemiz ve ger\u00e7eklik i\u00e7inde kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z her \u201cnokta\u201d<\/strong>y\u0131, b\u00fct\u00fcn bir toplumsal \u201cy\u00fczey\u201d<\/strong> i\u00e7inde analiz etmemiz gerekti\u011fini savundular.<\/p>\n\n\n\n

Lukacs b\u00fct\u00fcnselli\u011fin daima par\u00e7alar\u0131n b\u00fct\u00fcnselli\u011fi oldu\u011funu vurgulad\u0131. Par\u00e7alar\u0131n kavranmas\u0131 izole edilmi\u015f atomlar olarak de\u011fil, sadece ve sadece her bir par\u00e7an\u0131n daima – yak\u0131n ili\u015fki halinde oldu\u011fu – bir sistem i\u00e7inde oldu\u011funun d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmesi ile ba\u015far\u0131labilir. Olgular\u0131 – sadece ve sadece – sosyal ya\u015fam\u0131n b\u00fct\u00fcnselli\u011fi i\u00e7indeki kavrad\u0131\u011f\u0131m\u0131zda ve sosyal ya\u015famdaki yal\u0131t\u0131k g\u00f6r\u00fcnen olgular\u0131, tarihsel s\u00fcrecin y\u00f6nleri olarak anlad\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, nesnel ger\u00e7eklik, tabii bir bi\u00e7imde ortaya \u00e7\u0131kar\u0131labilecektir. Lukacs bunu \u015f\u00f6yle ifade ediyordu : \u201cSosyal ya\u015fam\u0131n yal\u0131t\u0131k olgular\u0131n\u0131 -sadece ve sadece- tarihsel geli\u015fimin y\u00f6nleri olarak g\u00f6ren bir ba\u011flam i\u00e7inde ele alarak ve bu olgular\u0131 bir b\u00fct\u00fcnsellik i\u00e7inde entegre ederek, olgular hakk\u0131ndaki bilgimizi, hakikatin bilgisine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrebilme umudunu besleyebiliriz \u201d 9[18]<\/sup> .<\/p>\n\n\n\n

B\u00fct\u00fcnsellik ilkesi, insanl\u0131\u011f\u0131n toplumsal ya\u015fam\u0131n\u0131, b\u00fct\u00fcnl\u00fckl\u00fc ve kapsaml\u0131 olarak ele almak ve toplumu a\u00e7\u0131klamak i\u00e7in saf do\u011fasal \u00f6\u011feler kullanmaya kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmak anlam\u0131na gelir. \u201cDolay\u0131s\u0131yla, ger\u00e7ekli\u011fi y\u00f6neten kategori somut b\u00fct\u00fcnselliktir<\/strong>. 10[19]<\/sup><\/p>\n\n\n\n

Somut b\u00fct\u00fcnsellik kavram\u0131n\u0131n ileri s\u00fcr\u00fclmesi Hegel diyalekti\u011finin Marksist felsefe taraf\u0131ndan d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesinin a\u00e7\u0131k bir sonucudur. Marx, Hegel diyalekti\u011fini yarat\u0131c\u0131 bi\u00e7imde ger\u00e7ek<\/em><\/strong> toplumu<\/em><\/strong> analiz etmek i\u00e7in kullanm\u0131\u015f ve Hegel\u2019in soyut b\u00fct\u00fcnselli\u011fini, cennetten yery\u00fcz\u00fcne indirerek somut b\u00fct\u00fcnselli\u011fe d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. Marx\u2019a g\u00f6re b\u00fct\u00fcnsellik, -sadece – kapitalist toplumun tarihsel s\u00fcrecinin ger\u00e7ekle\u015fmesinde kendisini g\u00f6stermez, ayn\u0131 zamanda kapitalist toplumdaki \u00fcretim ili\u015fkilerinin organik b\u00fct\u00fcnselli\u011finin ger\u00e7ekle\u015fmesi olarak da kendisini g\u00f6sterir.<\/p>\n\n\n\n

Korsch, \u00f6zellikle bu noktay\u0131 inceleyerek ve \u201cger\u00e7eklik\u201d veya da \u201ctoplum\u201dun \u00fc\u00e7 y\u00f6nden olu\u015ftu\u011funu savunmu\u015ftu. Korsch\u2019a g\u00f6re bunlardan birincisi \u201cekonomik\u201d aland\u0131r, ger\u00e7ek nesnel olan ve ideolojik olmayan ger\u00e7eklik bu aland\u0131r. \u0130kincisi \u201chukuk ve devlet alan\u0131d\u0131r\u201d Bu alan b\u00fct\u00fcn\u00fcyle ger\u00e7ek de\u011fildir, \u00e7\u00fcnk\u00fc ideolojilerle kaplanm\u0131\u015ft\u0131r. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc alan ise \u201csaf ideoloji\u201d alan\u0131d\u0131r. Genelleme yaparsak, bu \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc alan ne nesnel, ne de ger\u00e7ektir. Toplumsal hayat\u0131n bir t\u00fcr \u00e7arp\u0131k yans\u0131mas\u0131d\u0131r. Korsch\u2019un vurgusu: b\u00fct\u00fcnsellik teorisine g\u00f6re bu \u00fc\u00e7 y\u00f6n, birbirleriyle pek \u00e7ok y\u00f6nden ili\u015fkilidirler ve organik bir b\u00fct\u00fcn-l\u00fck olu\u015ftururlar. Korsch\u2019un amac\u0131, tam da bu organik b\u00fct\u00fcn\u00fcn i\u00e7sel-i\u00e7eriksel ili\u015fkilerini tan\u0131mlamakt\u0131r. Baz\u0131 ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar Korsch\u2019un Marksizm ve Felsefe <\/em>adl\u0131 eserini\u015f\u00f6yle de\u011ferlendirmektedirler: \u201c Bu \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n temel varsay\u0131m\u0131, toplumu bir b\u00fct\u00fcnl\u00fck olarak ele almakt\u0131r ve bu b\u00f6l\u00fcnmez b\u00fct\u00fcnl\u00fck i\u00e7inde her bir \u00f6\u011fe, di\u011ferlerinin t\u00fcm\u00fcne dayan\u0131r ve yans\u0131t\u0131r.[12]<\/sup><\/a>[20] .<\/sup><\/p>\n\n\n\n

Toplumun b\u00fct\u00fcnsel kavray\u0131\u015f\u0131na dayanarak, Lukacs ve Korsch \u00fcnl\u00fc teorileri olan \u201cb\u00fct\u00fcnsel (total) devrim\u201d teorisini ortaya att\u0131lar. Onlara g\u00f6re, Marks\u2019\u0131n kapitalist toplum ele\u015ftirisi her zaman kapitalist toplumun b\u00fct\u00fcnsel ele\u015ftirisi olmu\u015ftu ve kapitalist toplumun d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesi de daima b\u00fct\u00fcnsel ve kapsaml\u0131 bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm olmal\u0131yd\u0131. Onlar\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne g\u00f6re, tarihin geli\u015fmesi karma\u015f\u0131k <\/strong>bir sistem oldu\u011fu i\u00e7in ve toplumun b\u00fct\u00fcn y\u00f6nleri organik bir b\u00fct\u00fcnsellik olu\u015fturdu\u011funa g\u00f6re ve kapitalist toplumda proletaryan\u0131n varolu\u015fu \u00fczerindeki hakimiyet \u00e7ok-boyutlu oldu\u011fu i\u00e7in ve burjuva diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc de bir t\u00fcr \u201ctopyek\u00fcn diktat\u00f6rl\u00fck\u201d oldu\u011funa g\u00f6re, proletaryan\u0131n burjuvaziye kar\u015f\u0131 sava\u015f\u0131m\u0131 da \u00e7ok boyutlu ve proletarya devrimi de topyek\u00fcn total bir devrim olmal\u0131yd\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Bu, proletaryan\u0131n sadece ekonomik devrim ve politik devrim de\u011fil, ayn\u0131 zamanda k\u00fclt\u00fcr ve d\u00fc\u015f\u00fcnceler alan\u0131nda da bir devrim y\u00fcr\u00fctmesi gerekti\u011fi anlam\u0131na geliyordu. Daha da \u00f6nemlisi, ekonomik devrimi s\u00fcrd\u00fcr\u00fcrken, bunu devrimin b\u00fct\u00fcn\u00fcne ba\u011flamal\u0131yd\u0131k; \u00e7\u00fcnk\u00fc bu ekonomik m\u00fccadele sadece devrimin toplam-b\u00fct\u00fcnsel gelece\u011fi\/perspektifi i\u00e7inde bir anlam kazanabilirdi. Bug\u00fcnk\u00fc \u00c7in ile benze\u015ftirirsek halihaz\u0131rda burada gerici s\u0131n\u0131flar\u0131n egemenli\u011fi ala\u015fa\u011f\u0131 edilmi\u015ftir ve biz sosyalist geli\u015fme evresinde bulunuyoruz, bug\u00fcn bizim i\u00e7in temel mesele, sosyalizmi geli\u015ftirmektir. (\u00c7.N. Gerici s\u0131n\u0131flar\u0131 ala\u015fa\u011f\u0131 etme anlam\u0131nda devrim d\u00f6nemi geride kalm\u0131\u015ft\u0131r diyor)<\/p>\n\n\n\n

Lukacs ve Korsch\u2019un b\u00fct\u00fcnsellik ilkesini toplumu incelemek i\u00e7in kullanmalar\u0131 ve toplumu t\u00fcmden\/b\u00fct\u00fcnsel bir bi\u00e7imde d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrme fikrini savunmalar\u0131 \u00c7in\u2019de bizlere, neyi geli\u015ftirece\u011fimiz konusunda ve onu nas\u0131l geli\u015ftirece\u011fimiz sorununda bizlere b\u00fcy\u00fck bir esin kayna\u011f\u0131 sunmaktad\u0131r. Halihaz\u0131rda \u00c7in\u2019deki liderler, geli\u015fimde bilimsel yol <\/strong>olarak terimlendirilen bir doktrinin aktif savunusunu yapmaktad\u0131rlar. (\u00c7N. \u00c7in\u2019de 2003\u2019ten itibaren geli\u015ftirilen egemen bir siyasi doktrin kastediliyor ) . Asl\u0131nda bu bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131, yukar\u0131daki topyek\u00fcn-birle\u015fik geli\u015fme bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131 ifade etmektedir. Bu bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 bizim, bir yandan geli\u015fmenin b\u00fct\u00fcnselli\u011fini ve \u00e7ok y\u00f6nl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc, di\u011fer yandan geli\u015fmenin i\u00e7 uyumuna ve ayn\u0131 zamanda geli\u015fmenin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fine dikkat g\u00f6stermemiz gerekti\u011fi fikirlerini i\u00e7ermektedir. Ayr\u0131ca bu kavram bug\u00fcnk\u00fc geli\u015fmeyi te\u015fvik ederken gelecekteki geli\u015fmeyi de g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurmam\u0131z\u0131 \u00f6nermektedir.<\/p>\n\n\n\n

Lukacs ve Korsch\u2019un b\u00fct\u00fcnsellik teorisini inceleyerek, bu teoriye (geli\u015fimde bilimsel yol) <\/strong>ili\u015fkin kavray\u0131\u015f\u0131m\u0131z\u0131 derinle\u015ftirmeli ve bu bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131na ba\u011fl\u0131 kalabilmek i\u00e7in \u00f6z bilincimizi g\u00fc\u00e7lendirmek i\u00e7in Lukacs ve Korsch\u2019un b\u00fct\u00fcnsellik teorisini incelemeliyiz. \u00d6zellikle de onlar\u0131n bu teoriyi toplumsal ger\u00e7ekli\u011fi analiz etmek i\u00e7in nas\u0131l kulland\u0131klar\u0131n\u0131 derinlikli bir bi\u00e7imde kavramal\u0131y\u0131z.<\/p>\n\n\n\n

Lukacs ve Korsch toplum ile bireyler aras\u0131ndaki ba\u011flant\u0131y\u0131 kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 ba\u011flant\u0131 i\u00e7inde olan bir b\u00fct\u00fcnl\u00fck olarak ele almay\u0131, bireylerin \u00f6zg\u00fcrl\u00fckleri ile toplumsal kimlik aras\u0131nda rasyonel d\u00fczeyde bir gerilimin bulunabilece\u011fini savunmu\u015flard\u0131. <\/strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Onlar, toplumun ve bireylerin ayr\u0131 ayr\u0131 anlamland\u0131r\u0131lamayaca\u011f\u0131n\u0131; bunlar\u0131n sadece ve sadece kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131-ba\u011f\u0131nt\u0131l\u0131 bir b\u00fct\u00fcnsellik olarak ele ald\u0131\u011f\u0131m\u0131zda do\u011fru bir bi\u00e7imde anla\u015f\u0131labilece\u011fini savunmu\u015flard\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Toplumu meydana getiren t\u00fcm bile\u015fenler<\/strong> aras\u0131ndaki ba\u011f\u0131nt\u0131da en \u00f6nemli olan ve ayn\u0131 zamanda en temel olan ba\u011flant\u0131, toplum ve birey aras\u0131ndaki b\u00fct\u00fcnselliktir.<\/p>\n\n\n\n

Lukacs, b\u00fct\u00fcnsellik ilkesini bireyler ve toplum aras\u0131ndaki ili\u015fkiyi incelemek i\u00e7in kullan\u0131rken belirli bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131na dikkat \u00e7eker. Bir yandan toplumsal toplulu\u011fu bireyler \u00fczerinde soyut olarak duran bir \u015fey olarak g\u00f6rerek, bireyleri hesaba katmaks\u0131z\u0131n toplumsal topluluktan s\u00f6z etmememizi; di\u011fer yandan da, asl\u0131nda sosyal ili\u015fkilerin d\u0131\u015f\u0131nda soyut bireyler olmad\u0131\u011f\u0131ndan dolay\u0131 da, toplumsal toplulu\u011fu hesaba katmaks\u0131z\u0131n bireysel \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerden s\u00f6z edilemeyece\u011fine i\u015faret eder.<\/p>\n\n\n\n

Lukacs, bireylerin -sadece ve sadece – toplumsal ili\u015fkiler i\u00e7inde olduklar\u0131 i\u00e7in – ger\u00e7ek bireyler<\/strong> – olduklar\u0131n\u0131 vurgulad\u0131. Lukacs, Marx\u2019\u0131n insanlar\u0131 toplumsal ili\u015fkilerin b\u00fct\u00fcnsel toplam\u0131 olarak ele alan bak\u0131\u015f\u0131n\u0131 do\u011fru olarak benimsemi\u015fti. Onun bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131na g\u00f6re, -sadece ve sadece- bireyler ve toplumsal b\u00fct\u00fcnsellik aras\u0131ndaki ili\u015fki kavranabilirse, proletarya partisi ile i\u015f\u00e7iler aras\u0131ndaki ili\u015fki do\u011fru anla\u015f\u0131labilir.<\/p>\n\n\n\n

O, proletarya partisi ve i\u015f\u00e7iler aras\u0131ndaki i\u00e7sel ili\u015fkinin yapay bir bi\u00e7imde ay\u0131r\u0131lmas\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131yordu. Partinin, proletaryan\u0131n s\u0131n\u0131f bilincinin ve proletaryan\u0131n vicdani misyonunun temel dayana\u011f\u0131 oldu\u011funu vurguluyordu<\/p>\n\n\n\n

Korsch daha da ileri giderek, bireyler ile toplum aras\u0131ndaki ili\u015fkiyi incelemek i\u00e7in b\u00fct\u00fcnsellik ilkesini kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, kilit sorunun bireylerin \u00f6zg\u00fcrl\u00fckleri ile toplumsal kimlik aras\u0131ndaki i\u00e7sel gerilimi dikkate almak noktas\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyordu. Se\u00e7ilecek do\u011fru olan yolun, bireyin haklar\u0131ndan yola \u00e7\u0131kan ve var\u0131\u015f noktas\u0131 topluluk olan yol oldu\u011funu savunuyordu.<\/p>\n\n\n\n

Frans\u0131z Sartre de Lukacs ve Korsch\u2019un toplum ve bireyler aras\u0131nda, kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131-ba\u011flant\u0131l\u0131 b\u00fct\u00fcnsellik \u015feklinde inceleme y\u00f6ntemlerini miras ald\u0131. Sartre, bireyler ve toplum aras\u0131ndaki ger\u00e7ek ba\u011f\u0131nt\u0131lar\u0131 g\u00f6rmek i\u00e7in \u201cbirle\u015ftirici kavray\u0131\u015f\u201d<\/strong> metodunu ileri s\u00fcrd\u00fc. Onun birle\u015fik kavray\u0131\u015f<\/strong> olarak terimlendirdi\u011fi bu y\u00f6ntem, ger\u00e7ek ya\u015fant\u0131m\u0131zdan ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir di\u011fer deyi\u015fle bu, bir t\u00fcr kapsaml\u0131 birle\u015ftirmedir. [13]<\/sup><\/a><\/sup>[21<\/sup> .<\/p>\n\n\n\n

Sartre\u2019e g\u00f6re b\u00fct\u00fcnsellik prensibinin ortaya koydu\u011fu bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131, toplum ile bireyler aras\u0131nda b\u00fct\u00fcn\u00fcyle yeni, ileti\u015fim ili\u015fkileri getiriyordu. Bu yeni ileti\u015fim ili\u015fkileri, ne bireysel \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerin ve ne de hayat\u0131n \u00e7ok y\u00f6nl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn feda edilmesine yol a\u00e7\u0131yordu. Tersine toplumsal b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn kendini ortaya koymas\u0131, bireyler ve toplum aras\u0131nda kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131, birbirini te\u015fvik eden kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 ili\u015fkilerin olu\u015fmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olacakt\u0131. Ona g\u00f6re, bu yeni ili\u015fki bicimi, bireylerin \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerinin geli\u015fmesi ile toplumsal tarihin ileriye do\u011fru geli\u015fme s\u00fcrecini organik olarak birle\u015ftirmi\u015ftir. Bu b\u00fct\u00fcnsellik ilkesinde, bireylerin \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc toplumsal ilerlemenin hem sonucu, hem de toplumsal ilerlemenin g\u00fcvencesidir.<\/p>\n\n\n\n

Bir ba\u015fka Frans\u0131z felsefeci Merlean-Ponty de, Lukacs ve Korsch\u2019un bireyler ile toplumsal b\u00fct\u00fcnsellik aras\u0131ndaki ili\u015fkiye ili\u015fkin bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131 \u00e7ok daha a\u00e7\u0131k bir bi\u00e7imde ifade etmi\u015ftir : \u201cGer\u00e7ek yans\u0131ma beni, kendime, bo\u015fluk i\u00e7inde de\u011fersiz ve eri\u015filmez bir \u00f6znellik olarak sunmuyor, fakat \u2013ben- ger\u00e7ek yans\u0131may\u0131 ya\u015far ve ger\u00e7ekle\u015ftirirken \u2013beni- yery\u00fcz\u00fcndeki varolu\u015fum ile ve di\u011ferleri ile \u00f6zde\u015fle\u015ftiriyor: Ben b\u00fct\u00fcn g\u00f6rd\u00fcklerimim. Ben inter-\u00f6znel (\u00f6zneler-aras\u0131) bir alan haline geliyorum. B\u00fct\u00fcn bunlar bedenime ve tarihsel durumuma ra\u011fmen ger\u00e7ekle\u015fmiyor, tersine tamamen bu bedendeki ve bu durumdaki varolu\u015fum ile birlikte ve bunlar \u00fczerinden ger\u00e7ekle\u015fiyor\u201d \u201cD\u00fcnyam\u0131z\u0131 biz se\u00e7eriz ve d\u00fcnya da bizi se\u00e7er.\u201d \u201cBiz, D\u00fcnya ve di\u011ferleri ile ayr\u0131lamayacak bir tarzda ba\u011flanm\u0131\u015f bulunuyoruz.\u201d [14]<\/sup><\/a>[22] .<\/sup><\/p>\n\n\n\n

Merlean-Ponty, insan\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in nas\u0131l m\u00fccadele edilmesi gerekti\u011fini ger\u00e7ekten ara\u015ft\u0131rmak i\u00e7in, insanlar ile d\u0131\u015f d\u00fcnya aras\u0131ndaki kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 ili\u015fkiyi kavramam\u0131z gerekti\u011fine inan\u0131yordu. Sadece ve sadece , — \u00f6zg\u00fcrl\u00fck — d\u0131\u015f d\u00fcnya ile kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 girdi\u011fi etkile\u015fim i\u00e7inde anla\u015f\u0131labilir ise, b\u00f6yle bir \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ger\u00e7ek \u00f6zg\u00fcrl\u00fckt\u00fcr \u2013 ancak b\u00f6yle bir \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ger\u00e7eklik alan\u0131nda ger\u00e7ekten faal olabilir. G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi b\u00fct\u00fcnsellik ilkesi, yukardaki d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrlerin, bireyler ve toplum aras\u0131ndaki kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 etkile\u015fime ili\u015fkin t\u00fcm bu fikirlerine ve \u00f6nermelerine n\u00fcfuz etmektedir. Bu \u00f6nermeleri kavramak bize bireyler ve toplum aras\u0131ndaki ili\u015fkileri kavramam\u0131z a\u00e7\u0131s\u0131ndan b\u00fcy\u00fck bir dayanak sunmakta ve \u00c7in\u2019deki bug\u00fcnk\u00fc modernle\u015fme s\u00fcrecinde kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z g\u00fc\u00e7l\u00fckleri \u00e7\u00f6zmede b\u00fcy\u00fck esinler vermektedir. Derin bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131na dayal\u0131 ara\u015ft\u0131rmalar yapan baz\u0131 Bat\u0131l\u0131 ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar da modernitenin \u201ckronik hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131\u201d ortaya koymu\u015flard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Bunlar aras\u0131nda en \u00f6nemli fikirlerden biri insanl\u0131\u011f\u0131n totalitarizmin gayri-insanile\u015ftirme e\u011filimi ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya bulunmas\u0131 fikridir. \u00d6te yandan da totalitarizmi reddetmek ad\u0131na a\u015f\u0131r\u0131 demokratikle\u015fme deneyimine giri\u015filmesidir. Bir derecede biz de bu ikilem aras\u0131nda bocal\u0131yoruz .(\u00c7N. \u00c7in\u2019i kastediyor ) . Pazardaki rekabet ko\u015fullar\u0131nda bir yandan ahlaki normlar\u0131n nas\u0131l \u015fekillendirilmesi gerekti\u011fi sorunu ile di\u011fer yandan di\u011ferlerinin \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 g\u00f6zetirken, ayn\u0131 zamanda da bireylerin gereksinimlerini kar\u015f\u0131layabilmek sorunlar\u0131 ile u\u011fra\u015f\u0131yoruz. Sosyalist pazar ekonomisi sisteminin geli\u015ftirilmesi s\u00fcrecinde bunlar \u00f6nemli sorunlar olarak kar\u015f\u0131m\u0131zda durmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Sadece ve sadece toplumsal b\u00fct\u00fcnsellik ile bireyler aras\u0131ndaki ili\u015fkiye vurgu yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z takdirde, bireyler toplumsal tarihin ba\u015flang\u0131\u00e7 hareket noktas\u0131 ve var\u0131\u015f yeri olabilirler. Ve ancak bu yolla \u00fclkemizdeki modernle\u015fme s\u00fcrecinin Bat\u0131da oldu\u011fundan daha farkl\u0131 bir yol izleyebilmesini g\u00fcvence alt\u0131na alabiliriz. Son d\u00f6nemlerde \u00c7in\u2019de geli\u015ftirilen fikirlerde bir yandan toplumsal geli\u015fmenin b\u00fct\u00fcnselli\u011fine, di\u011fer yandan ger\u00e7ek bireylerin geli\u015fimine odaklanmak gerekti\u011fi vurgulanmaktad\u0131r. Bug\u00fcn bizler hem teorik alanda hem de pratikte en hayati sorunun bireylerin ve toplumun uyumlu geli\u015fimi oldu\u011funu kavram\u0131\u015f bulunuyoruz.<\/p>\n\n\n\n

Lukacs ve Korsch insan\u0131n kendisini bir b\u00fct\u00fcnsellik olarak ele almam\u0131z\u0131 savunmu\u015f ve insanlar\u0131n b\u00fct\u00fcnsel ve \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc geni\u015f geli\u015fimi i\u00e7in \u00e7aba vermemizi \u00f6nermi\u015flerdi.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Lukacs ve Korsch <\/strong>b\u00fct\u00fcnsellik ilkesinin insan\u0131n kendisini ger\u00e7ekle\u015ftirmesi s\u00fcrecine de ta\u015f\u0131nmas\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncesini vurgulam\u0131\u015flar ve onlar \u201cb\u00fct\u00fcnsel insan\u201d kavram\u0131n\u0131 \u00f6ne s\u00fcrm\u00fc\u015flerdi. \u0130nsan\u0131n otantikli\u011fini olu\u015fturan \u00f6\u011felerin geni\u015f kapsaml\u0131 ve \u00e7oklu oldu\u011funu savunmu\u015flard\u0131. Asla bu \u00f6gelerden birini – mesela maddi haz elde etme istemi gibi- \u00f6ne \u00e7\u0131kararak, insan\u0131n kapsaml\u0131 – \u00e7ok y\u00f6nl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn perdelenmesine ve onu tek-boyutlu, tek yanl\u0131 bir \u00f6\u011fe olarak g\u00f6sterilmesine izin vermemek gerekti\u011fini dile getirmi\u015flerdi.<\/p>\n\n\n\n

B\u00fct\u00fcnsellik ilkesi kendisini, \u00f6znelerin d\u0131\u015f\u0131ndaki nesnel olgularda ortaya koymaz, aksine b\u00fct\u00fcnsellik tam da ger\u00e7ekli\u011fi anlamaya ve yakalamaya \u00e7al\u0131\u015fan insan\u0131n temel niteli\u011fidir. Lukacs, a\u00e7\u0131k\u00e7a insanl\u0131\u011f\u0131n b\u00fct\u00fcnsel bir varolu\u015fa do\u011fru ilerleme e\u011filimi ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131na i\u015faret eder. O, insan\u0131n b\u00fct\u00fcnselli\u011finin–insanl\u0131k— oldu\u011funu ifade etmi\u015f ve bu yolla insanl\u0131k kavram\u0131n\u0131 b\u00fct\u00fcnsellikle ba\u011flant\u0131land\u0131rm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Lukacs\u2019a g\u00f6re, Marx insan\u0131n \u00f6z\u00fcne dair pek \u00e7ok \u00f6nermede bulunmu\u015ftur ve bu \u00f6nermelerin kilit amac\u0131 insanl\u0131\u011f\u0131n b\u00fct\u00fcnsellik karakterinin vurgulanmas\u0131d\u0131r. Marx, insanlar\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fc \u00f6zg\u00fcr eylemlilik ve kendisi i\u00e7in \u00f6z-bilin\u00e7li \u00e7aba olarak niteler: — \u00e7al\u0131\u015fma zevki\/zevkle \u00e7al\u0131\u015fma — bu ayn\u0131 zamanda kendi i\u00e7inde bir erek \u00f6zelli\u011fi g\u00f6steren bir \u00e7abad\u0131r. Marx, –emek s\u00fcrecinde– insan\u0131n bu \u00f6z\u00fcn\u00fcn ger\u00e7ekle\u015febilmesi i\u00e7in gerekli olan ko\u015fulu\u2014yani, –onun insani yeteneklerinin kapsaml\u0131 geli\u015fimi– fikrini farkl\u0131 c\u00fcmleciklerle tan\u0131mlam\u0131\u015f, \u201cinsan\u0131n kendi yeteneklerini kapsaml\u0131 olarak geli\u015ftirmesi\u201d, \u201cb\u00fct\u00fcn olanaklar\u0131n\u0131 ve g\u00fcc\u00fcn\u00fc a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131karmas\u0131 \u201d\u201cb\u00fct\u00fcn g\u00fc\u00e7lerini kapsaml\u0131 geli\u015ftirmesi\u201d gibi c\u00fcmlecikler kullanm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Marx, insan\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fcn insan\u0131n do\u011fal, toplumsal ve manevi-entelekt\u00fcel<\/strong> niteliklerinin birli\u011fi oldu\u011funu vurgular. \u0130nsanlar\u0131n \u00f6z\u00fc bu \u00fc\u00e7 niteli\u011fin birli\u011fi oldu\u011fu i\u00e7in, Marx \u00f6z\u00fcn ger\u00e7ekle\u015fmesi i\u00e7in de bu \u00fc\u00e7 niteli\u011fin \u2013 bir arada \u2013 ve kapsaml\u0131 bir bi\u00e7imde geli\u015fmesini sa\u011flamay\u0131 gerekli g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fc.<\/p>\n\n\n\n

Bunun anlam\u0131 sadece insanlar\u0131n do\u011fal nitelikleri i\u00e7indeki iki bile\u015feni \u2013 maddi g\u00fc\u00e7lerini ya da entelekt\u00fcel g\u00fc\u00e7lerini \u00f6zg\u00fcrce ve tam olarak geli\u015ftirmek yeterli olmayacakt\u0131r. Ayn\u0131 zamanda onlar\u0131n toplumsal ve manevi nitelikleri de uyumlu bi\u00e7imde ortaya konmal\u0131, a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kar\u0131lmal\u0131 ve g\u00fc\u00e7lendirilmelidir. !<\/a> \u0130nsanlar\u0131n toplumsal ve manevi niteliklerinin geli\u015fimi, ki\u015filiklerinin kapsaml\u0131 geli\u015fimi ile yak\u0131ndan ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r ve bunlar bir arada insanlar\u0131n kapsaml\u0131 geli\u015fmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan en y\u00fcksek hedefi olu\u015ftururlar. Ve bunlar bir arada insanlar\u0131n varolu\u015flar\u0131n\u0131n sentetik ifadesini olu\u015fturur.<\/p>\n\n\n\n

Marx insanlar\u0131n \u00f6z\u00fc ile insanlar\u0131n gereksinimlerini de ili\u015fkilendirir. \u015e\u00fcphesiz insanlar\u0131n gereksinimleri kapsaml\u0131, sentetik ve \u00e7ok katl\u0131 \u00f6zellikler g\u00f6sterir. Bu anlamda \u0130nsanlar\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fc ger\u00e7ekle\u015ftirebilmek i\u00e7in onlar\u0131n gereksinimlerini sadece geni\u015flik boyutunda de\u011fil ayn\u0131 zamanda derinlik boyutunda kar\u015f\u0131layabilmeyi d\u00fc\u015f\u00fcnmeliyiz. Di\u011fer deyi\u015fle bunun anlam\u0131 insanlar\u0131n gereksinmelerini kapsaml\u0131, sentetik ve \u00e7ok katl\u0131 bir bi\u00e7imde kar\u015f\u0131lamak gere\u011fidir.<\/p>\n\n\n\n

Korsch, insanl\u0131\u011f\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fc ele alan her hangi bir perspektifin varaca\u011f\u0131 ilk ve \u00f6ncelikli sonucun \u2013 sadece ve sadece – insani geli\u015fmenin geni\u015f kapsaml\u0131 olmas\u0131 gerekti\u011fi fikrini savunuyordu. Di\u011fer deyi\u015fle bu geli\u015fme b\u00fct\u00fcn y\u00f6nleri, b\u00fct\u00fcn d\u00fczeyleri kapsamal\u0131, her \u015feyi kucaklamal\u0131 ve uyumlu olmal\u0131yd\u0131. Bat\u0131 yar\u0131-k\u00fcredeki Marksist teorisyenler i\u00e7inde Lukacs ve Korsch\u2019un yolunun izleyicisi olarak \u201cb\u00fct\u00fcnsel insan\u201d kavram\u0131n\u0131n net bir a\u00e7\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 yapan Henry Lefebvre olmu\u015ftur. . Lefebvre \u015f\u00f6yle yaz\u0131yordu : \u201cB\u00fct\u00fcnsel insan, toplam bir do\u011fad\u0131r \u201d …\u201cB\u00fct\u00fcnsel insan ya\u015famd\u0131r ve \u00d6zne-Nesnedir.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Bu \u00f6nermeler, insanlar\u0131n sadece b\u00fct\u00fcnselli\u011fi arzulama erdemiyle do\u011fa ile kayna\u015fmay\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirebileceklerine vurgu yapmaktad\u0131r. \u201cYaln\u0131zca b\u00fct\u00fcnselli\u011fi ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fimizde yabanc\u0131la\u015fma a\u015f\u0131labilir \u201c Lefebvre bunu daha a\u00e7\u0131k bir bi\u00e7imde \u015f\u00f6yle dile getirir \u201cb\u00fct\u00fcnsel insan yabanc\u0131la\u015fmalardan \u00f6zg\u00fcrle\u015fmi\u015f insand\u0131r\u201d[15]<\/sup><\/a>[23]<\/sup> . Lefebvre, bu fikirlerden yola \u00e7\u0131karak, insan\u0131n kendi b\u00fct\u00fcnselli\u011fini ger\u00e7ekle\u015ftirmesinin hayati \u00f6nemde oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr. \u015eu \u00f6nermesi ne kadar \u00e7arp\u0131c\u0131 : \u201cProblemi \u00e7\u00f6zmek isteyen insanlar i\u00e7in tek yol, kendi-b\u00fct\u00fcnselliklerini kavramalar\u0131d\u0131r \u201d[16]<\/sup><\/a>[24]<\/sup><\/p>\n\n\n\n

Lefebvre, kendi \u201cb\u00fct\u00fcnsel insan\u201d kavram\u0131n\u0131 Marx\u2019\u0131n 1844 Ekonomik ve Felsefi Elyazmalar\u0131\u2019<\/em>\u0131ndaki \u201cb\u00fct\u00fcn y\u00f6nleri ile insan\u201d \u00f6nermesine dayanarak a\u00e7\u0131klamaktayd\u0131. Marx, bu eserinde \u015f\u00f6yle yaz\u0131yordu : \u201cinsan -kendisi i\u00e7in- \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc \u00f6z\u00fcn\u00fc \u2013 b\u00fct\u00fcn y\u00f6nleri ile \u2013 i\u015fte b\u00f6yle, bir toplam insan olarak- ortaya koyar .\u201d [17]<\/a>[25] . Marx\u2019\u0131n bu \u201cb\u00fct\u00fcn y\u00f6nleri ile insan\u0131 \u201d tam da Lefebvre\u2019nin \u201cb\u00fct\u00fcnsel insan\u0131\u201dd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Bir ba\u015fka Bat\u0131l\u0131 Marksist teorisyen Eric Fromm da, insanlar\u0131 sadece maddi hazlar pe\u015finde ko\u015fanlar olarak yanl\u0131\u015f de\u011ferlendirmekle kalmay\u0131p, \u00fcstelik Marksizm\u2019e bu bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131 dayatanlar\u0131 hararetle ele\u015ftiriyordu. Fromm , \u201cB\u00fcy\u00fck olas\u0131l\u0131kla Marks\u2019\u0131n \u2018materyalizmi\u2019 onun en hatal\u0131 anla\u015f\u0131lan y\u00f6n\u00fc olmu\u015ftur; onun hatal\u0131 anla\u015f\u0131lan bir\u00e7ok fikri aras\u0131ndan b\u00f6ylesine yayg\u0131n yanl\u0131\u015f anla\u015f\u0131lm\u0131\u015f ba\u015fka bir fikir d\u00fc\u015f\u00fcnemiyorum \u201c diyordu.<\/p>\n\n\n\n

Marks\u2019a yak\u0131\u015ft\u0131r\u0131lan bir d\u00fc\u015f\u00fcnce: insan\u0131n i\u00e7indeki en ba\u015fl\u0131ca psikolojik d\u00fcrt\u00fcn\u00fcn parasal kazan\u00e7 ve konfor \u00f6zlemi oldu\u011fu, insan\u0131n bu y\u00f6n\u00fcn\u00fcn – azami getiri i\u00e7in kavga y\u00fcr\u00fctmesinin – ki\u015fisel ya\u015fam\u0131nda ve genel t\u00fcrsel karakterinde temel d\u00fcrt\u00fc oldu\u011fudur. Bu \u201cg\u00f6r\u00fc\u015fle\u201d birbirini tamamlayan ve Marks\u2019a yap\u0131lan ayn\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcde yayg\u0131n bir di\u011fer yak\u0131\u015ft\u0131rma da, Marx\u2019\u0131n insanda bireyselli\u011fin \u00f6nemini g\u00f6rmezden geldi\u011fi; insan\u0131n manevi gereksinimlerini hem anlama hem de de\u011fer verme konusunda duyars\u0131z oldu\u011fudur.<\/p>\n\n\n\n

Bu yak\u0131\u015ft\u0131rmalara g\u00f6re, Marx\u2019\u0131n \u201cidealize\u201d etti\u011fi iyi beslenen, iyi giyinen fakat \u2018ruhtan yoksun\u2019 insand\u0131r.\u201d28 [26]<\/sup> Fromm : \u201cMarx\u2019\u0131n felsefesini anlamak i\u00e7in ilk temizlenmesi gereken engel, materyalizm ve tarihsel materyalizm kavramlar\u0131n\u0131n yanl\u0131\u015f anla\u015f\u0131lmalar\u0131d\u0131r\u201d demektedir. Tarihsel Materyalist felsefenin insan\u0131n temel d\u00fcrt\u00fcs\u00fcn\u00fcn maddi \u00e7\u0131karlar, s\u00fcrekli bir bi\u00e7imde artan maddi edinimler ve konfor \u00f6zlemi oldu\u011funu savunanlar, basit bir olguyu g\u00f6z ard\u0131 etmektedirler. Oysa Marx ve di\u011fer b\u00fct\u00fcn filozoflar\u0131n kulland\u0131\u011f\u0131 \u201cidealizm\u201d ve \u201cmateryalizm\u201d ifadeleri hi\u00e7 de insanlar\u0131n y\u00fcksek d\u00fczeydeki- manevi- psi\u015fik d\u00fcrt\u00fclerini alt d\u00fczeydeki \u2013 temelsel \u2013 d\u00fcrt\u00fclerinin kar\u015f\u0131s\u0131na koyan anlamda de\u011fildir.\u201d[18]<\/sup><\/a>[27]<\/sup><\/p>\n\n\n\n

Lukacs ve Korsch, insanlar\u0131 \u201ctoplam insan\u201d bi\u00e7iminde kavrayan d\u00fc\u015f\u00fcnceden hareket ederek, bir yandan onlar\u0131 tek yanl\u0131 kad\u0131n ve erkeklere d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcren kapitalist toplumu ele\u015ftirirken; di\u011fer yandan da insanlar\u0131n \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc\/kapsaml\u0131 geli\u015ftirilmesi gerekti\u011fi sav\u0131n\u0131 geli\u015ftirdiler. Bat\u0131da geni\u015f bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 ile d\u00fc\u015f\u00fcnen baz\u0131 ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, insanlara b\u00fct\u00fcnsellik ilkesi \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda yakla\u015farak kapitalist toplum ko\u015fullar\u0131nda bunun ger\u00e7ek anlam\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kard\u0131lar. Bu ilkeyi kapitalizmin de\u011fersel anlam\u0131n\u0131 sergilemek ve insanlar\u0131 i\u00e7inde bulunduklar\u0131 ko\u015fullar konusunda uyarmak i\u00e7in; bu ilkenin sosyal geli\u015fmenin hedef- kriteri haline gelmesi ve b\u00f6ylece insanlarda bu y\u00f6nde bir talep yaratarak onlar\u0131n deste\u011fini kazanmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n

Asl\u0131nda bu sosyalist modernle\u015fme \u00e7abas\u0131 i\u00e7inde olan \u00c7in halk\u0131 i\u00e7in de ayn\u0131 \u00f6nemi ta\u015f\u0131yan bir yakla\u015f\u0131md\u0131r. Bu yakla\u015f\u0131m\u0131n yard\u0131m\u0131 ile insanlar\u0131n giderek artan bir bi\u00e7imde tek yanl\u0131 hale gelmesi \u015feklindeki sa\u011fl\u0131ks\u0131z e\u011filimler d\u00fczeltilebilir ve insanlar\u0131n kendilerini kapsaml\u0131 ve \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc olarak geli\u015ftirmeleri i\u00e7in \u00f6z-bilin\u00e7leri g\u00fc\u00e7lendirilebilir. \u00c7in Kom\u00fcnist Partisi \u00fcyeleri insanlar\u0131n \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc ve kapsaml\u0131 geli\u015fiminin ger\u00e7ekle\u015ftirilmesini bir hedef olarak benimsemektedirler. Bu, bir anlamda b\u00fct\u00fcnsellik ilkesinin parlak bir yarat\u0131c\u0131l\u0131kla ortaya konmas\u0131d\u0131r. Sosyalizmin in\u015fas\u0131nda \u00fcst\u00fcnl\u00fck temel olarak, gayri safi milli has\u0131ladaki -maddi \u00fcretimdeki – art\u0131\u015f\u0131n daha y\u00fcksek olu\u015fu de\u011fildir; insanlar\u0131n \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc ve geni\u015f kapsaml\u0131 geli\u015fmesinin te\u015fvik edilmesi temel al\u0131nmal\u0131d\u0131r. Sosyalist modernle\u015fmenin bu karakteri, insanlar\u0131n b\u00fct\u00fcnselli\u011fi teorisinin ve insanlar\u0131n kapsaml\u0131 geli\u015fmeleri fikrinin yol g\u00f6stericili\u011fini ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz k\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Lukacs ve Korsch teori ve prati\u011fi geni\u015f kapsaml\u0131 ve ger\u00e7ek bir b\u00fct\u00fcnsellik olarak ele almay\u0131 ve kendimizi halk\u0131n teorik ve pratik faaliyetlerinin birli\u011fine adamam\u0131z\u0131 \u00f6nerirler.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Son tahlilde Lukacs ve Korsch\u2019un b\u00fct\u00fcnsellik i\u00e7in m\u00fccadelesi teori ve prati\u011fin birli\u011fi i\u00e7in verilen bir m\u00fccadele idi. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlara g\u00f6re teori ve pratik ya\u015fayan\/canl\u0131 bir b\u00fct\u00fcnsellik olu\u015fturmaktayd\u0131 ve bu en \u00f6nemli \u015feydi. Bu b\u00fct\u00fcnsellik kavranmadan, di\u011fer b\u00fct\u00fcnsellikleri kavrad\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 s\u00f6ylemek anlams\u0131z olacakt\u0131r. Teori ve prati\u011fin b\u00fct\u00fcnselli\u011fi, \u00f6zne ve nesnenin, d\u00fc\u015f\u00fcnce ve ger\u00e7ekli\u011fin b\u00fct\u00fcnselli\u011fi ile tutarl\u0131l\u0131k i\u00e7indedir.<\/p>\n\n\n\n

Lukacs ve Korsch <\/strong>b\u00fct\u00fcnsellik bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n bir kenara at\u0131larak \u00f6znenin nesneden, ger\u00e7ekli\u011fin d\u00fc\u015f\u00fcnceden ayr\u0131lmas\u0131na mutlak bir bi\u00e7imde kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmaktayd\u0131lar. Lukacs, d\u00fc\u015f\u00fcnce ve varolu\u015fu sadece keskin bir kar\u015f\u0131tl\u0131k olarak g\u00f6ren yakla\u015f\u0131mda \u0131srar etmemiz halinde – tam da Heinrich Rickert\u2019in ifadesinde oldu\u011fu gibi \u201cbir \u00e7e\u015fit tersinden Platonculu\u011fu\u201d savunma konumuna d\u00fc\u015fece\u011fimizi s\u00f6yl\u00fcyorlard\u0131.<\/p>\n\n\n\n

\u201cD\u00fc\u015f\u00fcnce ve varolu\u015f ikilisinin o eski, de\u011fi\u015fmez kar\u015f\u0131tl\u0131klar\u0131nda \u0131srar ettikleri, kendi yap\u0131lar\u0131n\u0131n ve aralar\u0131ndaki kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 ba\u011f\u0131nt\u0131lar\u0131n de\u011fi\u015fmedi\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcrse, bu takdirde d\u00fc\u015f\u00fcncenin beynin bir \u00fcr\u00fcn\u00fc oldu\u011fu ve ampirik d\u00fcnyan\u0131n nesnelerini yans\u0131tmas\u0131 gerekti\u011fine ili\u015fkin- o mitoloji kadar eski – bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olur , –Platoncu idealar\u0131– , idealar d\u00fcnyas\u0131n\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131\u015ft\u0131r\u0131r. \u201d28 28]<\/sup><\/p>\n\n\n\n

Korsch bu fikri \u00e7ok daha belirgin bir tarzda \u015f\u00f6yle ifade ediyordu: \u201cMarx ve Engels\u2019in —daha ba\u015f\u0131ndan itibaren — sadece ilk \u2013 felsefeye yo\u011funla\u015ft\u0131klar\u0131 — d\u00f6nemlerinde de\u011fil — ayn\u0131 zamanda ikinci — pozitif-bilimsel— d\u00f6nemlerinde de, bilin\u00e7 ve ger\u00e7eklik aras\u0131ndaki ili\u015fkiye dair bu denli ikilik\u00e7i ve metafizik kavray\u0131\u015f\u0131 savunmaktan ne denli uzak durduklar\u0131n\u0131 g\u00f6sterece\u011fiz \u201c diyordu. Marx ve Engels, asla b\u00f6ylesi tehlikeli bir bi\u00e7imde yanl\u0131\u015f anla\u015f\u0131lacaklar\u0131n\u0131 ak\u0131llar\u0131na getirmemi\u015flerdi\u2026 \u00c7\u00fcnk\u00fc –Marx\u2019\u0131n materyalist diyalekti\u011finde de oldu\u011fu gibi — bilin\u00e7 ve ger\u00e7eklik aras\u0131ndaki \u00e7ak\u0131\u015fma b\u00fct\u00fcn bir diyalektik d\u00fc\u015f\u00fcnce tarihinin karakterine sinmi\u015ftir \u201d[19]<\/sup><\/a>[29]<\/sup> diyor ve ilave ediyordu: \u201conlar ya\u015famlar\u0131 boyunca, verili bir ge\u00e7ekli\u011fe ili\u015fkin d\u00fc\u015f\u00fcnceyi, g\u00f6zlemi, alg\u0131 ve kavray\u0131\u015f\u0131 —dolays\u0131zca–\u2013 bu ger\u00e7ekli\u011fe kar\u015f\u0131 konumland\u0131ran anti-diyalektik yakla\u015f\u0131ma kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131lar.\u201d29 [30<\/sup><\/p>\n\n\n\n

Korsch, Marx\u2019\u0131n felsefesinin \u00f6zne ve nesne aras\u0131ndaki kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131 a\u015ft\u0131\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcnde bir g\u00f6r\u00fc\u015f geli\u015ftirdi\u011fi i\u00e7in, geleneksel yorum tarz\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmeye \u00e7al\u0131\u015fan \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc enternasyonaldeki teorisyenlerin ciddi sald\u0131r\u0131s\u0131na u\u011fram\u0131\u015f, onun bu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc \u201cbir t\u00fcr idealist ihanet \u201d olarak nitelendirilmi\u015fti. Korsch<\/a> onlara kar\u015f\u0131 \u015f\u00f6yle yan\u0131t veriyordu : \u201cbilin\u00e7 ve onun nesnesi aras\u0131na kal\u0131n bir ayr\u0131m \u00e7izgisi \u00e7ekmek\u201d  \u201cmetafizik yakla\u015f\u0131m\u0131n en d\u00fczeysizi olan, akl\u0131n sa\u011flam yolu s\u00f6ylemiyle kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kan, bak\u0131\u015ft\u0131r.\u201d  Korsch\u2019a g\u00f6re \u201c yeni Rus \u2018Marksizm-Leninizmi\u2019nin bu profesyonel s\u00f6zc\u00fclerinin\u201d bunu yapmaktaki nedenleri, sadece kalpleriyle \u00f6\u011frendikleri \u2018materyalist\u2019 alfabenin ABC\u2019sini tekrarl\u0131yor\u201d olu\u015flar\u0131ndand\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Korsch ilave ediyordu: \u201c O g\u00fcnlerde bu tip bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n yanl\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n her hangi bir materyalist diyalektik\u00e7i veya devrimci Marksist i\u00e7in \u00e7ok a\u00e7\u0131k g\u00f6r\u00fclebilir oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm i\u00e7in, bilin\u00e7 ve varolu\u015f aras\u0131ndaki ili\u015fki \u00fczerine b\u00f6ylesi basit, diyalektik \u00f6ncesi ve hatta a\u015fk\u0131nsal -\u00f6ncesi bir kavray\u0131\u015f\u0131 ele\u015ftirmeyi tercih etmedim. \u201c 30 [31]<\/sup><\/p>\n\n\n\n

Lukacs ve Korsch\u2019un \u00f6zne ve nesnenin, d\u00fc\u015f\u00fcnce ve varolu\u015fun birli\u011fi fikrine g\u00fc\u00e7l\u00fc bir vurgu yapmalar\u0131n\u0131n nedeni teori ile prati\u011fin birli\u011fini savunmay\u0131 hedefliyordu. Lukacs, proleter \u00f6znenin bilin\u00e7 ve idrakini s\u00f6yle tan\u0131ml\u0131yordu: \u201chakikatin bilgisini, bir olgunun nesnel karakterini, kendisinin tarihsel karakteri hakk\u0131ndaki bilgisini ve toplumsal yap\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcnselli\u011fi i\u00e7inde kendi g\u00fcncel i\u015flevini kavrayan tek ve b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015f olmayan bir bilincin prati\u011fi gereklidir \u201cMarksizmin bir proleter teori olarak temel niteli\u011fi, Marksizmin proletaryan\u0131n prati\u011finden ayr\u0131lamaz olmas\u0131d\u0131r. \u201cBu nedenle, tarihsel materyalizmin y\u00f6nteminin \u00f6z\u00fc, proletaryan\u0131n \u2018pratik ve ele\u015ftirel\u2019 eylemlili\u011finden ayr\u0131lamaz: her ikisi de ayn\u0131 ve tek bir toplumsal geli\u015fim s\u00fcrecinin farkl\u0131 y\u00f6nleridir.\u201d[20]<\/sup><\/a>[33]<\/sup><\/p>\n\n\n\n

A\u00e7\u0131kt\u0131r ki, Lukacs ve Korsch\u2019daki teori ile prati\u011fin birli\u011fi kavram\u0131, sadece teorinin praksisten \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 ve praksise hizmet etti\u011fi seklinde bir i\u00e7eri\u011fe sahip de\u011fildi.[21]<\/a> Onlar\u0131n teori ile pratik aras\u0131ndaki ili\u015fkiye ili\u015fkin kavram\u0131, ayn\u0131 zamanda teorinin sadece praksisi yans\u0131tmad\u0131\u011f\u0131 ayn\u0131 zamanda onun praksisi olu\u015fturan par\u00e7alardan biri oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcncesini i\u00e7ermekteydi. Onlar\u0131n teori ve prati\u011fi b\u00fct\u00fcnsellik olarak ele alan bu bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnce ve varolu\u015fun birli\u011fi temeline dayand\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, bir yandan derin ve zengin bir kavray\u0131\u015f olarak de\u011ferlendirilmi\u015f, ayn\u0131 zamanda baz\u0131lar\u0131 taraf\u0131ndan idealist bir e\u011filim ta\u015f\u0131makla ele\u015ftirilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

Kan\u0131mca, bizler de onlar\u0131n bu bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli bir esinlenme sa\u011flayabiliriz. Bizlerin teori ile prati\u011fin birli\u011fi kavram\u0131n\u0131 ger\u00e7ek anlamda kavrayamay\u0131\u015f\u0131m\u0131z\u0131n bir \u00f6nemli nedeni de b\u00fct\u00fcnsellik bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131ndan yoksun olmam\u0131zd\u0131r. B\u00fct\u00fcnsellik ilkesinde \u0131srar etmek teori ile prati\u011fin birli\u011fi bak\u0131\u015f ac\u0131s\u0131nda \u0131srar etmeyi gerektirir. Bizler daima onlar\u0131n \u015fu ifadesini hat\u0131rlamal\u0131y\u0131z: \u201cTeori ile prati\u011fin birli\u011fi \u2013 sadece- proletaryan\u0131n toplumsal ve tarihsel konumunun\u2014madalyonun– iki y\u00fcz\u00fcd\u00fcr\u201d  [22]<\/sup><\/a>[34]<\/sup><\/p>\n\n\n\n

Bizler hakikati teori ile prati\u011fin birli\u011fi olarak kavramal\u0131 ve toplumsal pratiklere faal olarak kat\u0131lmal\u0131y\u0131z — toplumsal hareketlere sadece teorik olarak de\u011fil\u2014pratik olarak — teorileri ve d\u00fc\u015f\u00fcncelerimizi d\u00fcnyay\u0131 de\u011fi\u015ftirecek maddi g\u00fc\u00e7 haline d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek i\u00e7in kat\u0131lmal\u0131y\u0131z. Bu ilke \u00fclkelerini sosyalist yolda ilerletme karar\u0131n\u0131 vermi\u015f olan \u00c7in halk\u0131 i\u00e7in ger\u00e7ekten ya\u015famsal bir \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

[1]<\/a>[1] George Lukacs, History and Class Consciousness: Studies in Marxist Dialectics<\/em>, trans. Rodney Livingstone, The MIT Press, Cambridge, 1971, p27.<\/p>\n\n\n\n

[2]<\/a>[2] Karl Korsch, Marxism and Philosophy<\/em>, trans., Fred Halliday, NLB, New York, 1970, p77.<\/p>\n\n\n\n

[3]<\/a>[6] Karl Marx Frederick Engels Toplu Eserler, Cilt 28, s24, Progress Publishers, Moscow, 1986.<\/p>\n\n\n\n

[4]<\/a>[10] George Lukacs, Tarih ve S\u0131n\u0131f Bilinci: Marksist Diyalektik \u00dczerine incelemeler<\/em>, \u00c7eviren. Rodney Livingstone, The MIT Press, Cambridge, 1971, s. 20.<\/p>\n\n\n\n

[5]<\/a>[11] George Lukacs, Tarih ve S\u0131n\u0131f Bilinci: Marksist Diyalektik \u00dczerine incelemeler. <\/em>\u00c7eviren. Rodney Livingstone, The MIT Press, Cambridge, 1971, s. 87.<\/p>\n\n\n\n

[6]<\/a>[12] George Lukacs, Tarih ve S\u0131n\u0131f Bilinci: Marksist Diyalektik \u00dczerine incelemeler<\/em>, \u00c7eviren. Rodney Livingstone, The MIT \u00dcniversitesi Yay\u0131nevi, Cambridge, 1971, s 10.<\/p>\n\n\n\n

[7]<\/a>[13] George Lukacs, Tarih ve S\u0131n\u0131f Bilinci: Marksist Diyalektik \u00dczerine incelemeler<\/em>, \u00c7eviren. Rodney Livingstone, The MIT \u00dcniversitesi Yay\u0131nevi, Cambridge, 1971, s 12.<\/p>\n\n\n\n

[8]<\/a>[14] George Lukacs, Tarih ve S\u0131n\u0131f Bilinci: Marksist Diyalektik \u00dczerine incelemeler<\/em>, \u00c7eviren. Rodney Livingstone, The MIT \u00dcniversitesi Yay\u0131nevi Cambridge, 1971, s 34.<\/p>\n\n\n\n

[9]<\/a>[15] Karl Marx Frederick Engels Toplu Eserler, Cilt 3, Progress Publishers, Moscow 1959.<\/p>\n\n\n\n

[10]<\/a>[16] George Lukacs, Tarih ve S\u0131n\u0131f Bilinci: Marksist Diyalektik \u00dczerine incelemeler<\/em>, \u00c7eviren. Rodney Livingstone, The MIT \u00dcniversitesi Yay\u0131nevi, Cambridge, 1971, s 24.<\/p>\n\n\n\n

[11]<\/a>[17] George Lukacs,, Tarih ve S\u0131n\u0131f Bilinci: Marksist Diyalektik \u00dczerine incelemeler<\/em>, \u00c7eviren. Rodney Livingstone, The MIT \u00dcniversitesi Yay\u0131nevi, Cambridge, 1971, s 23.<\/p>\n\n\n\n

[12]<\/a>[20] See Robert A. Gorman bask\u0131s\u0131, Neo-Marksizm\u2019 in Biyografik S\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fc adl\u0131 eseri, Londra, 1985, p237.<\/p>\n\n\n\n

[13]<\/a>[21] Sartre, Diyalektik Akl\u0131n Ele\u015ftirisi , (\u00c7ince versiyonu ), Beijing, Shang Wu Press, 1963, s 114.<\/p>\n\n\n\n

[14]<\/a>[22] Merleau Ponty, Alg\u0131n\u0131n Fenemonolojisi<\/em>, London, 1962, p452-454.<\/p>\n\n\n\n

<\/a> <\/p>\n\n\n\n

[15]<\/a>[23] Bkz. Henri Lefebvre, Dialectical Materialism, Paris, 1962, p147.<\/p>\n\n\n\n

[16]<\/a>[24] \u201cLefebvre ve Marx\u2019\u0131n D\u00fc\u015f\u00fcncesi\u201d, World Socialism Dergisi<\/em>, (Yugoslavya Bask\u0131s\u0131 ), 1982, 32. say\u0131dan al\u0131nt\u0131 .<\/p>\n\n\n\n

[17]<\/a>[25] Karl Marx Frederick Engels Toplu Eserler Cilt 3, Progress Publishers, Moscow 1959.<\/p>\n\n\n\n

[18]<\/a>[27] Eric Fromm,Marx\u2019\u0131n \u0130nsan Kavram\u0131, Newyork, 1961, p8.<\/p>\n\n\n\n

[19]<\/a>[29] Karl Korsch, Maksizm ve Felesefe, \u00c7eviren<\/em>. Fred Halliday, NLB, New York, 1970, p88.<\/p>\n\n\n\n

[20]<\/a>[33] George Lukacs, Tarih ve S\u0131n\u0131f Bilinci: Marksist Diyalektik \u00dczerine incelemeler<\/em>, \u00c7eviren. Rodney Livingstone, The MIT Press, Cambridge 1971, s 20.<\/p>\n\n\n\n

[21]<\/a>  Praksis, pratik kavram\u0131n\u0131n Marx\u2019\u0131n Almanca yazd\u0131\u011f\u0131 yaz\u0131lar\u0131nda kulland\u0131\u011f\u0131 Almanca kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131d\u0131r . Marx\u2019\u0131n materyalizminin, praksis felsefesi olarak an\u0131lmas\u0131 olduk\u00e7a yayg\u0131n bir olgudur .<\/p>\n\n\n\n

[22]<\/a>[34] George Lukacs, Tarih ve S\u0131n\u0131f Bilinci: Marksist Diyalektik \u00dczerine incelemeler<\/em>, \u00c7eviren. Rodney Livingstone, The MIT Press, Cambridge 1971, s. 20.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Lukacs\u2019\u0131n Marksist Teorisinin Anlam\u0131 ve Bug\u00fcnk\u00fc \u00c7in \u0130\u00e7in \u00d6nemi: Lukacs ve B\u00fct\u00fcnsellik Tutkusu (Totality) George Lukacs\u2019\u0131n B\u00fct\u00fcnsellik Teorisinin Pratik Anlam\u0131n\u0131 Yeniden Bilince \u00c7\u0131karmak Yazar:\u00a0 Prof. Chen Xueming, \u015eangay Fudan \u00dcniversitesi Geride b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131m\u0131z y\u00fczy\u0131l\u0131n 1920\u2019lerinde, Bat\u0131daki Kom\u00fcnist partileri \u201cEkim Devrimi\u201d \u00f6rne\u011fini izleyerek, baz\u0131 Orta ve Bat\u0131 Avrupa \u00fclkelerinde de proleter devrimlere \u00f6nc\u00fcl\u00fck ettiler. Ama bu devrimler […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-4183","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-sosyalist-ulkeler"],"blocksy_meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4183","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4183"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4183\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4185,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4183\/revisions\/4185"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4183"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4183"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4183"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}