{"id":4711,"date":"2024-11-06T10:39:48","date_gmt":"2024-11-06T10:39:48","guid":{"rendered":"https:\/\/marksizm.org.tr\/?p=4711"},"modified":"2024-11-06T10:39:48","modified_gmt":"2024-11-06T10:39:48","slug":"bati-marksizmi-ve-totaliterizm","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/marksizm.org.tr\/?p=4711","title":{"rendered":"Bat\u0131 Marksizmi ve Totaliterizm"},"content":{"rendered":"\n

Bat\u0131 Marksizmi ve Totaliterizm<\/strong><\/h1>\n\n\n\n

Prof. Gao Fang, Bilimsel Sosyalizm Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 K\u0131demli Ara\u015ft\u0131rma G\u00f6revlisi, Pekin<\/strong>, May\u0131s 2018<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u00c7eviri ve Edit\u00f6r: Ozan Polat<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\"\"
Bat\u0131 Marksizmi d\u00fc\u015f\u00fcnce ak\u0131m\u0131n\u0131n \u00f6nde gelen temsilcileri Georg Luk\u00e1cs, Karl Korsch, Antonio Gramsci, Louis Althusser, Herbert Marcuse<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Bat\u0131 Marksizmi kavram\u0131n\u0131n k\u00f6keni 1920\u2019lere kadar g\u00f6t\u00fcr\u00fclebilir. Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131’ndan sonra Rus Devrimi zafere ula\u015fm\u0131\u015f, ancak Orta ve Bat\u0131 Avrupa’daki devrimler ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131kla sonu\u00e7lanm\u0131\u015ft\u0131. Lukacs, Korsch ve di\u011fer baz\u0131 Marksist d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrler i\u015f\u00e7i devrimlerinin ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131n nedenlerini teorik d\u00fczeye y\u00fckseltme \u00e7abas\u0131 i\u00e7inde ve geli\u015fkin Bat\u0131 \u00fclkelerindeki devrimin yolu \u00fczerine ke\u015fif \u00e7abalar\u0131 i\u00e7inde, bu devrimlerin ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131n nedeninin \u0130kinci Enternasyonal’in ekonomik determinizminden kaynaklanan proletaryan\u0131n s\u0131n\u0131f bilincini kaybetmesi oldu\u011funa i\u015faret ettiler. Onlara g\u00f6re, bu yenilgiler ayn\u0131 zamanda Rus Devriminin yolunun Orta ve Bat\u0131 Avrupa\u2019da uygulanabilir olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 da kan\u0131tlam\u0131\u015ft\u0131. 1923\u2019e gelindi\u011finde Lukacs ve Korsch, Marksizmi h\u00fcmanist bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla yorumlayan ve Marx\u2019\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcncesinin Hegel\u2019in d\u00fc\u015f\u00fcncesiyle s\u00fcreklili\u011fini vurgulayan kitaplar yazm\u0131\u015flard\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Bat\u0131 Marksizminin Temel Kavramlar\u0131 ve G\u00fc\u00e7l\u00fc Anti-totaliter Tonu<\/strong><\/p>\n\n\n\n

G\u00fcn\u00fcm\u00fczde, Bat\u0131 \u00fclkelerinde totalitarizme kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kan Marksist bir d\u00fc\u015f\u00fcnce e\u011filimi vard\u0131r. Bu anti-totalitarist d\u00fc\u015f\u00fcnce ak\u0131m\u0131 ilk olarak 1920\u2019lerde ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f ve ba\u015flang\u0131\u00e7ta Kom\u00fcnist Enternasyonal i\u00e7inde bir \u201csol\u201d e\u011filim olarak belirmi\u015ftir. Bu e\u011filim Kom\u00fcnist Enternasyonal taraf\u0131ndan ele\u015ftirildikten sonra kom\u00fcnist parti d\u0131\u015f\u0131nda geli\u015fim g\u00f6stermi\u015ftir. Bu e\u011filim ba\u015flang\u0131\u00e7ta kendisini \u201cBat\u0131 Marksizmi\u201d olarak adland\u0131rmam\u0131\u015f veya bu \u015fekilde an\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r. 1955\u2019te Merleau-Ponty, \u201cDiyalekti\u011fin Ser\u00fcveni\u201d adl\u0131 kitab\u0131nda Marksizm ve totalitarizm aras\u0131ndaki kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131 vurgulad\u0131 ve Bat\u0131 Marksizmi st d\u00fc\u015f\u00fcnce gelene\u011finin ge\u00e7mi\u015fe do\u011fru izini s\u00fcrd\u00fc ve 1923\u2019te G. Lukacs taraf\u0131ndan yay\u0131mlanan \u201cTarih ve S\u0131n\u0131f Bilinci\u201d eserine kadar g\u00f6t\u00fcrd\u00fc. O zamandan beri insanlar, bu d\u00fc\u015f\u00fcnce e\u011filimini Bat\u0131 Marksizmi olarak adland\u0131rmak i\u00e7in yayg\u0131n bir \u015fekilde bu kavram\u0131 kullanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Bat\u0131 Marksizmi ak\u0131m\u0131 1960’lar\u0131n sonlar\u0131nda, Bat\u0131’da ortaya \u00e7\u0131kan Yeni Sol ak\u0131m\u0131 taraf\u0131ndan, \u00f6zellikle de 1968’deki Fransa\u2019daki \u201cMay\u0131s F\u0131rt\u0131nas\u0131nda\u201d, radikal gen\u00e7 \u00f6\u011frenciler ve i\u015f\u00e7iler taraf\u0131ndan geli\u015fmi\u015f kapitalist toplumun hiyerar\u015fik ve yabanc\u0131la\u015fma \u00fcreten sistemine kar\u015f\u0131 ideolojik bir silah olarak g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n

Bat\u0131 Marksizmi, Marksizmi modern felsefe okullar\u0131n\u0131n baz\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnceleriyle bilimsel bir \u015fekilde birle\u015ftirir ve g\u00fcn\u00fcm\u00fcz kapitalist toplumunun analizi, sosyalizmin gelece\u011fi ile devrimin strateji ve taktikleri konular\u0131nda yazar ve totalitarizme kar\u015f\u0131t g\u00f6r\u00fc\u015fler \u00f6ne s\u00fcrer.<\/p>\n\n\n\n

Bat\u0131 Marksizminin \u0130ki Farkl\u0131 Kolu<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bat\u0131 Marksizmi d\u00fc\u015f\u00fcnce ak\u0131m\u0131 i\u00e7inde iki farkl\u0131 e\u011filim bulunmaktad\u0131r:<\/p>\n\n\n\n

Birinci e\u011filim:<\/strong> Marksizmi Hegelcilik, Freudculuk ve varolu\u015f\u00e7ulu\u011fun ruhuna uygun olarak yorumlay\u0131p geli\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Bu e\u011filim \u2018Hegelci Marksizm\u2019, \u2018Freudcu Marksizm\u2019 ve \u2018Varolu\u015f\u00e7u Marksizm\u2019 olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

\u0130kinci e\u011filim:<\/strong> Marksizmi neo-pozitivizm ve yap\u0131salc\u0131l\u0131\u011f\u0131n ruhuna uygun olarak yorumlay\u0131p geli\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Bu e\u011filim de \u2018Neo-pozitivist Marksizm\u2019 ve \u2018Yap\u0131salc\u0131 Marksizm\u2019 olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r. Freudcu Marksizm, Alman filozoflar Reich, H. Marcuse ve E. Fromm taraf\u0131ndan temsil edilir ve cinsel d\u00fcrt\u00fcn\u00fcn, t\u0131pk\u0131 a\u00e7l\u0131k, susuzluk ve \u00e7al\u0131\u015fma-emek verme gibi insan\u0131n maddi ihtiya\u00e7lar\u0131ndan biri oldu\u011funu vurgular.<\/p>\n\n\n\n

Bu temele dayanarak, Freudcu Marksistler diyalektik materyalizmin bir dal\u0131 olarak \u2018diyalektik ve h\u00fcmanizm rehberli\u011finde bir psikanaliz\u2019 teorisi geli\u015ftirilmesini savunmu\u015flar ve bu teoriyi, insan\u0131n bask\u0131 alt\u0131na al\u0131nma s\u00fcrecini a\u00e7\u0131klamak ve sosyalist devrimin cinsel i\u00e7g\u00fcd\u00fcn\u00fcn bast\u0131r\u0131lmas\u0131na kar\u015f\u0131 m\u00fccadele ve cinsel i\u00e7g\u00fcd\u00fcn\u00fcn \u00f6zg\u00fcrle\u015ftirilmesi hedefini kapsamas\u0131 gerekti\u011fini \u00f6ne s\u00fcrm\u00fc\u015flerdir.<\/p>\n\n\n\n

Varolu\u015f\u00e7u Marksizm ise Frans\u0131z filozoflar J.-P. Sartre ve Merleau-Ponty taraf\u0131ndan temsil edilir ve insan\u0131n ana \u00f6z\u00fcn\u00fcn, kendi yarat\u0131c\u0131 prati\u011finde yatt\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtir. Bu nedenle, insan\u0131n bireysel yarat\u0131c\u0131 prati\u011fi diyalektik y\u00f6ntemin temel ba\u015flang\u0131\u00e7 noktas\u0131 haline gelmeli ve ki\u015fisel \u00f6zerklik ve \u00f6zg\u00fcr irade i\u00e7in m\u00fccadele, Marksizmin ula\u015fmay\u0131 ama\u00e7lad\u0131\u011f\u0131 gelecekteki s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesinin ba\u015fl\u0131ca i\u00e7eri\u011fi olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Varolu\u015f\u00e7u Marksizm,<\/strong> Marksizmin tarihsel s\u00fcre\u00e7lerin nesnel y\u00f6nlerini insan faaliyetlerinin sonu\u00e7lar\u0131 perspektifinden anlama \u00e7er\u00e7evesi i\u00e7inde, bireylerin \u00f6znel ya\u015fam deneyimlerini kavramak i\u00e7in kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 savunur.<\/p>\n\n\n\n

\u0130talyan filozoflar Della Volpe ve Colletti taraf\u0131ndan temsil edilen Neo-pozitivist Marksizm, politik olarak bilimin yerine mu\u011flak h\u00fcmanizm ve Hegelci retori\u011fin ge\u00e7irilmesi politikas\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131karlar ve modern kapitalizmi yanl\u0131\u015f anlar.  Frans\u0131z filozof L. Althusser taraf\u0131ndan temsil edilen \u2018Yap\u0131salc\u0131 Marksizm\u2019, Marksizmi insan \u00f6\u011fesinden ar\u0131nd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f bir \u015fekilde yorumlar ve t\u00fcm anti-bilimsel ideolojik kategorilere sava\u015f a\u00e7ar.<\/p>\n\n\n\n

Bu ama\u00e7la, L. Althusser, Marx\u2019\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcncesinin geli\u015fimini Marx\u2019\u0131n erken d\u00f6nem bilim d\u0131\u015f\u0131 ideolojik d\u00f6nemi ve Marx\u2019\u0131n daha sonraki bilimsel d\u00f6nemi olarak ikiye ay\u0131r\u0131r; Marksizmi anti-ampirizm, anti-tarihselcilik ve teorik olarak anti-h\u00fcmanizm \u015feklinde yorumlar.<\/p>\n\n\n\n

Bat\u0131 Marksizmi, Marksizmi Yeniden Ke\u015ffetmeyi ve Yeniden Yaratmay\u0131 Savunur<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bat\u0131 Marksizmi, Marksizmin giderek tarihin hareketinin geli\u015fme trendleri ile uyumsuz hale geldi\u011fini savunmu\u015f ve Marksizmin Ortodoks Marksizm d\u0131\u015f\u0131nda var olan d\u00fc\u015f\u00fcnce ak\u0131mlar\u0131n\u0131n kazan\u0131mlar\u0131n\u0131 kullanmay\u0131 reddetti\u011fini ileri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr: \u201cSonu\u00e7 olarak, Marksizm i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n ve di\u011fer s\u0131n\u0131flar\u0131n de\u011fi\u015fim ve geli\u015fim deneyimlerini anlamama tehlikesiyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131. Bu sorunu \u00f6nlemek ve a\u015fmak i\u00e7in Bat\u0131 Marksizmi, dogmatizme kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kar ve her nesil Marksistin Marksizmi yeniden ke\u015ffetmesi ve yeniden yaratmas\u0131 gerekti\u011fini savunur.\u201d Marksizmi yeniden ke\u015ffetme ve yeniden yaratma s\u00fcrecinde, Bat\u0131 Marksizminin farkl\u0131 e\u011filimleri ve okullar\u0131 genellikle tek yanl\u0131 bir bi\u00e7imde Marksizm\u2019in bir y\u00f6n\u00fcn\u00fc vurgularlar ve ba\u015fka bir y\u00f6n\u00fcn\u00fc ele\u015ftirir ve reddederler; Bat\u0131 Marksizminin farkl\u0131 e\u011filimleri \u00e7o\u011fu kez \u00e7e\u015fitli fikirlerle Engels ve Lenin\u2019e kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131karak bunlara kar\u015f\u0131 Marx\u2019\u0131 savunmu\u015f ve Engels ile Lenin\u2019in baz\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015flerine h\u00fccum etmi\u015flerdir.<\/p>\n\n\n\n

Bat\u0131 Marksizmin farkl\u0131 e\u011filimleri ve okullar\u0131 genel bir oyda\u015fma ile modern burjuva felsefesinin katk\u0131 ve kazan\u0131mlar\u0131n\u0131 \u00f6d\u00fcn\u00e7 almay\u0131 vurgulam\u0131\u015ft\u0131r. Bat\u0131 Marksizmin farkl\u0131 e\u011filimleri ya belirli modern burjuva felsefe okullar\u0131ndan kavramlar\u0131, terimleri ve kategorilerini sistematik olarak \u00f6d\u00fcn\u00e7 alm\u0131\u015flar ya da Marksizmin eksiklerini tamamlamak ve yenilemek i\u00e7in belirli Marksizm d\u0131\u015f\u0131 felsefi fikirleri kullanm\u0131\u015flard\u0131r. B\u00f6ylece Marksizm ile modern burjuva felsefi okullar\u0131 aras\u0131nda bilimsel ve organik bir birle\u015fim olu\u015fturmu\u015flard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Bat\u0131 Marksizminin farkl\u0131 e\u011filimleri ve okullar\u0131, geli\u015fmi\u015f kapitalist toplumlarda ortaya \u00e7\u0131kan yeni durumlar\u0131n ve yeni olgular\u0131n analizine ve incelenmesine dayanarak, kapitalist sistemin kronik hastal\u0131klar\u0131n\u0131 ve sorunlar\u0131n\u0131 derinlemesine ortaya koymu\u015f, Bat\u0131 \u00fclkelerindeki devrim yolunu ara\u015ft\u0131rm\u0131\u015f ve Sovyetler Birli\u011fi\u2019ndeki sosyalizm modelinin eksikliklerini ve kusurlar\u0131n\u0131 ele\u015ftirmi\u015flerdir.<\/p>\n\n\n\n

1923\u2019te Lukacs ve Korsch, Marksizmi bir t\u00fcr h\u00fcmanizm olarak yorumlayan ve Marx\u2019\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcncesinin Hegel\u2019in d\u00fc\u015f\u00fcncesiyle s\u00fcreklili\u011fini vurgulayan kitaplar yazd\u0131lar. Bu, \u0130kinci Enternasyonal\u2019in \u201cbilimselci\u201d yorumundan ve \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc Enternasyonal\u2019in Leninist yorumundan temelde farkl\u0131yd\u0131 ve sert bir \u015fekilde ele\u015ftirilmi\u015fti.  Lukacs, \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc Enternasyonal taraf\u0131ndan \u00f6zele\u015ftiriye zorland\u0131 ve g\u00f6r\u00fc\u015flerini geri \u00e7ekece\u011fini a\u00e7\u0131klad\u0131; ancak Korsch, \u00f6zele\u015ftiriyi reddetti ve 1930\u2019da \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc Enternasyonal\u2019e kar\u015f\u0131 ele\u015ftirilerini i\u00e7eren bir makale yay\u0131mlad\u0131.  Burada Korsch, ilk kez Bat\u0131 Marksizmi kavram\u0131n\u0131 kulland\u0131 ve bu kavram\u0131n ortodoks Marksizm ile, \u00f6zellikle de Leninizm ile kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulad\u0131. Ancak 1970\u2019lerden sonra Bat\u0131 Marksizmi kavram\u0131 geni\u015f \u00e7apta kullan\u0131lmaya ba\u015fland\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Elbette, Bat\u0131 Marksizmi kavram\u0131n\u0131n bu yayg\u0131n kullan\u0131lma s\u00fcrecinde ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar aras\u0131nda Bat\u0131 Marksizmi \u00fczerine a\u015fa\u011f\u0131daki gibi \u00e7e\u015fitli farkl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fler ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. \u00d6zetle, d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda Bat\u0131 Marksizmi kavram\u0131na dair d\u00f6rt ana farkl\u0131 de\u011ferlendirme bulunmaktad\u0131r:<\/p>\n\n\n\n

Birincisi, Bat\u0131 Marksizmini Tamamen B\u00f6lgesel Bir Kavram Olarak Ele Alan G\u00f6r\u00fc\u015f:<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bat\u0131 Marksizmi, d\u00fcnyan\u0131n Bat\u0131\u2019s\u0131ndaki Marksizmdir; bu, hem Bat\u0131 \u00fclkelerinin Marksizmi, Bat\u0131\u2019daki Marksizmdir; bu, hem Bat\u0131 \u00fclkelerinin ba\u011f\u0131ms\u0131z ve partisiz d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrlerinin Marksist teorilerini hem de Bat\u0131 \u00fclkelerinin Kom\u00fcnist Partilerinin teorilerini i\u00e7erir.<\/p>\n\n\n\n

\u0130kincisi, Bat\u0131 Marksizmini B\u00f6lgesel Kavramlar\u0131n \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde belirli ideolojik i\u00e7eri\u011fi vurgulayan ve Leninizme kar\u015f\u0131 bir ak\u0131m olarak g\u00f6ren g\u00f6r\u00fc\u015f:<\/strong><\/p>\n\n\n\n

 bu g\u00f6r\u00fc\u015fe g\u00f6re Bat\u0131 Marksizmi, Leninist siyasi sisteme meydan okuyan bir felsefi-teorik g\u00f6r\u00fc\u015fler sistemidir.<\/p>\n\n\n\n

\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc, Bat\u0131 Marksizminin b\u00f6lgesel kavramlar\u0131n \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde ara\u015ft\u0131rma temalar\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131 d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc vurgulayan g\u00f6r\u00fc\u015f:<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bu g\u00f6r\u00fc\u015f Bat\u0131 Marksizminin, ara\u015ft\u0131rma temalar\u0131n\u0131 siyasi ve ekonomik konulardan k\u00fclt\u00fcrel ve ideolojik konulara kayd\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131, bununla birlikte  hem h\u00fcmanist Marksizmi hem de bilimsel Marksizmi kapsad\u0131\u011f\u0131n\u0131 savunur.<\/p>\n\n\n\n

D\u00f6rd\u00fcnc\u00fcs\u00fc, B\u00f6lgesel Olmayan Bir Yakla\u015f\u0131m\u0131 \u00f6neren ve  ideolojik analizi temel alan g\u00f6r\u00fc\u015f:<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bu g\u00f6r\u00fc\u015fe g\u00f6re, \u0130kinci Enternasyonal\u2019in bilimsel sosyalizmini, \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc Enternasyonal\u2019in Leninizmini ve D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Enternasyonal\u2019in Tro\u00e7kizmini d\u0131\u015flayan bir yeni Marksist teori, b\u00f6lgesel olarak do\u011fuda veya bat\u0131da olsun, Bat\u0131 Marksizmi olarak adland\u0131r\u0131labilir.<\/p>\n\n\n\n

Peki Bat\u0131 Marksizmi kavram\u0131 neden bu kadar farkl\u0131 de\u011ferlendiriliyor ?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bunun nedeni bizzat Marksizmin kendisinde yatmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Bat\u0131 Marksizminin Sonraki D\u00f6nemlerdeki Geli\u015fimi<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bat\u0131 Marksizmi, 90 y\u0131ll\u0131k geli\u015fim s\u00fcrecinde \u00fc\u00e7 d\u00f6nem ge\u00e7irmi\u015ftir. Farkl\u0131 d\u00f6nemlerde, bu ak\u0131m i\u00e7inde farkl\u0131 sorunlara yan\u0131t olarak farkl\u0131 e\u011filim ve vurgulara sahip bir\u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fcnce okulu ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Birinci d\u00f6nem, 1920\u2019ler ve 1930\u2019lar, Bat\u0131 Marksizminin olu\u015fum d\u00f6nemidir. Proleter devrimin ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131n nedenlerini ararken ve Avrupa\u2019daki devrimci yolu ke\u015ffetme \u00e7abas\u0131 i\u00e7inde, Lukacs ve di\u011ferleri Hegelci Marksizm ak\u0131m\u0131n\u0131 olu\u015fturmu\u015flard\u0131r. Bu d\u00f6nemde, Bat\u0131 Marksizmi yaln\u0131zca uluslararas\u0131 kom\u00fcnist hareket i\u00e7inde olan ortodoks olmayan bir Marksist g\u00f6r\u00fc\u015f olarak varl\u0131k g\u00f6stermi\u015ftir ve hen\u00fcz ba\u011f\u0131ms\u0131z bir sosyal d\u00fc\u015f\u00fcnce haline gelmemi\u015fti.<\/p>\n\n\n\n

1930\u2019lar ile Ba\u015flay\u0131p 1970\u2019e Kadar Olan D\u00f6nem<\/strong><\/p>\n\n\n\n

 \u0130kinci D\u00f6nem: Bu ikinci d\u00f6nemde Frankfurt Okulu, Varolu\u015f\u00e7u Marksizm, Freudcu Marksizm, Yap\u0131salc\u0131 Marksizm ve Neo-pozitivist Marksizm gibi ak\u0131mlar ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Ve bu d\u00f6nemde Bat\u0131 Marksizmi ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131 Marx\u2019\u0131n \u201c1844 Ekonomik ve Felsefi El Yazmalar\u0131\u201d eserindeki \u2018filozof Marx \u2019\u0131 ke\u015ffetmeye odakland\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n

Ayr\u0131ca fa\u015fizmin y\u00fckseli\u015finin psikolojik k\u00f6kenlerini analiz etmi\u015fler; ayd\u0131nlanma ruhu, ara\u00e7sal rasyonalite, bilim ve teknoloji ile pop\u00fcler k\u00fclt\u00fcr \u00fczerine d\u00fc\u015f\u00fcnceler geli\u015ftirmi\u015flerdir. Geli\u015fmi\u015f sanayi medeniyetini ele\u015ftirmeye kendilerini adam\u0131\u015flar, bu g\u00f6r\u00fc\u015flerle ele\u015ftirel teorinin felsefi temelini olu\u015fturmu\u015flard\u0131r.  Bu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrler Marksizmi a\u00e7\u0131klamak, eksikliklerini gidermek ve yeniden yap\u0131land\u0131rmak i\u00e7in Bat\u0131da var olan \u00e7e\u015fitli sosyal d\u00fc\u015f\u00fcnceleri kullanm\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Bu d\u00f6nemde Bat\u0131 Marksizmi, uluslararas\u0131 kom\u00fcnist hareket i\u00e7indeki ortodoks olmayan bir Marksist d\u00fc\u015f\u00fcnce e\u011filiminden g\u00f6r\u00fc\u015flerden, kendi ortodoks olmayan Marksizmlerini Marksizm-d\u0131\u015f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnceler ile birle\u015ftiren ve t\u00fcm d\u00fcnyada etkisi artan bir sosyal d\u00fc\u015f\u00fcnce ak\u0131m\u0131na do\u011fru evrilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

1970’lerden sonra Bat\u0131 Marksizmi yeni bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm ge\u00e7irmi\u015ftir<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc d\u00f6nem: 1970\u2019lerden sonra Bat\u0131 Marksizmi bir ge\u00e7i\u015f d\u00f6nemine girdi ve bu d\u00f6nemde Bat\u0131 Marksizmi \u00e7e\u015fitlenme y\u00f6n\u00fcnde bir geli\u015fim g\u00f6sterdi. Frankfurt Okulu, Varolu\u015f\u00e7u Marksizm, Freudcu Marksizm ve Yap\u0131salc\u0131 Marksizm aras\u0131nda ayr\u0131\u015fmalar ya\u015fand\u0131; ve bunlara ilaveten Bat\u0131 Marksizmi i\u00e7inde Analitik Marksizm, Ekolojik Marksizm ve Postmodern Marksizm gibi yeni ak\u0131mlar ortaya \u00e7\u0131kt\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Bu ak\u0131mlar, bilim ve teknolojideki geli\u015fmelerin sosyal etkileri, ekolojik krizler ve di\u011fer sorunlar \u00fczerinde yo\u011funla\u015ft\u0131lar. Bu yeni ara\u015ft\u0131rma s\u00fcrecinde, ortodoks olmayan Marksizm\u2019den Marksizm-d\u0131\u015f\u0131na do\u011fru bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm ge\u00e7irdiler.<\/p>\n\n\n\n

Bat\u0131 Marksizminde 1990\u2019lardan \u0130tibaren Ge\u00e7irilen De\u011fi\u015fim<\/strong><\/p>\n\n\n\n

1990\u2019lar\u0131n ba\u015f\u0131ndan itibaren Bat\u0131 Marksizminin ara\u015ft\u0131rma konular\u0131 felsefe ve k\u00fclt\u00fcrel meselelerden politik, ekonomik ve di\u011fer pratik konulara kayd\u0131. Bunlara ilaveten ara\u015ft\u0131rma odaklar\u0131 kapitalizmi ele\u015ftirmekten Pazar sosyalizmini incelemeye kayd\u0131. Bu d\u00f6nemde Do\u011fu Avrupa\u2019n\u0131n anti-totaliter ortodoks Marksizmi, Do\u011fu Avrupa\u2019n\u0131n Neo-Marksizmi ve Bat\u0131 Marksizmi bir kayna\u015fma ya\u015fam\u0131\u015ft\u0131r. (sosyalist Do\u011fu Almanya dahil)  Do\u011fu Avrupa\u2019n\u0131n Neo-Marksizmi bir\u00e7ok \u00fcnl\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u00fcn \u00e7abalar\u0131n\u0131n bir sonucudur. Ba\u015fl\u0131ca okullar aras\u0131nda Yugoslav Pragmatizm (Praksis) Okulu, Macar Budape\u015fte Okulu, \u00c7ekoslovak Varolu\u015f\u00e7u Antropoloji Okulu ve Polonya Felsefe ve Be\u015feri Bilimler Okulu say\u0131labilir. Do\u011fu Avrupa’n\u0131n sosyalist sisteminde 20. y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015flar\u0131nda, \u00f6zellikle 1950’lerden itibaren ortaya \u00e7\u0131kan yeni bir Marksist ele\u015ftirel teori t\u00fcr\u00fcd\u00fcr ve halen d\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rt bir yan\u0131ndaki Marksist teorisyenlerin ilgisini \u00e7ekmektedir.<\/p>\n\n\n\n

\u00d6zetle, Bat\u0131 Marksizmi farkl\u0131 ara\u015ft\u0131rma odaklar\u0131na ve farkl\u0131 ideolojik bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131na sahiptir ve bu ak\u0131m\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrleri birle\u015fik bir ideolojik sistem olu\u015fturmam\u0131\u015flard\u0131r. Bat\u0131 Marksizminin bu farkl\u0131 okullar\u0131n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrleri aras\u0131nda ger\u00e7ek bir ileti\u015fim eksikli\u011fi oldu\u011fu gibi, \u00fcstelik ayn\u0131 okulun d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrleri aras\u0131nda dahi i\u00e7sel tart\u0131\u015fmalar ya\u015fanmaktad\u0131r. Bat\u0131 Marksizminin d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrlerinin farkl\u0131 ideolojik e\u011filimleri ve farkl\u0131 bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131 olmas\u0131na ra\u011fmen, baz\u0131 ortak \u00f6zellikleri de vard\u0131r: Ortodoksi kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131, yenilik\u00e7ilik; ucu a\u00e7\u0131k d\u00fc\u015f\u00fcnme, \u00e7e\u015fitlilik; a\u015fk\u0131nl\u0131k, akademikle\u015fme; de\u011fi\u015fkenlik, tek yanl\u0131l\u0131k; b\u00f6lgesellik, Bat\u0131l\u0131la\u015fma.<\/p>\n\n\n\n

Ancak bu ortak \u00f6zellikler, Bat\u0131 Marksizminin \u00f6zelliklerinin yaln\u0131zca ana y\u00f6nleridir ve ba\u015fka \u00f6zellikleri oldu\u011funu da s\u00f6ylemeliyiz. Bat\u0131 Marksizmi, 20. y\u00fczy\u0131l\u0131n tarihsel ve k\u00fclt\u00fcrel arka plan\u0131 alt\u0131nda, zaman\u0131n de\u011fi\u015fimlerine ayak uydurarak Marksizmi yeniden yorumlayan ve toplumsal ger\u00e7ekli\u011fi Bat\u0131 felsefesi perspektifinden yola \u00e7\u0131karak analiz eden bir grup ayd\u0131n\u0131n \u00fcr\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Bat\u0131 Marksizmi\u2019nin Marksizm ve Leninizm yorumlar\u0131, hem \u0130kinci Enternasyonal\u2019den hem de \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc Enternasyonal\u2019den farkl\u0131d\u0131r; bu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrlerin kapitalizm ve sosyalizm konusundaki tutumlar\u0131 ise hem anti-Marksist d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrlerden hem de geleneksel Marksizmden ayr\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Bu nedenle, Bat\u0131 Marksizmi hem b\u00f6lgesel\/co\u011frafi s\u0131n\u0131rl\u0131l\u0131\u011fa sahiptir \u2013 yani d\u00fcnyan\u0131n \u00f6zel bir par\u00e7as\u0131 olan Bat\u0131’da ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f ve geli\u015fmi\u015ftir; hem de Bat\u0131 Marksizmi belirli ideolojik \u00e7a\u011fr\u0131\u015f\u0131mlara sahiptir \u2013— yani Bat\u0131 Marksizmi ortodoks Marksizmden ve neo-Marksizmden farkl\u0131d\u0131r.  \u201cYenilik\u00e7i\u201d Marksistler olarak, Bat\u0131 Marksizmi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrleri Marksizmin ucu a\u00e7\u0131k bir d\u00fc\u015f\u00fcnce olmas\u0131n\u0131 ve \u00e7e\u015fitlili\u011fini\/ \u00e7o\u011fulcu olmas\u0131n\u0131 savunurlar ve Marksizmin \u00e7a\u011fda\u015fla\u015fmas\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in Marksizmi a\u00e7\u0131klamak, eksikliklerini gidermek ve yeniden in\u015fa etmek i\u00e7in Bat\u0131 d\u00fcnyas\u0131ndaki \u00e7e\u015fitli farkl\u0131 ana-ak\u0131m sosyal d\u00fc\u015f\u00fcncelerin kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 savunurlar. Hem end\u00fcstriyel-teknolojik geli\u015fim uygarl\u0131\u011f\u0131n\u0131 hem de ger\u00e7ek kapitalist toplumu ele\u015ftirirler.<\/p>\n\n\n\n

Bir b\u00fct\u00fcn olarak bakarsak, Bat\u0131 Marksizmi 20. y\u00fczy\u0131lda d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda etkisi olan Bat\u0131l\u0131 sosyal d\u00fc\u015f\u00fcncelerden biridir ve ayn\u0131 zamanda bir t\u00fcr \u2018ortodoks olmayan\u2019 Marksizmdir.<\/p>\n\n\n\n

Bat\u0131 Marksizminin Ana Fig\u00fcrleri ve E\u011filimleri<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Erken D\u00f6nem Bat\u0131 Marksizmi: Lukacs, Korsch, Gramsci, Bloch<\/p>\n\n\n\n

Frankfurt Okulu: Horkheimer, Adorno, Benjamin, Marcuse, Habermas, Schmitt<\/p>\n\n\n\n

Freudcu Marksizm: Reich, Marcuse, Fromm<\/p>\n\n\n\n

Neo-pozitivist Marksizm: Colletti, Della Volpe<\/p>\n\n\n\n

Varolu\u015f\u00e7u Marksizm: Lefebvre, Merleau-Ponty, Sartr<\/p>\n\n\n\n

Yap\u0131salc\u0131 Marksizm: Althusser<\/p>\n\n\n\n

Analitik Marksizm: G. A. Cohen, Jon Elster ve John Roemer.<\/p>\n\n\n\n

Ekolojik Marksizm: Andre Gorz, Ben Agger, Lewis, Pepper<\/p>\n\n\n\n

Post-Marksizm: Ernest Laclau, G. Mouffe , Jacques Derrida<\/p>\n\n\n\n

Postmodern Marksizm: Fredric Jameson<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Bat\u0131 Marksizmi ve Totaliterizm Prof. Gao Fang, Bilimsel Sosyalizm Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 K\u0131demli Ara\u015ft\u0131rma G\u00f6revlisi, Pekin, May\u0131s 2018 \u00c7eviri ve Edit\u00f6r: Ozan Polat Bat\u0131 Marksizmi kavram\u0131n\u0131n k\u00f6keni 1920\u2019lere kadar g\u00f6t\u00fcr\u00fclebilir. Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131’ndan sonra Rus Devrimi zafere ula\u015fm\u0131\u015f, ancak Orta ve Bat\u0131 Avrupa’daki devrimler ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131kla sonu\u00e7lanm\u0131\u015ft\u0131. Lukacs, Korsch ve di\u011fer baz\u0131 Marksist d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrler i\u015f\u00e7i devrimlerinin ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131n nedenlerini […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[20,9,4],"tags":[],"class_list":["post-4711","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-arsiv","category-klasikler","category-turkiye-sosyalizmi"],"blocksy_meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4711","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4711"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4711\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4713,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4711\/revisions\/4713"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4711"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4711"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4711"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}