{"id":5669,"date":"2025-07-17T12:39:12","date_gmt":"2025-07-17T12:39:12","guid":{"rendered":"https:\/\/marksizm.org.tr\/?p=5669"},"modified":"2025-11-04T18:44:09","modified_gmt":"2025-11-04T18:44:09","slug":"kapitalist-toplumda-sosyalizm-icin-mucadele-teorisi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/marksizm.org.tr\/?p=5669","title":{"rendered":"Kapitalist Toplumda Sosyalizm i\u00e7in M\u00fccadele Teorisi"},"content":{"rendered":"\n

Kapitalist Toplumda Sosyalizm i\u00e7in M\u00fccadele Teorisi<\/strong>: Marx, Engels ve Lenin\u2019den Bug\u00fcne D\u00fc\u015f\u00fcnceler ve Pratikler<\/strong><\/h1>\n\n\n\n

Ferdi Bekir, Onur \u015eahin<\/strong>, Temmuz 2025<\/strong><\/h4>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Giri\u015f<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ayr\u0131m web sitesi yazar\u0131 Can Soyer\u2019in son yaz\u0131s\u0131nda (<\/strong>Ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k Demokrasi Sosyalizm: https:\/\/www.ayrim.org\/guncel\/bagimsizlik-demokrasi-sosyalizm\/<\/a>) \u201csosyalizm i\u00e7in m\u00fccadele\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda ifade edilen<\/strong> baz\u0131 belirsizlikler ve bo\u015fluklar beni bu yaz\u0131y\u0131 yazmaya k\u0131\u015fk\u0131rtt\u0131. Ne yaz\u0131k ki baz\u0131 yolda\u015flar tek yanl\u0131 ve ampirik bir bi\u00e7imde \u201cs\u00f6ylem in\u015fas\u0131\u201d i\u015fine odaklan\u0131yorlar. Bunun k\u00f6t\u00fcc\u00fcl sonucu asl\u0131nda \u201csosyalizm i\u00e7in m\u00fccadele\u201d a\u00e7\u0131s\u0131ndan   Marksizmin do\u011fu\u015fundan bu yana ad\u0131m ad\u0131m in\u015fa etti\u011fi teorik temelin unutturulmas\u0131 olacakt\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bu yaz\u0131da kapitalizm alt\u0131nda veya kapitalist bir toplumda \u201csosyalizm i\u00e7in m\u00fccadele\u201d \u00fczerine klasik Marksist yazarlar \u2014Marx, Engels ve Lenin\u2014 ve bug\u00fcn bilimsel sosyalizm \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fan \u00e7a\u011fda\u015f akademisyenler taraf\u0131ndan savunulan en yayg\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015f veya tan\u0131mlar\u0131 tart\u0131\u015faca\u011f\u0131z.  Bu asl\u0131nda teorik bir sorundur, ancak Marksist siyasi aktivistler i\u00e7in b\u00fcy\u00fck pratik \u00f6nemi vard\u0131r. Marx, Engels ve Lenin’in bu konudaki merkezi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc, devrimci \u00f6zne olarak \u00f6rg\u00fctlenmi\u015f proletaryaya vurgu yapar ve ayn\u0131 zamanda burjuvazi ve emperyalist burjuvaziye kar\u015f\u0131 s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesini motor – itici g\u00fc\u00e7 olarak ele al\u0131r. <\/strong>\u00c7a\u011fda\u015f sosyalizm ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131, var olan bu merkezi g\u00f6r\u00fc\u015flere ideolojik m\u00fccadele veya demokratik yollar hakk\u0131nda baz\u0131 yeni d\u00fc\u015f\u00fcnceler ilave etmi\u015flerdir.<\/p>\n\n\n\n

Kapitalizm alt\u0131nda sosyalizm i\u00e7in verilen m\u00fccadelede ihmal edilemeyecek \u00f6nemli boyutlar vard\u0131r:<\/strong><\/p>\n\n\n\n

1) Ekonomizmin \u00f6tesine ge\u00e7en bir s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesi vermenin zorunlulu\u011fu<\/p>\n\n\n\n

 2) Sosyalist Bilin\u00e7lenme \u00fczerine \u00fcyelerine planl\u0131 ve \u00f6rg\u00fctl\u00fc hizmet sunan Marksist bir partinin varl\u0131\u011f\u0131\u2026<\/p>\n\n\n\n

3) Devrimle birlikte eski devlet ayg\u0131t\u0131n\u0131 belirli ba\u015far\u0131l\u0131 reformlarla d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcremez isek, baz\u0131 kangrenle\u015fmi\u015f par\u00e7alar\u0131 kesip atamaz isek, sosyalizmin in\u015fas\u0131n\u0131 ba\u015farma \u00e7abam\u0131z ciddi sorunlarla kar\u015f\u0131la\u015facakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

 4)Kapitalizmden kom\u00fcnizmin ikinci a\u015famas\u0131na <\/strong>ge\u00e7i\u015fin toplumsal sistemi olarak sosyalizm (sosyalist toplum). Bkz. Marx, Gotha Program\u0131’n\u0131n Ele\u015ftirisi<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bu arada reformist yollar\u0131 \u00f6neren Avrupa kom\u00fcnizmi ve demokratik sosyalizm vb. okullar\u0131n bile bir dereceye kadar kapitalizmi<\/strong> a\u015fmay\u0131<\/strong> hedefledi\u011fini s\u00f6yleyebiliriz. Kapitalizm alt\u0131nda sosyalizm i\u00e7in verilen m\u00fccadelenin neden sadece kriz anlar\u0131nda \u00fcstlenece\u011fimiz bir misyon de\u011fil de s\u00fcrekli olarak verilmek gere\u011fini iyi kavramal\u0131y\u0131z; \u00e7\u00fcnk\u00fc kapitalizm normal geli\u015fme d\u00f6nemlerine bile azami k\u00e2r ama\u00e7l\u0131 \u00fcretim yap\u0131s\u0131 nedeniyle kendi i\u00e7sel temel \u00e7eli\u015fkilerini t\u00fcm\u00fcyle a\u015famamaktad\u0131r.  <\/p>\n\n\n\n

Bug\u00fcnk\u00fc Sosyalizm Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n\u0131n Baz\u0131 G\u00f6r\u00fc\u015fleri<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bug\u00fcnk\u00fc ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcne g\u00f6re, kapitalizm alt\u0131nda sosyalizm m\u00fccadelesi nedir sorusunu tart\u0131\u015f\u0131rken Gramsci\u2019nin \u201cpozisyon sava\u015f\u0131\u201d kavram\u0131 klasik ve \u00e7a\u011fda\u015f Marksist g\u00f6r\u00fc\u015fler aras\u0131nda bir k\u00f6pr\u00fc olabilir. Post-Marksist okullar\u0131n veya demokratik sosyalizm okulunun kapitalizm alt\u0131nda sosyalizm m\u00fccadelesi nedir sorusuna verdikleri yan\u0131tlara girersek bu tart\u0131\u015fma olduk\u00e7a karma\u015f\u0131k hale gelecektir; bu nedenle bu okullar\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015flerini tart\u0131\u015fmayaca\u011f\u0131m\u2026 Kapitalizm alt\u0131nda sosyalizm m\u00fccadelesi nedir sorusuna yan\u0131t verirken bilimsel sosyalizmin sistemik devrim vurgusuna ba\u011fl\u0131 kalmal\u0131y\u0131z. <\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bug\u00fcnk\u00fc baz\u0131 ara\u015ft\u0131rmac\u0131lara g\u00f6re proletarya diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc kavram\u0131 tart\u0131\u015fmal\u0131 bir teori olmaya devam etmekle birlikte, klasik bir Marksist ilke olarak sahip \u00e7\u0131k\u0131lmas\u0131 gereken bir kavramd\u0131r. \u00c7a\u011fda\u015f akademisyenlerin g\u00f6r\u00fc\u015f ayr\u0131l\u0131klar\u0131 oldu\u011fu noktalardan biri de yeni sosyal hareketlerin<\/strong> sosyalizm i\u00e7in m\u00fccadeleye deste\u011finin sa\u011flanmas\u0131n\u0131n \u00f6nem derecesi hakk\u0131nda farkl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015flere sahip olmalar\u0131d\u0131r. Kapitalist toplumda sosyalizm m\u00fccadelesi, klasik Marksist yazarlar ve bilimsel sosyalizmin \u00e7a\u011fda\u015f akademisyenleri taraf\u0131ndan genel kabul g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc \u00fczere, kapitalist devleti ala\u015fa\u011f\u0131 etmek ve sosyalist bir toplum kurmak i\u00e7in \u00f6rg\u00fctl\u00fc i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 taraf\u0131ndan y\u00f6netilen devrimci bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm gere\u011fi etraf\u0131nda odaklanmaktad\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Sosyalizm \u0130\u00e7in M\u00fccadele En \u00e7ok kabul g\u00f6ren 5 temel g\u00f6r\u00fc\u015f:<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Kapitalizm alt\u0131nda sosyalizm m\u00fccadelesi nedir \u00fczerine ve az ya da \u00e7ok farkl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fler olmas\u0131na kar\u015f\u0131n en \u00e7ok kabul g\u00f6ren temel g\u00f6r\u00fc\u015fler \u015funlard\u0131r:<\/strong><\/p>\n\n\n\n

1) De\u011fi\u015fim ve devrimin motoru olarak s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesine sar\u0131lmak:<\/strong> Sosyalizm, ahlaki \u00e7a\u011fr\u0131lar, yak\u0131nmalar veya elitlerin iyilikseverli\u011fi ile de\u011fil, proletarya taraf\u0131ndan burjuvaziye kar\u015f\u0131 y\u00fcr\u00fct\u00fclen yo\u011funla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesi ile ger\u00e7ekle\u015ftirilir. Kapitalizm, do\u011fas\u0131 gere\u011fi buna yol a\u00e7an \u00e7eli\u015fmeleri i\u00e7erir ve belirli ko\u015fullarda bu \u00e7eli\u015fmeler proletarya ile burjuvazi aras\u0131nda sert \u00e7at\u0131\u015fmay\u0131 yarat\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

2) Hedefimiz:<\/strong> Burjuva devletinin devrimci tarzda devrilmesi:<\/strong> Klasik Marksistler (Marx, Engels, Lenin), mevcut kapitalist devletin burjuvazinin hakimiyetinin bir arac\u0131 oldu\u011funu savunmu\u015flard\u0131r. Bu nedenle, Marx\u2019a g\u00f6re i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 bu devlet ayg\u0131t\u0131n\u0131 sosyalist ama\u00e7lar i\u00e7in basit\u00e7e \u201cele ge\u00e7irip kullanmay\u0131 kesinlikle d\u00fc\u015f\u00fcnmemelidir; bu b\u00fcy\u00fck bir hata olacakt\u0131r\u201d;<\/strong> aksine bu devlet ayg\u0131t par\u00e7alanmal\u0131 ve bunun yerine yeni bir devlet bi\u00e7imi olan proletarya diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc kurulmal\u0131d\u0131r\u201d<\/strong> g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc savunmu\u015ftur. Lenin, Devlet ve Devrim adl\u0131 eserinde: Marx’\u0131n Paris Kom\u00fcn\u00fc analizinden yararlanarak bunu en g\u00fc\u00e7l\u00fc \u015fekilde vurgulam\u0131\u015ft\u0131r. Burjuva devleti \u2014 ordu, b\u00fcrokrasi, yarg\u0131 organlar\u0131, polis t\u00fcm bunlar \u2014 kapitalist s\u00f6m\u00fcr\u00fcy\u00fc s\u00fcrd\u00fcrmek i\u00e7in yap\u0131land\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r ve ortadan kald\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. Fakat Japonya Kom\u00fcnist Partisi\u2019nin \u00fcnl\u00fc lideri olan Tets\u0131zo Fuwa\u2019ya g\u00f6re Lenin\u2019in bu eseri yazd\u0131\u011f\u0131 g\u00fcnlerde Marx ve Engels\u2019in devlet konusundaki 7 \u00f6nemli yaz\u0131s\u0131na<\/strong> ula\u015famam\u0131\u015ft\u0131; bu nedenle baz\u0131 hatalar yapmas\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131\u2026[1]<\/strong><\/a><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Tart\u0131\u015fmalarda Bug\u00fcnk\u00fc G\u00fcncel Odak Noktas\u0131:<\/strong> Baz\u0131 \u00e7a\u011fda\u015f sosyalizm ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131 devrimin alabilece\u011fi bi\u00e7imleri (ayaklanma, uzun s\u00fcreli kriz ve s\u00fcrekli a\u00e7\u0131k kitle eylemleri, kitlesel genel grev yolu olarak) tart\u0131\u015f\u0131rken, kapitalist devletin temel yap\u0131lar\u0131n\u0131n de\u011fi\u015ftirilmesi gerekti\u011fi temel fikri \u2014sadece devletin ele ge\u00e7irilmesi edilmesi de\u011fil\u2014, bilimsel sosyalist okulun g\u00f6r\u00fc\u015flerinin merkezinde yer almaya devam etmektedir.<\/p>\n\n\n\n

3) Sosyalizm \u0130\u00e7in M\u00fccadelede Devrimci \u00d6nc\u00fc-Geli\u015fkin Bir Partinin Gereklili\u011fi:<\/strong><\/p>\n\n\n\n

S\u0131n\u0131f Bilinci veya Bilimsel sosyalist bilin\u00e7:<\/strong> Kapitalizm ko\u015fullar\u0131 alt\u0131nda i\u015f\u00e7iler, kendili\u011finden\/spontane<\/strong> sendikal bilin\u00e7 (daha iyi \u00fccretler\/ko\u015fullar i\u00e7in m\u00fccadele bilinci) geli\u015ftirebilirler. Bilimsel sosyalist bilin\u00e7\u2014kapitalist d\u00fczenin ala\u015fa\u011f\u0131 edilmesi ve yerine sosyalist bir toplumun in\u015fa edilesi fikirleri\u2014 ve ayn\u0131 zamanda parti \u00fcyelerinin siyasi bilinci ise sosyalist bilin\u00e7lenme \u00fczerine \u00fcyelerine planl\u0131 ve \u00f6rg\u00fctl\u00fc hizmet sunan Marksist teorileri iyi kavram\u0131\u015f olan bir partinin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 gerektirir.  <\/p>\n\n\n\n

\u00d6rg\u00fctlenme ve \u00f6nderlik:<\/strong> M\u00fccadeleyi \u00f6rg\u00fctlemek, strateji ve taktikler geli\u015ftirmek, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 i\u00e7ine yay\u0131lan \u00e7e\u015fitli burjuva ideolojileriyle m\u00fccadele etmek ve devrimin geli\u015fimini y\u00f6nlendirebilmek i\u00e7in disiplinli, teorik temeli sa\u011flam ve \u00f6nc\u00fc nitelikli bir Marksist parti \u015fartt\u0131r. (Lenin, Ne Yapmal\u0131? bro\u015f\u00fcr\u00fc bu konuda temel bir eserdir).<\/p>\n\n\n\n

G\u00fcncel Ba\u011flam:<\/strong> G\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn bilimsel sosyalistlerinin \u00e7o\u011fu, devrimci bir partinin gereklili\u011fini hala vurgulamaktad\u0131r, fakat bu partinin spesifik yap\u0131s\u0131 ve taktikleri tarihsel deneyimlere ve bug\u00fcnk\u00fc g\u00fcncel ko\u015fullara g\u00f6re tasarlanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

4) Ekonomizmin \u00d6tesine ge\u00e7mek:<\/strong> \u0130ktidar i\u00e7in Siyasi M\u00fccadele:<\/strong> Bir yandan kapitalizm i\u00e7inde kalan reformlar i\u00e7in m\u00fccadele ederken (daha iyi \u00fccretler, daha iyi ya\u015fam ve e\u011fitim ko\u015fullar\u0131, demokratik haklar) gerekli olmakla birlikte, \u2014ki bu m\u00fccadeleler i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n g\u00fcc\u00fcn\u00fc ve kapasitesini artt\u0131ran m\u00fccadelelerdir; i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n \u00f6rg\u00fctlenme kapasitesini de artt\u0131r\u0131r (sendikal m\u00fccadele), fakat bu m\u00fccadeleler yeterli de\u011fildir.  Kapitalizm alt\u0131nda sosyalizm m\u00fccadelesinin as\u0131l merkezi bi\u00e7imi, do\u011frudan devlet iktidar\u0131n\u0131 ele ge\u00e7irmeyi ama\u00e7layan siyasi bir m\u00fccadele olmal\u0131d\u0131r. Yaln\u0131zca ekonomik kazan\u0131mlara odaklanmak (\u201cekonomizm\u201d), i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131 kapitalist sistemin i\u00e7inde hapseder. Nitekim Engels, her devrimin temel sorununun \u201cdevlet iktidar\u0131\u201d oldu\u011funu vurgulam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

5) Kapitalizmden Kom\u00fcnizmin ikinci a\u015famas\u0131na Ge\u00e7i\u015f A\u015famas\u0131 Olarak Sosyalizm:<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Devrimin acil hedefi, a\u015fa\u011f\u0131daki \u00f6zelliklerle<\/strong> tan\u0131mlanan sosyalizmdir (veya baz\u0131 geli\u015fkin kapitalist \u00fclkelerde devrimin acil hedefi kom\u00fcnizmin alt a\u015famas\u0131 olan<\/strong> ve Marx\u2019\u0131n Gotha Program\u0131’n\u0131n Ele\u015ftirisi eserinde \u00f6zelliklerini tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 geli\u015fkin sosyalizmdir.[2]<\/a><\/p>\n\n\n\n

\u0130\u015f\u00e7i Devleti (Proletarya Diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc):<\/strong> \u0130\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n kendi kurdu\u011fu kurumlar\u0131 (sovyetler\/konseyler, i\u015f\u00e7i partileri) arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla elinde tuttu\u011fu siyasi iktidar, burjuvazinin kar\u015f\u0131 devrimini bast\u0131r\u0131r ve toplumu yeniden d\u00fczenler.<\/p>\n\n\n\n

Toplumsal M\u00fclkiyet:<\/strong> Burjuvazinin temel \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131n\u0131n (fabrikalar, bankalar, b\u00fcy\u00fck toprak m\u00fclkleri) kamula\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 ve bunlar\u0131 toplumsal m\u00fclkiyet alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 (sosyalist devlet m\u00fclkiyet, kooperatif veya kom\u00fcnal m\u00fclkiyet bi\u00e7imleri).<\/p>\n\n\n\n

Planl\u0131 Ekonomi:<\/strong> K\u00e2r ama\u00e7l\u0131 anar\u015fik kapitalist \u00fcretimin, toplumsal ihtiya\u00e7lar\u0131 en iyi bir bi\u00e7imde kar\u015f\u0131lamay\u0131 ama\u00e7layan demokratik ekonomik planlama ile de\u011fi\u015ftirilmesi.<\/p>\n\n\n\n

Devletin s\u00f6n\u00fcp Gitmesi:<\/strong> S\u0131n\u0131f \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131 azald\u0131k\u00e7a ve (Marx\u2019\u0131n Gotha Program\u0131’n\u0131n Ele\u015ftirisi eserinde belirtti\u011fi \u2014en ileri geli\u015fmi\u015f kapitalizm i\u00e7inden do\u011fan geli\u015fkin sosyalizm\u2014) kom\u00fcnizme do\u011fru ilerledik\u00e7e, bir bask\u0131 ve zor ayg\u0131t\u0131 olarak devlet gereksiz hale gelir ve yava\u015f yava\u015f \u201cs\u00f6n\u00fcp gider\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Bug\u00fcn Bilimsel Sosyalizm Okulu \u0130\u00e7inde G\u00f6r\u00fclen N\u00fcans Farkl\u0131l\u0131klar\u0131 ve Tart\u0131\u015fmalar<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Devrimin Bi\u00e7imi:<\/strong> Farkl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fler aras\u0131nda Devrimin gereklili\u011fi \u00fczerinde mutabakat sa\u011flanm\u0131\u015f olsa da, devrimin olas\u0131 bi\u00e7imleri konusunda tart\u0131\u015fmalar s\u00fcrmektedir \u2013 ayaklanma yoluyla kopu\u015f mu, yoksa kitlesel eylemlerle birle\u015fik uzun s\u00fcreli siyasi kriz mi (bkz. \u201cpozisyon sava\u015f\u0131\u201d m\u0131, \u201cmanevra sava\u015f\u0131\u201d m\u0131? \u2013 Gramsci\u2019nin g\u00f6r\u00fc\u015fleri).<\/p>\n\n\n\n

Se\u00e7im Siyaseti ve burjuva parlamentolar\u0131na kar\u015f\u0131 tutum:<\/strong> \u00c7o\u011fu bilimsel sosyalist, burjuva parlamentolar\u0131n\u0131 \u00f6ncelikle propaganda ve \u00f6rg\u00fctlenme platformlar\u0131 olarak g\u00f6r\u00fcr, sosyalizmi ger\u00e7ekle\u015ftirmenin ara\u00e7lar\u0131 olarak de\u011fil. Burjuva parlamentolar\u0131na Kat\u0131l\u0131m taktiksel olmakla birlikte, devrimci hedefler her \u015feyden \u00f6nemlidir.<\/p>\n\n\n\n

Yeni Toplumsal \u00d6zneler Tart\u0131\u015fmas\u0131:<\/strong> Baz\u0131 \u00e7a\u011fda\u015f sosyalizm akademisyenleri, devrimci m\u00fccadelede geleneksel sanayi proletaryas\u0131 hareketi d\u0131\u015f\u0131ndaki hareketlerin (\u00f6rne\u011fin, \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131k kar\u015f\u0131t\u0131 hareketler, feminist, bar\u0131\u015f, \u00e7evreci hareketlerin yani yeni toplumsal hareketlerin<\/strong>) rol\u00fcn\u00fc ara\u015ft\u0131r\u0131rken, \u00fcretimi durdurma ve \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131n\u0131 ele ge\u00e7irme yetene\u011fine sahip bir kolektif \u00f6zne olarak i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n merkezi rol\u00fcn\u00fc vurgulamaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Devlet Teorisi:<\/strong> Kapitalist devletin kesin do\u011fas\u0131n\u0131n nas\u0131l tan\u0131mlanmas\u0131 gerekti\u011fi ve Kapitalist devletin devrilmesi ve onun yerine koyaca\u011f\u0131m\u0131z yeni yap\u0131 i\u00e7in en iyi stratejilerin ne oldu\u011fu konusunda, tarihsel deneyimlerden (hem ba\u015far\u0131lar hem de ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131klar) yola \u00e7\u0131kan tart\u0131\u015fmalar devam etmektedir.<\/p>\n\n\n\n

Sosyal Demokrasi veya Demokratik Sosyalizm ile Bilimsel Sosyalist Okul Aras\u0131nda Uzla\u015fma Noktalar\u0131 Olabilir Mi?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bilimsel sosyalizm, sosyalizmin parlamento \u00e7o\u011funlu\u011funu kazanarak ve burjuva devletinin mevcut eski orijinal \u00e7er\u00e7evesi i\u00e7inde kal\u0131narak yap\u0131lan \u00e7e\u015fitli siyasi, ekonomik veya toplumsal reformlar uygulayarak ad\u0131m ad\u0131m kademeli olarak ger\u00e7ekle\u015ftirilebilece\u011fi fikrini a\u00e7\u0131k\u00e7a reddeder. Bu reformist yol (Sosyal Demokrasi veya demokratik sosyalizm okulu ile ili\u015fkilendirilir), ve bu yolun nihayetinde kapitalizmi g\u00fc\u00e7lendirdi\u011fi ele\u015ftirisi yap\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Bu reformist okullarla bilimsel sosyalist okul aras\u0131nda belirli tarihsel ko\u015fullarda k\u0131smi uzla\u015fma ve hatta daha ileri d\u00fczeyde bir uzla\u015fma s\u00f6z konusu olabilir, bu tarihsel ko\u015fullarda sosyalizmi in\u015fa etmenin temel \u00f6n ko\u015fulu olarak burjuva devlet ayg\u0131t\u0131n\u0131n y\u0131k\u0131lmas\u0131na ve onun yerine i\u015f\u00e7i devletinin kurulmas\u0131na yol a\u00e7an devrimci bir kopu\u015fun gereklili\u011fi \u00fczerine uzla\u015fma sa\u011flan\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

\u00d6z\u00fcn \u00f6z\u00fc: bilimsel sosyalist okulun g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne g\u00f6re, kapitalizm alt\u0131nda sosyalizm i\u00e7in m\u00fccadele etmek, \u00f6nc\u00fc-geli\u015fkin niteliklere sahip bir partinin \u00f6nderli\u011finde i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131z \u00f6rg\u00fctlenmesini ve devrimci bilincini in\u015fa etmek, bir devrim yoluyla devlet iktidar\u0131n\u0131 ele ge\u00e7irmek, burjuva devletini y\u0131kmak, proletarya diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc kurmak ve toplumun sosyalist d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn\u00fc ba\u015flatmak amac\u0131yla kesintisiz bir siyasi ve ekonomik s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesi y\u00fcr\u00fctmek anlam\u0131na gelir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

[1]<\/a> Bkz. Tetsuzo\u202fFuwa, Lenin\u2019in Devlet ve Devrim Eserine Ele\u015ftirel Bir Yakla\u015f\u0131m, \u00e7ev. Deniz\u202fK\u0131z\u0131l\u00e7e\u00e7 (\u0130stanbul: Canut Yay\u0131nlar\u0131, Kas\u0131m\u202f2015), https:\/\/canutyayinevi.com\/urun\/leninin-devlet-ve-devrim-eserine-elestirel-bir-yaklasim\/<\/a><\/p>\n\n\n\n

Tetsuzo Fuwa<\/strong> bu hatalarla ilgili olarak \u015fu ifadeleri kullanm\u0131\u015ft\u0131r: \u201cLenin\u2019in \u201cdiktat\u00f6rl\u00fck\u201d \u201cdo\u011frudan \u015fiddete dayanan\u201d veya \u201cotoritenin hi\u00e7bir yasa ve kanunla engellenmedi\u011fi\u201d iktidard\u0131r form\u00fclasyonundaki g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc, \u00c7arl\u0131\u011f\u0131n despot y\u00f6netimini y\u0131kmay\u0131 hedefleyen halk\u0131n silahl\u0131 ayaklanmas\u0131ndan, yani \u015fiddete dayanan devrimden ba\u015fka yol olmad\u0131\u011f\u0131 Rus demokratik devrimi gibi, \u015fiddete dayal\u0131 devrim ile kurulmu\u015f, devrimci bir h\u00fck\u00fcmet i\u00e7in do\u011fruydu. Ancak bunun t\u00fcm devrimci iktidarlar\u0131n genel bir niteli\u011fi gibi b\u00fct\u00fcn devrimlere uygulanabilir oldu\u011fu s\u00f6ylenemez, dolay\u0131s\u0131yla bu nitelik, devrim sonras\u0131 kurulan halk\u0131n iktidar\u0131n\u0131n temel tan\u0131m\u0131 olarak kullan\u0131lmamal\u0131d\u0131r\u2026<\/p>\n\n\n\n

Lenin\u2019in, Marx\u2019\u0131n devlet \u00fczerine teorisini \u00f6zetledi\u011fi Devlet \u00dczerine Marksizm makalesinde ve Devlet ve Devrim eserinde, Marx ve Engels\u2019in b\u00fct\u00fcn ya\u015famlar\u0131 boyunca zenginle\u015ftirdikleri ve olana\u011f\u0131n\u0131 arad\u0131klar\u0131 \u2018mecliste \u00e7o\u011funlu\u011fu kazanarak yap\u0131lacak devrim\u2019 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc bulunmuyordu. Bu y\u00fczden, her \u00fclkedeki \u00f6zg\u00fcn duruma g\u00f6re farkl\u0131l\u0131k g\u00f6stermesi beklenen Marx ve Engels\u2019in devrim teorisi, \u015fiddete dayanan devrim olarak kal\u0131pla\u015fm\u0131\u015f bir teoriye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fc.<\/p>\n\n\n\n

Lenin\u2019in bu yorumu d\u00fcnyadaki kom\u00fcnist hareketlerde uzun bir s\u00fcre i\u00e7in derin ve olumsuz etki yaratm\u0131\u015ft\u0131r. Demokratik cumhuriyet, \u2014 1935\u2019teki Komintern\u2019in -Kom\u00fcnist Enternasyonal 7. Kongresi\u2019ne kadar<\/strong>\u2014 kom\u00fcnist hareket i\u00e7erisinde gerekti\u011fi gibi de\u011fer g\u00f6rmemi\u015ftir, \u00fcstelik Marx ve Engels\u2019in mecliste \u00e7o\u011funluk yoluyla devrim \u00fczerine teorilerinin ger\u00e7ek de\u011ferinin anla\u015f\u0131lmas\u0131 ise gecikmi\u015f ve bir 20 y\u0131l daha alm\u0131\u015ft\u0131r\u201d.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

[2]<\/a> Geri \u00fclkelerdeki (bug\u00fcnk\u00fc \u00c7in, Vietnam, ge\u00e7mi\u015fte Rusya’da (1930-1970) geli\u015fkin sosyalizm az geli\u015fkin sosyalizmin a\u015f\u0131lmas\u0131 ile dalga dalga in\u015fa edilir ve bu tip \u00fclkelerde geli\u015fkin sosyalizme ula\u015fmak olduk\u00e7a uzun bir tarihi d\u00f6nemi kapsar.<\/strong> Veya geli\u015fkin sosyalizm Marx\u2019\u0131n Gotha Program\u0131’n\u0131n Ele\u015ftirisi eserinde \u00f6zelliklerini tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 gibi \u2014 en ileri geli\u015fmi\u015f kapitalist \u00fclkelerin sosyalist devrimlerinin i\u00e7inden do\u011far. Genel kabul g\u00f6ren g\u00f6r\u00fc\u015fe g\u00f6re bug\u00fcnk\u00fc \u00c7in ve ge\u00e7mi\u015fin sosyalist Demokratik Almanya\u2019s\u0131 ve Sovyetler Birli\u011fi dahil hi\u00e7bir sosyalizm in\u015fa deneyi Marx\u2019\u0131n yukar\u0131daki eserinde g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz geli\u015fkin sosyalizm a\u015famas\u0131na ula\u015fmam\u0131\u015ft\u0131r. Bu nedenle Deng Xiaoping ve Yuri Andrapov 1970\u2019lerin sonunda sosyalizmin ba\u015flang\u0131\u00e7 a\u015famas\u0131 kavram\u0131 \u00fczerinde ara\u015ft\u0131rmaya ba\u015flam\u0131\u015flard\u0131r. \u00c7KP 1987 y\u0131l\u0131ndan bu yana \u00c7in\u2019in hala sosyalizmin ba\u015flang\u0131\u00e7 a\u015famas\u0131 i\u00e7inde oldu\u011funu ve 2049 y\u0131l\u0131nda daha sosyalizm a\u00e7\u0131s\u0131ndan daha ileri bir a\u015famaya ge\u00e7ece\u011fini savunmaktad\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Kapitalist Toplumda Sosyalizm i\u00e7in M\u00fccadele Teorisi: Marx, Engels ve Lenin\u2019den Bug\u00fcne D\u00fc\u015f\u00fcnceler ve Pratikler Ferdi Bekir, Onur \u015eahin, Temmuz 2025 Giri\u015f Ayr\u0131m web sitesi yazar\u0131 Can Soyer\u2019in son yaz\u0131s\u0131nda (Ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k Demokrasi Sosyalizm: https:\/\/www.ayrim.org\/guncel\/bagimsizlik-demokrasi-sosyalizm\/) \u201csosyalizm i\u00e7in m\u00fccadele\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda ifade edilen baz\u0131 belirsizlikler ve bo\u015fluklar beni bu yaz\u0131y\u0131 yazmaya k\u0131\u015fk\u0131rtt\u0131. Ne yaz\u0131k ki baz\u0131 yolda\u015flar tek […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[49,20,9,53],"tags":[],"class_list":["post-5669","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-arsiv-tr","category-arsiv","category-klasikler","category-turkiye-sosyalizmi-tr"],"blocksy_meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5669","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5669"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5669\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5922,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5669\/revisions\/5922"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5669"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5669"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5669"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}