{"id":4341,"date":"2024-07-29T19:54:59","date_gmt":"2024-07-29T19:54:59","guid":{"rendered":"https:\/\/marksizm.org.tr\/?p=4341"},"modified":"2024-07-30T22:36:11","modified_gmt":"2024-07-30T22:36:11","slug":"4341","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/marksizm.org.tr\/?p=4341","title":{"rendered":"S\u00f6zl\u00fck: Diyalektik Materyalizm ile Tarihsel Materyalizm Aras\u0131ndaki \u0130li\u015fkiler"},"content":{"rendered":"\n

S\u00f6zl\u00fck: Diyalektik Materyalizm ile Tarihsel Materyalizm Aras\u0131ndaki \u0130li\u015fkiler<\/strong><\/h1>\n\n\n\n

Derleyen: Sahir Yolcu, Temmuz 2024<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Diyalektik Materyalizm ile Tarihsel Materyalizm Aras\u0131ndaki \u0130li\u015fki \u00dczerine Hatal\u0131 Yorum<\/h2>\n\n\n\n

Stalin\u2019e g\u00f6re tarihsel materyalizm diyalektik materyalizmin toplumsal tarih alan\u0131ndaki uzant\u0131s\u0131 ve uygulamas\u0131d\u0131r. Stalin taraf\u0131ndan yap\u0131lan b\u00f6yle bir s\u0131n\u0131fland\u0131rman\u0131n makul unsurlar\u0131 vard\u0131r ama bu makul unsurlar makul olmayan bir anlay\u0131\u015f\u0131n i\u00e7inde eriyip gitmi\u015flerdir. Stalin\u2019in yorumu materyalizmin geli\u015fimi esnas\u0131nda i\u00e7eri\u011finin ge\u00e7irdi\u011fi d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc g\u00f6rmezden gelir ve Marx\u2019\u0131n tarihsel materyalizme \u00e7\u0131\u011f\u0131r a\u00e7an katk\u0131s\u0131n\u0131 b\u00fcy\u00fck oranda yok sayar.
Stalin\u2019in \u00f6z\u00fcnde Marx\u2019\u0131n materyalizmini materyalizm ile kar\u0131\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyebiliyoruz. Stalin , \u201cMarksist materyalizmin temel \u00f6zellikleri\u201d \u00fczerine yapt\u0131\u011f\u0131 incelemede, bize Marx\u2019\u0131n materyalizmi ile mekanik materyalizmin sadece ortak noktalar\u0131n\u0131 g\u00f6stermi\u015f, Marx\u2019\u0131n materyalizminin temel \u00f6zelli\u011finin pratik materyalizm oldu\u011fu ve Marx\u2019\u0131n yeni materyalizmini mekanik materyalizmden ve di\u011fer t\u00fcm eski materyalizmden ay\u0131rt edenin de bu teorik boyut oldu\u011fu ger\u00e7e\u011fini farketmemi\u015ftir.
Stalin, bu \u00e7er\u00e7evede Diyalektik ve Tarihsel Materyalizm adl\u0131 bro\u015f\u00fcr\u00fcnde \u201cmadde b\u00fct\u00fcn de\u011fi\u015fimlerin dayana\u011f\u0131d\u0131r\u201d c\u00fcmlesini Marx\u2019\u0131n s\u00f6z\u00fc olarak al\u0131nt\u0131 yapm\u0131\u015f ve bunun Marx\u2019\u0131n materyalizminin temel \u00f6zelliklerinden biri oldu\u011funu savunmu\u015ftur. Oysa bu a\u00e7\u0131k\u00e7a hatal\u0131 bir al\u0131nt\u0131 olmu\u015ftur , yani Stalin Marx\u2019\u0131n al\u0131nt\u0131lam\u0131\u015f oldu\u011fu, ve Hobbes\u2019e ait olan d\u00fc\u015f\u00fcnceyi bizzat Marx\u2019\u0131n kendi d\u00fc\u015f\u00fcncesi sanm\u0131\u015f ve Marx\u2019\u0131n ele\u015ftirdi\u011fi bu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc, onun onaylad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f olarak d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015ft\u00fcr. Marx\u2019a g\u00f6re, Bacon\u2019un materyalizmi \u201cnaif bir \u015fekilde olmak kayd\u0131yla, i\u00e7inde \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc bir geli\u015fimin tohumlar\u0131n\u0131 bar\u0131nd\u0131r\u0131r ve bunlar\u0131 zapt eder. Duyusal, \u015fiirsel bir par\u0131lt\u0131yla \u00e7evrelenmi\u015f madde, muzafferane g\u00fcl\u00fcmseyerek, insano\u011flunun b\u00fct\u00fcn varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kendisine \u00e7ekmi\u015f gibidir.\u201d Aksine, Hobbes\u2019in materyalizmi ise \u201cinsandan nefrete do\u011fru y\u00f6nelir\u201d. \u00c7\u00fcnk\u00fc Hobbes\u2019a g\u00f6re, \u201cmadde b\u00fct\u00fcn de\u011fi\u015fimlerin dayana\u011f\u0131d\u0131r\u201d, insan ise do\u011fal t\u00f6z\u00fcn bir t\u00fcr tezah\u00fcr\u00fcnden ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir; \u201cinsan\u0131n t\u00fcm tutkular\u0131, bir ba\u015f\u0131 ve bir de sonu olan, mekanik bir harekettir\u201d; \u201cinsan do\u011fa ile ayn\u0131 yasalara tabidir. G\u00fc\u00e7 (iktidar) ile \u00f6zg\u00fcrl\u00fck \u00f6zde\u015ftir\u201d. Bu y\u00fczden Marx, b\u00f6ylece Hobbes\u2019taki \u201cduyusall\u0131k\u201d kategorisinin insanla ilgisi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131ve dolay\u0131s\u0131yla ondaki duyusall\u0131k kategorisinin \u201c\u015fiirselli\u011fini yitirip geometricinin soyut deneyimine ge\u00e7ti\u011fini\u201d yazar. Ba\u015fka bir deyi\u015fle, Hobbes\u2019in onun bu mekanik materyalist d\u00fc\u015f\u00fcnce sisteminde, \u201csoyut t\u00f6z\u201d ya da \u201csoyut duyusall\u0131k\u201d, b\u00fct\u00fcn de\u011fi\u015fimlerin \u00f6znesi ya da b\u00fct\u00fcn de\u011fi\u015fimlerin dayana\u011f\u0131 yani- s\u00f6zde- d\u00fcnyan\u0131n numeni olarak adland\u0131r\u0131lan \u015fey haline gelir.
Ne var ki Stalin bunu anlamam\u0131\u015f, Hobbes\u2019un g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc Marx\u2019\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc sanm\u0131\u015ft\u0131r. Ben bunun raslant\u0131sal bir ihmalk\u00e2rl\u0131k olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, Marx\u2019\u0131n yeni materyalizmi ile mekanik materyalizm ve di\u011fer t\u00fcm eski materyalizm aras\u0131ndaki temel farklar\u0131 Stalin a\u00e7\u0131k\u00e7a anlamam\u0131\u015f, Sovyet Marksizminin ara\u015ft\u0131rma y\u00f6n\u00fcn\u00fc olumsuz bir y\u00f6ne do\u011fru de\u011fi\u015ftirmi\u015fti. Ard\u0131ndan bu yorum t\u00fcm Marksist-Leninist kom\u00fcnist partilerin ara\u015ft\u0131rma y\u00f6n\u00fcn\u00fc uzun bir d\u00f6nem boyunca belirlemi\u015ftir. Bkz. Yang Geng: Stalin ve Lukacs\u2019\u0131n Ontolojileri \u00dczerine Yeni Bir De\u011ferlendirme: \u201cTarihsel Materyalizmin Diyalektik Materyalizmin Toplumsal Tarih Alan\u0131ndaki Uzant\u0131s\u0131 ve Tarih Ara\u015ft\u0131rmas\u0131na Uygulanmas\u0131d\u0131r\u201d G\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc \u00dczerine<\/a><\/p>\n\n\n\n

Diyalektik Materyalist Felsefenin En Temel G\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc Nedir?<\/h2>\n\n\n\n

-Do\u011fa maddidir, madde her \u015feyin k\u00f6keni ve temelidir, do\u011fada hareket eden madde ve onun tezah\u00fcr\u00fc d\u0131\u015f\u0131nda ba\u015fka hi\u00e7bir \u015fey yoktur. Maddenin hareketi hem nicelik hem de nitelik olarak yok edilemez.<\/p>\n\n\n\n

-Bilin\u00e7 ve d\u00fc\u015f\u00fcnme son derece geli\u015fmi\u015f maddenin, yani insan beyninin \u00f6zelliklerinin ve son derece geli\u015fmi\u015f maddenin i\u015flevlerinin \u00fcr\u00fcn\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n

-Zaman ve uzam (mekan) maddenin i\u00e7sel \u00f6zellikleri ve varolu\u015fudur.<\/p>\n\n\n\n

-Do\u011fadaki her \u015fey ve her olgu bir \u00e7eli\u015fkiler b\u00fct\u00fcn\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n

-Do\u011fadaki her \u015fey evrensel bir ba\u011flant\u0131 ve etkile\u015fim i\u00e7indedir, s\u00fcrekli bir olu\u015fum ve yok olu\u015f i\u00e7indedir ve her \u015fey s\u00fcrekli bir hareket ve d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm s\u00fcrecindedir.<\/p>\n\n\n\n

-Do\u011fan\u0131n evrimi ve geli\u015fimi s\u00fcrecinde, do\u011fan\u0131n belirli bir alan\u0131ndaki geli\u015fimin belirli bir a\u015famas\u0131nda, insano\u011flu ve insan toplumu ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Diyalektik Materyalizmin Temel \u00d6zellikleri:<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

1. Materyalizm ve diyalekti\u011fin birli\u011fi;<\/p>\n\n\n\n

2. Do\u011fan\u0131n tarihi ve insanl\u0131k tarihinin b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc;<\/p>\n\n\n\n

3. Do\u011fal (saf) do\u011fa ile insanile\u015fmi\u015f do\u011fan\u0131n birli\u011fi;<\/p>\n\n\n\n

4. \u0130nsan ve do\u011fa aras\u0131ndaki nesnel ili\u015fkinin birli\u011fi ve insan\u0131n etkinli\u011finin ve edilgenli\u011finin birli\u011fi\u2026.<\/p>\n\n\n\n

Felsefede Madde Kategorisi ve Do\u011fa Bilimlerindeki Madde Kategorisi<\/h2>\n\n\n\n

Felsefedeki madde kategorisi, do\u011fa bilimlerindeki madde kategorisinden farkl\u0131d\u0131r, ancak ayn\u0131 zamanda bu iki kategori birbirleri ile ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

1. Farkl\u0131l\u0131k:<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

Maddenin felsefi kategorisi, her \u015feyin ortakl\u0131\u011f\u0131n\u0131, yani evrensel olan nesnel ger\u00e7ekli\u011fi ortaya koyar. Do\u011fa bilimlerinin maddenin yap\u0131s\u0131 ile ilgili teorisinde tart\u0131\u015f\u0131lan konu, belirli bir madde formunun bile\u015fenleri ve yap\u0131sal \u00f6zellikleri ile ilgilidir. Felsefedeki madde kategorisi, do\u011fa bilimlerinin maddi yap\u0131 teorisine dayanmaktad\u0131r. Do\u011fa bilimlerinin maddi yap\u0131 teorisinin sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 bilimsel ger\u00e7ekler olmaks\u0131z\u0131n, maddeye ili\u015fkin bilimsel bir felsefi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\/felsefi kategorinin de olmayaca\u011f\u0131 s\u00f6ylenebilir. Eski \u00e7a\u011flar\u0131n ilkel naif materyalizmi ve metafizik materyalizmin (Mekanik materyalizm) her ikisi de maddeyi nesnel ger\u00e7eklik olarak g\u00f6r\u00fcyordu, ancak maddenin i\u00e7 yap\u0131s\u0131, hiyerar\u015fisi ve d\u00fczenlili\u011fi hakk\u0131nda bilgi sahibi de\u011fillerdi ya da \u00e7ok az \u015fey biliyorlard\u0131, bu nedenle maddi d\u00fcnyan\u0131n “nesnel ger\u00e7ekli\u011fi” hakk\u0131ndaki anlay\u0131\u015flar\u0131 olduk\u00e7a kaba ve belirsizdi.<\/p>\n\n\n\n

Not: Materyalizmin<\/em> \u00fc\u00e7 <\/em>tarihsel geli\u015fim a\u015famas\u0131<\/em> \u015funlard\u0131r: antik \u00e7a\u011f\u0131n naif materyalizmi, modern metafizik materyalizm, yani mekanik materyalizm (eski materyalizm) ve Marksist diyalektik materyalizm, yani pratik materyalizm.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Do\u011fa bilimleri bize maddenin i\u00e7 yap\u0131s\u0131, molek\u00fcller, atomlar, elektronlar ve di\u011fer seriler hakk\u0131nda bilgi sa\u011flad\u0131\u011f\u0131nda maddi nesnelerle ilgili olarak ve maddi nesneler aras\u0131ndaki ba\u011flant\u0131larla ilgili olarak, kaotik ve belirsiz anlay\u0131\u015ftan kurtuluruz. Bu nedenle, do\u011fa bilimlerinin maddenin yap\u0131s\u0131na ili\u015fkin teorisinin geli\u015fimi, maddeye ili\u015fkin felsefi kategorinin\/g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn i\u00e7eri\u011fini s\u00fcrekli olarak zenginle\u015ftirmi\u015f ve geli\u015ftirmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

2. Felsefedeki madde kategorisi, do\u011fa bilimlerindeki madde kategorisi aras\u0131ndaki ba\u011flant\u0131:<\/h2>\n\n\n\n

Felsefedeki madde kategorisi, do\u011fa bilimlerinin maddi yap\u0131 hakk\u0131ndaki teorisine dayan\u0131r. Madde ile ilgili evrensel kategori, belirli \u015feylerin yap\u0131s\u0131n\u0131n anla\u015f\u0131lmas\u0131na dayan\u0131r. Belirli \u015feyler ve tek tek nesnelerin yap\u0131s\u0131 anla\u015f\u0131lmadan, genel madde \u00fczerine kavray\u0131\u015f olu\u015fturulamaz. Felsefedeki madde kategorisi, kendisini s\u00fcrekli olarak zenginle\u015ftirmek ve geli\u015ftirmek i\u00e7in do\u011fa biliminin maddi yap\u0131 teorisinden s\u00fcrekli olarak beslenmelidir; \u00d6te yandan, felsefedeki madde kategorisi, do\u011fa bilimlerindeki maddi yap\u0131n\u0131n anla\u015f\u0131lmas\u0131na rehberlik etmek i\u00e7in bir d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc ve metodoloji sunmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Bir ba\u015fka ara\u015ft\u0131rmac\u0131ya g\u00f6re, <\/strong>felsefedeki “madde” kategorisi, \u00f6nemli bir do\u011fa bilimi olan fizik bilimindeki “madde\u201d kategorisinden farkl\u0131d\u0131r. Felsefedeki “madde”, “bilincim\u201d kar\u015f\u0131t\u0131d\u0131r. Materyalist felsefedeki “madde” d\u00fcnyan\u0131n k\u00f6kenidir, “madde” d\u00fcnyay\u0131 olu\u015fturur ve materyalist felsefedeki “madde” d\u00fcnyan\u0131n her yerindedir. Dolay\u0131s\u0131yla felsefedeki “madde” kategorisi, her \u015feyi kapsar. Fizikteki “madde” ise daha karma\u015f\u0131kt\u0131r ve iki kategoriye ayr\u0131l\u0131r: geni\u015f ve dar anlamda madde. Fizikteki geni\u015f anlamda “madde”, “anti-maddenin” ve “karanl\u0131k maddenin” kar\u015f\u0131t\u0131d\u0131r. Fizik bilimine g\u00f6re d\u00fcnya az miktarda madde, az miktarda anti-madde ve b\u00fcy\u00fck miktarda karanl\u0131k maddeden olu\u015fur. \u00d6rne\u011fin, bo\u015flukta, uzayda madde yoktur ama karanl\u0131k madde vard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Diyalektik Materyalist Felsefede Madde Kategorisinin Tan\u0131m\u0131<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

Diyalektik Materyalizmin A\u00e7\u0131klamas\u0131<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

Diyalektik Materyalizm Marx ve Engels taraf\u0131ndan in\u015fa edilen do\u011fan\u0131n, insan toplumunun ve d\u00fc\u015f\u00fcncenin geli\u015fiminin genel yasalar\u0131n\u0131n diyalektik incelenmesi \u00fczerine kurulan bilim, proletaryan\u0131n d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc ve y\u00f6ntemidir. Bkz. Diyalektik materyalizm, \u00c7in kom\u00fcnistlerinin d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc ve y\u00f6ntembilimidir. Xi Jinping,  https:\/\/sosyalistbirlik.com\/?p=3441<\/a><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Diyalektik materyalizm d\u00fcnyan\u0131n \u00f6z olarak maddi oldu\u011funa ve maddenin (t\u00fcm \u015feylerin) temel olarak kendi do\u011falar\u0131nda ve kendi i\u00e7lerinde var olan kar\u015f\u0131tlar\u0131n birli\u011fi yasas\u0131na g\u00f6re hareket etti\u011fine ve geli\u015fti\u011fine inan\u0131r. \u0130nsanlar\u0131n varolu\u015flar\u0131 onlar\u0131n bilinci belirler ve bilin\u00e7 de varolu\u015fa kar\u015f\u0131 etkide bulunur.  Diyalektik materyalizm ve tarihsel materyalizm, her ikisi de birlikte bilimsel sosyalizmin teorik temeli ve proletaryan\u0131n d\u00fcnyay\u0131 anlamas\u0131 ve d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmesi i\u00e7in keskin bir silaht\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Diyalektik Materyalizmde Madde Kategorisinin \u0130\u00e7eri\u011fi ve Teorik \u00d6nemi Nedir?<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

“Madde\u201d kategorisinin i\u00e7eri\u011fi ve teorik \u00f6nemi diyalektik materyalist felsefenin d\u00fcnyan\u0131n k\u00f6keni ve maddi \u015feylerin evrensel bir birlik olu\u015fturmas\u0131 hakk\u0131ndaki en y\u00fcksek soyut kavram\u0131d\u0131r ve materyalist d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn temel ta\u015f\u0131d\u0131r: Do\u011fa maddidir, madde her \u015feyin k\u00f6keni ve temelidir, do\u011fada hareket eden madde ve onun tezah\u00fcr\u00fc d\u0131\u015f\u0131nda hi\u00e7bir \u015fey yoktur. D\u00fcnyan\u0131n maddi birli\u011fi, diyalektik materyalizmin en temel ve merkezi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc te\u015fkil eder. <\/p>\n\n\n\n

Diyalektik materyalist felsefe, evreni madde olarak birbirine ba\u011fl\u0131 ve ayr\u0131lmaz bir b\u00fct\u00fcn olarak g\u00f6r\u00fcr.  Diyalektik materyalist felsefenin bu “madde\u201d kategorisinin olu\u015fumu felsefe tarihinin uzun vadeli geli\u015fiminin bir \u00fcr\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Diyalektik materyalist felsefeye g\u00f6re madde, insan bilincinden ba\u011f\u0131ms\u0131z olan ve insan bilinci taraf\u0131ndan yans\u0131t\u0131labilen nesnel bir ger\u00e7ekliktir. Diyalektik materyalist felsefenin madde kategorisi, maddenin belirli bir bi\u00e7imine at\u0131fta bulunmak yerine ziyade, evrende nesnel olarak var olan t\u00fcm \u015feylerin ve olgular\u0131n ortak \u00f6z\u00fcn\u00fc \u00f6zetler, yani madde insan iradesine tabi olmayan nesnel bir varl\u0131kt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Diyalektik materyalizm nedir? Tarihsel materyalizm nedir?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Uzun s\u00fcreli maddi emek\/\u00e7al\u0131\u015fma prati\u011finde insanlar bir d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc ve metodoloji olu\u015fturmu\u015ftur. D\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc, insanlar\u0131n t\u00fcm d\u00fcnyaya genel bak\u0131\u015f\u0131 ve t\u00fcm d\u00fcnyaya bak\u0131\u015fta benimsedi\u011fi temel g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fcr; metodoloji ise insanlar\u0131n d\u00fcnyay\u0131 anlamak ve d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek i\u00e7in izledi\u011fi temel y\u00f6nteme ili\u015fkin doktrin ve teorik sistemidir. Metodoloji ile insanlar\u0131n d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc bir b\u00fct\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n

1. Diyalektik materyalizm ve tarihsel materyalizm Marksizmin en temel d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc ve metodolojisidir

. Diyalektik materyalizm ve tarihsel materyalizm proletaryan\u0131n bilimsel d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc ve metodolojisidir. Bir d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc olarak diyalektik materyalizm ve tarihsel materyalizm, do\u011fa bilimleri ve sosyal bilimlerin en son kazan\u0131m ve ba\u015far\u0131lar\u0131n\u0131 \u00f6zetlemeye dayal\u0131 olarak t\u00fcm maddi d\u00fcnyan\u0131n bilimsel bir resmini sunar ve temelde do\u011fan\u0131n, toplumun ve d\u00fc\u015f\u00fcncenin geli\u015fiminin genel yasalar\u0131n\u0131 ortaya koyar. Bilimsel bir metodoloji olarak diyalektik materyalizm ve tarihsel materyalizm, devrimci pratik ve \u00e7e\u015fitli bilimlerle yak\u0131ndan ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r ve i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131na d\u00fcnyay\u0131 anlamak ve d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek i\u00e7in g\u00fc\u00e7l\u00fc ve keskin bir ideolojik silah verir.<\/p>\n\n\n\n

2. Diyalektik materyalizm ve tarihsel materyalizm, Marksizmin bilimsel teorik sisteminin felsefi temelidir.

Tam ve eksiksiz bir materyalist felsefenin, \u00f6zellikle de tarihsel materyalizmin Marx ve Engels taraf\u0131ndan kurulmas\u0131, Marksizmin t\u00fcm teorik sistemi i\u00e7in temel bir teorik temel sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r.

Marx ve Engels tarihsel materyalizmin temel ilkelerini kapitalist toplumu analiz etmek, kapitalist ekonomik geli\u015fmenin yasalar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131karmak, kapitalist ekonomide var olan art\u0131 de\u011ferin<\/strong> bilimsel teorisini olu\u015fturmak, kapitalist s\u00f6m\u00fcr\u00fcn\u00fcn s\u0131rr\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131karmak, b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekli toplumsal \u00fcretim ile kapitalist \u00f6zel m\u00fclkiyet aras\u0131ndaki \u00e7eli\u015fkiyi tespit etmek ve kapitalizmin eninde sonunda yok olmaya, sosyalizmin zaferinin ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz oldu\u011fu bilimsel sonucuna varmak i\u00e7in kulland\u0131lar.
Bu temelde Marx ve Engels, diyalektik materyalizm ve tarihsel materyalizmin temel ilkelerini kullanarak \u00e7e\u015fitli \u00fclkelerdeki i\u015f\u00e7i hareketlerinin m\u00fccadele deneyimlerini \u00f6zetlemi\u015f, proletaryan\u0131n uzun vadeli tarihsel misyonunu ortaya koymu\u015f, bu tarihsel misyonu ger\u00e7ekle\u015ftirmenin y\u00f6n\u00fcn\u00fc ve yolunu g\u00f6stermi\u015f, proleter devrim ve proletarya diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc teorisinin yan\u0131 s\u0131ra proletaryan\u0131n parti in\u015fas\u0131 teorisini ortaya koymu\u015f ve b\u00f6ylece bilimsel sosyalizm teorisini <\/strong>kurmu\u015flard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Tarihsel materyalizm ile diyalektik materyalizm aras\u0131ndaki fark ve ba\u011flant\u0131 nedir?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u0130kisi Aras\u0131nda Farkl\u0131l\u0131klar:<\/strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n

1. Tarihsel materyalizm,<\/strong> sorunlara bakarken ve bir \u015fey yaparken ge\u00e7mi\u015f, bug\u00fcn ve gelecek aras\u0131ndaki ili\u015fkiyi kavram\u0131m\u0131z\u0131 gerekli g\u00f6r\u00fcr, diyalektik materyalizm<\/strong> ise yatay bir perspektiften ba\u015flar ve diyalektik materyalizm<\/strong> sorunlara bakarken ve bir \u015fey yaparken soruna (sorunun) iki y\u00f6n\u00fcne ba\u011flant\u0131l\u0131 olarak bakmam\u0131z\u0131 s\u00f6yler.<\/p>\n\n\n\n

2. Diyalektik materyalizm, materyalizmi ve diyalekti\u011fi organik olarak birle\u015ftiren bilimsel bir d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcd\u00fcr, Diyalektik materyalizm Marksizmin felsefesidir. Tarihsel materyalizm<\/strong>, insan\u0131n toplumsal geli\u015fiminin genel yasalar\u0131n\u0131n bilimidir, Tarihsel materyalizm<\/strong> Marksist felsefenin \u00f6nemli bir b\u00f6lmesidir. Tarihsel materyalizm<\/strong> toplumu anlamak ve d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek i\u00e7in a) bilimsel bir toplumsal ve tarihsel g\u00f6r\u00fc\u015f ve b) toplumu anlamak ve d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek i\u00e7in genel bir metodoloji sunar, Tarihsel materyalizm<\/strong> ayn\u0131 zamanda materyalist tarih g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc olarak da bilinir.<\/p>\n\n\n\n

Tarihsel materyalizm ile diyalektik materyalizm aras\u0131ndaki ba\u011flant\u0131lar<\/strong>:<\/strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n

1. Tarihsel materyalizm, materyalist tarih g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcd\u00fcr. Tarihsel materyalizm, tarihin insan iradesi taraf\u0131ndan belirlenmedi\u011fine, tarihin kendi i\u00e7sel ve ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz geli\u015fim yasalar\u0131na sahip oldu\u011funu savunur.<\/p>\n\n\n\n

2. Tarihsel materyalizm ve diyalektik materyalizm- bunlar\u0131n her ikisi de materyalizmdir. Materyalizm maddenin birincil oldu\u011funa, yani maddenin bilinci belirledi\u011fine inan\u0131r. Diyalektik materyalizm, materyalizm ve diyalekti\u011fin bir birle\u015fimidir, yani sorunlara diyalektik olarak bakar, t\u00fcm \u015feyler geli\u015fim halindedir ve \u015feylerin i\u00e7indeki \u00e7eli\u015fkiler \u015feylerin geli\u015fiminin arkas\u0131ndaki itici g\u00fc\u00e7t\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n

Tarihsel materyalizm ile diyalektik materyalizm aras\u0131ndaki fark nedir?<\/p>\n\n\n\n

\u0130\u00e7eriklerindeki Farkl\u0131l\u0131k:<\/strong><\/p>\n\n\n\n

1. Tarihsel materyalizm: tarihsel geli\u015fimin kendine \u00f6zg\u00fc yasalar\u0131 oldu\u011funa, yani \u00fcretici g\u00fc\u00e7lerin \u00fcretim ili\u015fkilerini belirledi\u011fine, buna kar\u015f\u0131n \u00fcretim ili\u015fkilerinin \u00fcretici g\u00fc\u00e7lere kar\u015f\u0131 etkide bulundu\u011funa ve \u00fcretim ili\u015fkilerinin \u00fcretici g\u00fc\u00e7lerin geli\u015fim gereksinimlerine uyum sa\u011flamas\u0131 gerekti\u011fini savunur. \u00dcretici g\u00fc\u00e7lerin geli\u015fmesiyle birlikte insan toplumu ilkel toplumdan, k\u00f6leci topluma, feodal topluma, kapitalist topluma, sosyalist topluma ve son olarak kom\u00fcnist topluma evrilecektir.<\/p>\n\n\n\n

2. Diyalektik materyalizm:<\/strong> Maddelerin birli\u011fi ve madde ve bilin\u00e7 bunlar kar\u015f\u0131tlar\u0131n birli\u011fidir, bunlar maddede birle\u015fmi\u015flerdir. Birle\u015fik maddi d\u00fcnyada bilin\u00e7 yoktur, madde ve bilin\u00e7 aras\u0131ndaki \u00e7eli\u015fme pratikten do\u011far ve madde ve bilin\u00e7 aras\u0131ndaki birlik pratikte ger\u00e7ekle\u015fir. Diyalektik materyalizm <\/strong>m\u00fccadelecidir, diyalektik materyalizm, insanl\u0131\u011f\u0131n t\u00fcm bilimsel kazan\u0131m ve ba\u015far\u0131lar\u0131n\u0131n \u00f6zetlenmesi temelinde kurulmu\u015f ve geli\u015fim halindedir ve t\u00fcm bilim d\u0131\u015f\u0131 fikirlere kar\u015f\u0131 ciddi m\u00fccadele s\u00fcrecinde geli\u015fir ve g\u00fc\u00e7lenir.<\/p>\n\n\n\n

Tarihsel materyalizm ve Diyalektik materyalizmin \u00e7\u00f6zd\u00fckleri sorunlar\u0131n nesneleri farkl\u0131d\u0131r:<\/strong><\/p>\n\n\n\n

1. Tarihsel materyalizm, tarihsel olaylar\u0131n nedenlerini analiz etme y\u00f6ntemini \u00e7ok daha \u00fcst d\u00fczeye \u00e7\u0131kar\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

2. Diyalektik materyalizm, maddi bili\u015f\/\u00f6\u011frenme sorunlar\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6zer ve materyalizm ile diyalekti\u011fin<\/a> organik birli\u011fini ger\u00e7ek anlamda sa\u011flar.<\/p>\n\n\n\n

Diyalektik materyalizmin verdi\u011fi \u00f6nemli destek: <\/strong><\/p>\n\n\n\n

Diyalektik materyalizm temel felsefi meselelerin anla\u015f\u0131lmas\u0131nda, idealizmin ve \u201ceski materyalizmin\u201d <\/strong>soyut, kat\u0131-rijit ve metafizik bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131 ve y\u00f6ntemlerini ele\u015ftirmi\u015f ve eski materyalizmi diyalektik teorik bir d\u00fc\u015f\u00fcnce tarz\u0131yla geli\u015ftirmi\u015f, Marksist pratik materyalizme\u2014yeni materyalizme d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. D\u00fcnyan\u0131n k\u00f6keninin madde oldu\u011funu kabul eder ve bilincin nesnel d\u00fcnya hakk\u0131nda aktif g\u00f6zlem ve d\u00fc\u015f\u00fcnme geli\u015ftirdi\u011fini savunur.   Diyalektik materyalizm felsefenin temel problemlerini bilimsel olarak \u00e7\u00f6zer ve insanlara zor problemleri \u00e7\u00f6zmeleri i\u00e7in bilimsel bir y\u00f6ntem sunar.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

S\u00f6zl\u00fck: Diyalektik Materyalizm ile Tarihsel Materyalizm Aras\u0131ndaki \u0130li\u015fkiler Derleyen: Sahir Yolcu, Temmuz 2024 Diyalektik Materyalizm ile Tarihsel Materyalizm Aras\u0131ndaki \u0130li\u015fki \u00dczerine Hatal\u0131 Yorum Stalin\u2019e g\u00f6re tarihsel materyalizm diyalektik materyalizmin toplumsal tarih alan\u0131ndaki uzant\u0131s\u0131 ve uygulamas\u0131d\u0131r. Stalin taraf\u0131ndan yap\u0131lan b\u00f6yle bir s\u0131n\u0131fland\u0131rman\u0131n makul unsurlar\u0131 vard\u0131r ama bu makul unsurlar makul olmayan bir anlay\u0131\u015f\u0131n i\u00e7inde eriyip gitmi\u015flerdir. […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"class_list":["post-4341","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-klasikler"],"blocksy_meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4341","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4341"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4341\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4383,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4341\/revisions\/4383"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4341"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4341"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4341"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}