{"id":4238,"date":"2024-06-26T22:43:25","date_gmt":"2024-06-26T22:43:25","guid":{"rendered":"https:\/\/marksizm.org.tr\/?p=4238"},"modified":"2025-01-21T13:23:38","modified_gmt":"2025-01-21T13:23:38","slug":"marksist-felsefenin-pratik-gorusu-ozne-nesne-pratik-arasindaki-diyalektik-iliskiyi-nasil-ele-aliyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/marksizm.org.tr\/?p=4238","title":{"rendered":"Yeni Ara\u015ft\u0131rmalar: Marksist Felsefenin Pratik G\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc \u00d6zne, Nesne ve Pratik Aras\u0131ndaki Diyalektik \u0130li\u015fkiyi Nas\u0131l Ele Al\u0131yor?"},"content":{"rendered":"\n

Yeni Ara\u015ft\u0131rmalar: Marksist Felsefenin Pratik G\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc \u00d6zne, Nesne ve Pratik Aras\u0131ndaki Diyalektik \u0130li\u015fkiyi Nas\u0131l Ele Al\u0131yor?<\/h1>\n\n\n\n

Derleyen:  Deniz K\u0131z\u0131l\u00e7e\u00e7<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Giri\u015f yerine notlar: \u0130\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n ihtiyac\u0131 pratik ve devrimci diyalektik<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bu yaz\u0131da, Marksizmin pratik g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc ve \u00d6zne, Nesne, Pratik aras\u0131ndaki organik ve diyalektik ili\u015fkileri ana hatlar\u0131 ile ele alaca\u011f\u0131z.Bu yaz\u0131 Marksizmin pratik g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc \u201cpratik materyalizmi\u201d inceliyor, Marksizmin pratik g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnde en temel pratik \u00fcretim faaliyetidir (\u00fcretken emek faaliyeti). Bu g\u00f6r\u00fc\u015f Marx\u2019\u0131n tarihsel materyalizm g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc ile tamamen uyumlu bir ili\u015fki i\u00e7indedir\u2026.  Burjuva felsefeleri, burjuva s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc genel olarak \u00fcretim faaliyetini (\u00fcretken emek faaliyetini) a\u015fa\u011f\u0131l\u0131yor. Bat\u0131 felsefesinde sadece Hegel’de emek faaliyetine kar\u015f\u0131 k\u0131smen olumlu bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 var, fakat o da sadece zihinsel eme\u011fi g\u00f6r\u00fcyor, maddi \u00fcretim eme\u011fini, \u00fcretken eme\u011fi g\u00f6rmezden geliyor. Bu nedenle, \u00f6rne\u011fin postmarksist Zizek, Hegel’in ilk postmodern d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr oldu\u011funu savunuyor. Sovyet Marksizminde ekonomik determinizm egemen, yani Sovyet Marksizm yorumunda emek faaliyetinin \u00f6znel boyutu eksik.<\/p>\n\n\n\n

Sovyet Marksizminde \u00fcretken emek faaliyeti sadece zorunluluklar alemine hapsoluyor, \u00fcretken eme\u011fin \u00f6zg\u00fcrl\u00fckler aleminin anahtar\u0131 oldu\u011fu anla\u015f\u0131lm\u0131yor. Sovyet Marksizmi\u2019nde burjuva felsefesinin eme\u011fi a\u015fa\u011f\u0131layan bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 a\u015f\u0131lamam\u0131\u015f oluyor, emek sosyolojik-iktisadi bir kategori olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor denilebilir. G\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn \u00e7a\u011fda\u015f felsefi ak\u0131mlar\u0131nda teorik felsefeden (ayd\u0131nlanmadan) pratik felsefeye do\u011fru bir e\u011filim g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n

Postmodern d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrler emek-d\u0131\u015f\u0131 insan prati\u011fini temel al\u0131yor. Bat\u0131 Marksizmi ve Hegelci-Marksizm insan\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnce prati\u011fine odaklan\u0131yor. Habermas etik faaliyete odaklan\u0131yor\u2026 Heidegger ve Adorno estetik-sanatsal faaliyete odaklan\u0131yor\u2026 Wittgenstein, ise dil \u00fczerine odaklan\u0131yor; Foucault ve Derrida i\u00e7in en \u00f6nemli pratik faaliyet politik faaliyet\u2026   <\/p>\n\n\n\n

Bu \u015fekilde bu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrler \u00fcretken emek faaliyetinin belirleyici, merkezi, temel niteli\u011fini sorguluyorlar.<\/p>\n\n\n\n

Bu \u015fekilde kapitalizm ele\u015ftirisi, \u00fcst-yap\u0131 ve k\u00fclt\u00fcr ele\u015ftirisine kay\u0131yor\u2026. Bunlar\u0131n felsefi g\u00f6r\u00fc\u015flerinde pratik ve diyalektik sadece insanl\u0131\u011f\u0131n \u00fcretken emek prati\u011finden kopuk olmakla kalm\u0131yor, insanl\u0131\u011f\u0131n b\u00fct\u00fcnsel prati\u011finden de kopuk, dolay\u0131s\u0131yla bunlar\u0131n diyalekti\u011fi insan prati\u011finden kopuk bir felsefi diyalektik\u2014zihin d\u00fcnyas\u0131nda yarat\u0131lan bir diyalektik—- olmaktan ileri gitmiyor.<\/p>\n\n\n\n

Althusser<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Althusserci teorik devrimde “hakiki Marx” aray\u0131\u015f\u0131 ilk \u00f6nde gelen de\u011ferdi, onun “kapitalizmin ele\u015ftirisi” ise en iyi ihtimalle metodolojik ideoloji ele\u015ftirisinde g\u00f6r\u00fcnmez konumda kalmaktan \u00f6teye gidemedi, bu okuma sonunda Althusserci teorik devrim kendisini bilin\u00e7sizce siyasi ve k\u00fclt\u00fcrel determinizmin \u00f6zc\u00fc rutinine d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc.
Lefebvre<\/strong>

Lefebvre’nin g\u00fcndelik ya\u015fam\u0131n ele\u015ftirisi teorisine bakarsak, varolu\u015f\u00e7ulu\u011fun mant\u0131\u011f\u0131n\u0131 (existentialism), h\u00fcmanizmi veya da neo-Hegelci Marksizmi g\u00f6rebiliyoruz. Bkz.  (Lefebvre. On the State – From Hegel to Stalin and Mao Zedong, s 241-242) 
Lefebvre g\u00fcndelik hayat\u0131n ele\u015ftirisi teorisini ortaya att\u0131\u011f\u0131nda, onun savundu\u011fu teorik de\u011ferler insan\u0131n toplumsal devrim yoluyla \u00f6zg\u00fcrle\u015fmesi temas\u0131ndan uzakt\u0131, bu teori Bat\u0131l\u0131 k\u00fclt\u00fcrel ele\u015ftirel teorinin de\u011ferlerinin etkisi alt\u0131ndayd\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Zizek: Klasik Marksizm \u00c7\u00f6z\u00fcm Olamaz<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Zizek’in s\u00f6yleminin bi\u00e7imleri kapitalist topluma direni\u015f niteli\u011fi ta\u015f\u0131sa da, Zizek felsefesi temel olarak hala s\u00f6ylemsel bir felsefedir ve onun diyalekti\u011fi pratik ve devrimci niteliklerden b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde yoksundur. <\/p>\n\n\n\n

Bug\u00fcn d\u00fcnyan\u0131n en radikal solcusu olarak ilan edilen Zizek’in Paralax G\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc <\/a>eserindeki Paradoks okumas\u0131ndaki niyetine bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda bile, Zizek Paradoks’un en radikal m\u00fcdahale olmas\u0131na kar\u015f\u0131n “hi\u00e7bir \u015fey yapmamakla” sonu\u00e7land\u0131\u011f\u0131n\u0131 ele\u015ftirel bir \u015fekilde ifade ediyor. (Bkz Slavoj Zizek: The Parallax View (Paralax G\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc), Massachusetts Institute of Technology, 2006, p. 6) John Gray \u00f6zetle bug\u00fcnk\u00fc kapitalizme y\u00f6nelik bu t\u00fcr bir Zizek ele\u015ftirisinin temelde i\u00e7i bo\u015f bir \u00e7\u0131\u011fl\u0131k oldu\u011funa i\u015faret etmektedir .<\/p>\n\n\n\n

Zizek, \u201cdevrim sonras\u0131 \u00e7a\u011fda\u201d Marksizmin klasik teorik \u00e7er\u00e7evesinin devrim Bat\u0131’daki toplumsal sorunlar\u0131 \u00e7\u00f6zemeyece\u011fini, bu nedenle Marksizmi Bat\u0131’n\u0131n tarihsel ba\u011flam\u0131na uyacak \u015fekilde yarat\u0131c\u0131 bir \u015fekilde geli\u015ftirmenin ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz hale geldi\u011fini ileri s\u00fcr\u00fcyor.  Zizek’e g\u00f6re \u00e7a\u011fda\u015f solun birinci g\u00f6revi, mevcut kapitalist d\u00fczenin sundu\u011fu s\u00f6zde se\u00e7ene\u011fe kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmakt\u0131r \u2013 bu s\u00f6zde se\u00e7enek kapitalizmi daha insani, daha demokratik, daha adil ve daha ho\u015fg\u00f6r\u00fcl\u00fc hale getirmeyi me\u015frula\u015ft\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor.  Zizek’e g\u00f6re bug\u00fcn \u00e7\u0131kmaz bir sokak i\u00e7inde bulundu\u011fumuz, k\u00fcresel kapitalizm \u00e7a\u011f\u0131nda ger\u00e7ek kurtulu\u015f plan\u0131n\u0131 ke\u015ffetmek zorunlu hale gelmi\u015ftir. Zizek’e g\u00f6re kilit noktalardan biri de Marksist materyalist diyalekti\u011fi yeniden canland\u0131rma ve yorumlama ihtiyac\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Zizek\u2019in \u00d6znesi L\u00fcmpen Proletarya ve marjinal toplumsal gruplar<\/strong>   <\/strong><\/p>\n\n\n\n

Zizek\u2019in g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki devrimci \u00f6zne \u00fczerine g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc varolu\u015f\u00e7u bak\u0131\u015ftan esinleniyor ve bu bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131na dayanarak toplumdaki l\u00fcmpen proleterya ve marjinal toplumsal<\/strong> gruplar\u0131 \u00f6nemli \u00f6zg\u00fcrl\u00fck\u00e7\u00fc g\u00fc\u00e7ler olarak tan\u0131ml\u0131yor.  Zizek getirdi\u011fi \u00f6zne tan\u0131m\u0131yla klasik proletarya<\/strong> kavram\u0131ndan \u201ci\u00e7i bo\u015f \u00f6zne\u201d (entityless) kavram\u0131na ge\u00e7mek istiyor, Zizek\u2019e g\u00f6re bu ge\u00e7i\u015f i\u00e7inden ge\u00e7ti\u011fimiz \u00e7a\u011f\u0131n \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131d\u0131r.  <\/p>\n\n\n\n

\u00d6zne-Pratik-Nesne \u00dc\u00e7l\u00fc  Kategori  Zinciri<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Hakikatin \u00f6l\u00e7\u00fct\u00fc \u00fczerine tart\u0131\u015fmada, \u00f6zne ve nesne sorunu odak noktas\u0131 haline gelmektedir<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Marksist pratik kavram\u0131, Marksizmin teorik sistemi i\u00e7inde \u00f6nemli bir konuma sahip olan prati\u011fin \u00f6z\u00fc, nitelikleri ve bi\u00e7imleri \u00fczerine Marksist teorileri i\u00e7erir. Pratik kavram\u0131, insan\u0131n maddi \u00fcretim faaliyetlerini, politik faaliyetlerini (s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesini), bilimsel deney ve teorik ara\u015ft\u0131rma eylemlerini, sanatsal yaratma faaliyetini i\u00e7eren kapsaml\u0131 bir genel kavramd\u0131r. \u0130nsan prati\u011finin politik pratik veya s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesi prati\u011fi ile s\u0131n\u0131rlanmas\u0131 \u201cPolitik Marksizm\u201d ak\u0131m\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015flerinden biridir ve olduk\u00e7a s\u0131n\u0131rl\u0131 ve ger\u00e7eklerden kopuk bir g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fcr. Pratik bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131, ayn\u0131 zamanda Marksist epistemoloji (bilgi) teorisinin birincil ve temel bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

19. y\u00fczy\u0131ldan itibaren insan etkinliklerinin i\u00e7erik, kapsam ve \u00f6l\u00e7ek a\u00e7\u0131s\u0131ndan giderek daha fazla zenginle\u015fmesiyle birlikte, insan\u0131n maddi-ekonomik faaliyetleri, siyasi faaliyetleri, sanatsal yarat\u0131m faaliyetleri, bilimsel deney faaliyetleri g\u00f6r\u00fclmedik s\u0131\u00e7ramalar kaydetmi\u015ftir. Dolay\u0131s\u0131yla bu de\u011fi\u015fimler insan\u0131n yarg\u0131lama ve ak\u0131l y\u00fcr\u00fctme g\u00fcc\u00fcn\u00fc etkileyici bir \u015fekilde y\u00fckseltmi\u015ftir, Marx ve Engels i\u00e7in bu yeni durumu geleneksel \u00fcretken emek kavram\u0131yla ve geleneksel maddi \u00fcretim (emek) faaliyeti a\u00e7\u0131klamak olanaks\u0131z hale gelmi\u015ftir.  Sonu\u00e7 olarak, Marx-Engels a\u00e7\u0131s\u0131ndan insan faaliyetlerini daha y\u00fcksek bir d\u00fczlemden ele almaya ve teorile\u015ftirmeye acil bir ihtiya\u00e7 vard\u0131. \u0130\u015fte, Marx ve Engels’in eski felsefi pratik kavram\u0131n\u0131 a\u015f\u0131p d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmeleri ve bilimsel pratik kavram\u0131n\u0131 olu\u015fturmalar\u0131 bu arka planda ger\u00e7ekle\u015fmi\u015ftir. 1845 bahar\u0131nda Marx, \u201cFeuerbach \u00dczerine Tezler\u201d<\/strong> eserinde ilk kez Marksist pratik kategorisini net olarak ortaya koydu ve k\u0131sa bir s\u00fcre sonra \u201cAlman \u0130deolojisi\u201d ve di\u011fer eserlerinde insan\u0131n maddi \u00fcretim prati\u011fini ve maddi \u00fcretim prati\u011finin di\u011fer t\u00fcm insan faaliyetleri i\u00e7indeki kilit konumunu daha net bir bi\u00e7imde ortaya koydu, b\u00f6ylece Marksist bilimsel pratik kavram\u0131n\u0131 olu\u015fturdu.<\/p>\n\n\n\n

Marksist pratik g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc, prati\u011fin, insanlar\u0131n ama\u00e7l\u0131 ve bilin\u00e7li olarak d\u00fcnyay\u0131 d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc nesnel ve maddi bir etkinlik oldu\u011funu savunur. Buna g\u00f6re pratik, insanlara \u00f6zg\u00fc nesnel bir etkinliktir ve insan bu nesnel etkinlikte kendi \u00f6zsel g\u00fc\u00e7lerini ve yeteneklerini nesnel maddeye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcr, Marx bunu \u00f6znenin nesnelle\u015fmesi olarak tan\u0131mlar.  Bu s\u00fcre\u00e7te nesne, \u00f6znenin gereksinim ve ihtiyac\u0131na g\u00f6re yap\u0131 de\u011fi\u015fikli\u011fine ve bi\u00e7im de\u011fi\u015fikli\u011fine u\u011frar. B\u00f6ylece \u00f6znenin nesnelli\u011finin anlam\u0131, \u00f6znenin nesnel faaliyeti yoluyla veya \u00f6znenin nesnelle\u015fmesi yoluyla nesneye n\u00fcfuz etmesi ve nesneyi d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmesi anlam\u0131na gelir. \u0130nsan\u0131n pratik faaliyetlerinin t\u00fcm sonu\u00e7lar\u0131, asl\u0131nda \u00f6znenin nesnelle\u015fmesinin sonu\u00e7lar\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Pratik a\u015fa\u011f\u0131daki temel \u00f6zelliklere sahiptir:<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Birincisi, pratik nesnel ve maddi niteliklere sahiptir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Pratik, insan\u0131n do\u011fal ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamak i\u00e7in d\u0131\u015f d\u00fcnya ile etkile\u015fim i\u00e7inde ger\u00e7ekle\u015fmesi gereken bir faaliyettir, prati\u011fin ama\u00e7lar\u0131, ara\u00e7lar\u0131 ve sonu\u00e7lar\u0131 da nesnel ve maddidir. Marx \u015f\u00f6yle yazm\u0131\u015ft\u0131, \u201cFeuerbach\u2019\u0131n eski materyalizmi insan faaliyetini nesnel bir faaliyet olarak g\u00f6rm\u00fcyor\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Pratik, belirli bir insan amac\u0131 ve insan hedefi taraf\u0131ndan y\u00f6nlendirilen bilin\u00e7li ve ama\u00e7l\u0131 bir faaliyet olmas\u0131na ra\u011fmen, tamamen salt manevi-zihni\/entelekt\u00fcel bir faaliyet de\u011fildir. \u0130nsan prati\u011fi, insan\u0131n ger\u00e7ek ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamak amac\u0131yla ger\u00e7eklik alan\u0131nda do\u011frudan de\u011fi\u015fiklikler yapmak i\u00e7in maddi \u00fcretim i\u015f aletleri kullan\u0131r asl\u0131nda manevi-zihni\/entelekt\u00fcel faaliyet kendi ba\u015f\u0131na hi\u00e7bir \u015feyi de\u011fi\u015ftiremez ve d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcremez.<\/p>\n\n\n\n

\u0130kincisi, pratik, do\u011frudanl\u0131k ve edimsellik niteli\u011fine sahiptir.<\/strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Pratik ayn\u0131 zamanda \u00f6znel bir etkinliktir, yani pratik nesneyi fiilen d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcren ger\u00e7ek edimsel ve duyumsal bir etkinliktir ve nesneyi ger\u00e7eklik i\u00e7inde d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcr. Pratik ayn\u0131 zamanda nesnel bir etkinliktir; pratik etkinlik ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak nesnel d\u00fcnyada belirli de\u011fi\u015fikliklere neden olur ve b\u00f6ylece insan\u0131n zihnindeki zihinsel varolu\u015f,— insan prati\u011fi arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla—- ger\u00e7ek bir varolu\u015f haline gelir, b\u00f6ylece pratik do\u011frudan ger\u00e7eklik niteli\u011fi elde eder.<\/p>\n\n\n\n

\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc, pratik, inisiyatif ve yarat\u0131c\u0131l\u0131k niteliklerine sahiptir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Hayvan\u0131n bildik i\u00e7g\u00fcd\u00fcsel faaliyetlerinden (ya\u015fam faaliyetinden) farkl\u0131 olarak, insan prati\u011fi, insan\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnceleri taraf\u0131ndan y\u00f6nlendirilen bir faaliyettir, bu insan faaliyeti sadece do\u011fal nesnelerin bi\u00e7imlerini de\u011fi\u015ftirmez, ayn\u0131 zamanda insan bizzat kendi ya\u015fam etkinli\u011fini kendi iradesinin ve bilincinin nesnesi\/hedefi haline getirir, b\u00f6ylece insan do\u011fa i\u00e7inde kendi ama\u00e7lar\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirir.<\/p>\n\n\n\n

Prati\u011fin yarat\u0131c\u0131 olmas\u0131, en \u00f6ncelikle insan\u0131n \u00f6zsel g\u00fc\u00e7lerinden biridir ve buradan kaynaklan\u0131r, insan\u0131n yarat\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve \u00f6zsel g\u00fc\u00e7leri pratik i\u00e7inde ortaya \u00e7\u0131kar ve s\u00fcrekli geli\u015fir, asl\u0131nda \u00e7ok eski tarihe bakarsak insan\u0131n bilinci ve d\u00fc\u015f\u00fcnmesi daha \u00f6nce sahip oldu\u011fu hayvan bilincini ad\u0131m ad\u0131m a\u015fmas\u0131 yoluyla ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

\u0130nsanlar nesneleri \u00fcretken emek faaliyetinde kulland\u0131\u011f\u0131 maddi \u00fcretim\/emek aletleri yaparak d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcr (m\u0131zrak, ok, balta, \u00e7eki\u00e7, kazma, orak), ayn\u0131 zamanda konu\u015fma, dil, kelimeler vb. yard\u0131m\u0131yla manevi, entelekt\u00fcel, kavramsal bir d\u00fcnya in\u015fa eder, b\u00f6ylece s\u00fcrekli geli\u015fen ve kapsam\u0131 geni\u015fleyen insani do\u011fay\u0131 ve insani d\u00fcnyay\u0131 yarat\u0131r. \u0130nsanile\u015fmemi\u015f d\u00fcnya sonsuzdur, dolay\u0131s\u0131yla insan\u0131n d\u00fcnyay\u0131 insanile\u015ftiren faaliyeti de hi\u00e7bir zaman sona ermeyecektir.<\/p>\n\n\n\n

D\u00f6rd\u00fcnc\u00fcs\u00fc, pratik niteli\u011fi gere\u011fi hem toplumsal hem de tarihsel bir faaliyettir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Pratik, insan ile do\u011fan\u0131n diyalektik birli\u011fini ger\u00e7ekle\u015ftiren toplumsal bir faaliyettir. Bu toplumsal faaliyet insan ile do\u011fan\u0131n diyalektik birli\u011fini sa\u011flayan temel ba\u011flant\u0131 oldu\u011fu gibi ayn\u0131 zamanda toplumsal faaliyet insan toplumunu olu\u015fturan, insanlar\u0131 bir araya getiren temel ba\u011flant\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Ayn\u0131 zamanda, pratik tarihsel bir faaliyettir, gelecek nesiller her zaman kendilerinden \u00f6nceki nesillerden miras ald\u0131klar\u0131 pratik ba\u015far\u0131lara dayanarak yeni yarat\u0131mlar yaparlar, her nesil kendinden \u00f6nceki nesillerin biriktirdi\u011fi temel insan g\u00fc\u00e7lerini, \u00fcretken yeteneklerini miras al\u0131r, her nesil kendinden \u00f6nceki nesillerin biriktirdi\u011fi temel insan g\u00fc\u00e7lerini, \u00fcretken yeteneklerini kendi etkinliklerine katar ve dahil eder, b\u00f6ylece kendi pratik kapasitesini ve pratik yeteneklerini g\u00fc\u00e7lendirir.<\/p>\n\n\n\n

Bu nedenle, insan prati\u011fi daima daha \u00f6nceki geli\u015fimin birikmi\u015f t\u00fcm ba\u015far\u0131lar\u0131n\u0131 i\u00e7eren bir faaliyettir ve herhangi bir toplumun bireyleri, kendi pratiklerini ge\u00e7mi\u015ften miras al\u0131nan bu insan g\u00fc\u00e7leri ve insan yetenekleri sayesinde geli\u015ftirir.<\/p>\n\n\n\n

Bu nedenle pratik, pratik i\u00e7indeki bireylerin yal\u0131t\u0131k, tesad\u00fcfi veya geli\u015fig\u00fczel d\u00fczensiz faaliyetleri de\u011fildir, aksine pratik insanlar\u0131n birbiriyle ili\u015fkili ve toplumsal ya\u015fam\u0131n t\u00fcm alanlar\u0131na n\u00fcfuz eden evrensel faaliyetleridir, bu olguyu belirleyen \u015fey de prati\u011fin dinamik olma, yarat\u0131c\u0131 olma, toplumsal ve tarihsel olma niteliklerine sahip olmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Ba\u015fta maddi-ekonomik \u00fcretim prati\u011fi, siyasi pratik (s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesi) ve bilimsel deneylerin ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi olmak \u00fczere \u00e7e\u015fitli pratik bi\u00e7imleri vard\u0131r. Bunlardan maddi-\u00fcretim prati\u011fi, insan\u0131n en temel pratik faaliyetidir, insanlar\u0131n do\u011fal ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamak i\u00e7in maddi mallar ve ge\u00e7im ara\u00e7lar\u0131 \u00fcretmeleri, di\u011fer t\u00fcm faaliyetlerini belirleyen ve insan toplumunun maddi temelini olu\u015fturan en temel ve en birincil faaliyettir.<\/p>\n\n\n\n

Toplumsal \u0130li\u015fkiler ve S\u0131n\u0131f \u00c7eli\u015fmeleri<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u0130nsan\u0131n toplumsal ili\u015fkiler prati\u011fi, insanlar\u0131n kendi aralar\u0131ndaki ili\u015fkileri koordine etti\u011fi ve maddi \u00fcretim prati\u011fi i\u00e7inde ortaya \u00e7\u0131kan toplumsal \u00e7eli\u015fkileri \u00e7\u00f6zmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 bir pratik faaliyettir. <\/p>\n\n\n\n

S\u0131n\u0131fl\u0131 bir toplumda temel toplumsal \u00e7eli\u015fkiler, genellikle s\u0131n\u0131f \u00e7eli\u015fkilerine ve s\u0131n\u0131f m\u00fccadelelerine yol a\u00e7an s\u0131n\u0131flar aras\u0131 ili\u015fkiler olarak kendilerini g\u00f6sterir. <\/p>\n\n\n\n

Bu\u0131nlardan ikincisi yani s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesi s\u0131n\u0131fl\u0131 toplumun ilerlemesi ve geli\u015fmesi i\u00e7in do\u011frudan itici g\u00fc\u00e7 rol\u00fcn\u00fc oynar.<\/p>\n\n\n\n

Bilimsel deneyler ve bilim & teknoloji \u00fczerine teorik ara\u015ft\u0131rmalar, insanlar\u0131n do\u011fa yasalar\u0131n\u0131 ke\u015ffetmesine ve anlamas\u0131na hizmet eden b\u00f6ylece nesneler hakk\u0131nda do\u011fru bilgi edindikleri pratik bir etkinliktir. Di\u011fer pratik faaaliyetlerden ayr\u0131 bir pratik faaliyet olarak bilimsel deney bilim ve teknoloji \u00fczerine teorik ara\u015ft\u0131rmalar faaliyeti, bug\u00fcnk\u00fc \u00e7a\u011fda\u015f toplumda ve toplumun ilerlemesinde giderek daha \u00f6nemli bir rol oynamaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Prati\u011fin do\u011frudan ger\u00e7ekli\u011fi\/edimselli\u011fi vard\u0131r, bu nedenle pratik ile teori aras\u0131ndaki ili\u015fki ve etkile\u015fimde son tahlilde pratik belirleyici bir rol oynamaktad\u0131r. Lenin, bunu \u015f\u00f6yle ifade etmi\u015fti:  \u201cPratik (teorik) bilgiden daha y\u00fcksektir, \u00e7\u00fcnk\u00fc pratik sadece evrensel olma niteli\u011fine de\u011fil, ayn\u0131 zamanda dolays\u0131z ger\u00e7eklik niteli\u011fine de sahiptir\u201c.<\/p>\n\n\n\n

\u0130NSAN PRAT\u0130\u011e\u0130 \u0130\u00c7\u0130NDE MADD\u0130 \u00dcRET\u0130M PRAT\u0130\u011e\u0130N\u0130N TEMEL ZEM\u0130N KONUMUNDA OLMASI<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Marx gibi Mao\u2019da, maddi \u00fcretim prati\u011finin rol\u00fcn\u00fc net bir bi\u00e7imde kabul etmi\u015fti: \u201cMarksistler, insan\u0131n maddi \u00fcretim etkinli\u011fini en temel etkinlik olarak, di\u011fer t\u00fcm pratik faaliyetlerinin belirleyicisi olarak kabul eder.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Pratik, insan toplumunun geli\u015fmesinin do\u011fan\u0131n geli\u015fmesinden farkl\u0131 olan \u00f6z niteli\u011fini yans\u0131t\u0131r. \u0130nsanlar\u0131n ve insan toplumunun prati\u011fi vard\u0131r, fakat do\u011fan\u0131n bir prati\u011fi s\u00f6z konusu de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n

Marx bunu \u015f\u00f6yle ifade etmi\u015fti: “B\u00fct\u00fcn toplumsal ya\u015fam, \u00f6z\u00fcnde pratiktir.”<\/p>\n\n\n\n

Pratik ayn\u0131 zamanda insan\u0131n \u00f6znel d\u00fcnyas\u0131 ile nesnel d\u00fcnyan\u0131n birli\u011finin ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi ger\u00e7ek\u00e7i bir temeldir. Pratik, insanla nesnel d\u00fcnya aras\u0131ndaki k\u00f6pr\u00fcd\u00fcr. Pratik, t\u00fcm toplumsal ili\u015fkilerin temelidir ve t\u00fcm toplumsal ya\u015fam\u0131n i\u00e7eri\u011fini olu\u015fturur.<\/p>\n\n\n\n

Bizler, sadece ve sadece Marksizmin pratik g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 projekt\u00f6r ile toplumlar\u0131 ve toplumlar\u0131n sosyo- ekonomik bi\u00e7imlerin geli\u015fimini do\u011fal bir tarihsel s\u00fcre\u00e7 olarak anlayabilir, toplumsal geli\u015fmenin nesnel yasas\u0131n\u0131 ke\u015ffedebilir ve insan\u0131n toplumsal tarihini ve toplumsal ya\u015fam\u0131n\u0131 anlayabilir ve ona yeni bir y\u00f6n verebiliriz. Marx bu konuyla ba\u011flant\u0131l\u0131 olarak \u015f\u00f6yle yazm\u0131\u015ft\u0131: “Nesnel hakikatin insan\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcncesine (correspond)uygun olup olmayaca\u011f\u0131 sorusu teorik bir sorun de\u011fil, pratik bir sorundur. \u0130nsan hakikati pratik i\u00e7inde kan\u0131tlamal\u0131d\u0131r, yani insan d\u00fc\u015f\u00fcncesinin edimselli\u011fini (Wirklichkeit) ve d\u00fc\u015f\u00fcncesinin g\u00fcc\u00fcn\u00fc, d\u00fc\u015f\u00fcncesinin g\u00f6kte de\u011fil bu d\u00fcnyaya ait oldu\u011funu [Diesseitigkeit]<\/strong> pratikte kan\u0131tlamal\u0131d\u0131r.”<\/p>\n\n\n\n

Pratik, hakikati veya izlenen bir yolun do\u011fru olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u0131nayabilece\u011fimiz ve de\u011ferlendirebilece\u011fimiz biricik \u00f6l\u00e7\u00fctt\u00fcr. Bug\u00fcnk\u00fc sosyalizm az geli\u015fkin \u00fclkelerde in\u015fa edilmeye ba\u015flam\u0131\u015f olmas\u0131na kar\u015f\u0131n, insan\u0131n \u00f6zg\u00fcr, \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc ve b\u00fct\u00fcnsel geli\u015fimini sa\u011flayarak kapitalizmden \u00fcst\u00fcn oldu\u011funu her ge\u00e7en g\u00fcn daha fazla kan\u0131tlamaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

TAMAMINI OKUMAK \u0130\u00c7\u0130N \u0130ND\u0130R\u0130N\u0130Z<\/span><\/strong><\/p>\n\n\n\n

ozne-nesne-pratik-4<\/a>\u0130ndir<\/a><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Yeni Ara\u015ft\u0131rmalar: Marksist Felsefenin Pratik G\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc \u00d6zne, Nesne ve Pratik Aras\u0131ndaki Diyalektik \u0130li\u015fkiyi Nas\u0131l Ele Al\u0131yor? Derleyen:  Deniz K\u0131z\u0131l\u00e7e\u00e7 Giri\u015f yerine notlar: \u0130\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n ihtiyac\u0131 pratik ve devrimci diyalektik Bu yaz\u0131da, Marksizmin pratik g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc ve \u00d6zne, Nesne, Pratik aras\u0131ndaki organik ve diyalektik ili\u015fkileri ana hatlar\u0131 ile ele alaca\u011f\u0131z.Bu yaz\u0131 Marksizmin pratik g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc \u201cpratik materyalizmi\u201d inceliyor, […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[20,9],"tags":[],"class_list":["post-4238","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-arsiv","category-klasikler"],"blocksy_meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4238","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4238"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4238\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5004,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4238\/revisions\/5004"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4238"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4238"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4238"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}