\u00c7eviren: Ozan Polat<\/strong><\/p>\n\n\n\n Washington\/Br\u00fcksel, 17 Ekim 2024<\/strong><\/p>\n\n\n\n Kriz Grubu Nedir:<\/strong> Amerika\u2019daki en g\u00fc\u00e7l\u00fc \u00e7\u0131kar grubunun finans-silah sanayi-bili\u015fim sanayi \u00fc\u00e7l\u00fc konsorsiyumunun s\u00f6zc\u00fcs\u00fc \u201cCrisis Group\u201d D\u00fcnyada Avrupa+Amerika+Japonya Trans-Atlantik ittifak\u0131n\u0131 savunan en g\u00fc\u00e7l\u00fc ve en etkili gruptur. Bu grubun sponsorlar\u0131 aras\u0131nda T\u00dcS\u0130AD \u00fcyesi \u00f6nemli birka\u00e7 grup bulunuyor. Bu grup 2007 y\u0131l\u0131nda T\u00fcrk h\u00fck\u00fcmetine HDP\u2019yi yan\u0131na alarak \u201cKemalist alarm yay\u0131c\u0131lar\u0131na kar\u015f\u0131\u201d Ergenekon operasyonunu ba\u015flatmas\u0131n\u0131 \u00f6nermi\u015f ve tavsiye sonras\u0131nda bu operasyon ba\u015flat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131\u2026<\/p>\n\n\n\n ABD Ba\u015fkan Adaylar\u0131na \u00c7in-ABD Rekabetini Nas\u0131l Ele Almalar\u0131 Gerekti\u011fi \u00dczerine Politika \u00d6nerileri<\/strong><\/p>\n\n\n\n Kimse Donald Trump ya da Kamala Harris’in Pekin’le nas\u0131l bir ili\u015fki kuraca\u011f\u0131n\u0131 tam olarak kestiremese de, ve bu iki aday\u0131n \u00c7in’i ABD’nin ba\u015fl\u0131ca stratejik rakibi olarak g\u00f6ren ortak bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131na sahip olsalar da bu iki liderin ba\u015fa geldiklerinde \u00e7ok farkl\u0131 yakla\u015f\u0131mlar benimsemeleri muhtemeldir. Trump, Washington’un bu sayede ekonomik koz elde edebilece\u011fine inan\u0131rsa, ABD’nin \u00c7in’e kar\u015f\u0131 uzun s\u00fcredir devam eden bir\u00e7ok hedefini k\u00fc\u00e7\u00fcmsemeye veya rafa kald\u0131rmaya istekli olabilir.<\/p>\n\n\n\n Bununla birlikte, Trump\u2019\u0131n yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131 tahmin etme \u00e7abalar\u0131, kendi g\u00f6r\u00fc\u015flerinin s\u0131k s\u0131k de\u011fi\u015fti\u011fini ve dan\u0131\u015fmanlar\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015flerine ba\u011fl\u0131 hissetmedi\u011fini de dikkate almal\u0131d\u0131r. Buna kar\u015f\u0131n Kamala Harris, ABD’nin ekonomik rekabet g\u00fcc\u00fcne daha fazla yat\u0131r\u0131m yapmay\u0131 ve \u00f6zellikle Asya’da ABD’nin ittifak ve ortakl\u0131k a\u011f\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendirmeyi hedefleyerek muhtemelen Biden ile \u00f6nemli bir devaml\u0131l\u0131k sergileyecektir. Harris’in \u00c7in politikas\u0131na, hem ABD’nin g\u00f6rece gerilemesi hem de uluslararas\u0131 d\u00fczenin artan karma\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin bir ger\u00e7ek\u00e7ilik duygusuyla yakla\u015fmas\u0131 muhtemeldir.<\/p>\n\n\n\n Son olarak, Kamala Harris\u2019in Yard\u0131mc\u0131s\u0131 Walz’\u0131n etkisi muhtemelen Harris\u2019in pragmatik e\u011filimini g\u00fc\u00e7lendirecektir; bu e\u011filim onu de\u011ferlerden beslenen, rekabet\u00e7i ve i\u015fbirlik\u00e7i politikalar aras\u0131nda bir denge kurmaya y\u00f6neltecektir – \u00c7in’in insan haklar\u0131 ihlallerini ve uluslararas\u0131 hukuk ihlallerini dile getirirken ayn\u0131 zamanda Washington ve Pekin’in ulus \u00f6tesi zorluklar\u0131n y\u00f6netiminde i\u015fbirli\u011fi yapmalar\u0131 i\u00e7in f\u0131rsatlar bulacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n \u0130ki aday, ABD’nin uygun g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc yerlerde \u00c7in’e kar\u015f\u0131 rekabet etmesine olanak tan\u0131yacak istikrarl\u0131 bir ili\u015fki s\u00fcrd\u00fcrme konusunda ortak bir \u00e7\u0131kara sahip.Bu farkl\u0131l\u0131klara ra\u011fmen, Kas\u0131m ay\u0131nda hangi aday galip gelirse gelsin \u00c7in politikas\u0131na ili\u015fkin \u00e7e\u015fitli zorluklar ortaya \u00e7\u0131kacakt\u0131r. Dahas\u0131, iki aday\u0131n da ABD’nin uygun g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc yerlerde rekabet etmesine izin verecek ancak potansiyel olarak y\u0131k\u0131c\u0131 bir \u00e7at\u0131\u015fmaya d\u00f6n\u00fc\u015fmeyecek istikrarl\u0131 bir ili\u015fki s\u00fcrd\u00fcrme konusunda ortak bir \u00e7\u0131kar\u0131 var. Bu nedenle, Trump y\u00f6netimi ya da Harris y\u00f6netimi stratejik rekabetin t\u0131rmanma risklerini en aza indirmek i\u00e7in en az d\u00f6rt ad\u0131m atmal\u0131d\u0131r:<\/p>\n\n\n\n Birinci olarak, Trump y\u00f6netimi Tayvan ile ilgili \u00e7ifte cayd\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k politikas\u0131n\u0131 geli\u015ftirmek i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n Trump’\u0131n y\u00f6r\u00fcngesindeki baz\u0131 ki\u015filer bu politikan\u0131n eskidi\u011fini iddia etse de, Tayvan Bo\u011faz\u0131’nda bar\u0131\u015f\u0131 korumak i\u00e7in tek ge\u00e7erli temel olmaya devam ediyor. Dolay\u0131s\u0131yla ABD, Tayvan’\u0131 i\u015fgal etmeye kalk\u0131\u015fmas\u0131 halinde y\u0131k\u0131c\u0131 askeri ve ekonomik sonu\u00e7larla kar\u015f\u0131la\u015faca\u011f\u0131 konusunda \u00c7in’i ikna etmek i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmaya devam etmelidir.<\/p>\n\n\n\n Bu \u00e7aban\u0131n bir par\u00e7as\u0131 da Tayvan’\u0131n “kirpi savunmas\u0131n\u0131”, yani \u00c7in’in aday\u0131 i\u015fgal ve ilhak etmesini zorla\u015ft\u0131racak asimetrik kabiliyetlerini daha da g\u00fc\u00e7lendirmek olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Ayr\u0131ca \u00e7ifte cayd\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k alan\u0131nda – bu durumda Taipei’ye kar\u015f\u0131 – ABD, Tayvan Ba\u015fkan\u0131 Lai’ye, bo\u011fazlar aras\u0131 gerilimler konusunda selefi Ba\u015fkan Tsai’den daha sert bir \u00e7izgi izlemesinin Washington’un Taipei’yi destekleme \u00e7abalar\u0131n\u0131 zorla\u015ft\u0131rabilece\u011fini ve Pekin’in zorlamalar\u0131na alet olabilece\u011fini iletmelidir.<\/p>\n\n\n\n Lai, a\u00e7\u0131l\u0131\u015f konu\u015fmas\u0131nda Demokratik \u0130lerleme Partisi’nin Tayvan’\u0131n “egemen, ba\u011f\u0131ms\u0131z bir ulus” oldu\u011fu y\u00f6n\u00fcndeki uzun s\u00fcredir devam eden pozisyonu hakk\u0131nda, partisinden \u00f6nceki ba\u015fkanlar\u0131n g\u00f6reve geldikten sonra oldu\u011fundan daha a\u00e7\u0131k konu\u015ftu.<\/p>\n\n\n\n Tayvan lideri Lai ayr\u0131ca bo\u011fazlar aras\u0131 ili\u015fkileri Tayvan anayasas\u0131 ve 1992 tarihli Tayvan B\u00f6lgesi Halk\u0131 ile Anakara B\u00f6lgesi Aras\u0131ndaki \u0130li\u015fkileri Y\u00f6neten Kanun uyar\u0131nca y\u00fcr\u00fctece\u011fini s\u00f6ylemeyi de reddetti.150<\/p>\n\n\n\n Lai Ching-te, “Building a Democratic, Peaceful and Prosperous New Taiwan”, Ba\u015fkanl\u0131k Ofisi Binas\u0131 \u00f6n\u00fcnde yap\u0131lan konu\u015fma, Taipei, 20 May\u0131s 2024.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Kendisi (Tsai) Tayvan’\u0131n uluslararas\u0131 profilini y\u00fckseltirken ve \u00c7in’in g\u00f6zda\u011f\u0131na boyun e\u011fmeyece\u011fine s\u00f6z verirken bile, Tayvan ve \u00c7in anakaras\u0131n\u0131n tek bir b\u00f6lgesel varl\u0131\u011f\u0131n par\u00e7as\u0131 oldu\u011funu ima eden metinsel unsurlar i\u00e7eren bu iki belgeye ba\u015fvurarak Pekin’in hassasiyetlerine selam verdi. ABD ayn\u0131 zamanda hem ikili cayd\u0131r\u0131c\u0131l\u0131\u011fa sadece s\u00f6zde de\u011fil fiilen de ba\u011fl\u0131 kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stererek hem de Tayvan’a destek veriyormu\u015f gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcp asl\u0131nda adan\u0131n g\u00fcvenli\u011fine zarar vermekten ka\u00e7\u0131narak daha disiplinli davranmal\u0131d\u0131r.151<\/p>\n\n\n\n Bu nedenle, \u00f6rne\u011fin \u00fcst d\u00fczey yetkililer Tayvan’\u0131 ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k y\u00f6n\u00fcnde ad\u0131mlar atmaya te\u015fvik etmemelidir. Trump’\u0131n, Ba\u015fkan’\u0131n h\u00fck\u00fcmet i\u00e7indeki \u00c7in dan\u0131\u015fmanlar\u0131n\u0131n ve Kongre \u00fcyelerinin, ABD’nin belirtilen politikas\u0131ndan g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fte sapmalar\u0131n zaman i\u00e7inde \u00c7in’de fiili ABD politikas\u0131n\u0131n istikrars\u0131zla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 bir y\u00f6nde ilerledi\u011fi izlenimini besleyebilece\u011fini takdir etmeleri de \u00f6nemlidir.152<\/p>\n\n\n\n Bonnie S. Glaser ve Zack Cooper, “Pelosi’s trip to Taiwan is a dangerous gamble”, New York Times<\/em>, 29 Temmuz 2022.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Cayd\u0131r\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n ba\u015far\u0131l\u0131 bir \u015fekilde kullan\u0131lmas\u0131, tehdit ve g\u00fcvencelere e\u015f zamanl\u0131 olarak vurgu yap\u0131lmas\u0131n\u0131 gerektirir.Son olarak, cayd\u0131r\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n ba\u015far\u0131l\u0131 bir \u015fekilde kullan\u0131lmas\u0131, tehdit ve g\u00fcvencelerin birlikte vurgulanmas\u0131n\u0131 gerektirir.153<\/p>\n\n\n\n Bonnie S. Glaser, Jessica Chen Weiss ve Thomas J. Christensen, “Taiwan and the True Sources of Deterrence: Why America Must Reassure, Not Just Threaten”, Foreign Affairs<\/em>, vol. 103, no. 1 (January\/February 2024).<\/strong><\/p>\n\n\n\n Bu nedenle Washington, Pekin’i Tayvan ile gerginliklerin bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l bir siyasi \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn\u00fcn m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu konusunda ikna etmek i\u00e7in daha fazla \u00e7aba harcamal\u0131d\u0131r. \u00c7in’in yak\u0131n zamanda Tayvan’a sald\u0131rmaya haz\u0131rland\u0131\u011f\u0131na dair \u00e7ok az kan\u0131t var, hatta \u00c7in Halk Kurtulu\u015f Ordusu b\u00f6yle bir olas\u0131l\u0131k i\u00e7in kabiliyetlerini artt\u0131r\u0131yor. Ancak ABD’nin Tayvan’\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 tan\u0131ma ya da 3 Mart 1955’te y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren ve 1 Ocak 1979’a kadar ge\u00e7erli olan ABD-\u00c7in Cumhuriyeti kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 savunma anla\u015fmas\u0131n\u0131 yeniden y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe koyma karar\u0131 almas\u0131 Pekin’i b\u00f6yle bir sald\u0131r\u0131ya itebilir.154<\/p>\n\n\n\n Bonnie S. Glaser, “Hay\u0131r, Xi Jinping Tayvan’a sald\u0131rmak \u00fczere de\u011fil”, The New York Times<\/em>, 29 Ekim 2023.<\/p>\n\n\n\n \u0130kinci olarak, Trump ABD ordusu ile \u00c7in <\/strong>Halk Kurtulu\u015f Ordusu PLA aras\u0131ndaki ileti\u015fimi derinle\u015ftirmeli.<\/strong><\/p>\n\n\n\n ABD ve Sovyetler Birli\u011fi’nin K\u00fcba f\u00fcze krizinden sonra geli\u015ftirdiklerinden \u00e7ok daha az sa\u011flam olan bu askeri ba\u011flar, Asya’daki ABD ve \u00c7in askeri varl\u0131klar\u0131n\u0131n toplam say\u0131s\u0131 artt\u0131k\u00e7a giderek daha \u00f6nemli hale gelecektir.155<\/p>\n\n\n\n Bu askeri ili\u015fkilerin neden sadece dura\u011fan bir ilerleme kaydetti\u011fine dair arka plan i\u00e7in bkz: Kurt M. Campbell ve Ali Wyne, “The growing risk of inadvertent escalation between Washington and Beijing”, Lawfare<\/em>, 16 A\u011fustos 2020.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Son aylarda askeri ili\u015fkilerde cesaret verici ad\u0131mlar at\u0131ld\u0131. Ulusal G\u00fcvenlik Dan\u0131\u015fman\u0131 Jake Sullivan 29 A\u011fustos’ta Pekin’de Merkezi Askeri Komisyon Ba\u015fkan Yard\u0131mc\u0131s\u0131 General Zhang Youxia ile bir araya geldi.<\/p>\n\n\n\n Takip eden ay bir dizi kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya gelme ve \u00e7at\u0131\u015fma potansiyeli ya\u015fand\u0131. ABD Hint-Pasifik Komutanl\u0131\u011f\u0131 Ba\u015fkan\u0131 Amiral Samuel Paparo, G\u00fcney \u00c7in Denizi’ndeki Halk Kurtulu\u015f Ordusu faaliyetlerini denetleyen Komutan General Wu Yanan ile bir telefon g\u00f6r\u00fc\u015fmesi ger\u00e7ekle\u015ftirdi. ABD’nin \u00c7in, Tayvan ve Mo\u011folistan’dan sorumlu Savunma Bakan Yard\u0131mc\u0131s\u0131 Michael Chase, Pekin’de \u00c7in’in \u00f6nde gelen k\u00fcresel g\u00fcvenlik toplant\u0131s\u0131 Xiangshan Forumu’nda ve iki \u00fclke aras\u0131ndaki Savunma Politikas\u0131 Koordinasyon G\u00f6r\u00fc\u015fmelerinin on sekizinci turunda \u00c7inli mevkida\u015flar\u0131yla bir araya gelen ABD heyetine liderlik etti. \u00c7in Generali Wu son olarak Hawaii’de d\u00fczenlenen Hint-Pasifik savunma \u015fefleri konferans\u0131na kat\u0131ld\u0131.<\/p>\n\n\n\n Bu etkile\u015fimleri s\u00fcrd\u00fcrmenin \u00f6tesinde, Trump y\u00f6netimi, ABD Hint-Pasifik Komutanl\u0131\u011f\u0131 ile Halk Kurtulu\u015f Ordusu’n\u0131n Tayvan Bo\u011faz\u0131 ve Do\u011fu \u00c7in Denizi’ndeki faaliyetlerini denetleyen Halk Kurtulu\u015f Ordusu Do\u011fu Sahas\u0131 Komutanl\u0131\u011f\u0131 aras\u0131nda bir ileti\u015fim kanal\u0131 kurmak i\u00e7in \u00e7ok \u00e7aba sarf etmelidir. G\u00fcney Sahas\u0131 Komutanl\u0131\u011f\u0131 ile devam eden ve Do\u011fu Sahas\u0131 Komutanl\u0131\u011f\u0131 ile olas\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fmeler, iki \u00fclkenin kriz y\u00f6netimi kanallar\u0131 ve prosed\u00fcrlerinin faydas\u0131 konusundaki farkl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 azaltmaya \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n \u0130kili askeri ili\u015fkiler k\u0131r\u0131lgand\u0131r ve \u00c7in, May\u0131s 1999’da NATO’nun Belgrad’daki \u00c7in b\u00fcy\u00fckel\u00e7ili\u011fini yanl\u0131\u015fl\u0131kla bombalamas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan yapt\u0131\u011f\u0131 gibi, ABD’nin belirli eylemlerinden duydu\u011fu memnuniyetsizli\u011fi belirtmek i\u00e7in bunlar\u0131 ask\u0131ya alabilir veya notunu d\u00fc\u015f\u00fcrebilir; ancak bu emsal, ABD’nin bunlar\u0131 geli\u015ftirme \u00e7abalar\u0131n\u0131n \u00f6nemini azaltmaz.<\/p>\n\n\n\n \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc olarak, Trump\u2019\u0131n iki tarafl\u0131 “stratejik kanal\u0131\u201d daha s\u0131k kullanmas\u0131 ve kapsam\u0131n\u0131n geni\u015fletilmesi gerekir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n \u00dcst d\u00fczey ABD’li ve \u00c7inli yetkililer, hassas ve \u00f6nemli g\u00f6r\u00fc\u015fmeleri gizlilik i\u00e7inde y\u00fcr\u00fctmek i\u00e7in on y\u0131llard\u0131r bu t\u00fcr bir kanal\u0131 kullanmaktad\u0131r.156<\/p>\n\n\n\n Bu mekanizman\u0131n arka plan\u0131 i\u00e7in bak\u0131n\u0131z: Demetri Sevastopulo, “The inside story of the secret back channel between U.S. and China”, Financial Times<\/em>, 25 A\u011fustos 2024.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Biden y\u00f6netimi s\u0131ras\u0131nda Sullivan ile \u00c7in’in en \u00fcst d\u00fczey d\u0131\u015f politika yetkilisi olan mevkida\u015f\u0131 Wang Yi aras\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fen bir dizi g\u00f6r\u00fc\u015fme, ikili ili\u015fkilerin istikrar kazanmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 oldu. \u0130kili ilk g\u00f6r\u00fc\u015fmelerini May\u0131s 2023’te Viyana’da, ABD-\u00c7in ili\u015fkilerini t\u0131rmand\u0131r\u0131c\u0131 bir sarmala sokma tehdidi olu\u015fturan iki olay\u0131n ard\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftirdi: d\u00f6nemin ABD Temsilciler Meclisi Ba\u015fkan\u0131 Nancy Pelosi’nin A\u011fustos 2022’de Tayvan’a yapt\u0131\u011f\u0131 ziyaret ve \u015eubat 2023’te \u00c7in’e ait bir g\u00f6zetleme balonunun ABD topraklar\u0131 \u00fczerinde g\u00f6r\u00fclmesi. Bu toplant\u0131 ve Eyl\u00fcl 2023’te Malta’da yap\u0131lacak bir sonraki toplant\u0131, Kas\u0131m 2023’te San Francisco’da Biden ve Xi Jinping aras\u0131nda yap\u0131lacak \u00f6nemli bir ba\u015f ba\u015fa g\u00f6r\u00fc\u015fmenin yolunu a\u00e7t\u0131.<\/p>\n\n\n\n Biden-Xi g\u00f6r\u00fc\u015fmesi … stratejik rekabetin yo\u011funla\u015fmas\u0131n\u0131n daha \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir bir \u015fekilde ger\u00e7ekle\u015fmesine yard\u0131mc\u0131 olmad\u0131. Biden-Xi g\u00f6r\u00fc\u015fmesi temelde rekabet\u00e7i bir ili\u015fkiyi s\u0131f\u0131rlamad\u0131 ve s\u0131f\u0131rlamas\u0131 da beklenemezdi, ancak stratejik rekabetin yo\u011funla\u015fmas\u0131n\u0131n daha \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir bir \u015fekilde ger\u00e7ekle\u015fmesine yard\u0131mc\u0131 oldu. Biden-Xi g\u00f6r\u00fc\u015fmesi ayr\u0131ca ABD’li ve \u00c7inli yetkililerden olu\u015fan \u00fcst d\u00fczey \u00e7al\u0131\u015fma gruplar\u0131 aras\u0131nda daha s\u0131k ve daha geni\u015f bir konu yelpazesinde toplant\u0131lar yap\u0131lmas\u0131n\u0131 da kolayla\u015ft\u0131rd\u0131. Bu toplant\u0131lar, \u00c7in’in uyu\u015fturucu yap\u0131m\u0131nda kullan\u0131lan fentanil ihracat\u0131n\u0131 engellemek i\u00e7in att\u0131\u011f\u0131 ad\u0131mlar ba\u015fta olmak \u00fczere, m\u00fctevaz\u0131 ama kayda de\u011fer kazan\u0131mlar sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r.157<\/p>\n\n\n\n Brian Spegele, “China is finally starting to do something about the U.S. fentanyl crisis”, The Wall Street Journal<\/em>, 4 Temmuz 2024.<\/strong><\/p>\n\n\n\n ABD-\u00c7in stratejik kanal\u0131 art\u0131k yapay zekan\u0131n g\u00fcvenlik risklerinin azalt\u0131lmas\u0131 ve hatta silahlar\u0131n kontrol\u00fc i\u00e7in yeni bir \u00e7er\u00e7eve olu\u015fturulmas\u0131 konusundaki tart\u0131\u015fmalar\u0131 ilerletmeye hizmet edebilir. Askeri ili\u015fkilerde oldu\u011fu gibi, ABD \u00c7in’i bu stratejik kanal\u0131 daha fazla kullanmaya zorlayamaz, ancak son bir bu\u00e7uk y\u0131ldaki geli\u015fmeler iki \u00fclkenin bu kanaldan yararlanmaya devam edece\u011fini ummak i\u00e7in temkinli gerek\u00e7eler sunuyor.<\/p>\n\n\n\n D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc olarak, Trump y\u00f6netimi \u00c7in’i So\u011fuk Sava\u015f tarz\u0131 bir yenilgiye u\u011fratmay\u0131 ama\u00e7lad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ima etmekten ka\u00e7\u0131nmal\u0131d\u0131r<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n B\u00f6yle bir \u00f6neri, y\u00f6netilebilir bir rekabeti varolu\u015fsal bir m\u00fccadeleye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrme riskini ta\u015f\u0131r – daha da \u00f6nemlisi, Sovyetler Birli\u011fi’nin So\u011fuk Sava\u015f s\u0131ras\u0131nda oldu\u011fundan \u00e7ok daha fazla ekonomik kapasiteye sahip ve uluslararas\u0131 d\u00fczene derinlemesine entegre olmu\u015f bir rakip kar\u015f\u0131s\u0131nda.158<\/p>\n\n\n\n Biden y\u00f6netiminden eski bir \u00fcst d\u00fczey yetkili \u015fu a\u00e7\u0131klamay\u0131 yapt\u0131: “\u00c7in \u00f6nemli ve b\u00fcy\u00fcyen bir g\u00fc\u00e7. Onu asla dize getiremeyiz. \u0130\u015fbirli\u011fi alan\u0131n\u0131n korunmas\u0131na izin verecek bir t\u00fcr gergin anla\u015fmaya ihtiyac\u0131m\u0131z var”. “Di\u015flerine tekme atmaya \u00e7al\u0131\u015fan” bir politika i\u015fe yaramayacakt\u0131r. Kriz Grubu’na verilen m\u00fclakat, 27 A\u011fustos 2024.<\/strong><\/p>\n\n\n\n ABD’nin m\u00fcttefikleri ve ortaklar\u0131 Washington’un Pekin’in davran\u0131\u015flar\u0131 ve h\u0131rslar\u0131 konusundaki endi\u015felerinin \u00e7o\u011funu payla\u015fsa da, i\u00e7lerinden \u00e7ok az\u0131 \u00c7in Kom\u00fcnist Partisi’ni devirmeye ya da \u00c7in’i uluslararas\u0131 d\u00fczenin d\u0131\u015f\u0131na itmeye y\u00f6nelik bir kampanyaya kat\u0131lacakt\u0131r. ABD, \u00c7in politikas\u0131n\u0131 daha istikrarl\u0131 bir zemine oturtmak i\u00e7in, \u00c7in’in gidi\u015fat\u0131na ili\u015fkin daha incelikli bir de\u011ferlendirme benimsemelidir. Washington’daki s\u00f6ylem ne yaz\u0131k ki analitik u\u00e7lar aras\u0131nda gidip gelmekte ve Pekin’in ya k\u00fcresel hegemonyaya do\u011fru bir y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015fte ya da sistemik bir \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcn e\u015fi\u011finde oldu\u011funu \u00f6ne s\u00fcrmektedir.<\/p>\n\n\n\n Birinci de\u011ferlendirme \u00c7in’in rekabet\u00e7i y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerini -ekonomik engeller ve geli\u015fmi\u015f demokrasilerden gelen artan bask\u0131lar dahil- g\u00f6z ard\u0131 ederken, ikincisi teknolojik ilerlemeler ve geli\u015fmekte olan d\u00fcnyada derinle\u015fen etkisi dahil rekabet\u00e7i g\u00fc\u00e7l\u00fc y\u00f6nlerini g\u00f6z ard\u0131 etmektedir.159<\/p>\n\n\n\n Ali Wyne, “Debating Whether China Is Getting Stronger or Weaker Won’t Make U.S. Policy More Sound”, ChinaFile<\/em>, 20 Aral\u0131k 2023.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Daha yavan bir olas\u0131l\u0131k ise \u00c7in’in uluslararas\u0131 d\u00fczenin bir aya\u011f\u0131 olarak varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrece\u011fi, en belirgin olarak da Asya’da: ABD’nin \u00c7in’i k\u0131ta i\u00e7inde kontrol alt\u0131na almas\u0131, \u00c7in’in de ABD’yi oradan uzakla\u015ft\u0131rmas\u0131 beklenemez. \u0130ki \u00fclke aras\u0131nda rekabet\u00e7i bir birliktelik, ABD\u2019den \u00c7in\u2019e do\u011fru iktidar ge\u00e7i\u015finden \u00e7ok daha olas\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n V. Sonu\u00e7<\/strong><\/p>\n\n\n\n Trump ve Demokrat Harris Pekin’in Washington’un en yetenekli stratejik rakibi oldu\u011fu konusunda hemfikir olsalar da, bu ikisinin benimseyecekleri yakla\u015f\u0131mlar aras\u0131ndaki z\u0131tl\u0131k, ABD’nin \u00c7in politikas\u0131 konusunda s\u0131k s\u0131k dile getirilen “fikir birli\u011fi var” g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc yalanl\u0131yor ve kal\u0131c\u0131 bir politikan\u0131n neleri gerektirece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnmek i\u00e7in bir zorunluluk oldu\u011funu vurguluyor. Washington ve Pekin aras\u0131ndaki gerilimin artmaya devam edecek olmas\u0131, yeni bir alacakaranl\u0131k m\u00fccadelesinin ya da feci bir \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n habercisi de\u011fildir. Bununla birlikte, d\u00fcnyan\u0131n en \u00f6nde gelen iki b\u00fcy\u00fck g\u00fcc\u00fcn\u00fcn sorumlu bir \u015fekilde rekabet edebilmelerini ve toplumlar\u0131n\u0131 ve ekonomilerini s\u00fcresiz olarak ba\u011flayacak olan ulus \u00f6tesi zorluklar\u0131 ele almak i\u00e7in i\u015fbirli\u011fi yapabilmelerini sa\u011flamak i\u00e7in rasyonel bir diplomasiye gerek oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyoruz.<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Emperyalist Liberal Burjuvaziden: ABD Ba\u015fkan Adaylar\u0131na \u00c7in-ABD Rekabetini Nas\u0131l Ele Almalar\u0131 Gerekti\u011fi \u00dczerine Politika \u00d6nerileri \u00c7eviren: Ozan Polat Washington\/Br\u00fcksel, 17 Ekim 2024 Kriz Grubu Nedir: Amerika\u2019daki en g\u00fc\u00e7l\u00fc \u00e7\u0131kar grubunun finans-silah sanayi-bili\u015fim sanayi \u00fc\u00e7l\u00fc konsorsiyumunun s\u00f6zc\u00fcs\u00fc \u201cCrisis Group\u201d D\u00fcnyada Avrupa+Amerika+Japonya Trans-Atlantik ittifak\u0131n\u0131 savunan en g\u00fc\u00e7l\u00fc ve en etkili gruptur. Bu grubun sponsorlar\u0131 aras\u0131nda T\u00dcS\u0130AD \u00fcyesi \u00f6nemli […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[5,6],"tags":[],"class_list":["post-4916","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-dunya-sosyalizmi","category-sosyalist-ulkeler"],"blocksy_meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4916","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4916"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4916\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4917,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4916\/revisions\/4917"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4916"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4916"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4916"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}