{"id":5313,"date":"2025-03-23T00:34:30","date_gmt":"2025-03-23T00:34:30","guid":{"rendered":"https:\/\/marksizm.org.tr\/?p=5313"},"modified":"2025-03-23T00:34:31","modified_gmt":"2025-03-23T00:34:31","slug":"dunya-capinda-siyasi-dusuncelerde-yeni-trendler","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/marksizm.org.tr\/?p=5313","title":{"rendered":"D\u00fcnya \u00c7ap\u0131nda Siyasi D\u00fc\u015f\u00fcncelerde Yeni Trendler"},"content":{"rendered":"\n

D\u00fcnya \u00c7ap\u0131nda Siyasi D\u00fc\u015f\u00fcncelerde Yeni Trendler<\/strong><\/h1>\n\n\n\n

Yazar Liu Endong, Merkez Komitesi Parti Okulu (Ulusal Siyaset Akademisi) Uluslararas\u0131 Stratejik \u00c7al\u0131\u015fmalar Enstit\u00fcs\u00fc’nde profes\u00f6r olarak g\u00f6rev yapmaktad\u0131r<\/strong>, 14.03.2025<\/strong><\/p>\n\n\n\n

G\u00fcn\u00fcm\u00fcz d\u00fcnyas\u0131, y\u00fczy\u0131ld\u0131r e\u015fi benzeri g\u00f6r\u00fclmemi\u015f b\u00fcy\u00fck bir de\u011fi\u015fimden ge\u00e7iyor. Uluslararas\u0131 durum \u00e7alkant\u0131l\u0131\/\u00f6ng\u00f6r\u00fclemez \u00f6zellik g\u00f6steriyor ve siyaset, ekonomi ve k\u00fclt\u00fcr de dahil olmak \u00fczere bir\u00e7ok alanda yeni meydan okumalar ve f\u0131rsatlarla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yay\u0131z. Bu \u00e7er\u00e7evede, d\u00fcnyadaki siyasi d\u00fc\u015f\u00fcncelerin evrimi k\u00fcresel geli\u015fme\/kalk\u0131nma ve ilerleme a\u00e7\u0131s\u0131ndan b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Geleneksel ana ak\u0131m burjuva politik d\u00fc\u015f\u00fcnceler zaman\u0131n ak\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde giderek gerilerken, \u00e7e\u015fitli yeni politik ideolojiler karma\u015f\u0131k ortamlarda y\u00fckselmeye, geli\u015fmeye ve aralar\u0131nda harmanlanmaya devam etmektedir. Bu ideolojik e\u011filimlerdeki de\u011fi\u015fimler, uluslararas\u0131 ili\u015fkiler \u00fczerinde farkl\u0131 derecelerde potansiyel etkiye sahiptir ve farkl\u0131 \u00fclkelerdeki politikalar\u0131n y\u00f6n\u00fcn\u00fc ve insan toplumunun geli\u015fme y\u00f6r\u00fcngesini etkiliyor. 1980’lerden bu yana uluslararas\u0131 ili\u015fkilerin evriminde \u00f6nemli bir fakt\u00f6r olan neoliberalizm gibi ana ak\u0131m ideolojik e\u011filimler giderek gerilemektedir. 1980’lerden bu yana giderek yerle\u015fen ve g\u00fc\u00e7lenen Bat\u0131l\u0131 kapitalist sistem \u00e7er\u00e7evesinin sak\u0131ncalar\u0131 ve sorunlar\u0131 giderek daha belirgin hale gelmi\u015ftir, ayr\u0131ca neoliberalizm gibi baz\u0131 geleneksel Bat\u0131l\u0131 siyasi d\u00fc\u015f\u00fcnceler ideolojik kayg\u0131 ve tedirginlik i\u00e7ine d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f ve neoliberal politik d\u00fc\u015f\u00fcnce ak\u0131m\u0131 art\u0131k \u201cs\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir kapitalizm gerekiyor\u201d<\/strong> talebinin a\u011f\u0131r bask\u0131s\u0131 alt\u0131na girmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

2008’deki uluslararas\u0131 finansal krizin patlak vermesinden bu yana, bir\u00e7ok \u00fclkede neo-liberal ekonomik ve sosyal politikalar\u0131n bir dizi olumsuz sonucu ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f, bu nedenle baz\u0131 Bat\u0131l\u0131 akademisyenler bile neo-liberalizmi ele\u015ftirmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. 2016’dan bu yana, ortaya \u00e7\u0131kan Trumpizm ve \u0130ngiltere’nin Avrupa Birli\u011fi’nden \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 gibi olgular, neo-liberalizmin s\u00f6zde ekonomik piyasala\u015fma, ticari liberalle\u015fme, siyasi demokratikle\u015fme ve k\u00fc\u00e7\u00fck h\u00fck\u00fcmet kavramlar\u0131na y\u00f6nelik Bat\u0131 kapitalizmi i\u00e7i uzla\u015f\u0131 aray\u0131\u015f\u0131n\u0131n temelini daha da sarst\u0131. Ukrayna krizinin patlak vermesinden bu yana, ABD’nin temsil etti\u011fi Bat\u0131l\u0131 \u00fclkeler ideolojik kimlik alan\u0131ndaki ittifaklar\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendirerek neo-liberal de\u011ferler \u00fczerindeki mutabakat\u0131 yeniden \u015fekillendirmeye \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f olsalar da, mutabakat siyasetini yeniden in\u015fa etmek ve canland\u0131rmak i\u00e7in hen\u00fcz istikrarl\u0131 ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir yol bulamad\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n

27 Nisan 2023 tarihinde ABD Ulusal G\u00fcvenlik Dan\u0131\u015fman\u0131 Sullivan’\u0131n \u00fcnl\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcnce kurulu\u015fu Br\u00fcksel Enstit\u00fcs\u00fc’nde yapt\u0131\u011f\u0131 \u201cABD’nin Ekonomik Liderli\u011fini Yeniden Canland\u0131rmak\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 konu\u015fmada neo-liberalizme dayal\u0131 eski Washington Uzla\u015f\u0131s\u0131n\u0131 t\u00fcm\u00fcyle reddederek a\u00e7\u0131k\u00e7a \u201cyeni bir Washington Uzla\u015f\u0131s\u0131\u201d kurulmas\u0131n\u0131 \u00f6nermesi, neo-liberal siyasi sistem \u201cmitinin\u201d y\u0131k\u0131lmakta oldu\u011funun ve neo-liberalizmin temel bir meydan okuma ve krizle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya bulundu\u011funun i\u015faretini vermi\u015ftir. Ayr\u0131ca Liberal d\u00fc\u015f\u00fcnce ak\u0131m\u0131yla \u00e7eli\u015fen muhafazakarl\u0131k da sorgulanmakta ve ele\u015ftirilere maruz kalmaktad\u0131r. Bir zamanlar Avrupa ve Amerika Birle\u015fik Devletleri’nde yayg\u0131n olan muhafazak\u00e2r siyasi d\u00fc\u015f\u00fcnce, muhafazak\u00e2r siyasi g\u00fc\u00e7ler \u00fczerinde b\u00fcy\u00fck bir siyasi bask\u0131ya neden olan b\u00fcy\u00fck bir gerileme ya\u015f\u0131yor.  Bat\u0131l\u0131 evrensel de\u011ferler d\u00fc\u015f\u00fcncesi sorgulama, d\u00fc\u015f\u00fcnme ve gerileme ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya\u2026Neo-liberal uzla\u015f\u0131n\u0131n bozulmas\u0131yla birlikte, neo-liberal de\u011fer sistemine dayanan \u201cevrensel de\u011ferler\u201d giderek daha fazla sorgulanmaktad\u0131r.  Son y\u0131llarda halklar\u0131n h\u00fck\u00fcmete olan g\u00fcveni giderek azalm\u0131\u015f ve evrensel de\u011ferler bir\u00e7ok \u00fclke i\u00e7inde tart\u0131\u015f\u0131l\u0131r hale gelmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

\u201cEvrensel de\u011ferler\u201d olarak savunulan do\u011fal liberal de\u011ferler, liberal sistemin ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131n olumsuz etkisiyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalmakta ve \u2018t\u00fcm otoriteyi \u00fcstlenen h\u00fck\u00fcmet\u2019 sisteminin geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc tehdidi taraf\u0131ndan zorlanmakta, t\u00fcm bunlar liberal de\u011ferlerin \u00e7ekicili\u011finin azalmas\u0131na neden olmaktad\u0131r. K\u00fcresel \u201cevrensel de\u011ferleri\u201d ve Bat\u0131l\u0131 demokratik siyasi sistem modellerini kabul eden baz\u0131 geli\u015fmekte olan \u00fclkeler de siyasi anla\u015fmazl\u0131klar, siyasi istikrars\u0131zl\u0131k ve di\u011fer olumsuz durumlarla bo\u011fu\u015fmaktad\u0131r. Buna, do\u011fal piyasada rekabet kavram\u0131n\u0131n, geli\u015fme ve ilerlemedeki (kalk\u0131nma) k\u00fcresel dengesizlik ve zengin ile fakir aras\u0131ndaki u\u00e7urumun b\u00fcy\u00fcmesi ba\u011flam\u0131na s\u0131k\u0131\u015fmas\u0131 da e\u015flik etmektedir. T\u00fcm bunlar, k\u00fcresel evrensel de\u011ferlerin geli\u015fmekte olan \u00fclkelerinin \u00e7o\u011funu bir geli\u015fme ve ilerleme  durgunlu\u011fu \u201ctuza\u011f\u0131na\u201d d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcp d\u00fc\u015f\u00fcrmedi\u011fi tart\u0131\u015fmalar\u0131na yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Bug\u00fcn d\u00fcnyada uygarl\u0131klar\u0131n \u00e7e\u015fitlili\u011fine, e\u015fitli\u011fine ve farkl\u0131l\u0131klar\u0131na oldu\u011fu kadar geli\u015fme ve ilerleme yollar\u0131n\u0131n \u00e7e\u015fitlili\u011fine de sayg\u0131 duymak ve bunlar\u0131 tan\u0131mak, uluslararas\u0131 toplumda giderek \u00f6nemli bir fikir birli\u011fi haline gelmektedir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

K\u00fcreselle\u015fme Kar\u015f\u0131t\u0131 \u0130deoloji Daha da Yay\u0131l\u0131yor<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Son y\u0131llarda k\u00fcreselle\u015fme kar\u015f\u0131t\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnce e\u011filimi daha da b\u00fcy\u00fcm\u00fc\u015ft\u00fcr. K\u00fcreselle\u015fme kar\u015f\u0131t\u0131 ideolojinin geli\u015fim trendine bakacak olursak, bir yandan Bat\u0131 \u00fclkelerindeki politikac\u0131lar kendi \u00fclkelerindeki siyasi, sosyal, ekonomik ve k\u00fclt\u00fcrel krizleri d\u0131\u015fsalla\u015ft\u0131r\u0131yor. (sorunu kendi \u00fclkelerinin d\u0131\u015f\u0131nda ar\u0131yorlar)  Ve birka\u00e7 y\u0131l \u00f6ncesine kadar korumac\u0131l\u0131k ve yabanc\u0131 d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 tonuna sahip olan k\u00fcreselle\u015fme kar\u015f\u0131t\u0131 ideoloji, son zamanlarda zay\u0131flar\u0131 ku\u015fatma ve \u00e7evreleme ve zay\u0131f \u00fclkelere zorbal\u0131k yapma renklerini kazanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Bu yeni siyasi tonlar, d\u00fcnyadaki k\u00fcresel ortak de\u011ferleri ve k\u00fcresel uzla\u015f\u0131y\u0131 par\u00e7alamakta, bu da \u00fclkeler aras\u0131nda kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 alarm\/teyakkuz, uluslararas\u0131 \u00f6rg\u00fctlerin i\u015flevsizle\u015fmesi ve ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011f\u0131, uluslararas\u0131 d\u00fczenin bozulmas\u0131 gibi olgular\u0131n s\u0131k s\u0131k ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131na neden olmaktad\u0131r. K\u00fcreselle\u015fme kar\u015f\u0131t\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnce e\u011filimi, k\u00fcreselle\u015fme s\u00fcrecinin yava\u015flamas\u0131na ve hatta k\u0131smen tersine d\u00f6nmesine neden olmaktad\u0131r. \u00d6te yandan, k\u00fcreselle\u015fme kar\u015f\u0131t\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnce ak\u0131m\u0131n\u0131n etkisi artt\u0131k\u00e7a, geli\u015fmi\u015f ve geli\u015fmekte olan \u00fclkeler aras\u0131ndaki kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya gelme, di\u011fer \u00fclkeler aras\u0131nda kar\u015f\u0131ya gelmeler ve farkl\u0131 toplumlar ve farkl\u0131 s\u0131n\u0131flar aras\u0131nda kar\u015f\u0131ya gelmeler de\u011fi\u015fen derecelerde ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Bu durumda bize g\u00f6re \u00e7e\u015fitli \u00fclkelerin h\u00fck\u00fcmetleri, k\u00fcreselle\u015fme kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131n\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fclemezli\u011fi konusunda yeniden fark\u0131ndal\u0131k kazanabilir ve k\u00fcresel i\u015f birli\u011fi ihtiyac\u0131n\u0131n karma\u015f\u0131k ve de\u011fi\u015fken sorunlar\u0131 ele alman\u0131n\/\u00e7\u00f6zmenin anahtar\u0131 olmaya devam etti\u011fini yeniden anlayabilirler. Bir\u00e7ok h\u00fck\u00fcmetler muhtemelen k\u00fcreselle\u015fmenin avantaj ve dezavantajlar\u0131n\u0131 yeniden de\u011ferlendirecek, k\u00fcreselle\u015fme kar\u015f\u0131t\u0131 e\u011filimin olumsuz etkileri \u00fczerinde d\u00fc\u015f\u00fcnecek, daha dengeli ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir k\u00fcreselle\u015fme modeli aray\u0131\u015f\u0131na girecek ve k\u00fcreselle\u015fmenin yaratt\u0131\u011f\u0131 zorluklarla daha iyi m\u00fccadele edebilmek i\u00e7in k\u00fcresel y\u00f6neti\u015fim sisteminde de\u011fi\u015fiklikler yap\u0131lmas\u0131n\u0131 te\u015fvik edeceklerdir.<\/p>\n\n\n\n

 Kar\u015f\u0131-k\u00fcreselle\u015fme ak\u0131m\u0131 ile devlet\u00e7i\/milliyet\u00e7i d\u00fc\u015f\u00fcnce ak\u0131m\u0131 aras\u0131nda yak\u0131n bir ba\u011flant\u0131 var<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bug\u00fcnk\u00fc mevcut k\u00fcreselle\u015fmeyi tersine \u00e7evirme (de globalization) d\u00fc\u015f\u00fcnce e\u011filimi, yeniden milliyet\u00e7ilik d\u00fc\u015f\u00fcncesine bir d\u00f6n\u00fc\u015f olarak g\u00f6r\u00fclebilir. K\u00fcreselle\u015fmenin olumsuz etkilerinin s\u00fcrekli olarak ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131yla birlikte milliyet\u00e7ilik,<\/strong> mevcut k\u00fcresel siyasi sahnede giderek daha etkili olan, \u00fclkelerin k\u00fcreselle\u015fmeye y\u00f6nelik tutumlar\u0131n\u0131 derinden etkileyen ve k\u00fcreselle\u015fme kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131n\u0131n daha da geli\u015fmesini te\u015fvik etmeye devam eden bir d\u00fcnya trendi haline gelmektedir.<\/p>\n\n\n\n

Birinci olarak, k\u00fcreselle\u015fme kar\u015f\u0131t\u0131 e\u011filim, milliyet\u00e7ilik siyasi d\u00fc\u015f\u00fcnce e\u011filiminin yeniden geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcne katk\u0131da bulunmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n

\u0130kinci olarak, milliyet\u00e7ilik siyasi d\u00fc\u015f\u00fcnce ak\u0131m\u0131 yeni bir k\u00fcreselle\u015fme kar\u015f\u0131t\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnce ak\u0131m\u0131n\u0131n derinle\u015fmesine katk\u0131da bulunmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n

\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc olarak, milliyet\u00e7i ve k\u00fcreselle\u015fme kar\u015f\u0131t\u0131 siyasi d\u00fc\u015f\u00fcnceler daha da geli\u015fmeye devam edecektir. Milliyet\u00e7i siyasi d\u00fc\u015f\u00fcnce ak\u0131m\u0131n\u0131n geli\u015fim trendine bakacak olursak, milliyet\u00e7i siyasi d\u00fc\u015f\u00fcnce ak\u0131m\u0131 art\u0131k ulusal \u00e7\u0131karlar\u0131 ve egemenli\u011fi vurgulamakla s\u0131n\u0131rl\u0131 kalmayacak, ulusal kimlik ve toplumsal geli\u015fme ve toplumsal ilerleme gibi konulara daha fazla odaklanacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

 Ayn\u0131 zamanda, k\u00fcreselle\u015fme ilerledik\u00e7e ve \u00fclkeler aras\u0131ndaki etkile\u015fimler daha karma\u015f\u0131k hale geldik\u00e7e, milliyet\u00e7ilik d\u00fc\u015f\u00fcnce ak\u0131m\u0131n\u0131n tezah\u00fcrleri de daha da \u00e7e\u015fitli ve karma\u015f\u0131k hale gelecektir.<\/p>\n\n\n\n

 Demokratik sosyalist ideolojinin k\u0131y\u0131s\u0131nda hayatta ayakta kalma aray\u0131\u015f\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Kapitalist \u00fclkelerde siyasi kutupla\u015fman\u0131n, zengin ve yoksul aras\u0131ndaki u\u00e7urumun, toplumsal tabakala\u015fma ve e\u015fitsizli\u011fin giderek belirginle\u015fti\u011fi, neo-liberal konsens\u00fcs\u00fcn ciddi bi\u00e7imde sorguland\u0131\u011f\u0131 ve k\u00fcresel evrensel de\u011ferlerin yayg\u0131n bi\u00e7imde sorguland\u0131\u011f\u0131, a\u015f\u0131r\u0131l\u0131k yanl\u0131s\u0131 ideolojilerin ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131, ulusal kimliklerin zay\u0131flad\u0131\u011f\u0131 ve kimlik siyasetinin \u00f6n plana \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn\u00fcm\u00fczde, demokratik sosyalist ideoloji kapitalizmin eksikliklerini gidermenin alternatif bir yolu olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Demokratik sosyalist d\u00fc\u015f\u00fcnce ak\u0131m\u0131, teorik ve pratik ke\u015fifler yoluyla, insanlar\u0131n dikkatini sosyalizm (kom\u00fcniteryanizm) perspektifinden yola \u00e7\u0131kan \u201ctopluluk\u201d bilincine \u00e7ekmeye \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r. Il\u0131ml\u0131 ve tarafs\u0131z bir siyasi e\u011filim olarak demokratik sosyalizm, kapitalizmin yap\u0131sal krizinin k\u00fcm\u00fclatif bir etkisidir ve kapitalist \u00fclkelerde yeni bir siyasi y\u00f6n ve at\u0131l\u0131m aray\u0131\u015flar\u0131n\u0131n bir tezah\u00fcr\u00fcd\u00fcr. Ancak genel olarak bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, demokratik sosyalizm d\u00fc\u015f\u00fcncesi ak\u0131m\u0131 hala siyasi ak\u0131mlar\u0131n geli\u015fiminin k\u0131y\u0131s\u0131ndad\u0131r, s\u0131n\u0131rl\u0131 bir etki g\u00fcc\u00fcne ve ani sosyal ve siyasi olaylara kar\u015f\u0131 zay\u0131f bir duyarl\u0131l\u0131\u011fa sahiptir ve demokratik sosyalizm d\u00fc\u015f\u00fcncesi ak\u0131m\u0131 a\u015f\u0131r\u0131 ideolojiler taraf\u0131ndan bast\u0131r\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Ye\u015fil- Ekolojist ak\u0131m\u0131n etkisi her ge\u00e7en g\u00fcn art\u0131yor<\/strong><\/p>\n\n\n\n

1970’lerden bu yana, ye\u015fil ve temiz \u00e7evre korumac\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan kaynaklanan ye\u015fil ekolojist \u00e7evrecili\u011fin b\u00fcy\u00fcmesi, sivil toplum kurulu\u015flar\u0131 taraf\u0131ndan desteklenen bir kavramdan, sosyal adaleti, ekolojik korumay\u0131, tabandan gelen demokrasiyi vurgulayan ve kapitalizmin ya\u015fam bi\u00e7imini ve kapitalist \u00fcretim y\u00f6ntemlerini yeniden d\u00fc\u015f\u00fcnmeyi \u00f6neren bir k\u00fclt\u00fcr yaratmay\u0131 ama\u00e7layan \u00f6nemli bir sosyal d\u00fc\u015f\u00fcnce ak\u0131m\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr.  <\/strong>Bu durum baz\u0131 \u00fclkelerde siyasi partilerin kurulmas\u0131na yol a\u00e7m\u0131\u015f, Alman Ye\u015filler Partisi de dahil olmak \u00fczere bir\u00e7ok \u00fclkede Ye\u015filler se\u00e7im siyasetinde \u00f6ne \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r.K\u00fcresel ekolojik siyasi e\u011filim, felsefi temelini \u201cekolojik merkezcilik\u201d olarak belirleyerek, insan ekosistemlerinin istikrar\u0131n\u0131 ve do\u011fadaki t\u00fcm varl\u0131klar\u0131n refah\u0131n\u0131 korumay\u0131 temel \u00e7\u0131k\u0131\u015f noktas\u0131 olarak almaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Ekolojik \u00e7evrenin ve eko sistemin \u00f6nceli\u011fi, insan haklar\u0131 adaleti, tabandan demokrasi ve \u015fiddet kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131 ekolojik siyasi ak\u0131m\u0131n siyasi ilkeleridir. Ye\u015fil-Ekolojik siyasi ak\u0131m, k\u00fcresel ekolojik \u00e7evrenin ve mevcut k\u00fcresel y\u00f6neti\u015fimin insanlar \u00fczerindeki olumsuz etkilerine odaklanmakta, insan ve do\u011fa aras\u0131ndaki ili\u015fki \u00fczerine yeniden d\u00fc\u015f\u00fcnmeyi te\u015fvik etmekte ve insan uygarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n d\u00fczenini yeniden in\u015fa etmeye \u00e7al\u0131\u015fmakta, ayr\u0131ca insanlar i\u00e7in demokratik bir d\u00fczenin yeniden in\u015fas\u0131na katk\u0131da bulunmay\u0131 ve insan ve do\u011fa aras\u0131nda uyumun oldu\u011fu s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir \u201cekolojik toplum\u201d in\u015fa etmeyi ama\u00e7lamaktad\u0131r. B\u00f6ylece ye\u015fil-ekolojik siyasi ak\u0131m h\u0131zla d\u00fcnyada en \u00e7ok konu\u015fulan siyasi d\u00fc\u015f\u00fcnce ak\u0131mlar\u0131ndan biri haline gelmektedir.<\/p>\n\n\n\n

Ye\u015fil- Ekolojik d\u00fc\u015f\u00fcnce ak\u0131m\u0131 giderek ekolojik koruman\u0131n dar ve y\u00fczeysel bir savunuculu\u011fundan ya da \u00e7evre sorunlar\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcc\u00fc bir yakla\u015f\u0131m\u0131 savunan y\u00fczeysel bir yakla\u015f\u0131mdan daha geni\u015f ve derin bir kayg\u0131ya do\u011fru geni\u015flemi\u015f ve insanlarla insanlar aras\u0131nda, \u00f6nce geli\u015fmi\u015f olanlarla sonra geli\u015fmi\u015f olanlar aras\u0131nda (geli\u015fmekte olan \u00fclkelerle geli\u015fmi\u015f \u00fclkeler aras\u0131nda adalet) ve insanlarla D\u00fcnya’n\u0131n biyosferindeki di\u011fer organizmalar ve canl\u0131lar aras\u0131nda e\u015fitlik sorununu ele alan daha derin bir yakla\u015f\u0131m haline gelmi\u015ftir. Ekolojik ak\u0131m\u0131n h\u0131zlanan geli\u015fimi ve evrimi i\u00e7inde \u201ckoyu ye\u015fil\u201d ve \u201ca\u00e7\u0131k ye\u015fil\u201d fraksiyonlar aras\u0131nda tart\u0131\u015fmalar da ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Ekolojik sosyalistler, do\u011fal \u00e7evre sorunu \u00fczerinden kapitalizmi ele\u015ftirmek i\u00e7in sosyalist bir alternatif bulmaya \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Ekolojik sosyalistler ayn\u0131 zamanda bilimsel ve teknolojik geli\u015fme hakk\u0131nda etik\/ahlaki a\u00e7\u0131dan d\u00fc\u015f\u00fcnmeyi te\u015fvik etmeye odaklanmaktad\u0131r. D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Sanayi Devrimi’nin geli\u015fmesiyle birlikte bilim ve teknoloji ile bilim ve teknoloji eti\u011fi \u00fczerine karma\u015f\u0131k tart\u0131\u015fmalar ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Son y\u0131llarda, yapay zeka, b\u00fcy\u00fck veri ve ya\u015fam bilimleri alanlar\u0131nda bilim ve teknolojinin patlay\u0131c\u0131 bir \u015fekilde b\u00fcy\u00fcmesiyle, insan\u0131n di\u011fer her \u015feyden \u00fcst\u00fcn oldu\u011funa dair geleneksel g\u00f6r\u00fc\u015f yava\u015f yava\u015f par\u00e7aland\u0131 ve \u201cs\u00fcper-mitsel\u201d (\u201cs\u00fcper insan\u201d) ve \u201cpost-mitsel\u201d (\u201cpost-insan\u201d) gibi kavramlar insanlar\u0131n zihinlerinin \u00f6n saflar\u0131na geri d\u00f6nd\u00fc. Bilim ve teknolojinin insanl\u0131\u011fa felaket getirmek yerine insanl\u0131\u011fa nas\u0131l daha iyi hizmet edebilece\u011fine ili\u015fkin tart\u0131\u015fmalar giderek daha hararetli tart\u0131\u015fmalara d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n

 ChatGPT’nin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan, bu alanda \u00f6nde gelen bir\u00e7ok akademisyen, tan\u0131nm\u0131\u015f giri\u015fimci ve h\u00fck\u00fcmet yetkilisi, bilim ve teknolojinin geli\u015fimine ili\u015fkin endi\u015felerini dile getirmi\u015f ve \u00f6zellikle insan eti\u011fine ve ilgili d\u00fczenleyici kontrollere tabi olmayan yapay zeka alan\u0131ndaki b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekli modellerin geli\u015fiminden duyduklar\u0131 endi\u015feyi ifade etmi\u015flerdir. Bilim ve teknolojinin uluslar aras\u0131nda \u00f6nemli bir rekabet alan\u0131 haline geldi\u011fi bug\u00fcnk\u00fc uluslararas\u0131 ba\u011flamda, teknolojik geli\u015fmeye ve teknolojik ve bilimsel eti\u011fe\/ahlaka odaklanma e\u011filimi \u00e7e\u015fitli \u00fclkelerin i\u00e7 ve d\u0131\u015f politikalar\u0131n\u0131 da etkilemekte, insanlar bilim ve teknoloji alan\u0131nda i\u015fbirli\u011fi ve rekabet i\u00e7in politikalar\u0131n olu\u015fturulmas\u0131n\u0131 tart\u0131\u015fmaktad\u0131r. Henry A. Keissinger’in Temmuz 2023’te \u00c7in’e yapt\u0131\u011f\u0131 ziyaret s\u0131ras\u0131nda, son kitab\u0131 \u201cYapay Zeka \u00c7a\u011f\u0131 ve \u0130nsani Gelece\u011fimiz\u201d, d\u00fcnya \u00fclkelerinin dikkatini bir kez daha, insan toplumunun Yapay zekan\u0131n getirdi\u011fi d\u00fcnya d\u00fczenindeki y\u0131k\u0131c\u0131 de\u011fi\u015fikliklerle ba\u015fa \u00e7\u0131kmaya hen\u00fcz haz\u0131r olmad\u0131\u011f\u0131 ger\u00e7e\u011fine ve ayn\u0131 zamanda \u00c7in ile ABD’nin acilen birbirleriyle iyi ge\u00e7inmenin yeni ve do\u011fru bir yolunu bulmalar\u0131 gerekti\u011fi ger\u00e7e\u011fine dikkat \u00e7ekti.<\/p>\n\n\n\n

Ayn\u0131 zamanda, bilim ve teknolojinin h\u0131zl\u0131 geli\u015fimi kar\u015f\u0131s\u0131nda a\u015f\u0131r\u0131l\u0131k\u00e7\u0131 fikirler de y\u00fckseli\u015fte<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bir yandan bilim &teknoloji ile \u00fclkeler aras\u0131ndaki ulusal rekabet aras\u0131ndaki ba\u011f derinle\u015firken, bu durum teknolojik hegemonya, teknolojik \u00fcst\u00fcnl\u00fck, tekno-milliyet\u00e7ilik ve anti-entelekt\u00fcalizm ve \u201canti yapay zeka\u201dgibi bir dizi yeni d\u00fc\u015f\u00fcnceye yol a\u00e7maktad\u0131r.  \u00d6te yandan, teknolojik ilerleme \u201cbilimsel pop\u00fclizm\u201d gibi a\u015f\u0131r\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnceleri de te\u015fvik etmi\u015ftir.  \u201cTekno-milliyet\u00e7ilik\u201d olarak adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z ve jeopolitik rekabetin temelde \u00c7in ve Amerikan inovasyon modelleri aras\u0131ndaki rekabetten kaynakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve ulusal g\u00fcvenlik kayg\u0131lar\u0131n\u0131n teknoloji politikas\u0131 yap\u0131m\u0131nda di\u011fer \u00e7\u0131karlar\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7mesi gerekti\u011fini varsayan bir d\u00fc\u015f\u00fcnce ak\u0131m\u0131 y\u00fckselmektedir. (\u201cTekno-milliyet\u00e7ilik\u201d) \u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n genel \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 g\u00f6zeten d\u00fc\u015f\u00fcnce e\u011filimi geli\u015fme ve serpilme e\u011filimindedir. Yirminci y\u00fczy\u0131l\u0131n ortalar\u0131ndan \u00f6nce (1950), s\u0131n\u0131fsal ve etnik \u00e7at\u0131\u015fmalar \u00e7ok fazlayd\u0131 ve kar\u015f\u0131tl\u0131klar son derece aktifti.  Yirminci y\u00fczy\u0131l\u0131n ortalar\u0131ndan \u00f6nce emperyalizm ve s\u00f6m\u00fcrgecilik, milliyet\u00e7i \u00fclkelerin h\u00e2kim oldu\u011fu d\u00fcnya e\u011filimlerinin temel \u00f6zellikleriydi. \u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131’ndan sonra Birle\u015fmi\u015f Milletler merkezli uluslararas\u0131 d\u00fczenin kurulmas\u0131yla birlikte s\u0131n\u0131fsal ve etnik \u00e7at\u0131\u015fmalar azalma e\u011filimine girmi\u015f, hem \u00fclke i\u00e7inde hem de uluslararas\u0131 ili\u015fkilerde bar\u0131\u015f ve geli\u015fme ve ilerleme (kalk\u0131nma) aray\u0131\u015f\u0131na girilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

\u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131’ndan sonraki bu \u00e7er\u00e7eve i\u00e7inde, s\u0131n\u0131f rengini (s\u0131n\u0131f kimli\u011fini) \u00f6n plana \u00e7\u0131karmayan ve k\u00fcresel ve toplumsal \u00e7\u0131karlara odaklanan sosyal milliyet\u00e7ilik, sosyal k\u00fcreselle\u015fme ve insan haklar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnceleri gibi insanl\u0131\u011f\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131na hizmet eden ve bir\u00e7ok \u00fclkenin siyasi s\u00fcre\u00e7lerini etkileyen ba\u015fl\u0131ca fakt\u00f6rler haline gelen yeni d\u00fc\u015f\u00fcnceler ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f ve geli\u015fmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. \u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131’ndan sonraki bu \u00e7er\u00e7eve i\u00e7inde, s\u00f6m\u00fcrgecilik, militarizm ve fa\u015fizm gibi a\u015f\u0131r\u0131 ve \u00e7at\u0131\u015fmac\u0131 ideolojiler ise temel olarak d\u00fcnya sahnesinden \u00e7ekilmi\u015flerdi. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131’ndan sonraki bu \u00e7er\u00e7eve i\u00e7inde, hegemonyac\u0131l\u0131k gibi a\u015f\u0131r\u0131 milliyet\u00e7i tonlara sahip ideolojiler belli bir \u00f6l\u00e7\u00fcde etkili olmaya devam etmesine kar\u015f\u0131n, s\u0131n\u0131rl\u0131 bir etkiye sahip olmaya ba\u015flam\u0131\u015f ve artan bir diren\u00e7le kar\u015f\u0131la\u015fmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n\n\n\n

D\u00fcnya trendlerinin geli\u015fim tarihi \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda bakacak olursak, \u00c7in’in insanl\u0131\u011f\u0131n ortak de\u011ferleri ve insanl\u0131\u011f\u0131n ortak gelecek toplulu\u011funu in\u015fa etme kavramlar\u0131, \u201cYeni \u0130pek Yolu\u201d Giri\u015fimi; K\u00fcresel Geli\u015fme Giri\u015fimi, K\u00fcresel G\u00fcvenlik Giri\u015fimi, K\u00fcresel Medeniyet Giri\u015fimi ve benzerleri gibi insanl\u0131\u011f\u0131n genel ve ortak \u00e7\u0131karlar\u0131na de\u011fer veren d\u00fc\u015f\u00fcnceler\/\u00e7a\u011fr\u0131lar ve a\u00e7\u0131l\u0131mlar \u00fclkeler ve uluslararas\u0131 kurulu\u015flar taraf\u0131ndan giderek daha yayg\u0131n bir \u015fekilde kabul g\u00f6rmektedir. Bunun nedeni, bu d\u00fc\u015f\u00fcnce ve giri\u015fimlerin \u00e7a\u011f\u0131m\u0131z\u0131n sorular\u0131na ve d\u00fcnyan\u0131n sorunlar\u0131na bilimsel yan\u0131tlar vermesi ve bu d\u00fc\u015f\u00fcnce ve giri\u015fimlerin uluslararas\u0131 d\u00fcnyadaki siyasi ak\u0131mlar\u0131n geli\u015fimi i\u00e7in yeni bir vizyon ve yeni bir yol sa\u011flamas\u0131, ayn\u0131 zamanda adil uluslararas\u0131 ili\u015fkilerin in\u015fas\u0131na rehberlik etmek i\u00e7in temel bir d\u00fc\u015f\u00fcnce k\u0131lavuzu ve eylem rehberi sa\u011flamas\u0131d\u0131r. B\u00f6ylece \u00c7in\u2019in \u00f6ne s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc bu a\u00e7\u0131l\u0131mlar giderek pop\u00fclerle\u015fmektedir.<\/p>\n\n\n\n

Bu a\u00e7\u0131l\u0131mlar ve giri\u015fimler, d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda siyasi d\u00fc\u015f\u00fcncelerin geli\u015fimi i\u00e7in yeni perspektifler ve yollar sa\u011flamakta ve uluslararas\u0131 ili\u015fkiler i\u00e7in temel k\u0131lavuzlar haline gelmi\u015ftir. (h\u00fcmanist bir k\u00fclt\u00fcr\u00fcn yarat\u0131lmas\u0131 ve h\u00fcmanist k\u00fclt\u00fcr\u00fcn geli\u015ftirilmesi). Do\u011fas\u0131 gere\u011fi \u00e7at\u0131\u015fmac\u0131, gerilimci ve hatta a\u015f\u0131r\u0131l\u0131k yanl\u0131s\u0131 olan d\u00fc\u015f\u00fcnce ak\u0131mlar\u0131, d\u00fcnyan\u0131n baz\u0131 b\u00f6lgelerinde hala g\u00fc\u00e7l\u00fc olsa da, etkileri s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r ve genel olarak zay\u0131flama e\u011filimindedir. Genel olarak de\u011ferlendirirsek d\u00fcnyada bir siyasi d\u00fc\u015f\u00fcncenin de\u011fer g\u00f6rmesi ve geli\u015fmesi, insanl\u0131\u011f\u0131n genel \u00e7\u0131karlar\u0131na yapt\u0131\u011f\u0131 katk\u0131ya ba\u011fl\u0131 olacakt\u0131r. Bir \u00f6ng\u00f6r\u00fcde bulunursak, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz d\u00fcnyas\u0131nda, insanl\u0131\u011f\u0131n genel \u00e7\u0131karlar\u0131na odaklanan ve ilgi g\u00f6steren politik d\u00fc\u015f\u00fcnce ak\u0131mlar\u0131 giderek daha fazla tan\u0131nacak, desteklenecek ve geli\u015fme e\u011filimi g\u00f6sterecektir. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k, dar g\u00f6r\u00fc\u015fl\u00fc ve \u00e7at\u0131\u015fmac\u0131 olan d\u00fc\u015f\u00fcnce ak\u0131mlar\u0131 giderek gerileyecektir.<\/p>\n\n\n\n

 Siyasi d\u00fc\u015f\u00fcnce ak\u0131mlar\u0131 aras\u0131ndaki etkile\u015fim ve i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7meler \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde artm\u0131\u015ft\u0131r  <\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u00c7e\u015fitli siyasi d\u00fc\u015f\u00fcnce ak\u0131mlar\u0131n\u0131n karma\u015f\u0131k bir \u015fekilde i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7mesi ve \u00fcst \u00fcste binmesi s\u00f6z konusudur.  \u00c7e\u015fitli a\u015f\u0131r\u0131l\u0131k yanl\u0131s\u0131 ak\u0131mlar\u0131n birle\u015fme ve i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7me e\u011filimi, d\u00fcnyadaki siyasi d\u00fc\u015f\u00fcncelerin geli\u015fiminde dair karma\u015f\u0131k bir tablo ortaya koymaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Birinci olarak,<\/strong> Bat\u0131daki ye\u015fil-ekolojik siyasi ak\u0131m\u0131n milliyet\u00e7ilik\/\u0131rk\u00e7\u0131l\u0131k, pop\u00fclizm, hegemonyac\u0131l\u0131k ile ba\u011flant\u0131l\u0131 hale geldi\u011fini ve ye\u015fil-ekolojik siyasi ak\u0131m\u0131n yeni bir par\u00e7alanma ve yozla\u015fma e\u011filimi g\u00f6sterdi\u011fini, b\u00f6ylece bir k\u00fcresel ekolojik emperyalizm d\u00fc\u015f\u00fcncesinin tarih sahnesine \u00e7\u0131kmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u0130kinci olarak,<\/strong> milliyet\u00e7ilik ile a\u015f\u0131r\u0131 sa\u011f pop\u00fclizm aras\u0131ndaki s\u0131n\u0131rlar giderek bulan\u0131kla\u015fmakta ve milliyet\u00e7ilik son derece h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde muhafazak\u00e2r siyasi d\u00fc\u015f\u00fcnceye ve pop\u00fclizme n\u00fcfuz etmektedir.<\/p>\n\n\n\n

 21’inci y\u00fczy\u0131l\u0131n milliyet\u00e7ilik\/\u0131rk\u00e7\u0131l\u0131k ve pop\u00fclist d\u00fc\u015f\u00fcnceleri a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak orta gelirli \u00fclkelerde ve geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerde k\u00fcreselle\u015fme s\u00fcrecinden marjinalle\u015fen ve memnuniyetsizlik duyan\/hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131na u\u011frayan orta s\u0131n\u0131f ve i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 gruplar\u0131nda yay\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

K\u00fcreselle\u015fmenin n\u00fcfus ve g\u00f6\u00e7 hareketleri \u00fczerindeki olumsuz etkisi, k\u0131r\u0131lgan mali ve vergi sistemleri ve COVID-19 salg\u0131nlar\u0131 gibi kamusal krizler, dikey boyutta \u201cs\u0131radan insanlar\u201d ile \u201celitler\u201d aras\u0131ndaki \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n, yatay boyutta ise \u201cyerliler\u201d ile \u201cyabanc\u0131lar\u201d aras\u0131ndaki antagonizm ve \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n neden oldu\u011fu pop\u00fclist ideolojilerin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131na yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. Bu t\u00fcr geli\u015fmeler \u00fclkelerde siyasi kutupla\u015fmay\u0131 derinle\u015ftirmekte, i\u00e7 siyasi \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131 \u015fiddetlendirmekte ve \u00fclkelerin d\u0131\u015f politikalar\u0131nda k\u00fcreselle\u015fme kar\u015f\u0131t\u0131 kaymaya katk\u0131da bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Net teorik yap\u0131lar\u0131n ve sosyal politika fikirlerinin yoklu\u011fu nedeniyle, \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131k\/milliyet\u00e7ilik ve pop\u00fclizm, s\u0131cak sorunlar ve olaylardan faydalanarak ve belirgin sosyal\/k\u00fclt\u00fcrel b\u00f6l\u00fcnmeleri k\u0131\u015fk\u0131rtarak radikal sol ve sa\u011f ideolojilerle kolayca birle\u015febiliyor ve g\u00f6\u00e7men kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131, k\u00fcreselle\u015fme kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131, b\u00f6lgesel ekonomik entegrasyon kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131, ekolojik \u00e7evre, iklim, toplumsal cinsiyet, cinsellik ve beden politikalar\u0131 (body politics)<\/strong> gibi kimlik politikalar\u0131na dayanan yeni bir siyasi seferberlik g\u00fcc\u00fc yaratabiliyor.<\/p>\n\n\n\n

Beden politikas\u0131 nedir?<\/strong>  Beden, eril\/di\u015fil; zihin\/beden; g\u00fc\u00e7l\u00fc\/engelli; \u015fi\u015fman\/zay\u0131f; heteroseks\u00fcel\/homoseks\u00fcel; gen\u00e7\/ya\u015fl\u0131 gibi hiyerar\u015fik (\u00e7arp\u0131k) ikilikler i\u00e7ine yerle\u015ftirilir. Dahas\u0131, bu ikilikler kamusal ile \u00f6zel aras\u0131ndaki s\u0131n\u0131rlar\u0131n istikrars\u0131z oldu\u011funu g\u00f6stermektedir. \u00d6rne\u011fin, h\u00fck\u00fcmetler ya az\u0131nl\u0131klar\u0131n haklar\u0131n\u0131 tan\u0131may\u0131 tercih etmekte ya da az\u0131nl\u0131klara y\u00f6nelik ayr\u0131mc\u0131l\u0131k ve \u00f6tekile\u015ftirmeyi me\u015frula\u015ft\u0131rmaktad\u0131rlar.<\/p>\n\n\n\n

K\u00fcrtaj yapt\u0131rmak isteyen kad\u0131nlar\u0131n, \u0131rksal\/etnik az\u0131nl\u0131klar\u0131n, e\u015fcinsel\/gay erkeklerin, lezbiyenlerin ve transseks\u00fcellerin ya da engellilerin anayasal haklar\u0131n\u0131n reddedilmesi yayg\u0131n bir olgudur, bu durum ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, yasal s\u00fcre\u00e7, mahremiyet haklar\u0131 ve E\u015fit Koruma maddesinin e\u015fit olmayan bir \u015fekilde uyguland\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir. B\u00f6ylece, k\u00fclt\u00fcrel, sosyal, cinsel ya da siyasi s\u0131n\u0131rlar\u0131 a\u015fan bedenler\/ki\u015filer i\u00e7in vatanda\u015fl\u0131k haklar\u0131 \u00e7i\u011fnenmektedir. Tipik \u00f6rnekler aras\u0131nda Avrupa ve Kuzey Avrupa’da g\u00f6\u00e7menlere sert davran\u0131lmas\u0131n\u0131 talep eden ve Avrupa entegrasyonuna kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kan pop\u00fclizm; Latin Amerika’da yayg\u0131n olan kaynak milliyet\u00e7ili\u011fi siyasi d\u00fc\u015f\u00fcncesi ve Amerika Birle\u015fik Devletleri’nde \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131k ve pop\u00fclizmin birle\u015fimi olgular\u0131 say\u0131labilir. Irk\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n, sa\u011f pop\u00fclizmin ve a\u015f\u0131r\u0131 milliyet\u00e7ili\u011fin daha da derin bir bi\u00e7imde kayna\u015fmas\u0131 ve d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda yay\u0131lmas\u0131 mevcut uluslararas\u0131 d\u00fczeni ciddi \u015fekilde bozmu\u015f ve ideoloji ve d\u00fc\u015f\u00fcnce alan\u0131nda bir\u00e7ok istikrars\u0131zla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 fakt\u00f6re yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Kaynak milliyet\u00e7ili\u011fi i\u00e7in Bkz.<\/strong> https:\/\/www.nbc.ca\/content\/dam\/bnc\/taux-analyses\/analyse-eco\/geo-bref\/geopolitical-briefing-220707.pdf<\/p>\n\n\n\n

\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc,<\/strong> mevcut kar\u015f\u0131-k\u00fcreselle\u015fme dalgas\u0131 ko\u015fullar\u0131 alt\u0131nda, milliyet\u00e7ilik siyasi d\u00fc\u015f\u00fcnce ak\u0131m\u0131 geri d\u00f6nm\u00fc\u015f ve milliyet\u00e7ilik a\u015f\u0131r\u0131l\u0131k\u00e7\u0131 ideolojilerle birle\u015fme e\u011filimi g\u00f6stermektedir.<\/p>\n\n\n\n

\u00d6zellikle, baz\u0131 \u00fclkeler \u201culusal g\u00fcvenlik\u201d bahanesiyle insanlar\u0131n fikirlerini istismar etmi\u015f ve onlar\u0131 manip\u00fcle etmi\u015f, yabanc\u0131 d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yo\u011funla\u015ft\u0131rm\u0131\u015f, \u00e7o\u011fulculu\u011fa ve \u00e7ok k\u00fclt\u00fcrl\u00fcl\u00fc\u011fe kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131km\u0131\u015f, g\u00fc\u00e7l\u00fc devlet in\u015fas\u0131n\u0131 savunmu\u015f, a\u015f\u0131r\u0131 milliyet\u00e7ilik ve emperyalizm \u00fcretmi\u015f, uluslararas\u0131 uzla\u015f\u0131y\u0131 baltalam\u0131\u015f ve stratejik rekabeti yo\u011funla\u015ft\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

D\u00fcnya \u00c7ap\u0131nda Siyasi D\u00fc\u015f\u00fcncelerde Yeni Trendler Yazar Liu Endong, Merkez Komitesi Parti Okulu (Ulusal Siyaset Akademisi) Uluslararas\u0131 Stratejik \u00c7al\u0131\u015fmalar Enstit\u00fcs\u00fc’nde profes\u00f6r olarak g\u00f6rev yapmaktad\u0131r, 14.03.2025 G\u00fcn\u00fcm\u00fcz d\u00fcnyas\u0131, y\u00fczy\u0131ld\u0131r e\u015fi benzeri g\u00f6r\u00fclmemi\u015f b\u00fcy\u00fck bir de\u011fi\u015fimden ge\u00e7iyor. Uluslararas\u0131 durum \u00e7alkant\u0131l\u0131\/\u00f6ng\u00f6r\u00fclemez \u00f6zellik g\u00f6steriyor ve siyaset, ekonomi ve k\u00fclt\u00fcr de dahil olmak \u00fczere bir\u00e7ok alanda yeni meydan okumalar ve […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[49,20,5,51,4,53],"tags":[],"class_list":["post-5313","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-arsiv-tr","category-arsiv","category-dunya-sosyalizmi","category-dunya-sosyalizmi-tr","category-turkiye-sosyalizmi","category-turkiye-sosyalizmi-tr"],"blocksy_meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5313","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5313"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5313\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5314,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5313\/revisions\/5314"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5313"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5313"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5313"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}