{"id":5340,"date":"2025-03-31T15:01:44","date_gmt":"2025-03-31T15:01:44","guid":{"rendered":"https:\/\/marksizm.org.tr\/?p=5340"},"modified":"2025-03-31T15:01:44","modified_gmt":"2025-03-31T15:01:44","slug":"nobel-odullu-liberal-iktisatci-daron-acemoglu-bugun-turkiye-demokratik-avrupa-ile-kaderini-birlestirme-firsatina-sahip","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/marksizm.org.tr\/?p=5340","title":{"rendered":"Nobel \u00d6d\u00fcll\u00fc Liberal \u0130ktisat\u00e7\u0131 Daron Acemo\u011flu: Bug\u00fcn T\u00fcrkiye Demokratik Avrupa \u0130le Kaderini Birle\u015ftirme F\u0131rsat\u0131na Sahip \u00a0"},"content":{"rendered":"\n<h1 class=\"wp-block-heading\"><strong>Nobel \u00d6d\u00fcll\u00fc Liberal \u0130ktisat\u00e7\u0131 Daron Acemo\u011flu: Bug\u00fcn T\u00fcrkiye Demokratik Avrupa \u0130le Kaderini Birle\u015ftirme F\u0131rsat\u0131na Sahip \u00a0<\/strong><\/h1>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Bu Yeni Yolu A\u00e7acak Lidere \u0130zin Verilecek Mi?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\"><strong>Mart 2025<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\"><strong>Acemo\u011flu \u015f\u00f6yle yazd\u0131:<\/strong>&nbsp;T\u00fcrkiye&#8217;deki demokrasi&nbsp;, ge\u00e7en hafta \u0130stanbul B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediye Ba\u015fkan\u0131 Ekrem \u0130mamo\u011flu\u2019nun tutuklanmas\u0131ndan \u00f6nce de zay\u0131f durumdayd\u0131. \u0130mamo\u011flu, Cumhurba\u015fkan\u0131 Erdo\u011fan\u2019a kar\u015f\u0131 en g\u00fc\u00e7l\u00fc rakip olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcyordu ve bir\u00e7ok ki\u015fi, kendisine y\u00f6neltilen su\u00e7lamalar\u0131n uydurma oldu\u011funu savunuyor.&nbsp; Bu olay tek ba\u015f\u0131na bile dikkate de\u011ferdi. Ancak, T\u00fcrkiye\u2019nin Gezi Park\u0131 eylemlerinden bu yana g\u00f6rmedi\u011fi geni\u015f \u00e7apl\u0131 protestolar\u0131 tetiklemesiyle daha da \u00f6nemli hale geldi.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">Durum \u015f\u00f6yle: Trump, yaln\u0131zca Amerikan demokrasisini temelden sarsmakla kalmay\u0131p d\u00fcnya d\u00fczenini de yeniden \u015fekillendirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. ABD, giderek daha fazla demokratik olmayan, otoriter \u00fclkelerle ittifak kuruyor. Trump, Rusya\u2019n\u0131n otokrat lideri Vladimir Putin ile iyi ili\u015fkiler s\u00fcrd\u00fcrme konusunda \u00fcnl\u00fc. Tarifeler ve \u00e7ip sava\u015flar\u0131 hakk\u0131ndaki s\u00f6ylemlere ra\u011fmen, Trump \u00c7in\u2019le de daha dostane ve pragmatik-par\u00e7a ba\u015f\u0131 bir ili\u015fki kurabilir.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">Trump\u2019\u0131n ABD\u2019yi yak\u0131nla\u015ft\u0131rmak istemedi\u011fi \u00fclkeler ise Avrupa devletleri ve Kanada gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Ayr\u0131ca, birka\u00e7 y\u0131l \u00f6nce d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemez olan NATO\u2019dan \u00e7ekilme ihtimalini de g\u00fcndeme getiriyor.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">Bu tablo, 2026\u2019daki ara se\u00e7imlerde Demokratlar\u0131n Temsilciler Meclisi\u2019ni geri alarak Trump\u2019\u0131n ABD kurumlar\u0131na y\u00f6nelik sald\u0131r\u0131s\u0131n\u0131 ve k\u00fcresel d\u00fczeni yeniden \u015fekillendirme \u00e7abalar\u0131n\u0131 yava\u015flatmas\u0131yla de\u011fi\u015febilir. 2028 ba\u015fkanl\u0131k se\u00e7imlerini kazanmalar\u0131 halinde ise bu s\u00fcreci tersine \u00e7evirerek Amerikan demokrasisini yeniden in\u015fa edebilirler. Ancak, bunu ba\u015farabileceklerinin garantisi yok. ABD kurumlar\u0131n\u0131n d\u00f6rt y\u0131l daha ayakta kalaca\u011f\u0131ndan emin olamay\u0131z.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">\u00d6te yandan, yeni bir Avrupa blo\u011funun (muhtemelen Kanada\u2019n\u0131n da kat\u0131l\u0131m\u0131yla), liberal demokrasiye ve kendi savunmas\u0131na odaklanan bir yap\u0131 olu\u015fturmas\u0131 art\u0131k hayal de\u011fil. Bu geli\u015fmelerin \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019nin bir tercih yapma \u015fans\u0131 ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f bulunuyor: Her iki blokun da d\u0131\u015f\u0131nda kalabilir, veya \u0130ki bloktan biri olan ABD-Rusya-\u00c7in eksenine yana\u015fabilir ya da T\u00fcrkiye Avrupa blo\u011funun bir par\u00e7as\u0131 olabilir.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">Avrupa yolu, ula\u015f\u0131lmas\u0131 imk\u00e2ns\u0131z bir hayal de\u011fil. T\u00fcrkiye, NATO i\u00e7indeki en b\u00fcy\u00fck ikinci orduya sahip ve Almanya, Fransa ve di\u011fer Avrupa \u00fclkeleriyle ortak bir savunma in\u015fa etme konusunda kritik bir ortak olabilir. Avrupa\u2019da n\u00fcfus h\u0131zla ya\u015flan\u0131rken, daha fazla T\u00fcrk g\u00f6\u00e7meni kabul etme fikri art\u0131k eskisi kadar \u00fcrk\u00fct\u00fcc\u00fc gelmeyebilir.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">Avrupa Birli\u011fi\u2019ne ve Avrupa savunma pakt\u0131na kat\u0131lmak, T\u00fcrkiye i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131 olacakt\u0131r. T\u00fcrk ekonomisi, 2006\u2019dan bu yana d\u00fc\u015f\u00fck verimlilik art\u0131\u015f\u0131 nedeniyle zay\u0131flad\u0131 ve bu da reel \u00fccretlerin yava\u015f artmas\u0131na, yoksullu\u011fun ise kronikle\u015fmesine yol a\u00e7t\u0131. Avrupa pazarlar\u0131, Avrupa sermayesi ve en \u00f6nemlisi Avrupa teknolojisi ile Avrupal\u0131 \u015firketlerle ortak giri\u015fim f\u0131rsatlar\u0131, T\u00fcrkiye\u2019nin \u00fcretkenlik potansiyelini \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde art\u0131rabilir. Bu ba\u011flamda, T\u00fcrkiye\u2019nin yak\u0131n ge\u00e7mi\u015fte en h\u0131zl\u0131 verimlilik art\u0131\u015f\u0131n\u0131 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 2002-2006 d\u00f6neminin, AB \u00fcyelik m\u00fczakerelerinin s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc y\u0131llara denk geldi\u011fini unutmayal\u0131m.&nbsp; &nbsp;Ancak bu Avrupa yolu, T\u00fcrkiye\u2019nin demokrasiye ba\u011fl\u0131 kalmas\u0131n\u0131 gerektiriyor.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">T\u00fcrkiye, Avrupal\u0131 ortaklar\u0131na, demokratik kurumlar\u0131n\u0131n gerilemesini tersine \u00e7evirmeye \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131na dair inand\u0131r\u0131c\u0131 bir sinyal vermek zorunda. T\u00fcrkiye demokrasinin k\u00f6t\u00fcle\u015fmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan k\u00fcresel olarak en k\u00f6t\u00fc performans g\u00f6steren \u00fclkelerden biri olma gibi bir k\u00f6t\u00fc \u015f\u00f6hret kazanm\u0131\u015ft\u0131r. T\u00fcrkiye\u2019nin sivil toplum faaliyetlerini ve protestolar\u0131 kabul etmesi ve hatta desteklemesi gerekecek.&nbsp; Gen\u00e7lerin, siyasete duyduklar\u0131 yeni ve g\u00fc\u00e7l\u00fc ilgiyi daha da art\u0131rarak \u00fclke meselelerine daha fazla dahil olmalar\u0131 gerekecek.&nbsp; Halk\u0131n, Avrupa\u2019y\u0131 ortak olarak g\u00f6rmesi gerekecek ve t\u00fcm d\u00fcnyadaki bat\u0131l\u0131 g\u00fc\u00e7lere y\u00f6neltilen a\u00e7\u0131k ulusalc\u0131 histerinin yerini i\u015fbirli\u011fi almal\u0131.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Bu \u00f6nerdi\u011fim yolu Hangi Lider izleyebilir?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">&nbsp;Cumhurba\u015fkan\u0131 Erdo\u011fan, son birka\u00e7 on y\u0131lda zaman\u0131n ruhuna ve f\u0131rsatlara g\u00f6re de\u011fi\u015febilece\u011fini kan\u0131tlad\u0131 ve Erdo\u011fan b\u00f6yle y\u00f6n de\u011fi\u015fiklikleri yapt\u0131\u011f\u0131nda kendi se\u00e7men taban\u0131n\u0131 bir araya getirebildi. Ancak bunun i\u00e7in gerekli olan perspektif ve kurumsal yakla\u015f\u0131m de\u011fi\u015fimi, K\u00fcrtleri siyasi s\u00fcrece dahil etmek gibi nispeten radikal olan bu hamleden bile daha radikal olmak zorunda. &nbsp;\u015eimdi Erdo\u011fan K\u00fcrtleri siyasi s\u00fcrece dahil etme \u00e7abas\u0131 i\u00e7inde.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">T\u00fcrkiye\u2019nin bu yolu se\u00e7ip se\u00e7meyece\u011finin garantisi yok. &nbsp;Cumhurba\u015fkan\u0131 Erdo\u011fan bunu denemezse (ki \u00f6yle g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor), T\u00fcrk siyaseti daha belirsiz ve \u00e7at\u0131\u015fmal\u0131 bir hale gelebilir. Bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc ba\u015flatacak liderin kim olaca\u011f\u0131 ve b\u00f6yle bir liderin bu \u00e7\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131c\u0131 d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc ger\u00e7ekle\u015ftirmesine izin verilip verilmeyece\u011fi ise belirsizli\u011fini koruyor.&#8217;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nobel \u00d6d\u00fcll\u00fc Liberal \u0130ktisat\u00e7\u0131 Daron Acemo\u011flu: Bug\u00fcn T\u00fcrkiye Demokratik Avrupa \u0130le Kaderini Birle\u015ftirme F\u0131rsat\u0131na Sahip \u00a0 Bu Yeni Yolu A\u00e7acak Lidere \u0130zin Verilecek Mi? Mart 2025 Acemo\u011flu \u015f\u00f6yle yazd\u0131:&nbsp;T\u00fcrkiye&#8217;deki demokrasi&nbsp;, ge\u00e7en hafta \u0130stanbul B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediye Ba\u015fkan\u0131 Ekrem \u0130mamo\u011flu\u2019nun tutuklanmas\u0131ndan \u00f6nce de zay\u0131f durumdayd\u0131. \u0130mamo\u011flu, Cumhurba\u015fkan\u0131 Erdo\u011fan\u2019a kar\u015f\u0131 en g\u00fc\u00e7l\u00fc rakip olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcyordu ve bir\u00e7ok ki\u015fi, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[20,49,4,53],"tags":[],"class_list":["post-5340","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-arsiv","category-arsiv-tr","category-turkiye-sosyalizmi","category-turkiye-sosyalizmi-tr"],"blocksy_meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5340","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5340"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5340\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5341,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5340\/revisions\/5341"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5340"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5340"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5340"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}