{"id":5809,"date":"2025-10-12T03:38:18","date_gmt":"2025-10-12T03:38:18","guid":{"rendered":"https:\/\/marksizm.org.tr\/?p=5809"},"modified":"2025-11-04T21:01:28","modified_gmt":"2025-11-04T21:01:28","slug":"milliyetci-populizm-populizm-ve-milliyetcilik-arasindaki-ic-baglanti-aralarindaki-etkilesim-ve-yakinlik","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/marksizm.org.tr\/?p=5809","title":{"rendered":"Milliyet\u00e7i Pop\u00fclizm: Pop\u00fclizm ve Milliyet\u00e7ilik Aras\u0131ndaki \u0130\u00e7 Ba\u011flant\u0131: Aralar\u0131ndaki Etkile\u015fim ve Yak\u0131nl\u0131k"},"content":{"rendered":"\n

Milliyet\u00e7i Pop\u00fclizm: Pop\u00fclizm ve Milliyet\u00e7ilik Aras\u0131ndaki \u0130\u00e7 Ba\u011flant\u0131: Aralar\u0131ndaki Etkile\u015fim ve Yak\u0131nl\u0131k<\/strong><\/h1>\n\n\n\n
\n
\"Hugo
Hugo Ch\u00e1vez<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"France's
Jean-Luc M\u00e9lenchon<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n
\n
\"\"
Marine Le Pen<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"German
Alice Weidel<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n

Makale Sosyal Bilimler Dergisi, Say\u0131 8, 2023<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Prof Bayan Lin Hong, \u00c7in Renmin \u00dcniversitesi Uluslararas\u0131 \u0130li\u015fkiler Fak\u00fcltesi<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Makale \u00d6zeti<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Pop\u00fclizm, sosyalizm ve anti-emperyalizm ile birle\u015fti\u011finde sol pop\u00fclizm, milliyet\u00e7ilikle ve di\u011fer \u00fclkeler \u00fczerinde \u00fcst\u00fcnl\u00fck veya egemenlik, di\u011fer \u00fclkelerle \u00e7at\u0131\u015fma \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 ile birle\u015fti\u011finde ise sa\u011f pop\u00fclizm ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Pop\u00fclizm ve milliyet\u00e7ilik, kavramsal s\u0131n\u0131rlar\u0131 ve tarihsel gidi\u015fatlar\u0131 birbirinden farkl\u0131 iki radikal ideolojidir. Pop\u00fclizm, modern demokrasi ve kitle siyasetinin bir \u00fcr\u00fcn\u00fc olarak ortaya \u00e7\u0131karken, milliyet\u00e7ilik modern ulus devletlerin ve egemenlik kavram\u0131n\u0131n in\u015fas\u0131 s\u0131ras\u0131nda k\u00f6k salm\u0131\u015ft\u0131r. 150 y\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n tarihsel prati\u011fi boyunca pop\u00fclizm, milliyet\u00e7ilikle karma\u015f\u0131k bir ili\u015fki s\u00fcrd\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. Rus Narodnik pop\u00fclistler, Slavofillerden geleneksel Rus k\u00f6y toplulu\u011fu kavram\u0131n\u0131 miras al\u0131rken, Amerikan pop\u00fclistleri Anglo-Sakson gelene\u011finden yabanc\u0131 d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131, anti-Semitizm ve \u0131rk ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile karakterize edilen beyaz milliyet\u00e7ili\u011fi geli\u015ftirdiler.<\/p>\n\n\n\n

20. y\u00fczy\u0131lda, ba\u011f\u0131ml\u0131 kalk\u0131nmadan kurtulma ve kaynak egemenli\u011fini koruma arzusuyla hareket eden Latin Amerika pop\u00fclizmi, anti-Amerikan ve anti-Bat\u0131 ekonomik milliyet\u00e7ili\u011fine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc. 21. y\u00fczy\u0131lda Avrupa ve Amerika Birle\u015fik Devletleri’nde pop\u00fclizmin y\u00fckseli\u015fi, ekonomik k\u00fcreselle\u015fmenin bir yan \u00fcr\u00fcn\u00fcd\u00fcr ve beyaz renkli ana ak\u0131m toplulu\u011fun<\/strong> k\u00fcreselle\u015fme kar\u015f\u0131t\u0131 m\u00fccadeleleri, Milliyet\u00e7i pop\u00fclizmin bayra\u011f\u0131n\u0131 dalgaland\u0131rmaktad\u0131r. Tarihsel siyasi pratik, pop\u00fclizm ve milliyet\u00e7ilik aras\u0131ndaki i\u00e7sel ba\u011flant\u0131y\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmek i\u00e7in \u00f6nemli ipu\u00e7lar\u0131 sa\u011fl\u0131yor. Aralar\u0131ndaki rezonans ve artan yak\u0131nla\u015fma, hem ilerici hem de gerici \u00f6zelliklere sahip benzer uzla\u015fmaz kar\u015f\u0131tl\u0131k i\u00e7inde olan mant\u0131klara dayan\u0131r ve i\u00e7 politikay\u0131 d\u00fcnya politikas\u0131yla ba\u011flant\u0131 kurma f\u0131rsatlar\u0131 yarat\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

\u3010Anahtar kelimeler\u3011 pop\u00fclizm; milliyet\u00e7ilik; kapitalizm; ba\u011f\u0131ms\u0131z geli\u015fme; ekonomik k\u00fcreselle\u015fme<\/p>\n\n\n\n

Pop\u00fclizm ve milliyet\u00e7ilik, modern siyasette son derece etkili iki radikal siyasi ak\u0131md\u0131r ve iktidar ve d\u00fczenin de\u011fi\u015fiminin g\u00fc\u00e7l\u00fc itici g\u00fc\u00e7leridir. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde—Pop\u00fclizm ve milliyet\u00e7ilik– bu iki ak\u0131m sadece derin bir \u015fekilde i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7mi\u015f olmakla kalmay\u0131p, giderek yak\u0131nla\u015farak yeni bir k\u00fcresel siyasi uygulama bi\u00e7imi haline gelmektedir.<\/p>\n\n\n\n

Pop\u00fclizm, ba\u015flang\u0131c\u0131ndan itibaren milliyet\u00e7ilikle teorik bir diyaloga girmi\u015f ve tart\u0131\u015fma, bu iki kavram\u0131n birbiriyle ba\u011flant\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 yap\u0131s\u0131 teorik \u00e7er\u00e7evesi i\u00e7inde geli\u015fmi\u015ftir. Teorik a\u00e7\u0131dan, yayg\u0131n kitle mobilizasyona dayanan radikal ideolojiler olarak, i\u00e7eridekiler ve d\u0131\u015far\u0131dakiler aras\u0131nda ayr\u0131m yapan milliyet\u00e7ilik ile elitler ve kitleler aras\u0131nda ayr\u0131m yapan<\/strong> pop\u00fclizm, <\/strong>iki farkl\u0131 kitle mobilizasyon s\u00f6ylemi olu\u015fturmu\u015ftur. Ancak modern d\u00f6nemde, ulus devletin in\u015fas\u0131 s\u00fcrecinde “ulus” ve “halk” gibi iki temel unsur kesi\u015fti\u011finden, \u00fcst s\u0131n\u0131f\u0131n olas\u0131 m\u00fcttefiklerine ve d\u0131\u015f siyasi muhaliflere kar\u015f\u0131 koymak ve en geni\u015f sosyal deste\u011fi toplamak i\u00e7in halk\u0131 ve ulusu merkezine alan bu iki— Pop\u00fclizm ve milliyet\u00e7ilik–mobilizasyon yap\u0131lar\u0131 kesi\u015fmi\u015f, pop\u00fclizm ve milliyet\u00e7ilik birbirlerine a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f, teorik yak\u0131nla\u015fma sa\u011flanm\u0131\u015f ve radikal, hatta a\u015f\u0131r\u0131 nitelikte yeni bir ideoloji, yani ulusal pop\u00fclizm veya pop\u00fclist milliyet\u00e7ilik<\/strong> olu\u015fmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n

Ampirik olarak, pop\u00fclizm ve milliyet\u00e7ilik genellikle birlikte anla\u015f\u0131l\u0131r. “Pop\u00fclist siyasetin bir\u00e7ok tipik \u00f6rne\u011fi milliyet\u00e7idir, pop\u00fclist radikal sa\u011f ve \u00e7o\u011fu Latin Amerika sol pop\u00fclizmi dahil, ve milliyet\u00e7ilik genellikle pop\u00fclist unsurlar i\u00e7erir.”  Milliyet\u00e7ili\u011fin etkisi, sadece 19. y\u00fczy\u0131l\u0131n ikinci yar\u0131s\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kan Rus Narodnikleri ve Amerikan Pop\u00fclist Partisi’nin fikir ve eylemlerinde de\u011fil, ayn\u0131 zamanda 20. y\u00fczy\u0131l\u0131n ortalar\u0131nda Latin Amerikal\u0131 pop\u00fclistlerin radikal anti-Amerikan ve anti-hegemonyac\u0131 siyasi uygulamalar\u0131nda da g\u00f6r\u00fclebilir. Dahas\u0131, 21. y\u00fczy\u0131lda Avrupa ve Amerika Birle\u015fik Devletleri’nde pop\u00fclizmin yeniden canlanmas\u0131, pop\u00fclizm ve milliyet\u00e7ili\u011fin a\u00e7\u0131k ve durdurulamaz bir \u015fekilde birbirine yak\u0131nla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermi\u015ftir. \u015eu anda, milliyet\u00e7ili\u011fin besleyicili\u011fini tamamen emmi\u015f olan sa\u011fc\u0131 pop\u00fclizm, sol ve sa\u011f\u0131 kapsayan geleneksel pop\u00fclizmin yerini alm\u0131\u015f ve siyasi mobilizasyonun temsilcisi haline gelmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

\u00d6rne\u011fin, Avrupa siyasetinde milliyet\u00e7i pop\u00fclizm ve sa\u011f pop\u00fclizm ayn\u0131 a\u015f\u0131r\u0131l\u0131k\u00e7\u0131 siyasetin i\u015faretidir. Pop\u00fclizmin tarih i\u00e7indeki prati\u011fi, milliyet\u00e7i unsurlar\u0131n kat\u0131l\u0131m\u0131 olmadan pop\u00fclizmin b\u00f6ylesine b\u00fcy\u00fck bir siyasi f\u0131rt\u0131na koparamayaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir. S\u0131n\u0131f mobilizasyonu ve ulusal mobilizasyonun ortak deste\u011fiyle pop\u00fclizm, benzeri g\u00f6r\u00fclmemi\u015f bir etki sergiliyor.<\/p>\n\n\n\n

Pop\u00fclizmin \u00fc\u00e7 zirvesini incelemek \u2014 19. y\u00fczy\u0131l sonlar\u0131nda Rus ve Amerikan pop\u00fclizmi, 20. y\u00fczy\u0131l ortalar\u0131nda Latin Amerika pop\u00fclizmi ve 21. y\u00fczy\u0131l ba\u015flar\u0131nda Avrupa ve Amerikan pop\u00fclizmi \u2014 pop\u00fclist kitle siyasetinin ard\u0131ndaki milliyet\u00e7i dinamikleri ke\u015ffetmemize ve bu iki siyasi ak\u0131m aras\u0131ndaki etkile\u015fim ve yak\u0131nla\u015fma kal\u0131plar\u0131n\u0131 kavramam\u0131za yard\u0131mc\u0131 olabilir. Bu da, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz d\u00fcnyas\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya oldu\u011fu sorunlar\u0131 ve zorluklar\u0131 daha do\u011fru bir \u015fekilde anlamam\u0131z\u0131 ve i\u00e7 ve d\u0131\u015f siyaset aras\u0131ndaki karma\u015f\u0131k etkile\u015fimi daha derinlemesine kavramam\u0131z\u0131 sa\u011flayabilir.<\/p>\n\n\n\n

1. Yerel Anti-Kapitalist Sesler olarak Pop\u00fclizm<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Rusya ve Amerika Birle\u015fik Devletleri’ndeki pop\u00fclist hareketlerin milliyet\u00e7i y\u00f6nelimi\u2026<\/strong><\/p>\n\n\n\n

19. y\u00fczy\u0131l\u0131n ikinci yar\u0131s\u0131nda, pop\u00fclizm d\u00fcnya siyaset sahnesinde ortaya \u00e7\u0131kmaya ba\u015flad\u0131. 1873’teki Rus Narodnik hareketi ve 1892’deki Amerikan Pop\u00fclist hareketi, pop\u00fclizmin k\u00fcresel uygulamas\u0131n\u0131n ilk dalgalar\u0131 olarak kabul edilir. Her iki hareket de yo\u011fun sosyal d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm d\u00f6nemlerinde ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Zirve noktalar\u0131 yakla\u015f\u0131k yirmi y\u0131l arayla ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f ve ikisi aras\u0131nda ideolojik veya pratik bir ba\u011flant\u0131 olmamas\u0131na ra\u011fmen, her ikisi de i\u00e7 pop\u00fcler demokratik e\u011filimlerin itici g\u00fcc\u00fcyle ve kapitalist ekonomilerin te\u015fvikiyle modern siyasette pop\u00fclizm \u00e7a\u011f\u0131n\u0131 birlikte ba\u015flatt\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n

1830’larda, Rusya’n\u0131n aristokrat entelekt\u00fcelleri, Bat\u0131 Avrupa d\u00fc\u015f\u00fcncesinden etkilenen “Bat\u0131 Okulu” ve Rus geleneklerine umut ba\u011flayan “Slavofil Okulu” olarak ikiye ayr\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Rusya, Bat\u0131 Avrupa’n\u0131n kapitalist geli\u015fme yolunu mu yoksa kendine \u00f6zg\u00fc bir yol mu izlemeliydi?<\/p>\n\n\n\n

Slavofill ak\u0131m i\u00e7inden \u00e7\u0131kan Narodnik pop\u00fclist ak\u0131m, “kom\u00fcnal sistemin k\u00f6yl\u00fc ekonomik ya\u015fam\u0131n\u0131n organik ve benzersiz bir Rus kurumu” oldu\u011funa ve Rusya’n\u0131n kapitalizmden ka\u00e7\u0131narak k\u00f6yl\u00fc kom\u00fcnleri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla sosyalizme ula\u015fabilece\u011fine ve ula\u015fmas\u0131 gerekti\u011fine inanan, kom\u00fcnal sistemin ate\u015fli savunucular\u0131yd\u0131. Bu Rus tarz\u0131 Narodnik sosyalizm, esasen Slavofil d\u00fc\u015f\u00fcnceye ve k\u00fclt\u00fcrel DNA’ya derinlemesine k\u00f6k salm\u0131\u015f bir Rus milliyet\u00e7ili\u011fi bi\u00e7imiydi. Bu nedenle Slavofilizm, Rus Narodniklerinin milliyet\u00e7i duru\u015fuydu.<\/p>\n\n\n\n

ABD\u2019deki Pop\u00fclist hareket, “finansal sermayenin amans\u0131z ilerleyi\u015fine kar\u015f\u0131 \u00e7ift\u00e7iler ve k\u00fc\u00e7\u00fck i\u015fletme gruplar\u0131n\u0131n kendini savunma hareketi” olarak tasarlanan Amerikan pop\u00fclizminin en erken uygulamas\u0131yd\u0131. 19. y\u00fczy\u0131l\u0131n sonunda, Amerika Birle\u015fik Devletleri, serbest kapitalizmden tekelci kapitalizme ge\u00e7i\u015f s\u00fcrecini ba\u015flatan, s\u00f6zde “Alt\u0131n \u00c7a\u011f”a girdi. Ancak, sanayile\u015fmenin derinle\u015fmesiyle birlikte, tekelci kapitalizmin end\u00fcstriyel ve finansal sermayesi, geleneksel Amerikan tar\u0131m \u00fcretimini ve ya\u015fam tarz\u0131n\u0131 bozdu ve \u00e7ift\u00e7iler ve k\u00fc\u00e7\u00fck \u00fcreticiler aras\u0131nda g\u00fc\u00e7l\u00fc bir ho\u015fnutsuzluk ve aktif direni\u015f ba\u015flatt\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Lipset, Pop\u00fclist hareketten kaynaklanan pop\u00fclist gelene\u011fi, ana ak\u0131m Amerikan de\u011ferlerinin \u00f6nemli bir bile\u015feni olarak g\u00f6r\u00fcr ve bireycilik ve liberalizm gibi modern de\u011ferlerle\u200b\u200b birlikte, ulusun egemen ideolojisini olu\u015fturur. Bu tarihsel konumland\u0131rma, pop\u00fclizmin demokratik ruhu ve kat\u0131l\u0131m duygusuyla ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r, ancak daha da \u00f6nemlisi, onun alt\u0131nda yatan milliyet\u00e7i ve \u0131rk\u00e7\u0131 unsurlarla ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r. Anglo-Sakson beyaz merkezcilik ve \u0131rk ili\u015fkilerinin tart\u0131\u015fmal\u0131 tarihi g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, milliyet\u00e7ilik ve hatta \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131k uzun s\u00fcredir Amerikan de\u011fer sisteminin \u00f6rt\u00fck bile\u015fenleri olmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n

 \u0130lk olarak, beyaz \u0131rk\u0131n \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc savunuyorlard\u0131<\/strong>. \u00c7ift\u00e7iler Birli\u011fi, Pop\u00fclist Parti’den \u00f6nceki bir \u00f6rg\u00fctlenme bi\u00e7imiydi. Amerika’n\u0131n g\u00fcneyindeki \u00c7ift\u00e7iler Birli\u011fi, siyah \u00e7ift\u00e7ilerin deste\u011fini arad\u0131, ancak bunu ayr\u0131 bir Renkli \u00c7ift\u00e7iler Birli\u011fi kurarak yapt\u0131. 1892’de kurulduktan sonra, se\u00e7imlerde zafer kazanmay\u0131 ve siyahlar\u0131n oylar\u0131n\u0131 \u00e7ekmeyi umut eden Pop\u00fclist Parti, siyah \u00fcyeleri de kabul etmeye ba\u015flad\u0131, bu da beyaz ve siyah \u00fcyelerin bir arada bulunmas\u0131na yol a\u00e7t\u0131.<\/p>\n\n\n\n

\u0130kincisi, antisemitik Yahudi Kar\u015f\u0131t\u0131 s\u00f6ylemler<\/strong> kulland\u0131lar. Antisemitizm, G\u00fcm\u00fc\u015f Dolar Hareketi’ni desteklemek i\u00e7in pop\u00fclistlerin kulland\u0131\u011f\u0131 bir taktikti. “Wall Street ve Avrupa Yahudilerini temsil eden politikac\u0131lara kar\u015f\u0131 korunmak” i\u00e7in pop\u00fclistler, Yahudileri tefeciler ve “uluslararas\u0131 alt\u0131n t\u00fcccarlar\u0131” ile \u00f6zde\u015fle\u015ftiriyorlard\u0131.<\/p>\n\n\n\n

\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc, g\u00f6\u00e7men kar\u015f\u0131t\u0131 yabanc\u0131 d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 gelene\u011fini ba\u015flatt\u0131lar. 19. y\u00fczy\u0131ldan itibaren, Amerikan Bat\u0131s\u0131’n\u0131n geli\u015fimi ve tekelci kapitalizmin \u00fccretsiz i\u015fg\u00fcc\u00fcne olan acil ihtiyac\u0131 nedeniyle, Amerika Birle\u015fik Devletleri’ne b\u00fcy\u00fck bir g\u00f6\u00e7men ak\u0131n\u0131 ya\u015fand\u0131.<\/p>\n\n\n\n

 G\u00f6\u00e7menler<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u00d6zellikle 1860 ile 1890 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda, 14 milyon \u00c7inli g\u00f6\u00e7men <\/a> geldi. Bu g\u00f6\u00e7men ak\u0131n\u0131, yerli beyazlar aras\u0131nda korku ve reddedilme duygusu uyand\u0131rd\u0131. Higham, bu kadar \u00e7ok say\u0131da g\u00f6\u00e7menin gelmesiyle birlikte, t\u00fcm yabanc\u0131 \u0131rklara yay\u0131lan bir d\u0131\u015flama s\u00f6yleminin devam etti\u011fini savunur.<\/p>\n\n\n\n

Rus Narodnikler ve Amerikan Halk Partisi, d\u00fcnyadaki pop\u00fclist hareketin ilk \u00f6rnekleridir. Aralar\u0131nda hi\u00e7bir ba\u011flant\u0131 yoktur ve hatta bir\u00e7ok farkl\u0131l\u0131k vard\u0131r. \u00d6rne\u011fin, d\u00f6nemler farkl\u0131d\u0131r. \u0130lki feodal otokrasiden kapitalizme ge\u00e7i\u015f d\u00f6neminde, ikincisi ise serbest kapitalizmden tekelci kapitalizme ge\u00e7i\u015f d\u00f6neminde ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r; motivasyonlar\u0131 farkl\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Ancak, 19. y\u00fczy\u0131l\u0131n ikinci yar\u0131s\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kan her iki hareket de, “k\u00f6yl\u00fclerin ve k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ift\u00e7ilerin \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 savunan radikal hareketler ve sosyopolitik doktrinler” olarak, bir t\u00fcr tar\u0131m pop\u00fclizmi izlemi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

2. Latin Amerika Pop\u00fclizmi: Ba\u011f\u0131ms\u0131z kalk\u0131nma yolu aray\u0131\u015f\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Latin Amerika sol pop\u00fclist hareketlerinin milliyet\u00e7i ekonomik hedefleri<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Pop\u00fcler demokratik ve milliyet\u00e7i hareketlerin y\u00fckseli\u015fi ve d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn damgas\u0131n\u0131 vurdu\u011fu 20. y\u00fczy\u0131lda, pop\u00fclist isyanc\u0131 siyaset, kurumsal ve k\u00fclt\u00fcrel farkl\u0131l\u0131klar\u0131 a\u015farak, daha geni\u015f bir yelpazedeki \u00fclkelerin modernle\u015fme ve demokratikle\u015fme s\u00fcre\u00e7lerinde ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. \u00d6zellikle geni\u015f Bat\u0131 d\u0131\u015f\u0131 d\u00fcnyada, pop\u00fclist hareketler ba\u015f\u0131ndan beri ulusal ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k ve egemenlikle ba\u011flant\u0131l\u0131 olmu\u015ftur. Latin Amerika’n\u0131n geli\u015fimi ve d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc pop\u00fclizmin himayesinde ger\u00e7ekle\u015fti ve k\u00fcresel uygulamas\u0131 i\u00e7in benzersiz bir b\u00f6lgesel model olu\u015fturdu.<\/p>\n\n\n\n

Latin Amerika \u00fclkeleri, ba\u011f\u0131ms\u0131z kalk\u0131nma aray\u0131\u015flar\u0131nda pop\u00fclizm konusunda zengin bir deneyim biriktirmi\u015ftir. Latin Amerika pop\u00fclizmi, 20. y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015flar\u0131nda siyasi arenaya girmi\u015f ve o zamandan bu yana ge\u00e7en y\u00fczy\u0131l boyunca neredeyse kesintisiz \u00fc\u00e7 y\u00fckseli\u015f ya\u015fam\u0131\u015ft\u0131r: klasik pop\u00fclizm, neo-pop\u00fclizm ve radikal sol pop\u00fclizm.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

21. y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015f\u0131nda, neoliberal reformlar ciddi sosyal \u00e7eli\u015fkiler yaratarak zengin ve yoksul aras\u0131ndaki u\u00e7urumu geni\u015fletip sosyal \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131 \u015fiddetlendirirken, Latin Amerika’daki radikal sol g\u00fc\u00e7ler ABD, Bat\u0131 ve neoliberalizm kar\u015f\u0131t\u0131 duygular\u0131n “pembe sol dalgas\u0131n\u0131” ba\u015flatt\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n

\u200b\u200bVenezuela’n\u0131n Hugo Ch\u00e1vez, Bolivya’n\u0131n Morales ve Ekvador’un Rafael Correa gibi yeni nesil pop\u00fclist politikac\u0131lar, Latin Amerika siyasetinde sola kay\u0131\u015f\u0131 ba\u015flatt\u0131lar. Milliyet\u00e7ilik ve b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcm adaleti, radikal sol pop\u00fclizmin siyasi sloganlar\u0131 haline geldi. Her kesimden destek toplamak i\u00e7in bu liderler, geleneksel siyasi partilere, neoliberalizme, k\u00fcreselle\u015fmeye ve kapitalizme kar\u015f\u0131 radikal \u00f6neriler ortaya koydular. Finansal krizin ard\u0131ndan, Latin Amerika’daki bu sol pop\u00fclizm dalgas\u0131, sa\u011fc\u0131 muhafazakarl\u0131\u011f\u0131n etkisiyle geriledi, ancak bug\u00fcn hala \u00f6nemli bir etkiye sahiptir. Son y\u0131llarda, Meksika ve Brezilya gibi \u00fclkelerde sol liderlerin y\u00fckseli\u015fiyle, yava\u015f yava\u015f yeniden canlanma belirtileri g\u00f6stermeye ba\u015flad\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Pop\u00fclist Per\u00f3n’un Yirmi Maddesinin<\/strong> \u00f6z\u00fc, ulusal burjuvazinin ba\u011f\u0131ms\u0131z kapitalist geli\u015fme arzusunu yans\u0131tan “ekonomik ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k, siyasi iddial\u0131l\u0131k ve sosyal adalet” idi. Vargasizm ise, ulusal sanayinin geli\u015fimini engelleyen Brezilya’ya Amerikan sermayesinin kitlesel ak\u0131n\u0131 nedeniyle ulusal burjuvazinin ve i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n memnuniyetsizli\u011fini yans\u0131t\u0131yordu. Radikal pop\u00fclizm ile muhafazakar milliyet\u00e7ili\u011fin birle\u015fimi, Latin Amerika’n\u0131n pop\u00fclist deneyiminin benzersiz \u00f6zelli\u011fi oldu\u011fu s\u00f6ylenebilir ve bu, modern Latin Amerika siyasetinin de temelini olu\u015fturmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n

Pop\u00fclizm ve milliyet\u00e7ili\u011fin yak\u0131nsamas\u0131, anti-kolonyalizm, anti-emperyalizm, anti-hegemonya ve anti-kapitalizm dahil olmak \u00fczere bir dizi Latin Amerika i\u00e7 g\u00fcc\u00fc taraf\u0131ndan y\u00f6nlendirilmektedir. Bu itici g\u00fc\u00e7, esasen yerel kimlik duygusu, “bizim Amerika” duygusudur.<\/p>\n\n\n\n

1930’lar\u0131n k\u00fcresel B\u00fcy\u00fck Buhran\u0131 s\u0131ras\u0131nda, ulusal ekonomilerin k\u0131r\u0131lganl\u0131\u011f\u0131 ve ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131, Latin Amerika \u00fclkelerini “dikkatlerini ba\u015fka bir milliyet\u00e7ilik bi\u00e7imine, yani ekonomik veya kalk\u0131nma milliyet\u00e7ili\u011fine <\/strong>\u00e7evirmeye“<\/strong> zorlad\u0131.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k teorisine g\u00f6re, Latin Amerika’n\u0131n kalk\u0131nma zorluklar\u0131 dengesiz uluslararas\u0131 ekonomik sistem ve Bat\u0131 hegemonyas\u0131na atfedildi ve bu da onlar\u0131 ba\u011f\u0131ms\u0131z, ithalat ikamesi temelli bir kalk\u0131nma yoluna girmeye y\u00f6neltti. “Pembe Dalga” s\u0131ras\u0131nda siyasi sahneye geri d\u00f6nen sol pop\u00fclizm, ekonomik k\u00fcreselle\u015fme ve neoliberalizme kar\u015f\u0131 kampanya y\u00fcr\u00fctt\u00fc. Ch\u00e1vez gibi sol liderler, Latin Amerika’n\u0131n istikrar\u0131n\u0131 tehlikeye atan ve siyasi istikrars\u0131zl\u0131k yaratan ABD’nin m\u00fcdahaleci politikalar\u0131n\u0131 \u015fiddetle k\u0131nad\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n

Tarihsel deneyimler, Latin Amerika’da pop\u00fclizm ve milliyet\u00e7i uygulamalar\u0131n her zaman i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7mi\u015f oldu\u011funu g\u00f6stermektedir. Milliyet\u00e7ili\u011fin i\u00e7-d\u0131\u015f ayr\u0131m\u0131 mant\u0131\u011f\u0131ndan etkilenen Latin Amerika pop\u00fclizmi, k\u00fclt\u00fcrel, ekonomik ve siyasi krizleri do\u011frudan d\u0131\u015f nedenlere atfetme e\u011filimindedir<\/p>\n\n\n\n

Nitekim, Per\u00f3n veya Ch\u00e1vez d\u00f6nemlerinde, Latin Amerika pop\u00fclizmi, ekonomik politikalar\u0131nda ekonomik milliyet\u00e7ilik veya kaynak milliyet\u00e7ili\u011fine g\u00fc\u00e7l\u00fc bir e\u011filim g\u00f6stermi\u015f ve ekonomik millile\u015ftirmenin, kapitalist ekonomik ili\u015fkileri d\u00fczenleyerek \u00f6zerkli\u011fini koruyabilecek g\u00fc\u00e7l\u00fc bir devlet kurmak i\u00e7in kullan\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini savunmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n

Do\u011fal kaynaklar\u0131n devletin elinde kontrol edilmesi, bir t\u00fcr kaynak korumac\u0131l\u0131\u011f\u0131d\u0131r ve Latin Amerika pop\u00fclist hareketlerinin temel hedeflerinden biridir. Kamula\u015ft\u0131rma odakl\u0131 pop\u00fclist ekonomi politikalar\u0131, a\u015fa\u011f\u0131daki motivasyonlarla hareket etmektedir.<\/p>\n\n\n\n

Bolivya Devlet Ba\u015fkan\u0131 Morales bir keresinde, “Yabanc\u0131 yat\u0131r\u0131mlar\u0131 memnuniyetle kar\u015f\u0131l\u0131yoruz, ancak kaynak sahiplerine de\u011fil, ortaklara ihtiyac\u0131m\u0131z var” demi\u015ftir. Kaynaklar\u0131n millile\u015ftirilmesine odaklanan ekonomik milliyet\u00e7ilik, kaynak egemenli\u011fi konusunda g\u00fc\u00e7l\u00fc bir bilin\u00e7 olu\u015fturmu\u015f ve ulusal \u00f6zerkli\u011fin uyan\u0131\u015f\u0131n\u0131 te\u015fvik etmi\u015ftir. Bu s\u00fcre\u00e7te, Latin Amerika pop\u00fclizmi milliyet\u00e7ilikle i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7mi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

3. Ekonomik k\u00fcreselle\u015fmeye direnen milliyet\u00e7i pop\u00fclizm:<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Avrupa ve Amerika Birle\u015fik Devletleri’nde milliyet\u00e7i pop\u00fclizm ve kimlik siyaseti<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Dar anlamda ekonomik k\u00fcreselle\u015fme, 1980’li y\u0131llar\u0131 karakterize eden ve kapitalist k\u00fcresel geni\u015flemenin zirvesini olu\u015fturan neoliberal ekonomik k\u00fcreselle\u015fmeyi ifade eder. Bu k\u00fcreselle\u015fme dalgas\u0131, yoksullu\u011fun azalt\u0131lmas\u0131 ve ticaret, yat\u0131r\u0131m ve teknolojik ilerlemenin te\u015fvik edilmesinde \u00f6nemli ba\u015far\u0131lar elde etmi\u015ftir. Ancak, ayn\u0131 zamanda son derece rekabet\u00e7i bir ulusal ve uluslararas\u0131 ekonomik d\u00fczene de yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. Piyasalar ve sermaye devletlerin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ince, b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcm adaleti ekonomik b\u00fcy\u00fcmeden \u00f6d\u00fcn vermek zorunda kalm\u0131\u015f ve sonu\u00e7ta ciddi ekonomik e\u015fitsizlik ve kimlik krizi ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Bu durum sadece Bat\u0131 d\u0131\u015f\u0131 \u00fclkelerin direni\u015fini k\u0131\u015fk\u0131rtmakla kalmam\u0131\u015f, Bat\u0131 \u00fclkeleri i\u00e7inde de \u00e7ok say\u0131da muhalifin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131na neden olmu\u015ftur.  <\/p>\n\n\n\n

2008 finansal krizinin ard\u0131ndan, pop\u00fclizm ve milliyet\u00e7ili\u011fin bu dalgan\u0131n itici g\u00fcc\u00fc olarak ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131yla birlikte, k\u00fcreselle\u015fme kar\u015f\u0131t\u0131 bir direni\u015f dalgas\u0131 ortaya \u00e7\u0131kmaya ba\u015flad\u0131.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bu direni\u015f\u00e7iler, “ortak ilgi alanlar\u0131 etraf\u0131nda siyasi mobilizasyon i\u00e7in gerekli anlat\u0131lar\u0131 sa\u011flad\u0131lar. Anlatt\u0131klar\u0131 hikayeler, se\u00e7men tabanlar\u0131 olan talep taraf\u0131nda yank\u0131 uyand\u0131rmak i\u00e7in tasarlanm\u0131\u015ft\u0131.” Pop\u00fclizm, “on y\u0131llard\u0131r s\u00fcren antidemokratik liberal politikalara kar\u015f\u0131 illiberal bir demokratik tepki” haline gelirken, milliyet\u00e7ilik liberalizmi bireysel haklar\u0131 ve ulusal egemenli\u011fi zay\u0131flatmakla, devletleri ba\u011f\u0131ms\u0131z d\u0131\u015f politikalar\u0131ndan ve se\u00e7im yapma yeteneklerinden mahrum b\u0131rakmakla su\u00e7lad\u0131.<\/p>\n\n\n\n

H\u0131zl\u0131 sa\u011fa kayma<\/strong><\/p>\n\n\n\n

2008’den 2016’ya kadar olan d\u00f6nem, Bat\u0131 siyasetinde h\u0131zl\u0131 bir sa\u011fa kayman\u0131n zirvesini i\u015faret etti. Pop\u00fclizm ve milliyet\u00e7ilik birle\u015fti, muhafazakarlar\u0131 k\u00fcreselle\u015fme kar\u015f\u0131t\u0131 kampanyalara y\u00f6nlendirdi ve ana ak\u0131m siyaseti giderek daha fazla etkileyen g\u00fc\u00e7l\u00fc bir a\u015f\u0131r\u0131 sa\u011f dalgas\u0131 ortaya \u00e7\u0131kt\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Bu dramatik tarihsel de\u011fi\u015fimin ba\u015flang\u0131\u00e7 noktas\u0131 olarak, 2008 finans krizi Bat\u0131 tarihinin bir d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131 olarak kabul edilir ve neoliberalizmin art\u0131k k\u00fcresel olarak s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir kalk\u0131nma modeli olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ilan ederek, 1990 ve 1945’tekiyle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131labilir siyasi de\u011fi\u015fimleri ba\u015flatt\u0131. Finans krizinin tetiklemesiyle, hem radikal sol hem de a\u015f\u0131r\u0131 sa\u011f buna alternatifler aramaya ba\u015flad\u0131.<\/p>\n\n\n\n

 \u0130lki b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcm adaletini savunurken, a\u015f\u0131r\u0131 sa\u011f i\u00e7 g\u00fcvenli\u011fi hedefledi. Her ikisi de ulusun \u00f6nemini vurgulad\u0131 ve k\u00fcreselle\u015fmeyle a\u015f\u0131nan ulusal egemenli\u011fi g\u00fc\u00e7lendirmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. Ancak aradaki fark, 1980’lerden bu yana Bat\u0131 solunun giderek zay\u0131flarken, sa\u011f\u0131n yava\u015f yava\u015f g\u00fc\u00e7 kazanmas\u0131yd\u0131. Avrupa’daki sa\u011f partiler ve Amerika’daki d\u00fczen kar\u015f\u0131t\u0131, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn \u00fc\u00e7 krizinin yaratt\u0131\u011f\u0131 kamuoyundaki korkular\u0131 istismar ettiler: 11 Eyl\u00fcl ter\u00f6r sald\u0131r\u0131lar\u0131, 2008 finansal krizi ve 2015 m\u00fclteci krizi.<\/strong> Otoriter, milliyet\u00e7i ve pop\u00fclist s\u00f6ylemler kullanarak Avrupa \u015f\u00fcphecili\u011fini, \u0130slamofobiyi ve Trump\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 k\u00f6r\u00fcklediler. Sonu\u00e7 olarak, Brexit referandumu ve Trump’\u0131n ABD ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131na se\u00e7ilmesiyle simgele\u015fen milliyet\u00e7i pop\u00fclizm dalgas\u0131, Avrupa ve ABD’de e\u015fzamanl\u0131 olarak ortaya \u00e7\u0131kt\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Bat\u0131 siyasetinde milliyet\u00e7i pop\u00fclizm, tipik bir a\u015f\u0131r\u0131 sa\u011fc\u0131 ideolojidir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bu pop\u00fclizm hem sa\u011fc\u0131 pop\u00fclizm hem de a\u015f\u0131r\u0131 milliyet\u00e7iliktir. Ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131, pop\u00fclizm ve milliyet\u00e7ili\u011fin sadece ideolojik olarak i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7mi\u015f de\u011fil, ayn\u0131 zamanda ger\u00e7ek d\u00fcnya siyasetinde de hem s\u00f6ylem hem de eylem olarak ba\u011flant\u0131l\u0131 oldu\u011funu g\u00f6stermektedir.<\/p>\n\n\n\n

Trump’\u0131n d\u00f6rt y\u0131ll\u0131k g\u00f6rev s\u00fcresi boyunca,<\/strong> muhafazakarl\u0131\u011f\u0131n sa\u011fa kaymas\u0131, zaten var olan siyasi kutupla\u015fmay\u0131 ve sosyal b\u00f6l\u00fcnmeleri daha da \u015fiddetlendirdi ve iki b\u00fcy\u00fck partiyi, zenginleri ve fakirleri, beyazlar\u0131 ve beyaz olmayanlar\u0131 uzla\u015fmaz \u00e7at\u0131\u015fmalara s\u00fcr\u00fckledi.<\/p>\n\n\n\n

2021’de ABD Kongre Binas\u0131’na yap\u0131lan sald\u0131r\u0131lar, sa\u011fc\u0131 a\u015f\u0131r\u0131l\u0131k\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n doruk noktas\u0131yd\u0131. Southern Poverty Law Center’\u0131n (SPLC) “2021 Nefret ve A\u015f\u0131r\u0131l\u0131k Y\u0131l\u0131” raporuna g\u00f6re, \u015fu anda Amerika Birle\u015fik Devletleri’nde en az 1.221 aktif nefret ve h\u00fck\u00fcmet kar\u015f\u0131t\u0131 a\u015f\u0131r\u0131l\u0131k\u00e7\u0131 grup bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Bu durum, Amerikan toplumundaki b\u00f6l\u00fcnmeleri ve \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131 \u00f6zetlemekte ve Amerika’n\u0131n liberal de\u011ferlerini\u200b\u200b ve demokratik siyasi sistemini temelden tehdit etmektedir. \u00d6zellikle Trump’\u0131n etkisinden bahsetmek gerekirse, Trump’\u0131n Amerikan siyasi ve sosyal d\u00fczenine getirdi\u011fi de\u011fi\u015fiklik, Amerikan tarz\u0131 ulusal pop\u00fclizmi getirmi\u015f olmas\u0131d\u0131r. Bu d\u00fc\u015f\u00fcnce ak\u0131m\u0131 ve eylemleri, sermaye, s\u0131n\u0131f ve \u0131rk gibi Amerikan siyasetinin temel meseleleri etraf\u0131nda d\u00f6nmektedir. Ana ak\u0131m beyaz toplulu\u011fun ekonomik ve kimlik kayg\u0131lar\u0131n\u0131 istismar etmekte ve liberal demokrasi, g\u00fc\u00e7ler ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve \u00e7okk\u00fclt\u00fcrl\u00fcl\u00fck gibi ana ak\u0131m Amerikan de\u011ferlerine\u200b\u200b a\u00e7\u0131k\u00e7a meydan okumaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Avrupa’daki durum da genel olarak benzerdir. <\/strong>K\u00fcresel siyasi e\u011filimleri etkileyen sa\u011fa kayma e\u011filimi, pop\u00fclizm ve milliyet\u00e7ili\u011fin birle\u015fmesinin de sonucudur. 1980’lerden bu yana Avrupal\u0131lar, neoliberal ekonomik k\u00fcreselle\u015fmenin ger\u00e7eklerini ya\u015famaktad\u0131r: egemen s\u0131n\u0131rlar\u0131n ortadan kalkmas\u0131, g\u00f6\u00e7men ve m\u00fcltecilerin ak\u0131n\u0131, ter\u00f6r tehdidinin devam etmesi ve i\u00e7 refah\u0131n keskin bir \u015fekilde azalmas\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Bu durum, AB ve Avrupa entegrasyonu hakk\u0131nda \u015f\u00fcphelerin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131na neden olmu\u015ftur. Avrupa Birli\u011fi \u015f\u00fcphecili\u011finin ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 ve yay\u0131lmas\u0131, do\u011frudan Birle\u015fik Krall\u0131k’ta Brexit referandumuna yol a\u00e7m\u0131\u015f ve Birle\u015fik Krall\u0131k Ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k Partisi’nin (UKIP) siyasi sahneye \u00e7\u0131kmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n

Asl\u0131nda, Birle\u015fik Krall\u0131k Ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k Partisi’nin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131ndan \u00f6nce bile, 20. y\u00fczy\u0131l\u0131n sonlar\u0131nda \u0130ngiltere’de sa\u011fc\u0131 pop\u00fclist partiler ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131. \u00d6rne\u011fin, bir zamanlar \u0130ngiltere’nin d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc b\u00fcy\u00fck siyasi partisi olan \u0130ngiliz Ulusal Cephesi, sadece beyazlar\u0131n \u0130ngiliz vatanda\u015f\u0131 olabilece\u011fine inanan, d\u0131\u015flay\u0131c\u0131 milliyet\u00e7i bir tutuma sahip a\u015f\u0131r\u0131 sa\u011fc\u0131 fa\u015fist bir partidir: “\u0130ngilizler, toplumda yabanc\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131 ve eski hakimiyet ve ayr\u0131cal\u0131klar\u0131n\u0131n giderek azald\u0131\u011f\u0131n\u0131 hissediyorlar.”<\/p>\n\n\n\n

 Di\u011fer Bat\u0131 Avrupa ve \u0130skandinav \u00fclkelerinde de d\u0131\u015f bask\u0131 ve i\u00e7 tepkiler benzerdir. B\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekli yasal g\u00f6\u00e7menlerin kamu refah\u0131n\u0131 azaltmas\u0131 gerek\u00e7esi ve kimlik ve k\u00fclt\u00fcrel farkl\u0131l\u0131klar yaratmas\u0131 sorunlar\u0131 hafiflemeden \u00f6nce, \u00e7e\u015fitli \u00fclkelerdeki insanlar 2015’ten sonra \u00e7ok say\u0131da M\u00fcsl\u00fcman m\u00fcltecinin ak\u0131n\u0131yla ortaya \u00e7\u0131kan yerel kamu g\u00fcvenli\u011fi tehditleriyle y\u00fczle\u015fmek zorunda kalm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Bu ba\u011flamda, Avrupa genelinde sa\u011fc\u0131 pop\u00fclist partiler giderek daha aktif hale gelmi\u015f, siyasi etkilerini geni\u015fletmek i\u00e7in her zaman milliyet\u00e7i mobilizasyon retori\u011fini kullanm\u0131\u015f ve hatta tekrarlayan milliyet\u00e7i pop\u00fclist sloganlar benimsemi\u015ftir. \u00d6rnekler aras\u0131nda Frans\u0131z Ulusal Birlik Partisi’nin “Frans\u0131zlar i\u00e7in Fransa”, Birle\u015fik Krall\u0131k Ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k Partisi’nin “Kontrol\u00fc Geri Al”, Alman Alternatif Partisi’nin “K\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fcz, Evimiz, Almanya’m\u0131z”, Polonya Hukuk ve Adalet Partisi’nin “Saf Polonya, Beyaz Polonya” ve \u0130sve\u00e7 Demokratlar\u0131’n\u0131n “\u0130sve\u00e7 \u0130sve\u00e7liler i\u00e7in \u0130sve\u00e7 Kalmal\u0131” sloganlar\u0131 say\u0131labilir.<\/p>\n\n\n\n

Almanya Federal Ayr\u0131mc\u0131l\u0131kla M\u00fccadele Dairesi’nin (ADS) 2019 raporuna g\u00f6re, 2015 y\u0131l\u0131ndan bu yana \u0131rk ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile ilgili dan\u0131\u015fmalar, dairenin vakalar\u0131n\u0131n %33’\u00fcn\u00fc olu\u015fturmu\u015f ve 2019 y\u0131l\u0131nda 1.176’ya ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Fransa’da, a\u015f\u0131r\u0131 sa\u011fc\u0131 Ulusal Birlik (2018 y\u0131l\u0131na kadar Ulusal Cephe olarak biliniyordu) 1972 y\u0131l\u0131nda kuruldu ve i\u00e7 siyasi d\u00fczene derin bir etki yapt\u0131. 1997 y\u0131l\u0131na gelindi\u011finde, Ulusal Cephe, “neo-fa\u015fizm ve neo-pop\u00fclizmin birle\u015fiminden yararlanarak” Frans\u0131z siyasi sisteminin ayr\u0131lmaz bir par\u00e7as\u0131 haline gelmi\u015ftir. Fransa, g\u00f6\u00e7 konusunda d\u00fcnyan\u0131n en hassas ve ho\u015fg\u00f6r\u00fcl\u00fc \u00fclkelerinden biridir. Frans\u0131z pazar ara\u015ft\u0131rma \u015firketi Ipsos’un<\/strong> 2016 y\u0131l\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131 bir ankete g\u00f6re, <\/strong>Frans\u0131z vatanda\u015flar\u0131n\u0131n %57’si g\u00f6\u00e7men say\u0131s\u0131n\u0131n \u00e7ok fazla oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnmektedir.<\/p>\n\n\n\n

G\u00f6\u00e7men kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131 ve AB kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131 ilkeleri \u00fczerine kurulan Ulusal Cephe, Fransa cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 se\u00e7imlerinde birka\u00e7 kez ikinci tura kalm\u0131\u015f ve \u00fclke i\u00e7inde g\u00fc\u00e7l\u00fc bir se\u00e7men taban\u0131na sahip olmu\u015ftur. Ulusal Cephe, 1 Haziran 2018’de ad\u0131n\u0131 Ulusal Birlik olarak de\u011fi\u015ftirdikten sonra, lideri Marine Le Pen, ana ak\u0131m bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm ba\u015flatt\u0131, iktidar\u0131 her \u015feyden \u00f6nemli siyasi hedefi haline getirdi ve daha a\u00e7\u0131k, “kapsay\u0131c\u0131 pop\u00fclist” bir yakla\u015f\u0131m izleyerek, babas\u0131 Marine Le Pen Sr.’\u0131n geleneksel a\u015f\u0131r\u0131 milliyet\u00e7i tutumunu bir \u00f6l\u00e7\u00fcde yumu\u015fatt\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Ancak, a\u015f\u0131r\u0131 sa\u011fc\u0131 milliyet\u00e7i pop\u00fclizm, Ulusal Birlik’in ideolojik arac\u0131 olmaya devam ediyor. Ulusal Birlik, yasad\u0131\u015f\u0131 g\u00f6\u00e7 meselesini terk etmedi ve daha s\u0131k\u0131 g\u00f6\u00e7 kontrol politikalar\u0131 savunmaya devam ediyor. Zemmour, “kitlesel g\u00f6\u00e7 ulusun sonu demektir” slogan\u0131n\u0131 kullanarak, Fransa’n\u0131n s\u00f6zde “\u0130slamla\u015fmas\u0131” konusunda halk\u0131n endi\u015fesini k\u00f6r\u00fcklemeye devam etti. Sa\u011fc\u0131 pop\u00fclist partilerin bask\u0131s\u0131 alt\u0131nda Fransa, 2021 y\u0131l\u0131nda Kuzey Afrika \u00fclkeleri (Tunus, Fas ve Cezayir) i\u00e7in verilen vize say\u0131s\u0131n\u0131 \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde azaltt\u0131.<\/p>\n\n\n\n

20. y\u00fczy\u0131l\u0131n sonlar\u0131ndan bu yana Avrupa ve Amerika Birle\u015fik Devletleri’nde ya\u015fanan deneyimler, pop\u00fclizm ve milliyet\u00e7ilik aras\u0131nda kesin bir ayr\u0131m yapman\u0131n giderek zorla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u00e7\u00fcnk\u00fc bu iki ak\u0131m\u0131n ideoloji ve eylem a\u00e7\u0131s\u0131ndan y\u00fcksek derecede yak\u0131nla\u015fma sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermi\u015ftir.  Sa\u011fc\u0131 pop\u00fclist partilere dayanan bu partiler, genellikle daha belirgin bir a\u015f\u0131r\u0131 sa\u011fc\u0131 karakter sergilemektedir.<\/p>\n\n\n\n

Sol pop\u00fclizm<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Elbette, sol kanat ekonomik nedenler hala temel bir rol oynamaktad\u0131r. \u00d6rne\u011fin, Avrupal\u0131lar\u0131n g\u00f6\u00e7menleri ve m\u00fcltecileri reddetmesi, istihdam, refah ve kamu g\u00fcvenli\u011fi ile ilgili yayg\u0131n endi\u015felerden ayr\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemez. Dikey sosyal \u00e7at\u0131\u015fmay\u0131 vurgulayan ve ekonomik e\u015fitlik ile kemer s\u0131kma kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131n\u0131 savunan sol pop\u00fclizm<\/a>, bir zamanlar Avrupa’da, \u00f6zellikle G\u00fcney ve G\u00fcneydo\u011fu Avrupa’da \u00f6nemli bir pop\u00fclerli\u011fe sahipti. Ancak, maddi bolluk ve Bat\u0131 solunun genel d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fc ile karakterize edilen post-end\u00fcstriyel bir toplumda, kimlik, din ve etnik k\u00f6ken gibi k\u00fclt\u00fcrel fakt\u00f6rleri vurgulayan sa\u011f pop\u00fclist partiler, sol partilere g\u00f6re daha fazla geli\u015fme alan\u0131 kazanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Bu sa\u011f partiler, ekonomik e\u015fitsizli\u011fe kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kan sol g\u00fcndemleri ve sol meseleleri de b\u00fcnyelerine katarak, bunlar\u0131 etnik farkl\u0131l\u0131klar\u0131 vurgulayan kimlik siyasetine entegre etmi\u015flerdir. Judis, Avrupa’daki sa\u011f pop\u00fclist partilerin sosyal demokrasinin baz\u0131 ilkelerini benimsediklerini ve neoliberalizme kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmaya ba\u015flad\u0131klar\u0131n\u0131, hatta “Le Pen’in Ulusal Cephe’sinin refah devletinin savunucusu haline geldi\u011fini” belirtmektedir.<\/p>\n\n\n\n

Sosyal tabanlar\u0131n\u0131 geni\u015fletmek ve parlamentoda veya h\u00fck\u00fcmet olmak i\u00e7in daha fazla siyasi f\u0131rsat elde etmek i\u00e7in, bu sa\u011fc\u0131 pop\u00fclist partiler genellikle karma platformlar benimsemektedir. \u00d6rne\u011fin, ideolojik ve k\u00fclt\u00fcrel gerek\u00e7elerle g\u00f6\u00e7\u00fc k\u0131s\u0131tlayan sosyal d\u0131\u015flama politikalar\u0131n\u0131 savunurken, ayn\u0131 zamanda refah\u0131 geni\u015fletmek ve ekonomik e\u015fitsizlikle m\u00fccadele etmek i\u00e7in sol g\u00f6r\u00fc\u015flerin \u00f6nerilerini dahil etmek \u00fczere h\u00fck\u00fcmet kar\u015f\u0131t\u0131 m\u00fcdahaleci tutumlar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirmek gibi belirli sosyoekonomik d\u00fczenlemeler de yapmaktad\u0131rlar.<\/p>\n\n\n\n

Sol kanat ekonomik g\u00fcndemleri nas\u0131l dahil ederse etsin, milliyet\u00e7i sa\u011f pop\u00fclizm, \u00f6z\u00fcnde kimlik krizinden beslenen bir t\u00fcr sa\u011f kanat k\u00fclt\u00fcrel politikaya daha yak\u0131nd\u0131r.<\/strong> Amerika Birle\u015fik Devletleri bir g\u00f6\u00e7men \u00fclkesidir, ancak Anglosakson k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn hakimiyeti hala derin bir \u015fekilde yerle\u015fiktir. Geli\u015fmekte olan \u00fclkelerden gelen g\u00f6\u00e7men ak\u0131n\u0131, g\u00f6\u00e7menlerin ve di\u011fer az\u0131nl\u0131k gruplar\u0131n\u0131n k\u00fclt\u00fcrel farkl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 korumalar\u0131na yard\u0131mc\u0131 olan sivil haklar hareketi ve kom\u00fcniterizm ile birle\u015fti\u011finde, beyaz kimli\u011fine y\u00f6nelik alg\u0131lanan tehdit, orta ve alt s\u0131n\u0131f beyazlar aras\u0131nda g\u00fc\u00e7l\u00fc bir alg\u0131 haline gelmi\u015ftir. Avrupa, ulus devletin do\u011fum yeridir ve ulus in\u015fa etme ihtiyac\u0131, ulusal kimli\u011fin tutarl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve ulusun homojenli\u011fini vurgulayan bir t\u00fcr siyasi veya sivil milliyet\u00e7ili\u011fin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131na neden olmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n

Ancak, 1960’larda Kuzey Afrika, T\u00fcrkiye ve Hindistan’dan gelen g\u00f6\u00e7menlerin kitlesel ak\u0131n\u0131, Avrupa toplumunun heterojenli\u011fini peki\u015ftirdi. G\u00f6\u00e7menler mekansal olarak kabul g\u00f6rse de, k\u00fclt\u00fcrel ve manevi olarak s\u00fcrekli d\u0131\u015fland\u0131lar. Liberallerin deste\u011fiyle, e\u015fit kimlik haklar\u0131 i\u00e7in bir m\u00fccadele ba\u015flatt\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n

Hans-Peter Kriszt, ekonomik k\u00fcreselle\u015fmenin h\u0131zl\u0131 geli\u015fiminin i\u015fg\u00fcc\u00fc-sermaye ayr\u0131m\u0131n\u0131 art\u0131k Avrupa toplumundaki temel \u00e7eli\u015fkileri yans\u0131tan belirleyici bir \u00e7eli\u015fki olmaktan \u00e7\u0131kararak yeni bir sosyal b\u00f6l\u00fcnme \u00f6nerdi. Bunun yerine, k\u00fclt\u00fcrel de\u011ferlere dayal\u0131 “entegrasyon-s\u0131n\u0131rland\u0131rma” \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131\u200b\u200b yeni, \u00e7\u0131\u011f\u0131r a\u00e7an bir sosyal b\u00f6l\u00fcnme haline geldi.<\/p>\n\n\n\n

K\u00fclt\u00fcrel nedenlere ve k\u00fclt\u00fcrel de\u011ferlere dayal\u0131 kimlik krizleri<\/strong><\/p>\n\n\n\n

 Toplumsal b\u00f6l\u00fcnmede Ekonomik nedenler yerini k\u00fclt\u00fcrel nedenlere b\u0131rakm\u0131\u015f ve kimlik krizleri, s\u0131n\u0131f \u00e7eli\u015fkilerini geride b\u0131rakarak giderek \u015fiddetlenen b\u00f6l\u00fcnmelerin temel nedeni haline gelmi\u015ftir. 2011 y\u0131l\u0131nda, Frans\u0131z yazar Albert Camus’nun The Great Replacement (B\u00fcy\u00fck De\u011fi\u015fim) adl\u0131 kitab\u0131n\u0131n etkisiyle, Avrupa’n\u0131n beyaz n\u00fcfusunun a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak M\u00fcsl\u00fcman olan Avrupa d\u0131\u015f\u0131 n\u00fcfusla de\u011fi\u015ftirildi\u011fi y\u00f6n\u00fcndeki endi\u015feler kamuoyunun g\u00fcndemine girmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

Fransa’da \u0130slamofobi, Frans\u0131z M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 ve onlar\u0131n \u0130slam k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc Frans\u0131z halk\u0131 ve Frans\u0131z k\u00fclt\u00fcr\u00fcne kar\u015f\u0131 k\u0131\u015fk\u0131rtmaktad\u0131r. Ekim 2021’de yap\u0131lan bir ankete g\u00f6re, Frans\u0131zlar\u0131n %60’\u0131ndan fazlas\u0131 “B\u00fcy\u00fck De\u011fi\u015fim”in ger\u00e7ek oldu\u011funa inanmaktad\u0131r. 2015 y\u0131l\u0131nda Avrupa’da ya\u015fanan m\u00fclteci krizi, Avrupal\u0131lar taraf\u0131ndan “Avrupa’n\u0131n 11 Eyl\u00fcl’\u00fc” olarak g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f ve bir\u00e7ok ki\u015fi bu krizin Avrupa’n\u0131n siyasi manzaras\u0131n\u0131 k\u00f6kten de\u011fi\u015ftirdi\u011fine inanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Bu de\u011fi\u015fen siyasi manzara, iki t\u00fcr kimlik politikas\u0131 aras\u0131ndaki \u00e7at\u0131\u015fmayla ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r: ayr\u0131mc\u0131l\u0131k ve d\u0131\u015flanmaya kar\u015f\u0131 m\u00fccadele eden az\u0131nl\u0131k veya marjinal gruplar\u0131n geleneksel kimlik politikas\u0131 ile g\u00f6\u00e7menlere ve m\u00fcltecilere kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kan beyaz \u00e7o\u011funlu\u011fun d\u0131\u015flay\u0131c\u0131 kimlik politikas\u0131. Daha spesifik olarak, radikal veya a\u015f\u0131r\u0131 sa\u011f\u0131n ekonomik k\u00fcreselle\u015fmeye ve kitlesel g\u00f6\u00e7e kar\u015f\u0131 direni\u015fi. 2017 y\u0131l\u0131nda, Hollanda’n\u0131n sa\u011fc\u0131 partisinin lideri Wilders, konu\u015fmalar\u0131nda defalarca “n\u00fcfusumuzun yap\u0131s\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fti\u011fini” iddia ederek, Hollanda halk\u0131n\u0131n etnik farkl\u0131l\u0131klara kar\u015f\u0131 rahats\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve kimlik \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc kaybetme korkusunu daha da \u015fiddetlendirdi. “B\u00fcy\u00fck de\u011fi\u015fim ” komplo teorisi, k\u00fcreselle\u015fme ve milliyet\u00e7ilik, kozmopolitlik ve yerlicilik, a\u00e7\u0131kl\u0131k ve kapal\u0131l\u0131k aras\u0131nda \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131 ve y\u00fczle\u015fmeleri k\u0131\u015fk\u0131rtmaktad\u0131r. Irk ve kimlik gibi k\u00fclt\u00fcrel kavramlar\u0131 siyasalla\u015ft\u0131rarak, yabanc\u0131 d\u00fc\u015fman\u0131 ve \u015fovenist ulusal pop\u00fclizmi beslemektedir.<\/p>\n\n\n\n

A\u015f\u0131r\u0131 pop\u00fclizm, dar ve d\u0131\u015flay\u0131c\u0131 milliyet\u00e7ili\u011fe d\u00f6n\u00fc\u015fme e\u011filimindedir, \u00e7\u00fcnk\u00fc pop\u00fclizmin etnik kimli\u011fe dayal\u0131 kitlesel mobilizasyonu en geni\u015f yank\u0131y\u0131 bulma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 y\u00fcksektir. 20. y\u00fczy\u0131l\u0131n ikinci yar\u0131s\u0131nda, Bat\u0131 post-end\u00fcstriyel \u00e7a\u011fa girerken, beyaz ana ak\u0131m topluluk, post-materyalizm, liberalizm ve \u00e7okk\u00fclt\u00fcrl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn de\u011ferleri\u200b\u200b aras\u0131nda bir kimlik krizi ya\u015f\u0131yor. Milliyet\u00e7i pop\u00fclizm, yerle\u015fik elitlere ve onlar\u0131n politik do\u011fruculu\u011funa kar\u015f\u0131 ideolojik silah haline geldi.<\/p>\n\n\n\n

4. Pop\u00fclizm ve Milliyet\u00e7ilik Aras\u0131ndaki \u0130\u00e7sel Ba\u011flant\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n

1967 y\u0131l\u0131nda Londra Ekonomi Okulu’nda “Pop\u00fclizmi Tan\u0131mlamak” temas\u0131yla d\u00fczenlenen uluslararas\u0131 konferans, pop\u00fclist ara\u015ft\u0131rma tarihinin d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131 niteli\u011finde bir olay oldu. <\/strong>Akademisyenler, pop\u00fclizmin sonraki seyrini anlamak ve alt\u0131nda yatan yasalar\u0131 belirlemek i\u00e7in 19. y\u00fczy\u0131l sonlar\u0131nda Amerika Birle\u015fik Devletleri ve Rusya’y\u0131 a\u015fmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131lar, ancak onlardan uzakla\u015fmad\u0131lar<\/p>\n\n\n\n

\u00d6te yandan, konferans\u0131n ard\u0131ndan yay\u0131nlanan makale derlemesinin ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 “Pop\u00fclizm: Anlam\u0131 ve Ulusal \u00d6zellikleri”nin de i\u015faret etti\u011fi gibi, ulusal \u00f6zellikler pop\u00fclist olgunun \u00f6z\u00fcn\u00fc olu\u015fturmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Birinci olarak, pop\u00fclizm ve milliyet\u00e7ilik, \u00e7at\u0131\u015fma mant\u0131\u011f\u0131na dayal\u0131 yap\u0131lar\u0131 ile birbiriyle rezonansa girmekte ve hatta birbirine yakla\u015fmaktad\u0131rlar.<\/strong> Teorik olarak, pop\u00fclizm ve milliyet\u00e7ili\u011fin temel kategorileri olan “halk” ve “ulus”, homojen kavramlard\u0131r. Bu, ortak bir duyarl\u0131l\u0131\u011fa ve heterojenli\u011fin reddedilmesine yol a\u00e7ar: halk, elitleri d\u0131\u015flar; ulus ise di\u011fer insanlar\u0131 d\u0131\u015flar. Halk ve elit aras\u0131ndaki kar\u015f\u0131tl\u0131\u011fa dayanan pop\u00fclizm, \u00f6ncelikle e\u015fitlik ve demokrasi pe\u015finde olan bir t\u00fcr sol radikalizmdir. Etnik ve k\u00fclt\u00fcrel a\u00e7\u0131dan milliyet\u00e7ilik, “bizim halk\u0131m\u0131z” ile “di\u011ferleri” aras\u0131ndaki ikili kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131 somutla\u015ft\u0131r\u0131r. Sivil ve siyasi a\u00e7\u0131dan ise, \u00fclkemizin halk\u0131 ile di\u011fer uluslar\u0131n halklar\u0131 aras\u0131ndaki ayr\u0131m\u0131 vurgular. Milliyet\u00e7ilik, ba\u011f\u0131ms\u0131z ve kendine g\u00fcvenen ulusal kurtulu\u015f hareketlerini te\u015fvik eder, ancak ayn\u0131 zamanda d\u0131\u015flay\u0131c\u0131 \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131\u011fa da d\u00f6n\u00fc\u015febilir.<\/p>\n\n\n\n

Tarih boyunca, geli\u015fmi\u015f veya az geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerde pop\u00fclizmin ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 her zaman kapitalizme kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kma ihtiyac\u0131yla ba\u011flant\u0131l\u0131 olmu\u015ftur, ancak nihayetinde \u00e7e\u015fitli \u015fekillerde milliyet\u00e7ilikle ittifak kurmu\u015ftur. Rusya ve Latin Amerika’da pop\u00fclizmin ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131, bu iki b\u00f6lgenin modernle\u015fme ge\u00e7i\u015fi s\u0131ras\u0131nda \u00f6zerkli\u011fine ve geleneklerine y\u00f6nelik kapitalist tehditle do\u011frudan ilgilidir. Kapitalist \u00fcretim bi\u00e7imine ve tekelci kapitalistlerin s\u00f6m\u00fcr\u00fcs\u00fcne kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmak, bu iki pop\u00fclist hareketin tarihsel g\u00f6reviydi. Marx, “burjuvazi, d\u00fcnya pazar\u0131n\u0131 yaratarak, t\u00fcm \u00fclkelerde k\u00fcresel \u00f6l\u00e7ekte \u00fcretim ve t\u00fcketim ger\u00e7ekle\u015ftirmi\u015ftir” ve “eski yerel ve ulusal kendi kendine yeterlilik ve izolasyonun yerine, uluslar\u0131n her y\u00f6n\u00fcyle bir etkile\u015fim ve kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r” diye belirtmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

Ancak, kapitalizm taraf\u0131ndan y\u00f6nlendirilen uluslararas\u0131 etkile\u015fim ve ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k sadece e\u015fitsiz ve dengesiz olmakla kalmaz, ayn\u0131 zamanda s\u00f6m\u00fcrgecilik ve boyun e\u011fdirme, s\u00f6m\u00fcr\u00fc ve boyun e\u011fdirme ile karakterize edilen geli\u015fmi\u015f ve geri kalm\u0131\u015f uluslar aras\u0131nda adaletsiz bir ili\u015fki yarat\u0131r. Per\u00f3n ve Vargas gibi Latin Amerikal\u0131 pop\u00fclist<\/strong> liderler, kapitalist \u00fclkelerdeki sermaye birikiminin, azgeli\u015fmi\u015f \u00fclkelerdeki yoksullu\u011fun ve egemenli\u011fin kayb\u0131n\u0131n \u00fczerine in\u015fa edildi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorlard\u0131. Bat\u0131 kapitalist \u00fclkelerine zorla ba\u011f\u0131ml\u0131 hale getirilen Latin Amerika \u00fclkeleri, do\u011fal kaynaklar\u0131 \u00fczerindeki kontrol\u00fcn\u00fc kaybetmi\u015fti. Bu nedenle, hem Rus hem de Latin Amerika pop\u00fclist hareketlerindeki milliyet\u00e7i unsur, azgeli\u015fmi\u015f \u00fclkelerde ulusal \u00f6zerkli\u011fin uyan\u0131\u015f\u0131n\u0131, bu azgeli\u015fmi\u015f \u00fclkelerin geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerle y\u00fczle\u015fmek i\u00e7in bilin\u00e7li bir \u00e7abas\u0131n\u0131 temsil etmektedir.<\/p>\n\n\n\n

Amerika Birle\u015fik Devletleri ve Avrupa’da, 19. y\u00fczy\u0131l\u0131n sonlar\u0131 ve 21. y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015flar\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kan iki pop\u00fclist hareket, her ikisi de kapitalizme kar\u015f\u0131 muhalefetin bir sonucu olmakla birlikte, kendi \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 g\u00f6zeten ve d\u0131\u015flay\u0131c\u0131 \u0131rk\u00e7\u0131 e\u011filimler de sergiliyor.<\/p>\n\n\n\n

Daha \u00f6nceki pop\u00fclist dalgalardaki d\u0131\u015flay\u0131c\u0131, dar milliyet\u00e7i tutum 21. y\u00fczy\u0131l Avrupa ve Amerika’s\u0131nda da devam etti ve pop\u00fclizmin son miras\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n klasik bir metaforu haline geldi. Hem pop\u00fclist hem de milliyet\u00e7i bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131ndan gelen k\u00fcreselle\u015fme kar\u015f\u0131tlar\u0131, ekonomik e\u015fitsizlik ve kimlik krizlerinin bir arada varl\u0131\u011f\u0131 nedeniyle g\u00f6\u00e7menler ve az\u0131nl\u0131klar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra liberal elitleri de hedef ald\u0131lar ve g\u00f6\u00e7men kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131 merkezli bir dizi olumsuz politika \u00f6nerisi sundular.<\/p>\n\n\n\n

Pop\u00fclizm Hem ilerici hem de gerici<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u0130kincisi, pop\u00fclizm ve milliyet\u00e7ilik aras\u0131ndaki tarihsel etkile\u015fim, hem ilerici hem de gerici olmak \u00fczere \u00e7e\u015fitli \u00f6zellikler sergilemektedir.<\/p>\n\n\n\n

Pop\u00fclizm, sosyalizm ve Anti-emperyalizm ile birle\u015fti\u011finde sol pop\u00fclizm, milliyet\u00e7ilikle ve di\u011fer uluslar \u00fczerinde \u00fcst\u00fcnl\u00fck veya egemenlik iddias\u0131 ile birle\u015fti\u011finde ise sa\u011f pop\u00fclizm ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ancak, pop\u00fclizmin k\u00fcresel prati\u011fi, hem sol hem de sa\u011f pop\u00fclizmin milliyet\u00e7ilikle birle\u015ferek radikal veya muhafazakar gibi \u00e7e\u015fitli \u00f6zellikler sergileyebilece\u011fini ortaya koymaktad\u0131r. Milliyet\u00e7ilik, ulusal b\u00fcy\u00fcme ve ekonomik kalk\u0131nman\u0131n farkl\u0131 a\u015famalar\u0131nda olan Bat\u0131l\u0131 \u00fclkeler ve Bat\u0131l\u0131 olmayan \u00fclkeler i\u00e7in do\u011fal bir ideolojik dayanak noktas\u0131d\u0131r ve pop\u00fclizm herhangi bir kriz veya ge\u00e7i\u015f d\u00f6neminde ortaya \u00e7\u0131kabilir.<\/p>\n\n\n\n

Milliyet\u00e7i fikirlerin pop\u00fclist kitle seferberli\u011fi yoluyla derinle\u015ftirilip te\u015fvik edilip edilmeyece\u011fi ve pop\u00fclizmin direni\u015f misyonunu yerine getirmek i\u00e7in milliyet\u00e7i ideolojik kaynaklar\u0131 \u00f6z\u00fcmseyip \u00f6z\u00fcmseyemeyece\u011fi, her \u00fclkenin kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 tarihsel meydan okumalara ve izledi\u011fi tarihsel yola ba\u011fl\u0131d\u0131r. Avrupa ve Amerika Birle\u015fik Devletleri’ndeki mevcut siyasi karga\u015faya dayanarak, Bat\u0131l\u0131 akademisyenler pop\u00fclizm ve milliyet\u00e7ili\u011fin birle\u015fmesinin ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak d\u0131\u015flay\u0131c\u0131 sa\u011fc\u0131 a\u015f\u0131r\u0131l\u0131k\u00e7\u0131l\u0131\u011fa yol a\u00e7aca\u011f\u0131na inanmaktad\u0131r. Ancak bu g\u00f6r\u00fc\u015f, Bat\u0131 d\u0131\u015f\u0131 \u00fclkelerdeki deneyimlere basit\u00e7e uygulanamaz diyebilirim.<\/p>\n\n\n\n

Latin Amerika pop\u00fclist hareketlerindeki milliyet\u00e7ilik ilerici, \u00f6zg\u00fcrle\u015ftirici ve devrimciydi<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Latin Amerika pop\u00fclist hareketlerinde, ezilen uluslar\u0131n milliyet\u00e7ili\u011fi ilerici, \u00f6zg\u00fcrle\u015ftirici ve devrimciydi ve bu pop\u00fclist hareketlere daha solcu radikal bir karakter kazand\u0131rd\u0131. Bu hareketler i\u00e7erde ulusal \u00f6zg\u00fcnl\u00fc\u011fe, d\u0131\u015farda ise ulusal \u00f6zerkli\u011fe ve ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011fa vurgu yapmaktad\u0131r. Bu hareketlerin savundu\u011fu milliyet\u00e7ilik, anti-kapitalizm, anti-s\u00f6m\u00fcrgecilik ve anti-emperyalizm gibi ilerici anlamlar ta\u015f\u0131yordu.<\/p>\n\n\n\n

 Crist\u00f3bal Kay, Latin Amerika milliyet\u00e7ili\u011finin \u00f6zellikle ABD’nin Latin Amerika meseleleri \u00fczerindeki ekonomik ve siyasi kontrol\u00fcne kar\u015f\u0131 oldu\u011funu belirtmektedir. Alan Riding, Meksika milliyet\u00e7ili\u011finin ulusal k\u0131r\u0131lganl\u0131k duygusundan kaynakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bu nedenle “Meksika milliyet\u00e7ili\u011finin bir ideoloji de\u011fil, bir hayatta kalma i\u00e7g\u00fcd\u00fcs\u00fc” oldu\u011funu savunmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Bat\u0131 \u00fclkelerindeki pop\u00fclist pratikler, ister Amerika Birle\u015fik Devletleri’ndeki erken pop\u00fclist hareket olsun, ister 21. y\u00fczy\u0131l Avrupa pop\u00fclist dalgas\u0131 olsun, do\u011fas\u0131 gere\u011fi, \u00f6teki veya yabanc\u0131lara duyulan korkuya dayanan d\u0131\u015flay\u0131c\u0131 bir milliyet\u00e7ili\u011fi i\u00e7ermektedir. Bat\u0131l\u0131 akademisyenler, Avrupa’da ortaya \u00e7\u0131kan mevcut milliyet\u00e7i pop\u00fclizmi, Bat\u0131daki muhafazakarl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve gerici nitelikleri yans\u0131tan sa\u011f pop\u00fclizm veya sa\u011f milliyet\u00e7ilik olarak adland\u0131rmaktad\u0131r. 1950’lerdeki ABD\u2019deki McCarthyizm, anti-kom\u00fcnizm, yabanc\u0131 d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 ve \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 bir araya getirerek Amerikan pop\u00fclizminin karanl\u0131k y\u00fcz\u00fcn\u00fc daha da ortaya \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n\n\n\n

20. y\u00fczy\u0131l\u0131n sonunda, hem yasal hem de yasad\u0131\u015f\u0131 g\u00f6\u00e7\u00fcn i\u00e7 sosyal d\u00fczene meydan okumaya devam etmesiyle, Bat\u0131 toplumu 11 Eyl\u00fcl ter\u00f6r sald\u0131r\u0131lar\u0131n\u0131n ard\u0131ndan s\u00f6zde “medeniyetler \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131” konusunda endi\u015felenmeye ba\u015flad\u0131. “Milliyet\u00e7ili\u011fin g\u00fc\u00e7lenmesi, jeopolitik \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc, Amerikan askeri hegemonyas\u0131, g\u00fc\u00e7l\u00fc devlet ve kapal\u0131 s\u0131n\u0131rlar” ile karakterize edilen bir d\u00fcnyay\u0131 yeniden yaratmay\u0131 ama\u00e7layan \u00e7e\u015fitli sa\u011fc\u0131 a\u015f\u0131r\u0131l\u0131k bi\u00e7imleri ortaya \u00e7\u0131kt\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Bat\u0131 \u00fclkelerinde milliyet\u00e7ilik, d\u0131\u015fa d\u00f6n\u00fck olarak yay\u0131lmac\u0131 kapitalizm ve emperyalizmle ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r<\/strong> <\/strong>ve i\u00e7e d\u00f6n\u00fck olarak d\u0131\u015flay\u0131c\u0131 \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131k ve muhafazakar pop\u00fclizmle b\u00fct\u00fcnle\u015fmi\u015ftir. Bu da milliyet\u00e7i pop\u00fclizme dar g\u00f6r\u00fc\u015fl\u00fc, bencil ve gerici unsurlar ekleyerek onu etnik \u00e7e\u015fitlilik ve k\u00fclt\u00fcrel \u00e7o\u011fulculu\u011fa kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kan a\u015f\u0131r\u0131 sa\u011fc\u0131 bir ideoloji haline getirmi\u015ftir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc, pop\u00fclizm ve milliyet\u00e7ili\u011fin etkile\u015fimi, i\u00e7 ve d\u0131\u015f politikay\u0131 birbirine ba\u011flayan \u00f6nemli bir mekanizma sa\u011flar. Kalevi Holsti, devletleraras\u0131 g\u00fcvenli\u011fin giderek bu devletlerin i\u00e7 g\u00fcvenli\u011fine ba\u011fl\u0131 hale gelmesi nedeniyle, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn ve gelece\u011fin siyasi meselelerinin esasen i\u00e7 meseleler oldu\u011funu savunur.<\/p>\n\n\n\n

Pop\u00fclizm, tipik bir i\u00e7 siyasi olgudur. Anti-kurumsal, anti-elit ve anti-g\u00f6\u00e7men tutumlar\u0131, temelde \u00fclke i\u00e7indeki siyasi ve ekonomik d\u00fczene duyulan memnuniyetsizli\u011fe dayanmaktad\u0131r<\/strong>. Ancak pop\u00fclizmin etkisi i\u00e7 politik ortamla s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n

K\u00fcresel kapitalist geni\u015flemenin seyri boyunca, Rusya ve Amerika Birle\u015fik Devletleri’ndeki ilk pop\u00fclizm dalgas\u0131ndan Latin Amerika’daki sol pop\u00fclizme ve ard\u0131ndan 21. y\u00fczy\u0131lda Avrupa ve Amerika Birle\u015fik Devletleri’ndeki pop\u00fclizme kadar, bir dizi anti-kurumsal siyasetin ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131, k\u00fcresel veya b\u00f6lgesel siyasi ve ekonomik de\u011fi\u015fikliklerden etkilenmi\u015f ve k\u00fcresel veya b\u00f6lgesel siyasetin yeniden yap\u0131land\u0131r\u0131lmas\u0131nda rol oynam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Pop\u00fclizm, siyasi a\u00e7\u0131dan son derece harekete ge\u00e7irici bir ideoloji ve harekettir. \u0130lk olarak, i\u00e7 g\u00fc\u00e7 ili\u015fkilerini, kurumsal yap\u0131lar\u0131 ve de\u011fer sistemlerini \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde etkiler. Ard\u0131ndan, d\u0131\u015fsal de\u011fi\u015fiklikler veya bask\u0131larla beslenerek milliyet\u00e7ilikle rezonansa girer, bir \u00fclkenin d\u0131\u015f ili\u015fkilerine \u015fok dalgalar\u0131 yayar ve yerle\u015fik d\u00fcnya siyasi d\u00fczenini \u00e7e\u015fitli radikal veya muhafazakar ad\u0131mlar ve hamlelerle olumsuz olarak etkiler. Rus Narodnik pop\u00fclistler, Avrupa kapitalizminin istilas\u0131na direnmek i\u00e7in bir yol arayarak “Halka Gidelim” hareketini ba\u015flatt\u0131lar. Latin Amerika pop\u00fclizmi, Latin Amerika \u00fclkelerinin kapitalist d\u00fcnya sisteminden ve merkezi g\u00fc\u00e7lerin a\u00e7g\u00f6zl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnden kurtulma \u00e7abas\u0131n\u0131 temsil ediyordu. Bu, Bat\u0131 merkezcili\u011fine ve piyasa kapitalizmine kar\u015f\u0131 bir direni\u015fi temsil ediyordu ve modernle\u015fmeyi sa\u011flayacak Latin Amerika ya \u00f6zg\u00fc ulusal bir yol aramaya kararl\u0131yd\u0131. Bu bug\u00fcn de s\u00f6z konusudur. <\/p>\n\n\n\n

K\u00fcreselle\u015fme ba\u011flam\u0131nda Avrupa ve Amerika’da bug\u00fcn y\u00fckselen pop\u00fclizm, ekonomik k\u00fcreselle\u015fmeye, k\u00fcresel y\u00f6neti\u015fime ve \u00e7okk\u00fclt\u00fcrl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn de\u011ferlerine\u200b\u200b kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. “\u0130\u00e7eride, az\u0131nl\u0131k ve marjinal gruplara kar\u015f\u0131 korku ve d\u0131\u015flama olarak, d\u0131\u015far\u0131da ise yerle\u015fik g\u00fc\u00e7lerin y\u00fckselen g\u00fc\u00e7lere kar\u015f\u0131 duydu\u011fu k\u0131zg\u0131nl\u0131k olarak kendini g\u00f6sterir.”<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bu d\u0131\u015fa y\u00f6nelik k\u0131zg\u0131nl\u0131k, genellikle milliyet\u00e7i olaylar\u0131n etnik gruplar veya yabanc\u0131 uluslar \u00fczerinde \u00fcst\u00fcnl\u00fck veya egemenlik iddias\u0131 gibi d\u0131\u015fa d\u00f6n\u00fck olmas\u0131 nedeniyle milliyet\u00e7i duygulara yol a\u00e7ar.<\/p>\n\n\n\n

20. y\u00fczy\u0131ldan bu yana, Avrupa ve Amerika Birle\u015fik Devletleri’ndeki i\u00e7 siyasi d\u00fczen nispeten istikrarl\u0131d\u0131r. Birka\u00e7 b\u00f6lgedeki ayr\u0131l\u0131k\u00e7\u0131 sorunlar d\u0131\u015f\u0131nda, milliyet\u00e7i devrimler art\u0131k yayg\u0131n bir fenomen de\u011fildir: “\u0130nsanlar milliyet\u00e7ili\u011fin potansiyel etkisini yava\u015f yava\u015f unutmu\u015f ve toplum en ufak milliyet\u00e7i olayda ‘a\u015f\u0131r\u0131 heyecanlan\u0131yor’ gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor.” Ancak, pop\u00fclist elitler bu olaylar\u0131 kitleleri harekete ge\u00e7irmek i\u00e7in kulland\u0131klar\u0131nda, i\u00e7 ve d\u0131\u015f i\u015fler aras\u0131ndaki ayr\u0131m\u0131 net bir \u015fekilde yapmak zorla\u015fmaktad\u0131r. Milliyet\u00e7ilik, dayan\u0131\u015fmay\u0131 \u015fekillendirme ve kimlik olu\u015fturma konusunda g\u00fc\u00e7l\u00fc bir etkiye sahiptir ve ulus devletlerin uluslararas\u0131 d\u00fczende \u00f6zerkliklerini ve etkilerini kurmalar\u0131 i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemlidir. Bu nedenle, pop\u00fclist i\u00e7 mobilizasyon milliyet\u00e7i d\u0131\u015f politika a\u00e7\u0131klamalar\u0131 ile birle\u015fti\u011finde, i\u00e7 politika ile d\u00fcnya siyaseti aras\u0131nda farkl\u0131 bir ba\u011flant\u0131 kurulmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

G\u00fcn\u00fcm\u00fczde uluslar ve hatta d\u00fcnya, k\u00fcreselle\u015fme ve yeni teknolojilerle derin bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm ge\u00e7irmi\u015ftir. \u0130\u00e7 siyaset ve k\u00fcresel siyasetin i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7mesi giderek daha karma\u015f\u0131k ve \u00e7\u00f6z\u00fclmesi zor sorunlar yaratmaktad\u0131r. \u0130\u00e7 ve k\u00fcresel siyaset aras\u0131ndaki ba\u011flant\u0131 ve etkile\u015fime \u00f6ncelik vermeli ve ideolojik ve siyasi alanlardaki g\u00fc\u00e7 de\u011fi\u015fimlerine, kurumlardaki ve kavramlardaki de\u011fi\u015fimlere dikkat etmeliyiz. Uluslar i\u00e7inde geli\u015fen radikal bir d\u00fc\u015f\u00fcnce ak\u0131m\u0131 olan pop\u00fclizm, e\u015fi g\u00f6r\u00fclmemi\u015f \u00f6l\u00e7ekte toplumsal protestolara yol a\u00e7m\u0131\u015f ve radikal, hatta a\u015f\u0131r\u0131 sosyopolitik de\u011fi\u015fimler yaratmak i\u00e7in milliyet\u00e7i kimlik siyasetini giderek daha fazla kullanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Milliyet\u00e7i Pop\u00fclizm: Pop\u00fclizm ve Milliyet\u00e7ilik Aras\u0131ndaki \u0130\u00e7 Ba\u011flant\u0131: Aralar\u0131ndaki Etkile\u015fim ve Yak\u0131nl\u0131k Makale Sosyal Bilimler Dergisi, Say\u0131 8, 2023 Prof Bayan Lin Hong, \u00c7in Renmin \u00dcniversitesi Uluslararas\u0131 \u0130li\u015fkiler Fak\u00fcltesi Makale \u00d6zeti Pop\u00fclizm, sosyalizm ve anti-emperyalizm ile birle\u015fti\u011finde sol pop\u00fclizm, milliyet\u00e7ilikle ve di\u011fer \u00fclkeler \u00fczerinde \u00fcst\u00fcnl\u00fck veya egemenlik, di\u011fer \u00fclkelerle \u00e7at\u0131\u015fma \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 ile birle\u015fti\u011finde ise sa\u011f […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[51,5,4,53],"tags":[],"class_list":["post-5809","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-dunya-sosyalizmi-tr","category-dunya-sosyalizmi","category-turkiye-sosyalizmi","category-turkiye-sosyalizmi-tr"],"blocksy_meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5809","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5809"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5809\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5957,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5809\/revisions\/5957"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5809"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5809"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5809"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}