{"id":4300,"date":"2024-07-11T21:10:21","date_gmt":"2024-07-11T21:10:21","guid":{"rendered":"https:\/\/marksizm.org.tr\/?p=4300"},"modified":"2024-07-12T21:16:03","modified_gmt":"2024-07-12T21:16:03","slug":"alman-kapitalist-devleti-almanya-sol-partisini-nasil-degerlendiriyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/marksizm.org.tr\/?p=4300","title":{"rendered":"Almanya Sol Partisi Hakk\u0131nda Bir Genel De\u011ferlendirme"},"content":{"rendered":"\n

Almanya Sol Partisi Hakk\u0131nda Bir Genel De\u011ferlendirme<\/strong><\/h1>\n\n\n\n

A\u015fa\u011f\u0131daki Web adresinden al\u0131nd\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n

https:\/\/www.bpb.de\/themen\/parteien\/parteien-in-deutschland\/die-linke\/42133\/die-programmatik-der-linken\/<\/strong><\/a><\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Il\u0131ml\u0131 ve radikal ak\u0131mlar aras\u0131ndaki rekabet<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Sol Parti’nin ideolojik a\u00e7\u0131dan de\u011ferlendirilmesi tart\u0131\u015fmal\u0131d\u0131r. Baz\u0131 akademik ve gazetecilik g\u00f6zlemcileri SOL partiyi a\u015f\u0131r\u0131l\u0131k yanl\u0131s\u0131 olarak g\u00f6rmeye devam etmekte ve anayasa ve demokrasiye ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6ncelikle ara\u00e7salc\u0131 (kullanma ve suistimal ama\u00e7l\u0131) olarak de\u011ferlendirmektedir. Di\u011ferleri ise Sol Parti’nin \u00f6ncelikle demokratik anayasal devlet ve parlamenter sistemin zorunlu bir bile\u015feni olmayan kapitalist ekonomik d\u00fczenin \u00fcstesinden gelmekle ilgilendi\u011fini vurgulamaktad\u0131r (Pfahl-Traughber 2013: 548 vd. Belirsizlik, partinin \u0131l\u0131ml\u0131 ve radikal ak\u0131mlar\u0131n birbirlerine rakip oldu\u011fu bir kar\u0131\u015f\u0131k ideolojik durumundan kaynaklanmaktad\u0131r. Birinci kanat genel olarak kapitalist sistemi de\u011fil, sadece onun “neoliberal” a\u015f\u0131r\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131rmak istemektedir. Onlara g\u00f6re, Piyasa g\u00fc\u00e7lerini daha g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u015fekilde d\u00fczenlemeyi ve yarat\u0131lan zenginli\u011fi yeniden b\u00f6l\u00fc\u015ft\u00fcrmeyi ama\u00e7layan b\u00f6yle bir reform, mevcut demokratik kurumlar \u00e7er\u00e7evesinde kesinlikle m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. \u00d6te yandan parti i\u00e7indeki radikal ak\u0131mlar liberal demokrasiyi kapitalist sistemin g\u00fcvencesi garant\u00f6r\u00fc ve istikrar sa\u011flay\u0131c\u0131s\u0131 olarak g\u00f6rmektedir. Hedefleri, kapsaml\u0131 bir sosyal demokratikle\u015fme anlam\u0131nda siyasi ve ekonomik d\u00fczenin sosyal-devrimci bir \u015fekilde a\u015f\u0131lmas\u0131d\u0131r. Bu radikal ak\u0131mlar i\u00e7inde, parti i\u00e7indeki baz\u0131 dernekler anayasay\u0131 koruma makamlar\u0131 taraf\u0131ndan “a\u00e7\u0131k\u00e7a a\u015f\u0131r\u0131” olarak de\u011ferlendirilmekte ve resmi anayasay\u0131 koruma raporlar\u0131nda yer almaktad\u0131r. 1990’dan bu yana kabul edilen programlar\u0131n h\u0131zla birbirini izlemesi ideolojik tart\u0131\u015fman\u0131n bir g\u00f6stergesidir. Yeniden birle\u015fme s\u0131ras\u0131nda olu\u015fturulan ilkeler hala yeni piyasa ekonomisine duyulan g\u00fcven taraf\u0131ndan belirlenirken, tahakk\u00fcm\u00fcn anti-kapitalist ele\u015ftirisi 1993 Berlin program\u0131nda yeniden canland\u0131r\u0131ld\u0131. PDS’nin bir halk partisi stat\u00fcs\u00fcne y\u00fckselmesi ve Do\u011fu Alman eyaletlerinde \u015fekillendirici bir g\u00fc\u00e7 haline gelmesi, reformculara daha sonra bir kuyruk r\u00fczgar\u0131 verdi. Bu geli\u015fmenin zirve noktas\u0131, \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc “sosyalist politikan\u0131n referans noktas\u0131” olarak ilan eden ve partinin m\u00fclkiyet konusundaki kat\u0131 tutumunu zay\u0131flatan 2003 y\u0131l\u0131nda kabul edilen Chemnitz Program\u0131 oldu. Saksonya-Anhalt ve Mecklenburg-Bat\u0131 Pomeranya gibi eyalet birlikleri kapitalizmi “\u015feytanla\u015ft\u0131rma” konusunda daha da ileri gitmi\u015ftir (Jesse \/ Lang 2012: 279 vd. Uzun bir m\u00fccadelenin ard\u0131ndan 2011 y\u0131l\u0131nda Erfurt parti konferans\u0131nda kabul edilen mevcut temel program, Bat\u0131 Solu ile birle\u015fmeden bu yana meydana gelen radikalle\u015fmeyi yans\u0131tmaktad\u0131r. Marksist terimlerle, kapitalist d\u00fczen bir kez daha “s\u00f6m\u00fcr\u00fc sistemi” olarak k\u0131nanmakta ve “uygarl\u0131\u011f\u0131n krizlerinden” sorumlu tutulmaktad\u0131r. Ger\u00e7ek demokrasi ancak sosyalist himaye alt\u0131nda var olabilirdi. Bunun \u00f6n ko\u015fulu, mevcut m\u00fclkiyet ili\u015fkilerinin a\u015f\u0131lmas\u0131 ve ekonominin devlet taraf\u0131ndan kontrol edilmesiydi. Genel \u00e7\u0131karlara y\u00f6nelik hizmetler, sosyal altyap\u0131, finans kurumlar\u0131 ve enerji end\u00fcstrisi kamuya aitti ve demokratik olarak kontrol edilmelidir (Neu 2018: 397 f.)<\/p>\n\n\n\n

Sosyal politika, vergi ve \u00e7evre politikas\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Anti-kapitalist pozisyonlar\u0131n eski PDS’nin devam\u0131 niteli\u011finde oldu\u011funu s\u00f6yleyebiliriz. (not: Parti Demokratik Sosyalizm Partisi ad\u0131yla 1990larda yeniden kurulmu\u015ftu ) Sol Partinin  sosyal ve vergi politikalar\u0131ndaki g\u00fcncel talepleri de Bat\u0131 Almanya’daki b\u00f6lgesel birliklerin sendika odakl\u0131 temsilcilerinin g\u00f6r\u00fc\u015f ve tutumlar\u0131n\u0131n izlerini ta\u015f\u0131yor. Bu taleoler ve tedbirler aras\u0131nda haftal\u0131k \u00e7al\u0131\u015fma saatlerinin kademeli olarak azalt\u0131lmas\u0131, 2002’den bu yana uygulamaya konulan “neoliberal” sosyal ve i\u015fg\u00fcc\u00fc piyasas\u0131 reformlar\u0131n\u0131n tersine \u00e7evrilmesi, yasal asgari \u00fccrette \u00f6nemli bir art\u0131\u015f ve e\u011fitim ve altyap\u0131ya kapsaml\u0131 kamu yat\u0131r\u0131mlar\u0131 yer almaktad\u0131r. Bu \u00f6nlemler, daha adil vergilendirme (servet vergisinin yeniden getirilmesi, veraset vergisi ve en y\u00fcksek gelir vergisi oran\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra daha y\u00fcksek kurumlar ve sermaye vergilerinde \u00f6nemli bir art\u0131\u015f) yoluyla elde edilecek ek devlet gelirleriyle finanse edilecektir.<\/p>\n\n\n\n

Ekoloji-\u00c7evre<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Sosyal meselenin yan\u0131 s\u0131ra ekolojik mesele de programda \u00f6nemli bir rol oynamaktad\u0131r. Solun pozisyonlar\u0131, do\u011frudan devlet m\u00fcdahalesine dayand\u0131\u011f\u0131 ve kapsaml\u0131 sosyal demokratikle\u015fme hedefiyle yak\u0131ndan ba\u011flant\u0131l\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in art\u0131k Ye\u015filler’inkinden daha kararl\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. B\u00f6ylece ya\u015fam\u0131n do\u011fal temellerinin korunmas\u0131, kapitalizm ele\u015ftirilerinin bir ba\u015fka alan\u0131 haline gelmektedir. Parti i\u00e7inde iklimin korunmas\u0131 ve sosyal adalet hedeflerinin birbirlerine kar\u015f\u0131 konulmamas\u0131 gerekti\u011fi konusunda bir mutabakat var. Geriye kalan vurgu farkl\u0131l\u0131klar\u0131 daha \u00e7ok semantik bir nitelik ta\u015f\u0131makta ve “Yeni Ye\u015fil Anla\u015fma “dan m\u0131 yoksa Ye\u015filler’e benzer \u015fekilde “eko-sosyalizm “den mi s\u00f6z edilmesi gerekti\u011fine indirgenmektedir. Uzun bir s\u00fcre boyunca, ekonomik ve sosyal politika pozisyonlar\u0131 Sol’un “marka \u00f6z\u00fcn\u00fc” olu\u015fturdu ve bu pozisyonlarla kendisini \u00f6zellikle SPD’den ay\u0131rmak istedi, ancak kendi rota d\u00fczeltmeleriyle birlikte iki parti aras\u0131ndaki programatik farkl\u0131l\u0131klar giderek bulan\u0131kla\u015f\u0131yor. Ayn\u0131 durum ekoloji\/\u00e7evre i\u00e7in de ge\u00e7erlidir. Sosyal Demokratlar ve Ye\u015filler reform \u00e7abalar\u0131yla ayn\u0131 y\u00f6n\u00fc hedefledikleri i\u00e7in Sol Parti, soldaki Sosyal Demokratlar ve Ye\u015filler\u2019den hari\u00e7 \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc bir siyasi g\u00fc\u00e7 olarak kendisine neden hala ihtiya\u00e7 duyuldu\u011funu \u00e7evresine giderek daha az a\u00e7\u0131klayabiliyor. Parti ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131 bu durumu son d\u00f6nemdeki oy kayb\u0131n\u0131n ana nedeni olarak g\u00f6rmektedir (Olsen \/ Hansen 2022).<\/p>\n\n\n\n

Partinin D\u0131\u015f politika ve g\u00fcvenlik politikas\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Buna kar\u015f\u0131n parti, “enternasyonalist bar\u0131\u015f partisi” olarak \u015fiddet kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131 ilkesini tutarl\u0131 bir \u015fekilde savundu\u011fu d\u0131\u015f politika ve g\u00fcvenlik politikas\u0131nda di\u011fer sol kanat partilerinden farkl\u0131 \u00f6zg\u00fcn programatik \u00f6zelliklere sahip oldu\u011funu iddia edebiliyor. Parti, BM yetkisi alt\u0131nda bile olsa Alman Ordusunun  askeri operasyonlar\u0131n\u0131 reddetmektedir. Sol Parti, Almanya’n\u0131n NATO’nun askeri b\u00f6l\u00fcm\u00fcnden \u00e7ekilmesi \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131nda bulunmaktad\u0131r. NATO uzun vadede feshedilmeli ve yerine Rusya’n\u0131n da dahil oldu\u011fu bir kolektif g\u00fcvenlik sistemi kurulmal\u0131d\u0131r. Parti, savunma b\u00fct\u00e7esinin insani \u00f6nlemler ve afet kontrol\u00fc i\u00e7in sivil bir yard\u0131m birli\u011fine aktar\u0131lmas\u0131n\u0131 istiyor. Uluslararas\u0131 d\u00fczeyde ise BM kurumlar\u0131nda reform yap\u0131lmas\u0131 ve BM \u00f6nderli\u011finde kalk\u0131nma i\u015fbirli\u011finin artt\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131nda bulunuyor.<\/p>\n\n\n\n

G\u00f6\u00e7 politikas\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n

M\u00fclteci politikas\u0131 s\u00f6z konusu oldu\u011funda Sol Parti, Ye\u015filler’den bile daha liberal. Bu durum \u00f6zellikle krizin sava\u015fla ilgili nedenleri s\u00f6z konusu oldu\u011funda destek\u00e7iler aras\u0131nda pop\u00fclerdir: partinin ideolojisinin anti-militarist, anti-kapitalist ve anti-Amerikan pozisyonlar\u0131na oynayabilece\u011fi yer buras\u0131d\u0131r. Ancak g\u00f6\u00e7menlerin kabul\u00fc ve entegrasyonu s\u00f6z konusu oldu\u011funda, SOL partinin kendi se\u00e7menleriyle, \u00f6zellikle de 2014’ten bu yana bir\u00e7o\u011fu AfD’ye \u00fcye kaydolan veya kayan(Almanya’daki A\u015f\u0131r\u0131 Sa\u011fc\u0131 Pop\u00fclist Milliyet\u00e7i Parti)  do\u011fu Almanya’daki (eski sosyalist Almanya) se\u00e7menleriyle aras\u0131nda zihinsel ve maddi bir mesafe var. Bu nedenle Sol Parti’nin baz\u0131 kesimleri partinin resmi \u00e7izgisini sorguluyor. \u00d6zellikle Wagenknecht ve Lafontaine bu konuda ele\u015ftirilerini dile getiriyorlar. Daha k\u0131s\u0131tlay\u0131c\u0131 bir g\u00f6\u00e7 politikas\u0131 i\u00e7in yapt\u0131klar\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131 sadece da\u011f\u0131t\u0131m politikas\u0131na de\u011fil ayn\u0131 zamanda k\u00fclt\u00fcrel arg\u00fcmanlara da dayand\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in \u00e7o\u011funluk \u00e7izgisinin temsilcileri onlar\u0131 sa\u011f pop\u00fclist pozisyonlara yak\u0131n olmakla su\u00e7luyor.<\/p>\n\n\n\n

Demokrasi ve hukukun \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Sol Partinin  demokrasi ve hukukun \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc savundu\u011fu yerlerde, odak noktas\u0131 genellikle ekonomi ve toplumdur. Anayasa’n\u0131n de\u011ferlerini ve liberal demokratik devletin kurumlar\u0131n\u0131 kay\u0131ts\u0131z \u015farts\u0131z tan\u0131makta zorlanan bir partidir. Bunun belirtisi, bireysel \u00f6zg\u00fcrl\u00fck haklar\u0131n\u0131n, daha kapsaml\u0131 bir \u015fekilde anla\u015f\u0131lan ve ancak s\u00f6m\u00fcr\u00fc ve bask\u0131n\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131 bir toplumda var olabilecek esasl\u0131 \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn aksine, yaln\u0131zca “bi\u00e7imsel” olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcp de\u011fersizle\u015ftirilmesidir. Partinin parlamenter haklar\u0131n g\u00fc\u00e7lendirilmesini ve siyasi sistem i\u00e7erisinde do\u011frudan demokratik prosed\u00fcrlerin uygulanmas\u0131n\u0131 ya da geni\u015fletilmesini savunmas\u0131 k\u0131smen partinin muhalif imaj\u0131ndan kaynaklanmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca devlette ve toplumda g\u00fc\u00e7 birikimini \u00f6nlemek i\u00e7in yarg\u0131, g\u00fcvenlik hizmetleri ve geleneksel ve dijital medyan\u0131n daha iyi demokratik kontrol\u00fcn\u00fc savunmaktad\u0131r. Sol’un mevcut demokratik anayasal devlete y\u00f6nelik ele\u015ftirileri, ge\u00e7mi\u015fin siyaseti konusundaki tutumlar\u0131na da yans\u0131maktad\u0131r (Jesse \/ Lang 2012: 285 vd. Bir yandan, Marksist-Leninist ideolojiden ve reel sosyalist sistemlerin diktat\u00f6rl\u00fck y\u00f6netiminden a\u00e7\u0131k\u00e7a uzak durmaktad\u0131r. \u00d6te yandan, DAC’den genel anlamda “adaletsiz bir devlet” olarak bahsetmekten ka\u00e7\u0131n\u0131yor ve kendini bilin\u00e7li olarak, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve \u00e7o\u011fulculu\u011fun ancak sosyalist d\u00fczen i\u00e7inde m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu Rosa Luxemburg’un sosyal devrimci gelene\u011fine yerle\u015ftiriyor. Ele\u015ftirmenler bunu ayn\u0131 zamanda kom\u00fcnizmi ahlaki a\u00e7\u0131dan temize \u00e7\u0131karma \u00e7abas\u0131 olarak g\u00f6r\u00fcyor ki bu da solun g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u015fekilde vurgulad\u0131\u011f\u0131 anti-fa\u015fizm ve kapitalizmin egemen g\u00fcc\u00fc olarak ABD’ye kar\u015f\u0131 kararl\u0131 muhalefetiyle daha da peki\u015fiyor. Rusya’ya y\u00f6nelik kararl\u0131 partizanl\u0131k da bu arka plana dayan\u0131yor. Sovyetler Birli\u011fi’nin halef devleti olan bug\u00fcnk\u00fc Rusya, y\u00f6netim sisteminin otokratik do\u011fas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan solun ideolojisinden \u00e7ok uzak olsa da sol, K\u0131r\u0131m’\u0131n ilhak\u0131 ve ilk Ukrayna krizinden Rusya’n\u0131n Suriye’deki sava\u015fa m\u00fcdahil olmas\u0131na ve muhaliflere zulmetmesine kadar Rusya’ya y\u00f6neltilen su\u00e7lamalara kar\u015f\u0131 her zaman yat\u0131\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 bir tutum tak\u0131n\u0131rken, Alman h\u00fck\u00fcmetinin gidi\u015fat\u0131 da dahil olmak \u00fczere di\u011fer diktat\u00f6rlere veya otoriter rejimlere (T\u00fcrkiye gibi) y\u00f6nelik a\u00e7\u0131k ele\u015ftirilerini gizlememi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

Rusya’n\u0131n Ukrayna’y\u0131 i\u015fgalinden sonra bile parti hala rotas\u0131n\u0131 d\u00fczeltmek ve kendi hatalar\u0131yla y\u00fczle\u015fmek i\u00e7in m\u00fccadele ediyor. Parti, 2022’deki Erfurt kentindeki konferans\u0131nda kabul edilen deklarasyonunda, bunu hi\u00e7bir \u015feyle hakl\u0131 g\u00f6sterilemeyecek, su\u00e7 te\u015fkil eden bir sald\u0131r\u0131 sava\u015f\u0131 olarak k\u0131n\u0131yor. Ancak ayn\u0131 zamanda Ukrayna’ya silah sevkiyat\u0131n\u0131 ve Almanya’n\u0131n ve NATO’nun savunma kapasitesinin g\u00fc\u00e7lendirilmesini reddediyor ve bunun yerine askeri mant\u0131\u011fa boyun e\u011fmemek i\u00e7in diplomasiye ve m\u00fczakereye dayal\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcmlere geri d\u00f6n\u00fclmesi \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131nda bulunuyor. Oligarklar\u0131 ve askeri-end\u00fcstriyel komplekse darbe vurdu\u011fu  \u00f6l\u00e7\u00fcde Moskova’ya y\u00f6nelik yapt\u0131r\u0131mlar\u0131 desteklemekte, ancak do\u011fal gaz ambargosunda oldu\u011fu gibi yerel Rusya halk\u0131 i\u00e7in olumsuz sonu\u00e7lar do\u011furaca\u011f\u0131 durumlarda desteklememektedir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Almanya Sol Partisi Hakk\u0131nda Bir Genel De\u011ferlendirme A\u015fa\u011f\u0131daki Web adresinden al\u0131nd\u0131 https:\/\/www.bpb.de\/themen\/parteien\/parteien-in-deutschland\/die-linke\/42133\/die-programmatik-der-linken\/ Il\u0131ml\u0131 ve radikal ak\u0131mlar aras\u0131ndaki rekabet Sol Parti’nin ideolojik a\u00e7\u0131dan de\u011ferlendirilmesi tart\u0131\u015fmal\u0131d\u0131r. Baz\u0131 akademik ve gazetecilik g\u00f6zlemcileri SOL partiyi a\u015f\u0131r\u0131l\u0131k yanl\u0131s\u0131 olarak g\u00f6rmeye devam etmekte ve anayasa ve demokrasiye ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6ncelikle ara\u00e7salc\u0131 (kullanma ve suistimal ama\u00e7l\u0131) olarak de\u011ferlendirmektedir. Di\u011ferleri ise Sol Parti’nin \u00f6ncelikle […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[5,4],"tags":[],"class_list":["post-4300","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-dunya-sosyalizmi","category-turkiye-sosyalizmi"],"blocksy_meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4300","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4300"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4300\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4306,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4300\/revisions\/4306"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4300"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4300"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4300"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}