Elinizdeki kitab\u0131n ilk b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde, Marx\u2019\u0131n devrimcile\u015fmesinin tarihini k\u0131saca ele al\u0131yorum. Ona g\u00f6re, bir kom\u00fcnist, yani i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 devrimcisi olabilmenin ko\u015fullar\u0131 aras\u0131nda, \u201cteorisyen ve filozof olmaktan vazge\u00e7mek\u201d de bulunuyordu.<\/p>\n\n\n\n
Marx, kapitalizmi y\u0131kacak olan g\u00fcc\u00fcn i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 oldu\u011funu savundu. S\u0131k\u00e7a dile getirilen bir iddiaya g\u00f6re, bunun nedeni, onun ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemde i\u015f\u00e7ilerin \u00e7ok daha \u00f6rg\u00fctl\u00fc ve s\u0131n\u0131f bilin\u00e7li olmas\u0131yd\u0131. Oysa Marksizmin i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131 temel almas\u0131, bu s\u0131n\u0131f\u0131n her d\u00f6nemde devrim i\u00e7in m\u00fccadele edece\u011fi beklentisinden de\u011fil, baz\u0131 tarihsel d\u00f6neme\u00e7 noktalar\u0131nda devrime \u00f6nc\u00fcl\u00fck edebilecek olmas\u0131ndan kaynaklan\u0131r. Uzunca bir parantez say\u0131labilecek olan ikinci b\u00f6l\u00fcmde, bug\u00fcn kapitalist \u00fclkelerin b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde toplumun \u00e7o\u011funlu\u011funu olu\u015fturan i\u015f\u00e7ilerin ola\u011fan d\u00f6nemlerde devrimci bir s\u0131n\u0131f olarak hareket etmelerinin neden m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 tart\u0131\u015f\u0131yorum.<\/p>\n\n\n\n
Marx, \u201cdevrim\u201d derken, kapitalizmin y\u0131k\u0131lmas\u0131 yoluyla yeni bir toplum d\u00fczeninin kurulmas\u0131n\u0131 kastediyordu. Kitlelerin eseri olacak \u201c toplumsal devrim\u201dlerin yolunu a\u00e7maya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu. Ama ona g\u00f6re, toplumsal devrimlerin ger\u00e7ekle\u015febilmesi i\u00e7in, \u00f6ncelikle, her \u00fclkenin i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n kendi \u00fclkesinde iktidar\u0131 almas\u0131, yani \u201csiyasal devrim\u201dlerin ger\u00e7ekle\u015fmesi gerekiyordu. Ya\u015fam\u0131 boyunca, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n siyasal iktidar m\u00fccadelelerini g\u00fc\u00e7lendirmek i\u00e7in \u00e7aba harcad\u0131. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc ve d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc b\u00f6l\u00fcmlerde, Marx\u2019\u0131n ilk devrim modelini ve Avrupa\u2019daki devrimci m\u00fccadele deneyimlerinden hareketle bu modelde yapt\u0131\u011f\u0131 de\u011fi\u015fiklikleri ele al\u0131yorum. Bu b\u00f6l\u00fcmlerdeki amac\u0131m, Marx\u2019\u0131n devrim m\u00fccadeleleri hakk\u0131ndaki de\u011ferlendirmelerinin bir derlemesini yapmaktan \u00e7ok, 21. y\u00fczy\u0131lda devrim m\u00fccadelesi y\u00fcr\u00fctenler a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nem ta\u015f\u0131yan noktalar\u0131 vurgulamak.<\/p>\n\n\n\n
Be\u015finci b\u00f6l\u00fcm, Marx\u2019\u0131n en \u00f6nemli eserlerinden biri olan Kapital\u2019in g\u00fcncel geli\u015fmelerle ba\u011flant\u0131l\u0131 \u00e7ok k\u0131sa bir \u00f6zetini i\u00e7eriyor. Marx, Kapital\u2019de, kapitalizmin y\u0131k\u0131lmas\u0131n\u0131n neden gerekli ve ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz oldu\u011funu g\u00f6stermeye \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131. Ge\u00e7mi\u015fte oldu\u011fu gibi bug\u00fcn de, kapitalizmin yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 sorunlarla m\u00fccadele etmeye \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n \u00f6nemli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc, bu d\u00fczenin y\u0131k\u0131lmas\u0131n\u0131 gerektirmeyecek \u00e7\u00f6z\u00fcm yollar\u0131 ar\u0131yor. \u00dcretim ara\u00e7lar\u0131n\u0131n \u00f6zel m\u00fclkiyetine son verilmesi yerine, en b\u00fcy\u00fck \u015firketlerin devlet y\u00f6netimi \u00fczerindeki a\u011f\u0131rl\u0131klar\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131, devletlerin sosyal politikalara \u00f6ncelik vermesini istiyorlar. Kapital ise, kapitalist \u00fcretim tarz\u0131n\u0131n i\u015fleyi\u015f yasalar\u0131n\u0131 ve bunlar\u0131n ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 tarif ederken, kapitalizmin reformlar yoluyla toplumsal \u00e7\u0131karlara uygun bir d\u00fczen haline getirilemeyece\u011fini de a\u00e7\u0131kl\u0131\u011fa kavu\u015fturmu\u015ftu.<\/p>\n\n\n\n
Ku\u015fkusuz, kapitalizmin toplumsal \u00e7\u0131karlara ayk\u0131r\u0131 bir d\u00fczen olmas\u0131, ondan daha iyi bir d\u00fczenin kurulabilece\u011fini kan\u0131tlamaz. Kapitalizm savunucular\u0131, son noktada, \u201cinsan do\u011fas\u0131\u201d t\u00fcr\u00fc gerek\u00e7eler ileri s\u00fcrerek, kapitalizmin \u201ck\u00f6t\u00fc ama alternatifsiz\u201d oldu\u011funu ileri s\u00fcrer. Buna kar\u015f\u0131n, ba\u015fta Sovyetler Birli\u011fi olmak \u00fczere 20. y\u00fczy\u0131l\u0131n sosyalizm deneyimleri var elimizde. Sosyalist \u00fclkelerin emperyalist sald\u0131r\u0131lar kar\u015f\u0131s\u0131nda yenik d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f olmas\u0131, bu deneyimlerin ba\u015ftan a\u015fa\u011f\u0131 yanl\u0131\u015f say\u0131lmas\u0131n\u0131 hakl\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131r m\u0131? Alt\u0131nc\u0131 b\u00f6l\u00fcmde, 21. y\u00fczy\u0131lda devrim m\u00fccadelesi y\u00fcr\u00fctenlerin Sovyetler Birli\u011fi\u2019ne nas\u0131l yakla\u015fmas\u0131 gerekti\u011fi ele al\u0131n\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n
21. y\u00fczy\u0131l\u0131n devrimlerinin, 20. y\u00fczy\u0131ldakilerin birer tekrar\u0131 olamayaca\u011f\u0131 ise a\u00e7\u0131k. Her \u015fey bir yana, insanl\u0131\u011f\u0131n elindeki yeni olanaklar, \u00fcretim s\u00fcre\u00e7lerinin toplumsal \u00e7\u0131karlar do\u011frultusunda \u00f6rg\u00fctlenmesi ve halk\u0131n devlet y\u00f6netimine kat\u0131l\u0131m\u0131 konular\u0131nda, ge\u00e7mi\u015ftekilere g\u00f6re \u00e7ok daha ileri hedeflerin belirlenmesini m\u00fcmk\u00fcn k\u0131l\u0131yor. Bu yeni olanaklar\u0131, yedinci b\u00f6l\u00fcmde, somut \u00f6rnekler \u00fczerinden de\u011ferlendiriyorum.<\/p>\n\n\n\n
Peki ama, 21. y\u00fczy\u0131l\u0131n olas\u0131 siyasal devrimleri, somut olarak ne \u015fekilde ger\u00e7ekle\u015febilir? Son b\u00f6l\u00fcmde, bug\u00fcne kadar ya\u015fanm\u0131\u015f deneyimlerden hareketle, kapitalizmi y\u0131kmak isteyen g\u00fc\u00e7lerin iktidara nas\u0131l gelebilece\u011fi \u00fczerinde duruyorum. Ku\u015fkusuz, her \u00fclkenin devrimcileri, \u00f6ncelikle, kendi \u00fclkelerinde iktidara nas\u0131l gelebileceklerini tart\u0131\u015fmak zorunda. Bu nedenle, kitab\u0131n son alt ba\u015fl\u0131\u011f\u0131, \u201cT\u00fcrkiye solunun m\u00fccadele g\u00fcndemi\u201d \u015feklinde.<\/p>\n\n\n\n
Tek c\u00fcmleyle \u00f6zetlemek gerekirse, 21. y\u00fczy\u0131lda, Marx\u2019\u0131n \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc gibi kitlelerin eseri olacak ve insanlar\u0131n kendi kendilerini y\u00f6netmelerini sa\u011flayacak olan devrimlerin yolunun nas\u0131l a\u00e7\u0131labilece\u011fi tart\u0131\u015fmas\u0131na katk\u0131da bulunmay\u0131 hedefliyorum. Bu tart\u0131\u015fman\u0131n merkezinde, somut ve ger\u00e7ek\u00e7i m\u00fccadele hedeflerinin bulunmas\u0131 gerekti\u011fi kan\u0131s\u0131nday\u0131m. E\u011fer elinizdeki \u00e7al\u0131\u015fma, daha ikna edici, daha ilerletici, bizi devrime daha h\u0131zl\u0131 \u015fekilde yakla\u015ft\u0131racak m\u00fccadele hedeflerinin belirlenmesinin vesilelerinden biri olursa, amac\u0131ma ula\u015fm\u0131\u015f olaca\u011f\u0131m.<\/p>\n\n\n\n
TAMAMINI OKUMAK \u0130\u00c7\u0130N \u0130ND\u0130R\u0130N\u0130Z<\/span><\/strong><\/p>\n\n\n\n