{"id":5589,"date":"2025-06-09T14:09:39","date_gmt":"2025-06-09T14:09:39","guid":{"rendered":"https:\/\/marksizm.org.tr\/?p=5589"},"modified":"2025-06-09T14:09:39","modified_gmt":"2025-06-09T14:09:39","slug":"mdd-sosyalist-devrim-tartismasi-uzerine-gozlemler","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/marksizm.org.tr\/?p=5589","title":{"rendered":"MDD-Sosyalist Devrim Tart\u0131\u015fmas\u0131 \u00dczerine G\u00f6zlemler"},"content":{"rendered":"\n<h1 class=\"wp-block-heading\"><strong>MDD-Sosyalist Devrim Tart\u0131\u015fmas\u0131 \u00dczerine G\u00f6zlemler<\/strong><\/h1>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\"><strong>Kemal Okur<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\"><strong>May\u0131s 2020<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">MDD-Sosyalist devrim stratejisi tart\u0131\u015fmas\u0131, bu sert tart\u0131\u015fma&nbsp;legal sosyalist ak\u0131m i\u00e7inde 1960\u2019lar\u0131n ba\u015f\u0131nda kurulan Birinci T\u0130P&#8217;in b\u00f6l\u00fcnmesine ve MDDciler ad\u0131 verilen bir grupla\u015fmaya yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131.&nbsp;Fakat bu tart\u0131\u015fma uzun s\u00fcrmedi ve teorik olarak derinle\u015fmedi..<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">Bu tart\u0131\u015fmaya o g\u00fcnlerde siyasi yasakl\u0131 olan&nbsp;baz\u0131 sosyalistler de kat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131, Hikmet K\u0131v\u0131lc\u0131ml\u0131 ve di\u011ferleri.&nbsp;Fakat&nbsp;TKP bu tart\u0131\u015fmaya do\u011frudan kat\u0131lmad\u0131, Fakat, TKP&#8217;nin sosyalist devrim g\u00f6r\u00fc\u015flerini savunan ki\u015fi, grup ve e\u011filimleri daha ger\u00e7ek\u00e7i ve kendine yak\u0131n buldu\u011funu s\u00f6yleyebiliriz.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">Bu tart\u0131\u015fman\u0131n ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemde, hen\u00fcz T\u00fcrkiye\u2019de olgun ve birle\u015fik bir Marksist \u00f6nderlik kollektifi ortaya \u00e7\u0131kamad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in ve bu tart\u0131\u015fma b\u00f6yle bir \u00f6nderlikten yoksun oldu\u011fu i\u00e7in&#8211; bu tart\u0131\u015fman\u0131n T\u00fcrkiye\u2019deki sosyalist ak\u0131m\u0131\u2014teorik&nbsp;&nbsp;ve Pratik d\u00fczlemde&#8211;&nbsp;&nbsp;daha ileri ve daha geli\u015fkin bir a\u015famaya ta\u015f\u0131mas\u0131 s\u00f6z konusu olamad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">\u00d6rne\u011fin, sosyalist ak\u0131m\u0131n farkl\u0131 e\u011filimlerini etraf\u0131nda birle\u015ftirecek, bir teorik ve Pratik otorite veya siyasi \u00e7ekim merkezi olu\u015fmad\u0131, di\u011fer deyi\u015fle sosyalist ak\u0131m\u0131n olabildi\u011fince geni\u015f bile\u015fenlerini i\u00e7inde toparlayan bir sosyalist parti ortaya \u00e7\u0131kamad\u0131. Dolay\u0131s\u0131yla bu tarihsel k\u0131s\u0131tlamalar alt\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fen MDD-Sosyalist devrim stratejisi tart\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n ilerletici bir tart\u0131\u015fma oldu\u011funu s\u00f6ylemek zor. Bu tart\u0131\u015fma ne MDDcileri birle\u015ftirdi,ne de Sosyalist Devrimcileri.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">Aksine 1970\u2019lerin sonlar\u0131na do\u011fru, Bat\u0131daki etkili sosyalist ak\u0131mlar\u0131n (Lukasc\u2019\u00e7\u0131&nbsp;&nbsp;ve Tro\u00e7kist sosyalist ak\u0131m, post-marksist akademik sosyalist ak\u0131mlar dahil)&nbsp;&nbsp;da T\u00fcrkiye\u2019ye giri\u015fi ile birlikte, sosyalist ak\u0131mlar daha da \u00e7e\u015fitlenip dalland\u0131. B\u00f6ylece onlarca&nbsp;&nbsp;demokratik devrim teorisi, onlarca sosyalist devrim teorisi, onlarca \u201ca\u015famac\u0131l\u0131k kar\u015f\u0131t\u0131\u201d sosyalist devrim teorisi belirdi. Bu onlarca farkl\u0131 teorinin olu\u015fmas\u0131n\u0131, tarihte ancak k\u0131sa bir d\u00f6nemi kapsayan MDD-Sosyalist devrim stratejisi tart\u0131\u015fmas\u0131na ba\u011flamak bizce hi\u00e7 de ger\u00e7ek\u00e7i de\u011fil.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">Bu anlamda bug\u00fcn art\u0131k, T\u00fcrkiye\u2019de bir\u00e7ok farkl\u0131 sosyalist ak\u0131m\u0131 i\u00e7eren geni\u015f anlamda bir sosyalist ak\u0131m\u0131n varl\u0131\u011f\u0131ndan s\u00f6z etmek daha do\u011fru olacakt\u0131r. \u00d6rne\u011fin, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck\u00e7\u00fc (demokratik) sosyalist ak\u0131m (\u00d6DP), Post-marx akademik sosyalist ak\u0131m, Tro\u00e7kist sosyalist ak\u0131m, ulusalc\u0131 sosyalist ak\u0131m, populist sosyalist ak\u0131m, Hegelci-Lukasc\u00e7\u0131 tarihselci Cumhuriyet\u00e7i sosyalist ak\u0131m, Maoist sosyalist ak\u0131m, Ye\u015filci sosyalist ak\u0131m, Arnavutluk\u00e7u sosyalist ak\u0131m ve daha bir\u00e7oklar\u0131\u2026 Bunlar\u0131n Marksist ve Leninist bilimsel sosyalizmden ayr\u0131lan ve uyu\u015fan bir\u00e7ok farkl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015flere sahip olduklar\u0131n\u0131 biliyoruz.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\"><strong>T\u0130P G\u00f6r\u00fc\u015flerinin D\u00f6rt G\u00f6rece \u0130leri Yan\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">T\u00fcm bunlar\u0131 s\u00f6yledikten sonra, o g\u00fcnlerdeki MDD-Sosyalist devrim stratejisi tart\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 ger\u00e7ek\u00e7i y\u00f6n \u00fczerine &#8212;genel olarak kayd\u0131 ile&#8212; bir ka\u00e7 de\u011ferlendirme yapmak olanakl\u0131d\u0131r, diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">O g\u00fcnlerde legal d\u00fczlemde T\u0130P i\u00e7inde sosyalist devrim stratejisini \u00f6neren g\u00f6r\u00fc\u015fler ve gruplar, bir \u00e7ok ba\u015fl\u0131kta ciddi hatal\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fler ta\u015f\u0131malar\u0131na kar\u015f\u0131n (s\u0131n\u0131f analizi, T\u00fcrkiye\u2019nin toplumsal-tarihsel yap\u0131s\u0131, T\u00fcrkiye\u2019nin siyasi tarihi, k\u00f6yl\u00fc sorunu, K\u00fcrt sorunu, demokrasi sorunu, parti in\u015fas\u0131 sorunu, ve di\u011ferleri)&nbsp;&nbsp;<strong>MDD&#8217;cilere g\u00f6re, en az d\u00f6rt&nbsp;\u00f6nemli noktada<\/strong>&nbsp;g\u00f6rece daha ileri g\u00f6r\u00fc\u015fler ta\u015f\u0131m\u0131\u015flard\u0131. Bu daha ileri g\u00f6r\u00fc\u015fler yeterince olgun ve derinlikli olmasa da, \u00f6nemli bir ba\u015flang\u0131\u00e7 noktas\u0131 olabilirdi.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\"><strong>Birincisi,<\/strong>&nbsp;T\u00fcrkiye\u2019de kapitalist \u00fcretim bi\u00e7iminin di\u011fer \u00fcretim bi\u00e7imlerine hakim hale gelmi\u015f oldu\u011fu fikri, ikincisi, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n devrimde \u00f6nderli\u011fi fikri, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc, legal partili sosyalist m\u00fccadelenin olanakl\u0131 ve ger\u00e7ek\u00e7i oldu\u011fu fikri, D\u00f6rd\u00fcnc\u00fcs\u00fc, devrimin silahl\u0131 halk sava\u015f\u0131 yolunun&nbsp;veya devlet darbesi yolunu&nbsp;temel m\u00fccadele bi\u00e7imi olarak alamayaca\u011f\u0131 fikri.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">Bilindi\u011fi gibi, daha sonraki d\u00f6nemde ilk legal partiyi K\u0131v\u0131lc\u0131mc\u0131lar\u0131n bir kolu olan TS\u0130P kurmu\u015f, ard\u0131ndan 1975 te ikinci T\u0130P kurulmu\u015f, daha sonra Ayd\u0131nl\u0131k\u00e7\u0131 ak\u0131m, 1978\u2019de TK\u0130P\u2019i kurmu\u015ftu.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\"><strong>D\u00fcnya sosyalist ak\u0131m i\u00e7indeki b\u00fcy\u00fck \u00e7at\u0131\u015fma ve b\u00f6l\u00fcnmenin (\u00c7KP-SBKP) bu tart\u0131\u015fmaya etkisi ne oldu ?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">Her iki kutup da d\u00fcnyan\u0131n her k\u00f6\u015fesinde oldu\u011fu gibi T\u00fcrkiye\u2019deki ak\u0131mlar\u0131 da kendi yan\u0131na \u00e7ekmeye \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131, fakat bu \u00e7at\u0131\u015fma, s\u00f6z konusu tart\u0131\u015fmaya belirleyici bir etki yapmad\u0131. Bununla birlikte Sovyetler Birli\u011fi Kom\u00fcnist Partisi\u2019nin \u00f6zellikle TKP, TS\u0130P ve T\u0130P \u00fczerinde baz\u0131 a\u00e7\u0131lardan olumsuz etkilerde bulundu\u011fu s\u00f6ylenebilir, fakat yine de ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131klarda as\u0131l sorumlulu\u011fu Sovyet etkisine ba\u011flayamay\u0131z. &nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\"><strong>B\u00fcy\u00fck \u00e7at\u0131\u015fma ve b\u00f6l\u00fcnme (\u00c7KP-SBKP)<\/strong>&nbsp;daha sonraki d\u00f6nemde MDD ciler aras\u0131ndaki ayr\u0131\u015fmalarda \u00f6nemli oldu ve daha sonra da etkili olmaya devam etti. B\u00fcy\u00fck \u00e7at\u0131\u015fma ve b\u00f6l\u00fcnme (\u00c7KP-SBKP) &nbsp;as\u0131l b\u00fcy\u00fck etkisini 1970li y\u0131llar\u0131n sonlar\u0131 ve 80\u2019li y\u0131llarda g\u00f6sterdi. \u00c7KP ciler, Sovyet\u00e7iler, Tro\u00e7kistler, \u0130ki tarafa da kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kanlar, Arnavutluk\u00e7ular gibi b\u00f6l\u00fcnmeler ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Ayd\u0131nl\u0131k\u00e7\u0131lar da 1978\u2019den itibaren \u00c7KP konusunda b\u00f6l\u00fcnd\u00fcler, genel olarak \u00c7KP\u2019deki yeni \u00e7izgiye kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131lar, eski hatal\u0131 \u201csol\u201d \u00c7KP \u00e7izgisini savundular, \u00c7KP\u2019nin Yugoslavya ve Do\u011fu Avrupa ve Bat\u0131 Avrupa kom\u00fcnistleri ile ili\u015fkilerini d\u00fczeltme ad\u0131mlar\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131lar.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>MDD-Sosyalist Devrim Tart\u0131\u015fmas\u0131 \u00dczerine G\u00f6zlemler Kemal Okur May\u0131s 2020 MDD-Sosyalist devrim stratejisi tart\u0131\u015fmas\u0131, bu sert tart\u0131\u015fma&nbsp;legal sosyalist ak\u0131m i\u00e7inde 1960\u2019lar\u0131n ba\u015f\u0131nda kurulan Birinci T\u0130P&#8217;in b\u00f6l\u00fcnmesine ve MDDciler ad\u0131 verilen bir grupla\u015fmaya yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131.&nbsp;Fakat bu tart\u0131\u015fma uzun s\u00fcrmedi ve teorik olarak derinle\u015fmedi.. Bu tart\u0131\u015fmaya o g\u00fcnlerde siyasi yasakl\u0131 olan&nbsp;baz\u0131 sosyalistler de kat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131, Hikmet K\u0131v\u0131lc\u0131ml\u0131 ve di\u011ferleri.&nbsp;Fakat&nbsp;TKP [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[49,20,4,53],"tags":[],"class_list":["post-5589","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-arsiv-tr","category-arsiv","category-turkiye-sosyalizmi","category-turkiye-sosyalizmi-tr"],"blocksy_meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5589","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5589"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5589\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5590,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5589\/revisions\/5590"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5589"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5589"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5589"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}