{"id":4775,"date":"2024-11-20T12:10:24","date_gmt":"2024-11-20T12:10:24","guid":{"rendered":"https:\/\/marksizm.org.tr\/?p=4775"},"modified":"2025-11-04T21:53:01","modified_gmt":"2025-11-04T21:53:01","slug":"turkiyede-siyasal-dusunce-ve-toplumsal-tutum-kimlikleri-arastirmasi-kendini-sagci-veya-solcu-olarak-tanimlayanlarin-sayisi-dusuk-cikti","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/marksizm.org.tr\/?p=4775","title":{"rendered":"T\u00fcrkiye\u2019de Siyasal D\u00fc\u015f\u00fcnce ve Toplumsal Tutum Kimlikleri Ara\u015ft\u0131rmas\u0131: Kendini Sa\u011fc\u0131 veya Solcu Olarak Tan\u0131mlayanlar\u0131n Say\u0131s\u0131 D\u00fc\u015f\u00fck \u00c7\u0131kt\u0131"},"content":{"rendered":"\n<h1 class=\"wp-block-heading\"><strong>T\u00fcrkiye\u2019de Siyasal D\u00fc\u015f\u00fcnce ve Toplumsal Tutum Kimlikleri Ara\u015ft\u0131rmas\u0131: Kendini Sa\u011fc\u0131 veya Solcu Olarak Tan\u0131mlayanlar\u0131n Say\u0131s\u0131 D\u00fc\u015f\u00fck \u00c7\u0131kt\u0131<\/strong><\/h1>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\"><strong>Derleyen: Ferdi Bekir<\/strong>, <strong>Kas\u0131m 2024<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">Bu ba\u011flamda belirli bir konu veya konularda s\u0131n\u0131rl\u0131 \u00f6l\u00e7ekte bir insan toplulu\u011fuyla yap\u0131lan anketlerin de t\u00fcm zaaflar\u0131na ra\u011fmen \u00f6nemli birer veri niteli\u011fi ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylenebilir. Tabii ki anketi d\u00fczenleyenlerin kamuoyu \u00f6n\u00fcne koydu\u011fu sorularda bir se\u00e7icili\u011fin varl\u0131\u011f\u0131 yads\u0131namaz ve ek olarak b\u00fcnyesinde bar\u0131nd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 genellemecilik ve indirgemecilik riski de inkar edilemez. Bununla birlikte nihai kertede kamuoyu yoklamas\u0131 niteli\u011finde olan anketlerin belirli konularda toplumun alg\u0131lar\u0131n\u0131n ne y\u00f6nde seyretti\u011fi-de\u011fi\u015fti\u011fine dair ipu\u00e7lar\u0131 sundu\u011fu da kabul edilmelidir.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">Ankara Sosyal Bilimler Vakf\u0131\u2019n\u0131n&nbsp;<strong><em>\u201cT\u00fcrkiye\u2019de Kimlikler: Din, Ekonomi, Siyaset\u201d<\/em><\/strong>&nbsp;ba\u015fl\u0131kl\u0131&nbsp;<strong>Kas\u0131m 2024 de\u011ferler ara\u015ft\u0131rmas\u0131<\/strong>&nbsp;da bu kapsamda de\u011ferlendirilebilir.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">Tabiri caizse T\u00fcrkiye\u2019de toplum, siyaset ve medyan\u0131n kadim g\u00fcndemleri niteli\u011finde olan bir\u00e7ok kavram\u0131n merkeze al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 bu \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 y\u00fcr\u00fcten Ankara Sosyal Bilimler Vakf\u0131 ise ayn\u0131 zamanda AK Parti kurucular\u0131ndan, eski \u0130\u00e7i\u015fleri Bakan\u0131 Prof. Dr. Be\u015fir Atalay\u2019\u0131n da kurucular\u0131 aras\u0131nda yer ald\u0131\u011f\u0131 bir vak\u0131f.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">Y\u0131ld\u0131ray O\u011fur\u2019\u0131n da belirtti\u011fi gibi, 5618 ki\u015filik \u00f6rnekleme sorulan ilgin\u00e7 sorulara verilen cevaplar \u00fczerinde uzun uzun konu\u015fulmay\u0131 hakkediyor.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">Din, \u0130slamc\u0131l\u0131k, Atat\u00fcrk\u00e7\u00fcl\u00fck, Kemalizm, Sa\u011fc\u0131l\u0131k, Solculuk, Laiklik, Cumhuriyet, Demokrasi, Ho\u015fg\u00f6r\u00fc, Cemaat, Milliyet\u00e7ilik, Devlet\u00e7ilik vb. kavramlara dair g\u00f6r\u00fc\u015fleri yans\u0131tan anket genel olarak \u00e7o\u011fumuzun g\u00fcndelik ili\u015fkilerinde kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 bulan\u0131kl\u0131\u011f\u0131 fazlas\u0131yla yans\u0131t\u0131yor. Mesela kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya olunan yo\u011fun g\u00fcvensizlik bu ankette modern\/laikin de muhafazak\u00e2r\/dindar\u0131n da siyaset ve ticarette dindar profile g\u00fcveninin son derece sars\u0131lmaya y\u00fcz tuttu\u011funu g\u00f6steriyor. \u0130\u015flerin ancak torpil ile y\u00fcr\u00fcyebilece\u011fi, torpil olmadan hi\u00e7bir ba\u015far\u0131n\u0131n elde edilemeyece\u011fi alg\u0131s\u0131 ise yine bu ba\u011flamda \u00e7\u00fcr\u00fcmenin nas\u0131l da kan\u0131ksand\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan dikkat \u00e7ekici. Ek olarak Kemalizm ve \u0130slamc\u0131l\u0131\u011fa dair sorulan sorulara verilen cevaplar da mevcut kafa kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ve kimliksel bulan\u0131kl\u0131\u011f\u0131 yans\u0131tmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7arp\u0131c\u0131 hususlardan. Atat\u00fcrk\u00e7\u00fcs\u00fcn\u00fcn Kemalist, inan\u00e7l\u0131s\u0131n\u0131n dindar ve \u0130slamc\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131; bireyselle\u015fmenin anaforuna kap\u0131lan insanlar\u0131n ahlak i\u00e7in dine ihtiya\u00e7 duymad\u0131\u011f\u0131, cemaati \u00f6nemsiz addetti\u011fi vb. olumsuzluklar ise toplumda giderek kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z olumsuzluklar ki bu alg\u0131lar ayn\u0131s\u0131yla s\u00f6z konusu ankete de yans\u0131m\u0131\u015f\u2026<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">\u015e\u00fcphesiz ki bu anket ve konu edindi\u011fi meselelere dair toplumda giderek yayg\u0131nla\u015fan bir fikri-toplumsal \u00e7\u00fcr\u00fcme durumu ya\u015fanmakta. Zaten \u00e7o\u011fumuzun g\u00fcndelik ili\u015fkilerinde rahatl\u0131kla g\u00f6zlemleyebilece\u011fi bu olumsuzlu\u011fun bir de bu anket yoluyla adeta teyit buldu\u011fu s\u00f6ylenebilir. Bu gibi anketler ba\u015fta iktidar partisi olmak \u00fczere siyasi kesimler i\u00e7in ne anlam ifade eder, kime ne der bilmiyoruz ama \u00e7ok temel meselelerde insan\u0131m\u0131zda giderek yayg\u0131nla\u015fan bu fikri\/d\u00fc\u015f\u00fcnsel yozla\u015fman\u0131n ihya ve \u0131slah ekol\u00fcne m\u00fcntesip ki\u015fi-kesimlere ciddi anlamda sorumluluk y\u00fckledi\u011fi ve fikri-sosyal \u0131slah y\u00f6n\u00fcnde daha yo\u011fun gayrete sevketmesi gerekti\u011fi a\u00e7\u0131kt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">Bu \u00e7er\u00e7evede Y\u0131ld\u0131ray O\u011fur\u2019un ayn\u0131 zamanda detaylar\u0131na da yer verilen ankete ili\u015fkin yaz\u0131s\u0131n\u0131 a\u015fa\u011f\u0131da ilgi ve g\u00f6r\u00fc\u015flerinize sunuyoruz\u2026<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\" style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\"><strong>T\u00fcrkiye\u2019nin de\u011fi\u015fen de\u011ferleri, eskimeyen de\u011ferleri<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-right\" style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\"><strong>Y\u0131ld\u0131ray O\u011fur \/ Karar<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 AK Parti kurucular\u0131ndan, eski \u0130\u00e7i\u015fleri Bakan\u0131 Prof. Dr. Be\u015fir Atalay\u2019\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 Ankara Sosyal Bilimler Vakf\u0131, \u201cT\u00fcrkiye\u2019de Kimlikler: Din, Ekonomi, Siyaset\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 bir 2024 de\u011ferler ara\u015ft\u0131rmas\u0131 yay\u0131nlad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">Be\u015fir Atalay, AK Parti\u2019nin kurulu\u015fundan itibaren partinin fazla g\u00f6r\u00fcn\u00fcr olmayan g\u00fc\u00e7l\u00fc mutfa\u011f\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131ndaki a\u015f\u00e7\u0131yd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">Parti program\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda, AK Parti iktidar\u0131n\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm s\u00fcreci gibi b\u00fcy\u00fck siyasi ad\u0131mlar\u0131n\u0131n tasarlanmas\u0131nda, kadrolar\u0131n olu\u015fmas\u0131nda etkiliydi ve iktidar\u0131n ve Erdo\u011fan\u2019\u0131n karar alma mekanizmalar\u0131n\u0131n merkezinde yer alan kamuoyu ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131ndayd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">Ankara Sosyal Bilimler Vakf\u0131\u2019n\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 bu ilk ara\u015ft\u0131rma da \u00d6mer Demir, \u0130brahim Dalm\u0131\u015f, \u00d6mer Toprak ve Cem Eyerci gibi bir k\u0131sm\u0131yla Atalay\u2019\u0131n ANAR\u2019da da birlikte \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 yetkin isimler taraf\u0131ndan yap\u0131lm\u0131\u015f.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">5618 ki\u015filik \u00f6rnekleme sorulan ilgin\u00e7 sorulara verilen cevaplar \u00fczerinde uzun uzun konu\u015fulmay\u0131 hakediyor.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">Ara\u015ft\u0131rmaya kat\u0131lanlara bir liste verilerek bu kimliklerden hangilerini onaylad\u0131klar\u0131 sorulmu\u015f.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">Listenin zirvesi T\u00fcrkiye\u2019deki apati halini g\u00f6steriyor. \u0130lk d\u00f6rt s\u0131rada renksiz kokusuz d\u00f6rt kimlik var; Birinci s\u0131rada y\u00fczde 93,1 ile \u201c\u00c7evreci\u201d, ikinci s\u0131rada y\u00fczde 91,8 ile \u201c\u0130nan\u00e7l\u0131\u201d, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc s\u0131rada y\u00fczde 85,5 ile \u201cMilliyet\u00e7i\u201d ve d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc s\u0131rada y\u00fczde 82,3 ile \u201cCumhuriyet\u00e7i\u201d var.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">Yani yayg\u0131n ideolojik pozisyonlardan hi\u00e7biri yok.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">Geri kalan s\u0131ralama ise \u015f\u00f6yle:<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">\u201cDemokrat 76,8<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">Ulusalc\u0131 73,5<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">Atat\u00fcrk\u00e7\u00fc 70,9<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">Dindar 69,7<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">\u0130slamc\u0131 66,5<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">Muhafazak\u00e2r 58,7<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">Sosyal demokrat 55,4<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">Kemalist 35,7<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">Sa\u011fc\u0131 28,3<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">Solcu 16,2<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">Yani toplumun \u00e7o\u011funlu\u011fu \u0130nan\u00e7l\u0131 ama daha az\u0131 dindar, \u0130slamc\u0131 ya da Muhafazakar olarak bunu tarif ediyor. Cumhuriyet\u00e7i kavram\u0131 da Atat\u00fcrk\u00e7\u00fc, Kemalist, Sosyal Demokrat\u2019tan daha fazla. Sa\u011f ve sol ise art\u0131k k\u00f6t\u00fc \u015f\u00f6hretleriyle kimlik tariflerinin uza\u011f\u0131na d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">Ara\u015ft\u0131rmada \u201cAtat\u00fcrk\u00e7\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn daha \u00f6nce ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 bir kimlik olarak \u00f6ne \u00e7\u0131karken \u015fimdi toplumun \u00e7o\u011funlu\u011fu (%71) taraf\u0131ndan sahiplenilir hale gelmi\u015f olmas\u0131n\u0131n\u201d alt\u0131 \u00e7iziliyor. Kemalist ile Atat\u00fcrk\u00e7\u00fc aras\u0131ndaki b\u00fcy\u00fck onay u\u00e7urumu ise bu yeni amorf Atat\u00fcrk\u00e7\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn eski ideolojik Kemalizmden fark\u0131n\u0131 ortaya koyuyor.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">Ara\u015ft\u0131rma toplumdaki sek\u00fclerle\u015fmenin boyutlar\u0131n\u0131 da g\u00f6steriyor. Ama bu sek\u00fclerle\u015fme dinsizle\u015fmeden \u00e7ok tepkisel bir sek\u00fcrle\u015fme.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">Ara\u015ft\u0131rmada \u00f6rneklemler ikiye b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015f; \u201claik\u201d yerine \u201cmodern\u201d, \u201cdindar\u201d yerine de \u201cmuhafazakar\u201d denmi\u015f. Buna g\u00f6re;<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\"><strong><em>\u201cDevlet laik olmal\u0131d\u0131r\u201d<\/em><\/strong><strong>&nbsp;g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc benimseme oran\u0131;<\/strong>&nbsp;modernler\u2019de y\u00fczde 89 muhafazakarlarda y\u00fczde 71,8.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">Bu herhalde laikli\u011fin Cumhuriyet tarihi boyunca T\u00fcrkiye\u2019deki en pop\u00fcler oldu\u011fu zamanlarda oldu\u011fumuzu g\u00f6steriyor.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">Ama bu laiklikte devletin dinden elini \u00e7ekmesi talebi pek yok.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\"><strong><em>\u201cDevlet din i\u015flerine kar\u0131\u015fmamal\u0131\u201d<\/em><\/strong><strong>&nbsp;g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc benimseme oran\u0131;<\/strong>&nbsp;modernlerde y\u00fczde 67, muhafazakarlarda y\u00fczde 51.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">Ama devlet y\u00f6netiminde dindar y\u00f6neticilerin karnesi ara\u015ft\u0131rmaya g\u00f6re zay\u0131f.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\"><strong><em>\u201cDevlet y\u00f6netiminde daha \u00e7ok dindar olmal\u0131\u201d<\/em><\/strong><strong>&nbsp;g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc benimseme oran\u0131;<\/strong>&nbsp;modernlerde y\u00fczde 25, muhafazakarlarda y\u00fczde 44.8.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\"><strong><em>\u201cDindar y\u00f6neticiler \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n haklar\u0131n\u0131 korumada daha titiz davran\u0131rlar\u201d<\/em><\/strong><strong>&nbsp;g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne kat\u0131l\u0131m d\u00fczeyi;<\/strong>&nbsp;modernlerde y\u00fczde 35, muhafazakarlarda y\u00fczde 51.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\"><strong><em>\u201cDindar i\u015f insanlar\u0131 i\u015f hayat\u0131nda daha d\u00fcr\u00fcst ve g\u00fcvenilirdirler\u201d<\/em><\/strong><strong>&nbsp;g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne kat\u0131l\u0131m d\u00fczeyi;<\/strong>&nbsp;modernlerde y\u00fczde 29, muhafazakarlarda y\u00fczde 45<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">Benzer bir tepki cemaat ve tarikatlere kar\u015f\u0131 da var.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\"><strong>\u201cDini daha iyi anlayabilmek, ya\u015famak ve hissetmek i\u00e7in g\u00fcvenilir bir cemaate veya tarikata ba\u011fl\u0131 olmak \u00f6nemlidir\u201d g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne kat\u0131l\u0131yor musunuz?\u201d<\/strong>&nbsp;sorusuna y\u00fczde 85 \u201ckat\u0131lm\u0131yorum\u201d demi\u015f.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">Din ve ahlak\u0131n aras\u0131 da yine benzer deneyimlerle a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\"><strong><em>\u201cAhl\u00e2kl\u0131 olmak i\u00e7in dindarl\u0131k gerekli\u201d<\/em><\/strong><strong>&nbsp;g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc benimseme oran\u0131; modernlerde<\/strong>&nbsp;y\u00fczde 25, muhafazakarlarda y\u00fczde 44.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">Fakat b\u00fct\u00fcn bunlar toplumun dinden vazge\u00e7ti\u011fini g\u00f6stermiyor.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">Mesela&nbsp;<strong><em>\u201cGen\u00e7lere dini e\u011fitim verilmeli\u201d<\/em>&nbsp;g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc benimseme oran\u0131;<\/strong>&nbsp;modernlerde y\u00fczde 75, muhafazakarlarda y\u00fczde 91.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\"><strong><em>\u201cDin ibadetlerle s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmal\u0131\u201d<\/em><\/strong><strong>&nbsp;g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc benimseme oran\u0131 da;<\/strong>&nbsp;modernlerde y\u00fczde 34, muhafazakarlarda y\u00fczde 20.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\"><strong><em>\u201c\u0130nsanlar kutsal kitaplara ve dine daha az \u00f6nem verip onlar\u0131n yerine kendi ahl\u00e2k\u00ee standartlar\u0131n\u0131 geli\u015ftirmelidir\u201d<\/em><\/strong><strong>&nbsp;g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne kat\u0131l\u0131yor musunuz?\u201d sorusuna<\/strong>&nbsp;y\u00fczde 54,6 kat\u0131lm\u0131yor, y\u00fczde 40 kat\u0131l\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">Toplumsal ho\u015fg\u00f6r\u00fc ve \u0131l\u0131ml\u0131l\u0131k ise tahmin edilenden daha y\u00fcksek oranlarda;<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\"><strong>\u201cBaz\u0131 insanlar \u0130sl\u00e2m\u2019\u0131n farkl\u0131 yorumlar\u0131na ho\u015fg\u00f6r\u00fc g\u00f6sterilmesi gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor. Baz\u0131lar\u0131 ise \u0130sl\u00e2m\u2019\u0131n tek bir ger\u00e7ek yorumu oldu\u011funa inan\u0131yor. Siz hangi g\u00f6r\u00fc\u015fe daha yak\u0131ns\u0131n\u0131z?\u201d<\/strong>&nbsp;sorusuna \u201cTek yorum\u201d diyenler y\u00fczde 49, ho\u015fg\u00f6r\u00fc diyenler y\u00fczde 42.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\"><strong>\u201cToplumun geneline ters d\u00fc\u015fse bile insanlar\u0131n hayatlar\u0131n\u0131 istedikleri gibi ya\u015famas\u0131 gerekti\u011fini\u201d<\/strong>&nbsp;d\u00fc\u015f\u00fcnenlerin oran\u0131, y\u00fczde %47, y\u00fczde 49 bu g\u00f6r\u00fc\u015fe kat\u0131lm\u0131yor. Yar\u0131 yar\u0131ya gayet y\u00fcksek. \u015eehirle\u015fme ve bireyle\u015fmeyle \u201csana ne, bana ne, bize ne\u201d slogan\u0131yla \u00f6zetlenen en pop\u00fcler yerel liberallik fikrinin taraftar\u0131 artm\u0131\u015f.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">Fakat ayn\u0131 liberallik devlet y\u00f6netimiyle ilgili tercihlerde g\u00f6r\u00fcnm\u00fcyor. \u00dcstelik modern-muhafazakar da dinlemiyor bu.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\"><strong><em>\u201cGeleneksel de\u011ferlere d\u00f6nmek, kararl\u0131 liderleri i\u015fba\u015f\u0131na getirmek ve zararl\u0131 fikirleri susturmak gerek\u201d<\/em><\/strong><strong>&nbsp;g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc<\/strong>&nbsp;benimseme oran\u0131; modernlerde y\u00fczde 68,9, muhafazakarlarda y\u00fczde 75,2.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">Devletin piyasaya m\u00fcdahalesi, k\u00fcreselle\u015fme gibi konularda da toplumun \u00e7o\u011funlu\u011fu en az\u0131ndan ka\u011f\u0131t \u00fcst\u00fcnde ve fikren devlet\u00e7i, yerli ve milli.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">K\u00fcreselle\u015fmeyle ilgili olumsuz kanaat (%42), olumlu kanaat %24.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\"><strong>\u201cBat\u0131, insan haklar\u0131 s\u00f6ylemini kendi d\u0131\u015f\u0131ndaki d\u00fcnyaya bir politik bask\u0131 arac\u0131 olarak kullanmaktad\u0131r\u201d<\/strong>&nbsp;g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne kat\u0131lanlar\u0131n oran\u0131 da y\u00fczde 67,5.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">Toplumun b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu (%90)&nbsp;<strong>\u201cfakirlere bakman\u0131n devletin temel g\u00f6revlerinden biri\u201d<\/strong>&nbsp;oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">Yine hayat pahal\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n en \u00f6nemli nedenini \u201ci\u015f d\u00fcnyas\u0131n\u0131n a\u015f\u0131r\u0131 k\u00e2r etmesi\u201d olarak g\u00f6renlerin oran\u0131 modernlerde %64\u2019\u00fc, muhafazak\u00e2rlarda %67.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">Ama demokrasiden ba\u015fka bir model de \u00f6nerilmiyor.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\"><strong><em>\u201cDemokrasi en ideal sistemdir\u201d<\/em><\/strong><strong>&nbsp;g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc<\/strong>&nbsp;<strong>benimseme oran\u0131;<\/strong>&nbsp;modernlerde y\u00fczde 76, muhafazakarlarda y\u00fczde 68.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">E\u015fitsizlik ile ilgili sorulara verilen cevaplar kimlik sorunlar\u0131n\u0131n hala devam etti\u011fini g\u00f6steriyor.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">Toplumun %72\u2019si&nbsp;<strong>\u201c\u00fclkede farkl\u0131 etnik, din\u00ee ve mezhep gruplar\u0131na e\u015fit davran\u0131lsayd\u0131 daha az soruna yol a\u00e7\u0131laca\u011f\u0131n\u0131\u201d<\/strong>&nbsp;d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">\u201cFarkl\u0131 kesimlere e\u015fit davran\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131\u201d d\u00fc\u015f\u00fcnenlerin oran\u0131 ise %74\u2019e kadar \u00e7\u0131kmakta.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\"><strong><em>\u201cBa\u015far\u0131 i\u00e7in torpil gerekir\u201d<\/em><\/strong><strong>&nbsp;g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne kat\u0131l\u0131m d\u00fczeyi;<\/strong>&nbsp;modernlerde y\u00fczde 65, muhafazakarlarda y\u00fczde 59.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">Toplumun %63\u2019\u00fc de \u201cT\u00fcrkiye\u2019de mahkemelerin ba\u011f\u0131ms\u0131z ve tarafs\u0131z \u015fekilde karar vermedi\u011fini\u201d d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">Toplumun hemfikir oldu\u011fu ender konulardan biri ise m\u00fclteciler.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">\u201cT\u00fcrkiye\u2019nin bug\u00fcn uygulad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6\u00e7men politikas\u0131n\u0131 nas\u0131l buluyorsunuz?\u201d sorusuna verilen cevaplar hem modernlerin hem de muhafazak\u00e2rlar\u0131n bu konuda \u00e7ok olumsuz oldu\u011funu ortaya koyuyor.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">H\u00fck\u00fcmeti bu konuda olumlu bulanlar modernlerde %11, muhafazak\u00e2rlarda %19.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">\u201cT\u00fcm g\u00f6\u00e7menlerin T\u00fcrkiye\u2019den g\u00f6nderilmesi laz\u0131m\u201d g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne kat\u0131lma d\u00fczeyi muhafazak\u00e2rlarda %80, modernlerde %86.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u00fcrkiye\u2019de Siyasal D\u00fc\u015f\u00fcnce ve Toplumsal Tutum Kimlikleri Ara\u015ft\u0131rmas\u0131: Kendini Sa\u011fc\u0131 veya Solcu Olarak Tan\u0131mlayanlar\u0131n Say\u0131s\u0131 D\u00fc\u015f\u00fck \u00c7\u0131kt\u0131 Derleyen: Ferdi Bekir, Kas\u0131m 2024 Bu ba\u011flamda belirli bir konu veya konularda s\u0131n\u0131rl\u0131 \u00f6l\u00e7ekte bir insan toplulu\u011fuyla yap\u0131lan anketlerin de t\u00fcm zaaflar\u0131na ra\u011fmen \u00f6nemli birer veri niteli\u011fi ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylenebilir. Tabii ki anketi d\u00fczenleyenlerin kamuoyu \u00f6n\u00fcne koydu\u011fu sorularda bir [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":["post-4775","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-turkiye-sosyalizmi"],"blocksy_meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4775","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4775"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4775\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5974,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4775\/revisions\/5974"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4775"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4775"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4775"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}