{"id":4319,"date":"2024-07-19T13:20:50","date_gmt":"2024-07-19T13:20:50","guid":{"rendered":"https:\/\/marksizm.org.tr\/?p=4319"},"modified":"2024-07-20T00:24:11","modified_gmt":"2024-07-20T00:24:11","slug":"leninin-kooperatiflere-iliskin-fikirleri-ve-plani","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/marksizm.org.tr\/?p=4319","title":{"rendered":"Lenin’in Sovyetler Birli\u011fi\u2019nde Sosyalizmin \u0130n\u015fas\u0131nda Kooperatiflere \u0130li\u015fkin Fikirleri ve Plan\u0131"},"content":{"rendered":"\n

Lenin’in Sovyetler Birli\u011fi\u2019nde Sosyalizmin \u0130n\u015fas\u0131nda Kooperatiflere \u0130li\u015fkin Fikirleri ve Plan\u0131<\/strong><\/h1>\n\n\n\n

Derleme: Kemal Okur, May\u0131s 2019<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Lenin, \u00e7ift\u00e7ileri kooperatifler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla sosyalist in\u015faya kat\u0131lmaya \u00e7ekmek ve \u00e7ift\u00e7ilerin b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011funu sosyalist bir kolektif ekonomide birle\u015ftirmek i\u00e7in stratejik bir plan form\u00fcle etmi\u015fti. Lenin’in bu fikri Marx ve Engels’in kooperatif \u00fczerine teorisini geli\u015ftirmi\u015f ve tar\u0131msal sekt\u00f6rde, k\u0131rlarda ve k\u00f6yl\u00fclerin sosyalist d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi i\u00e7in \u00f6nemli bir yol g\u00f6sterici \u00f6neme sahipti.<\/p>\n\n\n\n

Kooperatifler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla sosyalizme ge\u00e7i\u015f d\u00fc\u015f\u00fcncesi, ilk kez Lenin taraf\u0131ndan ileri s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f de\u011fildi. 19. y\u00fczy\u0131lda, baz\u0131 \u00fctopik sosyalistler kapitalist sistem alt\u0131nda, s\u00f6m\u00fcr\u00fclen i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 ve emek\u00e7ilerin —sadece ve sadece—kooperatifleri geli\u015ftirerek, kendilerini kapitalizmin s\u00f6m\u00fcr\u00fcs\u00fcnden kurtarabilecekleri ve sosyalizme bar\u0131\u015f\u00e7\u0131 bir ge\u00e7i\u015f yapabileceklerine ili\u015fkin bir yan\u0131lsamay\u0131 beslemi\u015flerdi. Lenin: “Bu insanlar s\u00f6m\u00fcr\u00fcc\u00fclerin y\u00f6netiminin devrilmesi i\u00e7in i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n siyasal m\u00fccadelesinin \u00f6nemini anlam\u0131yorlar.”[1]<\/sup><\/a><\/p>\n\n\n\n

Marx ve Engels, burjuvazinin hakimiyetinin proletarya taraf\u0131ndan y\u0131k\u0131lmas\u0131ndan ve b\u00fcy\u00fck sermaye ile b\u00fcy\u00fck toprak sahiplerinin m\u00fclks\u00fczle\u015ftirilmesinden sonra sosyalizm ve kom\u00fcnizme nas\u0131l ge\u00e7ilece\u011fi sorununu incelerken, ayr\u0131ca kooperatiflerin i\u015flevine b\u00fcy\u00fck \u00f6nem vermi\u015flerdi. Ocak 1886\u2019da, Engels, A. Bebel\u2019e yazd\u0131\u011f\u0131 bir mektupta, \u015funa i\u015faret etmi\u015fti: “Marx ve ben tam kom\u00fcnist ekonomiye ge\u00e7i\u015fte, bir ara a\u015fama olarak kooperatif sistemini b\u00fcy\u00fck bir \u00f6l\u00e7ekte kullanmak zorunda olaca\u011f\u0131m\u0131zdan asla \u015f\u00fcphe etmedik.”[2]<\/sup><\/a>   Demek ki, Marx ve Engels o zamanda b\u00fcy\u00fck sermaye ile b\u00fcy\u00fck toprak sahiplerinin m\u00fclks\u00fczle\u015ftirilmesinden hemen sonra devlet taraf\u0131ndan toplumun ad\u0131na birle\u015fik i\u015fletme ve y\u00f6netimle, kapitalist bir ekonomik sistemin tam bir kom\u00fcnist sisteme d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesinin m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kavram\u0131\u015flard\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Onlara g\u00f6re, sosyalizme ge\u00e7i\u015f d\u00f6neminde, hatta tam kom\u00fcnizm \u00f6ncesindeki sosyalist topluma ge\u00e7i\u015fte, emek\u00e7ilerin ekonomiyi y\u00f6netebilmeleri i\u00e7in, ortakla\u015fa y\u00f6netim bi\u00e7iminin benimsenmesi gerekiyordu. Bununla birlikte, Marx ve Engels\u2019in d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fckleri kooperatif\u00e7ilik, \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131n\u0131n topluma, (\u00f6ncelikle devlete) ait olmas\u0131 ko\u015fuluyla \u00f6rg\u00fctlenmeliydi.<\/p>\n\n\n\n

\u00d6rne\u011fin yukar\u0131daki mektupta Engels, kom\u00fcnizme ge\u00e7i\u015f s\u0131ras\u0131nda bir ara a\u015fama olarak kooperatif \u00fcretim ekonomisinin kullan\u0131lmas\u0131na de\u011finirken, \u015funu vurgulam\u0131\u015ft\u0131: \u201cancak bu, \u00f6yle bir \u015fekilde organize edilmelidir ki, toplum, \u00f6ncelikle de devlet \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131n\u0131n m\u00fclkiyetini elinde tutarak, b\u00f6ylece bir b\u00fct\u00fcn olarak kooperatiflerin \u00f6zel \u00e7\u0131karlar\u0131, toplum kar\u015f\u0131s\u0131nda kendilerini var edememeli\u2026”.[3]<\/sup><\/a><\/p>\n\n\n\n

Yani, onlar\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fckleri kooperatif\u00e7ilikte, \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131 devlete aittir, ancak bu ara\u00e7lar kooperatifler taraf\u0131ndan y\u00f6netilecektir. Engels, 1894\u2019te, Fransa ve Almanya’da K\u00f6yl\u00fc Sorunu adl\u0131 kitab\u0131nda proletaryan\u0131n iktidar\u0131 ele ge\u00e7irmesinden sonra k\u00fc\u00e7\u00fck k\u00f6yl\u00fclerle ilgili g\u00f6revimiz konusunda konu\u015furken; “k\u00fc\u00e7\u00fck k\u00f6yl\u00fcye ili\u015fkin olarak bizim g\u00f6revimiz, ilk etapta, onun \u00f6zel i\u015fletmesi ve \u00f6zel m\u00fclk\u00fcn\u00fcn kooperatiflere  ge\u00e7mesini sa\u011flamakt\u0131r; fakat bu, zorlayarak de\u011fil, ama ba\u015far\u0131l\u0131 \u00f6rnekler ortaya koyma yoluyla ve bu ama\u00e7la onlara toplumsal destek sunarak yap\u0131lmal\u0131d\u0131r” diyordu.[4]<\/sup><\/a><\/p>\n\n\n\n

Lenin, Ekim Devrimi’nden sonra kooperatiflerin yayg\u0131nla\u015fmas\u0131na b\u00fcy\u00fck \u00f6nem vermi\u015fti. Ekim Devriminin zaferinden sonra Marx ve Engels\u2019in \u00f6\u011fretileri do\u011frultusunda, kooperatiflerin yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6nemli bir g\u00f6rev konumuna yerle\u015ftirdi. Sosyalist in\u015fa ile ilgili haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 Sovyet H\u00fck\u00fcmetinin Acil G\u00f6revleri<\/em> yaz\u0131s\u0131n\u0131n ilk tasla\u011f\u0131nda (Se\u00e7me Eserler cilt 27) \u015funa i\u015faret etti: \u201cburjuvazi siyaset ve ekonomide m\u00fclks\u00fczle\u015ftirildi\u011finde, a\u00e7\u0131kt\u0131r ki Sovyet iktidar\u0131n\u0131n g\u00f6revi (esas olarak) \u00fclkemizdeki t\u00fcm vatanda\u015flar\u0131n kooperatiflere kat\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 sa\u011flayarak, daha kesin bir ifadeyle, \u00fclke genelinde onlar\u0131 kooperatif \u00fcyeleri yaparak, kooperatif \u00f6rg\u00fctlenmesini t\u00fcm toplumda yayg\u0131nla\u015ft\u0131rmakt\u0131r.\u201d[5]<\/sup><\/a><\/p>\n\n\n\n

Lenin\u2019in kooperatiflerin b\u00fct\u00fcn toplumda yayg\u0131nla\u015fmas\u0131n\u0131 vurgulamas\u0131n\u0131n nedeni, o d\u00f6nemde Lenin\u2019in sosyalist toplumu “\u00fcretici ve t\u00fcketici kom\u00fcnlerinden olu\u015fan bir a\u011f” olarak d\u00fc\u015f\u00fcnmesiydi.[6]<\/sup><\/a>  Lenin\u2019in kooperatiflerin b\u00fct\u00fcn toplumda yayg\u0131nla\u015fmas\u0131n\u0131 vurgulamas\u0131n\u0131n nedeni, o d\u00f6nemde Lenin\u2019in sosyalist toplumu “\u00fcretici ve t\u00fcketici kom\u00fcnlerinden olu\u015fan bir a\u011f” olarak d\u00fc\u015f\u00fcnmesiydi.[7]<\/sup><\/a><\/p>\n\n\n\n

Sovyetler Birli\u011fi\u2019ndeki Sava\u015f Kom\u00fcnizmi d\u00f6neminde kabul edilmi\u015f olan t\u00fcketici kom\u00fcn\u00fcne ili\u015fkin yasa, onun yukar\u0131daki kavram\u0131n\u0131n somut bir uygulamayd\u0131. Bu yasaya g\u00f6re, t\u00fcketiciler kom\u00fcn\u00fc t\u0131pk\u0131 Lenin\u2019in olmas\u0131n\u0131 istedi\u011fi gibiydi: “tedarik ve da\u011f\u0131t\u0131mla ile ilgili olarak, b\u00fct\u00fcn toplum b\u00fcy\u00fck bir kooperatif olmal\u0131”.[8]<\/p>\n\n\n\n

O d\u00f6nemde Lenin, t\u00fcketici kom\u00fcn\u00fcn\u00fc, pazar\u0131n ve devletin rol\u00fcne ba\u015fvurmadan, devletin merkezi tedarik ve da\u011f\u0131t\u0131m sistemi olmadan i\u015fleyen, t\u00fcketici kom\u00fcnleri vas\u0131tas\u0131yla sosyalizme do\u011frudan ge\u00e7i\u015fin ger\u00e7ekle\u015ftirilece\u011fi \u00f6nemli bir yap\u0131 olarak g\u00f6rmekteydi. Lenin daha sonra Rusya\u2019da sosyalizme \u201cdo\u011frudan ge\u00e7i\u015fin\u201d olanaks\u0131z ve ger\u00e7ek\u00e7i olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u201cdolayl\u0131 yoldan\u201d ilerlenmesi gerekti\u011fini savunmu\u015ftu. Kas\u0131m 1921 Moskova Gubernia Toplant\u0131s\u0131) https:\/\/www.marxists.org\/archive\/lenin\/works\/1921\/oct\/29.htm<\/p>\n\n\n\n

Giri\u015f<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Kooperatifler \u00fczerine planlar\u0131n\u0131n olu\u015fturulmas\u0131 ve geli\u015ftirilmesinde Lenin, kapitalist toplumdan arta kalan ticari bir \u00f6rg\u00fctlenme olan kooperatiflere her zaman \u00f6nem vermi\u015fti. Lenin 1918 y\u0131l\u0131nda yazd\u0131\u011f\u0131 bir taslakta \u015funlar\u0131 belirtmi\u015fti: \u201cKapitalist toplumda k\u00fc\u00e7\u00fck bir ada olarak kooperatifler birer her t\u00fcr g\u00fcndelik mal satan bir d\u00fckk\u00e2nd\u0131r. Ancak kooperatifler, toplumsalla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f toprak ve kamula\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f sanayi fabrikalar\u0131ylla birlikte t\u00fcm topluma yay\u0131l\u0131rsa, i\u015fte o zaman  (Ferdi. kooperatifler) sosyalizm olur\u201d (Lenin’in Toplu Eserleri, Cilt 27, sayfa 197).<\/p>\n\n\n\n

Sovyet rejiminin kuruldu\u011fu ilk g\u00fcnlerde Lenin, i\u015f\u00e7i kooperatiflerinin kurulmas\u0131n\u0131 vurgulam\u0131\u015f ve kooperatifleri \u00fcr\u00fcnlerin da\u011f\u0131t\u0131m\u0131nda devlete yard\u0131mc\u0131 olacak tedarik \u00f6rg\u00fctleri olarak g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n

1920’de kooperatifler, devletin ana da\u011f\u0131t\u0131m kurumu olan G\u0131da Halk Komiserli\u011fi’nin (G\u0131da Bakanl\u0131\u011f\u0131) yetki alan\u0131na sokuldu. Ayn\u0131 zamanda, \u00e7ift\u00e7iler k\u0131rsal alanlarda g\u00f6n\u00fcll\u00fc olarak birle\u015ferek ortak tar\u0131m topluluklar\u0131, tar\u0131msal i\u015f\u00e7i birlik leri ve tar\u0131msal kom\u00fcnler olu\u015fturmaya te\u015fvik edildi.<\/p>\n\n\n\n

Emperyalist silahl\u0131 m\u00fcdahale ve i\u00e7 sava\u015f nedeniyle Sovyet rejimi sava\u015f kom\u00fcnizm politikas\u0131n\u0131 uygulamak zorunda kalm\u0131\u015ft\u0131 ve bu d\u00f6nemde kooperatifler fazla geli\u015fmedi. Mart 1921’de, Yeni Ekonomik Politika’ya ge\u00e7i\u015f ba\u015flad\u0131ktan sonra, tah\u0131l vergisini uygulamaya ge\u00e7erken ve metalar\u0131n dola\u015f\u0131m\u0131na yeniden izin verilirken, Sovyet rejimi kooperatiflere y\u00f6nelik politikas\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirdi ve kooperatiflere yeniden ticari \u00f6zelliklerini ger\u00e7ekle\u015ftirme izni verdi.<\/p>\n\n\n\n

Ayni Tah\u0131l Vergisi \u00dczerine adl\u0131 kitab\u0131nda Lenin, kooperatifleri mevcut sosyalizm in\u015fas\u0131 i\u00e7in en yararl\u0131 devlet kapitalizmi t\u00fcr\u00fc olarak adland\u0131rm\u0131\u015ft\u0131. Lenin, \u201ckooperatif i\u015fletme bi\u00e7iminin \u00f6zel i\u015fletmeden daha faydal\u0131 oldu\u011funu\u201d, \u201cmilyonlarca vatanda\u015f\u0131n ve daha sonra t\u00fcm vatanda\u015flar\u0131n birle\u015fmesini ve \u00f6rg\u00fctlenmesini kolayla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131\u201d ve \u201ckooperatif politikas\u0131n\u0131n ba\u015far\u0131l\u0131 bir \u015fekilde uygulanmas\u0131n\u0131n k\u00fc\u00e7\u00fck ekonomileri geli\u015ftirmemizi sa\u011flayaca\u011f\u0131n\u0131 ve k\u00fc\u00e7\u00fck ekonomilerin makul bir s\u00fcre i\u00e7inde g\u00f6n\u00fcll\u00fc birle\u015fme temelinde b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekli \u00fcretime ge\u00e7i\u015fini kolayla\u015ft\u0131raca\u011f\u0131n\u0131\u201d savunmu\u015ftur (Lenin’in Se\u00e7me Eserleri, Cilt 4, sayfa 522-523).<\/p>\n\n\n\n

Ocak 1923’te Lenin hastayken Kooperatifler \u00dczerine makalesini yazd\u0131rd\u0131\u011f\u0131nda, kooperatifler \u00fczerine fikirleri tam bir sistematik d\u00fc\u015f\u00fcnce haline gelmi\u015fti.  Daha sonra Stalin bu stratejik fikre \u201cLenin’in Kooperatif Plan\u0131\u201d ad\u0131n\u0131 vermi\u015fti.<\/p>\n\n\n\n

LEN\u0130N\u2019\u0130N KOOPERAT\u0130FLER \u00dcZER\u0130NE  6  G\u00d6R\u00dc\u015e\u00dc<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Lenin’in kooperatif plan\u0131n\u0131n ana i\u00e7eri\u011fi a\u015fa\u011f\u0131daki hususlar\u0131 i\u00e7ermektedir:<\/p>\n\n\n\n

1.  Lenin \u201cuygar\u201d bir kooperatif sisteminin sosyalist bir sistem olarak g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fc.<\/p>\n\n\n\n

\u201cKooperatifler \u00dczerine\u201d yaz\u0131s\u0131nda  Lenin, kooperatiflerin devlet kapitalizmi oldu\u011fu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc daha detayl\u0131 tart\u0131\u015fm\u0131\u015f ve Sovyet iktidar\u0131 alt\u0131nda kooperatiflerin geli\u015fmesinin sosyalizmin geli\u015fmesine e\u015fit oldu\u011funu savunmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n

Kooperatif i\u015fletmeler kapitalist \u00fclkelerde kolektif kapitalist \u00f6rg\u00fctler iken, sosyalist ko\u015fullarda, kooperatifler taraf\u0131ndan kullan\u0131lan \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131n\u0131n ve i\u015fgal edilen topra\u011f\u0131n kamu m\u00fclkiyetinde oldu\u011fu ko\u015fullarda, \u201cproletaryan\u0131n burjuvazi \u00fczerindeki s\u0131n\u0131f zaferi ko\u015fullar\u0131nda, uygar kooperatif i\u015f\u00e7iler sistemi olarak sosyalist sistemdir\u201d “Halk\u0131n pasif olarak de\u011fil, aktif olarak kooperatiflerin i\u015fletmesine kat\u0131lmas\u0131 gerekmektedir. Ancak kooperatif i\u015fletmenin ticareti Asiyatik tarzda de\u011fil, Avrupai tarzda yapmas\u0131 gerekir. Bunun i\u00e7in defter tutmay\u0131 bilmek, k\u00f6t\u00fc hasat veya a\u00e7l\u0131k gibi konularda tedbirler almak, ve bunlar\u0131 sa\u011flayacak bir maddi temel yaratmak \u015fartt\u0131r. Bu anlamda kooperatiflerimiz<\/strong> \u201cuygar kooperatifler<\/strong>\u201d olmal\u0131d\u0131r”. “B\u00f6ylece devlet i\u015fletmelerinin ve (\u015fimdilik tolere etti\u011fimiz) \u00f6zel m\u00fclkiyetli i\u015fletmelerin yan\u0131nda \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc tip bir i\u015fletme ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r: Kooperatifler. Bizim \u015fimdiki rejimimizde, kooperatifler \u00f6zel kapitalist i\u015fletmelerden ayr\u0131lmaktad\u0131r, ancak sosyalist i\u015fletmelerden ayr\u0131 de\u011fildir, zira \u00fczerine kurulduklar\u0131 toprak ve kullan\u0131lan \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131 devlete, yani i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131na aittir”. “Uygar kooperatifler rejimi, \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131 topluma aitken ve proletarya bir s\u0131n\u0131f olarak burjuvazi \u00fczerine zafer kazanm\u0131\u015fsa, bu sosyalist rejimdir”.
“(Lenin, Kooperatifler \u00dczerine)<\/p>\n\n\n\n

2. Kooperatifle\u015fme, temel k\u00f6yl\u00fc kitlelerini sosyalist in\u015faya kat\u0131lmaya \u00e7ekmenin ve k\u00f6yl\u00fclerin sosyalist yola girmelerini sa\u011flaman\u0131n tek do\u011fru yoludur.<\/p>\n\n\n\n

Lenin, Yeni Ekonomi Politika (NEP) ko\u015fullar\u0131 alt\u0131nda, kooperatiflerin kapsaml\u0131 bir \u015fekilde geli\u015ftirilmesinin sosyalizmi in\u015fa etmek i\u00e7in gerekli olan tek \u015fey oldu\u011funu, \u00e7\u00fcnk\u00fc k\u00f6yl\u00fclerin \u201c\u00f6zel \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131, \u00f6zel i\u015flemlerin \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 devletin bu \u00e7\u0131karlar\u0131 denetlemesi ve g\u00f6zetimiyle birle\u015ftirmenin \u00f6l\u00e7e\u011fini bulmam\u0131z\u0131 ve \u00f6zel \u00e7\u0131karlar\u0131 ortak kolektif \u00e7\u0131karlara tabi k\u0131lman\u0131n \u00f6l\u00e7e\u011fini bulmam\u0131z\u0131 sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131\u201d savunmu\u015ftur ki bu tam da ge\u00e7mi\u015fte bir\u00e7ok \u00fctopik sosyalist kooperatif\u00e7inin \u00e7\u00f6zemedi\u011fi sorundur\u201d. “Bize gereken \u015fey Rus toplumunun alabildi\u011fine geni\u015f ve derin tabakalar\u0131n\u0131 kooperatiflerde toplamakt\u0131r; zira art\u0131k bir yandan \u00f6zel \u00e7\u0131kar\u0131, yani \u00f6zel ticari \u00e7\u0131kar\u0131, \u00f6te yandan onun devlet taraf\u0131ndan kontrol\u00fcn\u00fc birle\u015ftirme yolunu; \u00f6zel \u00e7\u0131kar\u0131 genel \u00e7\u0131kara ba\u011fl\u0131 k\u0131lma yolunu bulmu\u015f durumday\u0131z\u2026 Bu, entegre ve b\u00fct\u00fcnc\u00fcl bir sosyalist toplum kurmak i\u00e7in gerekli olan tek \u015fey de\u011fil midir? Bu hen\u00fcz sosyalist bir toplumun kurulu\u015fu de\u011fildir, ama bu ama\u00e7 i\u00e7in gerekli ve yeterli olan her \u015feydir”.<\/strong>
(Lenin Kooperatifler \u00dczerine)<\/p>\n\n\n\n

\u00c7e\u015fitli kooperatif bi\u00e7imleri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla, kolektivizmin ilkeleri k\u00f6yl\u00fc ekonomisine kademeli olarak a\u015f\u0131lanabilir ve k\u00f6yl\u00fclerin sosyalist in\u015faya kat\u0131lmalar\u0131 sa\u011flanabilir. Kooperatifler, k\u00f6yl\u00fclerin yeni sisteme ge\u00e7i\u015fi i\u00e7in basit, kolay ve kabul edilebilir bir bi\u00e7imdir.<\/p>\n\n\n\n

3. \u0130\u015f\u00e7i S\u0131n\u0131f\u0131 kooperatiflere mali destek sa\u011flanmal\u0131<\/p>\n\n\n\n

Kooperatiflerin sa\u011fl\u0131kl\u0131 geli\u015fimini te\u015fvik etmek i\u00e7in, genel ve d\u00fczenli olarak belirli ayr\u0131cal\u0131kl\u0131 muamelelerden yararlanabilmeli ve onlara ekonomi, finans ve bankac\u0131l\u0131k alanlar\u0131nda daha fazla fon ayr\u0131lmas\u0131, d\u00fc\u015f\u00fck faizli krediler verilmesi gibi \u00e7e\u015fitli \u00f6ncelikler tan\u0131nmal\u0131d\u0131r. \u201cKooperatifleri \u00f6d\u00fcllendirmenin yollar\u0131n\u0131 ve ko\u015fullar\u0131n\u0131 bulmal\u0131y\u0131z\u201d. Lenin, \u201cherhangi bir yeni sosyal sistemin ancak belirli bir s\u0131n\u0131f\u0131n finansal deste\u011fiyle ortaya \u00e7\u0131kabilece\u011fini\u201d savunmu\u015ftu.<\/p>\n\n\n\n

S\u00f6ylemeye gerek yok, Rusya\u2019da \u201cserbest\u201d kapitalizmin do\u011fu\u015fu milyonlarca rubleye mal oldu. \u015eu anda \u00f6zellikle desteklememiz gereken toplumsal sistem kooperatif sistemidir\u201d (Lenin Kooperatifler \u00dczerine)<\/p>\n\n\n\n

4. G\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck ilkesine ba\u011fl\u0131 kal\u0131nmal\u0131 ve k\u00f6yl\u00fclerin \u00e7o\u011funlu\u011fu ikna, e\u011fitim ve ba\u015far\u0131l\u0131 \u00f6rnekler sunma yolu ile kademeli olarak kooperatiflere \u00e7ekilmelidir.<\/p>\n\n\n\n

Kooperatifler \u015feklinde, \u00f6nce tar\u0131msal \u00fcr\u00fcnlerin sat\u0131\u015f\u0131nda, tedarik ve pazarlama kooperatifleri ve t\u00fcketici kooperatifleri organize etmek ve daha sonra tar\u0131msal \u00fcr\u00fcnlerin \u00fcretiminde, \u00e7e\u015fitli kolektif ekonomik \u00f6rg\u00fctler  organize etmeliyiz.<\/p>\n\n\n\n

5. K\u00fclt\u00fcr Devrimi’nin k\u0131rsal alanlarda kooperatif sisteminin kurulmas\u0131 ve sa\u011flamla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131ndaki b\u00fcy\u00fck \u00f6nemi vard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

 Lenin, k\u00f6yl\u00fcler aras\u0131nda k\u00fclt\u00fcrel \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n ekonomik amac\u0131n\u0131n i\u015fbirli\u011fini (kooperatifleri) te\u015fvik etmek oldu\u011funu savunmu\u015ftur. \u00d6nce k\u00f6yl\u00fcler okumay\u0131 ve yazmay\u0131 \u00f6\u011frensin ki, kooperatife kat\u0131lman\u0131n t\u00fcm faydalar\u0131n\u0131 anlayacak kadar ve kooperatife kat\u0131lma konusunda iyi bir i\u015f \u00e7\u0131karacak kadar \u201cuygarle\u015febilsinler\u201d. K\u00f6yl\u00fclerin sonra da uygar i\u015fadam\u0131 becerilerini \u00f6\u011frenmeleri gerekir.<\/p>\n\n\n\n

6. Kolektifle\u015ftirmenin ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi aceleye getirilmemelidir ve bu b\u00fct\u00fcn bir d\u00f6nemi alacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

 Lenin \u015f\u00f6yle demi\u015fti: \u201cYeni Ekonomik Politika (NEP) arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla t\u00fcm halk\u0131n kooperatiflere kat\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in b\u00fct\u00fcn bir tarihsel d\u00f6nem gerekecektir. En iyi durumda, bu d\u00f6nemi atlatmak 10 ila 20 y\u0131l\u0131m\u0131z\u0131 alacakt\u0131r\u201d (Lenin Kooperatifler \u00dczerine)  \u00c7\u00fcnk\u00fc k\u00f6yl\u00fc kitlelerinin kolektifle\u015ftirmenin faydalar\u0131n\u0131n bilincine varmas\u0131, kooperatiflerin \u00f6rg\u00fctsel i\u015flevlerini geli\u015ftirmesi, k\u00f6yl\u00fclerin k\u00fclt\u00fcrlenmesi ve uygar i\u015fadamlar\u0131n\u0131n becerilerini \u00f6\u011frenmesi ve kapsaml\u0131 reformlar uygulamas\u0131 bir vuru\u015fta olacak bir \u015fey de\u011fildir. Bu i\u015fi ger\u00e7ekle\u015ftirirken bir dizi kademeli ge\u00e7i\u015f \u201cmerdiven basama\u011f\u0131\u201d ve \u201cgeli\u015fimin t\u00fcm a\u015famalar\u0131ndan ge\u00e7mek\u201d gerekir. \u201d<\/p>\n\n\n\n

Lenin’in kooperatifler sistemi plan\u0131n\u0131n rehberli\u011finde, Sovyet Rusya’daki \u00e7e\u015fitli kooperatifler sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir \u015fekilde geli\u015fmi\u015fti. 1929 y\u0131l\u0131na gelindi\u011finde \u00e7ift\u00e7ilerin %60’\u0131 kooperatiflere kat\u0131lm\u0131\u015f, bu da sanayi ve tar\u0131msal \u00fcretimin h\u0131zla geli\u015fmesini sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. 1937 y\u0131l\u0131nda Sovyetler Birli\u011fi Kom\u00fcnist Partisi (Bol\u015fevikler) Merkez Komitesi’nin \u00f6nderli\u011finde tar\u0131msal alanda kolektifle\u015ftirme tamamland\u0131 ve Stalin, Lenin’in kooperatif plan\u0131n\u0131n ba\u015far\u0131yla ger\u00e7ekle\u015ftirildi\u011fini a\u00e7\u0131klad\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Kaynak\u00e7a<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Lenin: Kooperatifler \u00dczerine, Selected Works of Lenin, Cilt 4, People’s Publishing House, Pekin, 1972.<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

[1]<\/sup><\/a> 752 Kooperatif\u00e7ilik \u00dczerine<\/em>. Bkz. Lenin Se\u00e7me Eserler, <\/em>2.bas\u0131m, Cilt 4, s.681.<\/p>\n\n\n\n

[2]<\/sup><\/a> 753<\/strong> A. Bebel\u2019e <\/em>(20-23 Ocak 1886). Bkz. Marx\/Engels Toplu Eserleri,<\/em> \u00c7ince 2.bas\u0131m, Cilt.36, s.416<\/p>\n\n\n\n

[3]<\/sup><\/a> 754<\/strong> A.g.e., s.416-417.<\/p>\n\n\n\n

[4]<\/sup><\/a> 755<\/strong> Fransa ve Almanya’da K\u00f6yl\u00fc Sorunu<\/em>. <\/em>Bkz. Marx\/Engels Se\u00e7me Eserler<\/em>, 1.bask\u0131, Cilt.4, s.310.<\/p>\n\n\n\n

[5]<\/sup><\/a> 756<\/strong> Sovyet H\u00fck\u00fcmetinin Acil G\u00f6revleri Makalesinin Orijinal Versiyonu.<\/em> Bkz. Lenin <\/em>Toplu Eserleri,<\/em> 1.\u00c7ince bas\u0131m, Cilt.27, s.197.<\/p>\n\n\n\n

[6]<\/sup><\/a> 757<\/strong> Sovyet H\u00fck\u00fcmetinin Acil G\u00f6revleri. <\/em>Bkz. Lenin <\/em>2.bas\u0131m, Cilt 3, s.508.<\/p>\n\n\n\n

[7]<\/sup><\/a> 757<\/strong> Sovyet H\u00fck\u00fcmetinin Acil G\u00f6revleri. <\/em>Bkz. Lenin <\/em>2.bas\u0131m, Cilt 3, s.508.<\/p>\n\n\n\n

[8]<\/sup><\/a> 758<\/strong> \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u0130\u015f\u00e7i Kooperatifi Kongresindeki Konu\u015fmas\u0131. <\/em>Bkz. Lenin Toplu Eserleri,<\/em> 1.\u00c7ince bas\u0131m, Cilt.28, s.313-314.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Lenin’in Sovyetler Birli\u011fi\u2019nde Sosyalizmin \u0130n\u015fas\u0131nda Kooperatiflere \u0130li\u015fkin Fikirleri ve Plan\u0131 Derleme: Kemal Okur, May\u0131s 2019 Lenin, \u00e7ift\u00e7ileri kooperatifler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla sosyalist in\u015faya kat\u0131lmaya \u00e7ekmek ve \u00e7ift\u00e7ilerin b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011funu sosyalist bir kolektif ekonomide birle\u015ftirmek i\u00e7in stratejik bir plan form\u00fcle etmi\u015fti. Lenin’in bu fikri Marx ve Engels’in kooperatif \u00fczerine teorisini geli\u015ftirmi\u015f ve tar\u0131msal sekt\u00f6rde, k\u0131rlarda ve k\u00f6yl\u00fclerin sosyalist d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[20,9],"tags":[],"class_list":["post-4319","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-arsiv","category-klasikler"],"blocksy_meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4319","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4319"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4319\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4333,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4319\/revisions\/4333"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4319"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4319"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4319"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}