{"id":6017,"date":"2025-12-01T15:42:58","date_gmt":"2025-12-01T15:42:58","guid":{"rendered":"https:\/\/marksizm.org.tr\/?p=6017"},"modified":"2025-12-01T15:43:00","modified_gmt":"2025-12-01T15:43:00","slug":"leninin-nisan-tezlerinin-dogrulari-ve-yanlislari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/marksizm.org.tr\/?p=6017","title":{"rendered":"Lenin’in Nisan Tezlerinin Do\u011frular\u0131 ve Yanl\u0131\u015flar\u0131"},"content":{"rendered":"\n

Lenin’in Nisan Tezlerinin Do\u011frular\u0131 ve Yanl\u0131\u015flar\u0131<\/strong><\/h1>\n\n\n\n

Ekim Devrimi: Ekim Devrimi Bir Tesad\u00fcf m\u00fcyd\u00fc, Yoksa Ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz Tarihsel Bir Se\u00e7im miydi?<\/strong><\/h1>\n\n\n\n

Zhou Shangwen: Do\u011fu \u00c7in Normal \u00dcniversitesi, \u015eangay, Marksizm Okulu ve D\u00fcnya Tarihi Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 Profes\u00f6r\u00fc<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ocak 2017<\/strong><\/p>\n\n\n\n

2017, \u00e7ok tart\u0131\u015f\u0131lan bir konu olan Ekim Devrimi’nin y\u00fcz\u00fcnc\u00fc y\u0131ld\u00f6n\u00fcm\u00fcd\u00fcr. Devrimin zaferi bir bak\u0131ma tesad\u00fcfi olsa da, d\u00f6nemin genel ba\u011flam\u0131, Rusya’n\u0131n d\u00fcnya tekelci kapitalizm a\u015famas\u0131na girerken kapitalizmin kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131\u011f\u0131 say\u0131s\u0131z \u00e7eli\u015fkinin bir \u00fcr\u00fcn\u00fc oldu\u011funu ortaya koymaktad\u0131r. Rusya, k\u00fcresel kapitalist sistemin zay\u0131f halkas\u0131 haline gelmi\u015f ve bu da devrimi ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Bu noktada, Marksizm’in rehberli\u011finde, net bir program ve stratejiye sahip devrimci bir parti, halk\u0131 eski rejime \u00f6l\u00fcmc\u00fcl bir darbe vurmaya ve yeni bir proleter rejim kurmaya y\u00f6nlendirebilirdi. Ekim Devrimi’nin temel \u00f6nemi, modernle\u015fmeye giden kapitalist olmayan bir yolun \u00f6nc\u00fc ke\u015fif \u00e7abas\u0131nda yatmaktad\u0131r. Bu ke\u015fif, uzun ve zorlu bir tarihsel s\u00fcre\u00e7ti ve bu s\u00fcre\u00e7 g\u00fcn\u00fcm\u00fczde de sosyalist \u00fclkelerde devam etmektedir.<\/p>\n\n\n\n

[Anahtar Kelimeler] Ekim Devrimi; tarihsel se\u00e7im; Bol\u015fevikler; Lenin<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Eski ve modern t\u00fcm devrimlerin tarihsel temelleri vard\u0131r. Ba\u015far\u0131l\u0131 olsun ya da olmas\u0131n, derin sosyal k\u00f6kleri ve \u00f6znel ve nesnel nedenleri vard\u0131r. Marx’\u0131n dedi\u011fi gibi, “<\/strong>\u0130nsanlar kendi tarihlerini kendileri yazarlar, ama bunu istedikleri gibi yapmazlar; kendi se\u00e7tikleri ko\u015fullarda de\u011fil, do\u011frudan kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131, ge\u00e7mi\u015ften miras ald\u0131klar\u0131 ve aktar\u0131lan ko\u015fullarda yazarlar.”<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Rusya\u2019da bu iki \u00e7ok farkl\u0131 devrimin neredeyse “\u00fcst \u00fcste binmesine” izin veren sosyal ba\u011flam neydi? Ekim Devrimi, Lenin ve Bol\u015feviklerin tamamen \u00f6znel iradesinin \u00fcr\u00fcn\u00fc m\u00fcyd\u00fc, yoksa tarihsel zorunluluk ve tesad\u00fcflerin birle\u015fiminin sonucu muydu? Cevap tarihte yatmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

1. Rus Devriminin K\u00f6kenleri<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ekim Devrimi, “insanl\u0131k tarihinde yeni bir \u00e7a\u011f\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131” olarak selamlansa da, Rus versiyonu bir “On Sekizinci Brumaire” olarak reddedilse de, getirdi\u011fi k\u00fcresel etkisi yads\u0131namaz. Ve Lenin, bu devrimin lideriydi. Peki, t\u00fcm bunlar nas\u0131l ger\u00e7ekle\u015fti?<\/p>\n\n\n\n

1905 Devrimi, do\u011fas\u0131 gere\u011fi, \u00c7arl\u0131k otokrasisinin temellerini sarsan burjuva-demokratik bir devrimdi. \u0130ki \u00f6nemli sonu\u00e7 elde etti: Birincisi, \u00c7ar’\u0131n halk aras\u0131ndaki y\u00fcce imaj\u0131n\u0131 ciddi \u015fekilde sarsd\u0131. Rusya halk\u0131, \u00c7ar’\u0131 her zaman \u00fcst\u00fcn g\u00fc\u00e7 ve prestije sahip “iyiliksever bir baba” olarak g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fc. 1905 Devrimi s\u0131ras\u0131nda, \u00c7arl\u0131k birlikleri K\u0131\u015f Saray\u0131’nda bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l bir \u015fekilde protesto eden sivilleri katletti ve bu da “Kanl\u0131 Pazar” trajedisine yol a\u00e7t\u0131. Bu olay, halk\u0131n \u00c7ar’a olan sayg\u0131s\u0131n\u0131, sadakatini ve g\u00fcvenini kaybetmesine yol a\u00e7t\u0131, alt s\u0131n\u0131flar, \u00f6zellikle de k\u00f6yl\u00fcler aras\u0131nda \u00c7arl\u0131k sistemine kar\u015f\u0131 ho\u015fnutsuzluk uyand\u0131rd\u0131 ve devrime do\u011fru giden kriz giderek daha belirgin hale geldi.<\/p>\n\n\n\n

Bu anlamda, 1905 Devrimi’nin 1917 Devrimi’nin habercisi oldu\u011fu s\u00f6ylenebilir.<\/p>\n\n\n\n

 \u0130kincisi, devrimci dalgan\u0131n etkisiyle, \u00f6zellikle Ekim Genel Grevi s\u0131ras\u0131nda ilk Sovyet \u00f6rg\u00fctlerinin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131ndan sonra, \u00c7arl\u0131k h\u00fck\u00fcmeti grev hareketinin muazzam potansiyelini fark ederek devrimci halka taviz vermek zorunda kald\u0131. 17 Ekim’de II. Nikolay, sivil \u00f6zg\u00fcrl\u00fckler vaat eden ve Duma’ya ger\u00e7ek yasama yetkisi veren “Ekim Manifestosu”nu yay\u0131nlayarak Rusya’y\u0131 anayasal monar\u015fi haline getirdi. Devlet Duma’s\u0131 (Meclis)<\/strong> tamamen \u00e7ar taraf\u0131ndan kontrol ediliyordu, ancak farkl\u0131 sosyal s\u0131n\u0131flar\u0131 temsil eden siyasi partilerin kat\u0131l\u0131m\u0131, bir dereceye kadar kamuoyunun e\u011filimini yans\u0131t\u0131yordu. Bu Stolypin Reformlar\u0131, \u00e7arl\u0131k y\u00f6neticilerinin politika ayarlamalar\u0131 yapmak ve de\u011fi\u015fiklikler ba\u015flatmak zorunda kald\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6steriyordu.<\/p>\n\n\n\n

Ba\u015fbakan olarak atand\u0131ktan sonra Stolypin, devrimci ayaklanmalar\u0131n yeniden canlanmas\u0131n\u0131 \u00f6nlemek i\u00e7in sert siyasi \u00f6nlemler ald\u0131. 200’den fazla gazete kapat\u0131ld\u0131, ge\u00e7ici askeri mahkemeler kuruldu ve bir\u00e7ok devrimci ve muhalefet \u00fcyesi as\u0131ld\u0131, bu da “Stolypin kravat\u0131” olarak bilinen olaya yol a\u00e7t\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Ayr\u0131ca, k\u00f6yl\u00fclerin k\u00f6y kom\u00fcn\u00fcnden \u00e7ekilmesine ve kom\u00fcnal tahsislerin \u00f6zel m\u00fclkiyet haline getirilmesine izin veren toprak reformu uygulad\u0131; bu uygulama, toprakta \u00f6zelle\u015ftirme olarak biliniyordu. Bu toprak reformu, \u015f\u00fcphesiz k\u00f6yl\u00fclerin \u00fcretime olan hevesini art\u0131rd\u0131 ve kapitalizmin geli\u015fmesi i\u00e7in elveri\u015fli ko\u015fullar sa\u011flad\u0131, Rusya’da k\u0131sa s\u00fcreli bir ekonomik ve sosyal refah d\u00f6nemi ba\u015flatt\u0131. Ancak Stolypin’in reformlar\u0131, k\u00f6yl\u00fclerin toprak taleplerini temelden \u00e7\u00f6zemedi ve \u00e7e\u015fitli sosyal g\u00fc\u00e7lerin direni\u015fiyle ve engellemesiyle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131. Sonu\u00e7 olarak, 1911’de Stolypin’in suikast\u0131n\u0131n ard\u0131ndan, liberal reformlar durdu ve Rusya yeni bir kriz d\u00f6nemine girdi.<\/p>\n\n\n\n

 \u00d6zellikle Rusya’n\u0131n I. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131’na girmesinden sonra, mevcut krizler \u015fiddetlendi ve \u00c7arl\u0131k otokrasisinin temellerini do\u011frudan etkiledi ve sarsd\u0131. T\u00fcm bunlar, 1916’n\u0131n sonu ve 1917’nin ba\u015f\u0131nda Rusya’n\u0131n “\u00fcst s\u0131n\u0131f”\u0131n art\u0131k eskisi gibi y\u00f6netemeyece\u011fi ve “alt s\u0131n\u0131f”\u0131n art\u0131k eskisi gibi ya\u015fayamayaca\u011f\u0131 bir noktaya geldi\u011fini ve devrim i\u00e7in \u00e7a\u011fr\u0131lar\u0131n y\u00fckseldi\u011fini g\u00f6stermektedir.<\/p>\n\n\n\n

\u015e<\/strong>ubat Devrimi<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u015eubat Devrimi, spontane, <\/strong>tamamen \u00f6rg\u00fcts\u00fcz ve haz\u0131rl\u0131ks\u0131z bir halk ayaklanmas\u0131yd\u0131. 1917’nin ba\u015f\u0131ndan itibaren ba\u015fkentte g\u0131da k\u0131tl\u0131\u011f\u0131 h\u00fck\u00fcm s\u00fcr\u00fcyordu, i\u015f\u00e7iler, \u00e7al\u0131\u015famayacak kadar a\u00e7 olduklar\u0131n\u0131 \u00f6ne s\u00fcrerek daha y\u00fcksek \u00fccret ve ekmek talep ediyorlard\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Siyasi partiler ve siyasi gruplar sokaklarda bro\u015f\u00fcrler da\u011f\u0131tt\u0131 ve g\u00f6steriler devam etti. Ya\u011fma, kundaklama ve \u015fiddet olaylar\u0131 s\u0131radan hale geldi. Tesad\u00fcfi bir fakt\u00f6r de dikkat \u00e7ekiciydi: O k\u0131\u015f ola\u011fan\u00fcst\u00fc so\u011fuk ge\u00e7mi\u015fti. Petrograd’da \u00fc\u00e7 ayl\u0131k ortalama s\u0131cakl\u0131k normalden 10 derece daha d\u00fc\u015f\u00fckt\u00fc ve \u015eubat ay\u0131nda ola\u011fand\u0131\u015f\u0131 so\u011fuk hava ya\u015fand\u0131, bu da g\u0131da k\u0131tl\u0131\u011f\u0131n\u0131 daha da k\u00f6t\u00fcle\u015ftirdi.<\/p>\n\n\n\n

Yo\u011fun kar demiryollar\u0131n\u0131 kaplad\u0131, tah\u0131l ve yak\u0131t ta\u015f\u0131yan vagonlar\u0131 mahsur b\u0131rakt\u0131. \u00c7ift\u00e7iler \u00fcr\u00fcnlerini satmak i\u00e7in \u015fehre ula\u015famad\u0131lar, bu da Petrograd’daki g\u0131da ve di\u011fer mallar\u0131n tedarikini daha da zorla\u015ft\u0131rd\u0131. \u0130nsanlar ekmek ve di\u011fer \u00fcr\u00fcnleri sat\u0131n almak i\u00e7in gece boyunca kuyrukta beklediler. Yak\u0131t k\u0131tl\u0131\u011f\u0131 nedeniyle bir\u00e7ok fabrika kapand\u0131. Halk\u0131n \u00f6fkesi art\u0131yor, ayaklanma ve devrimle sonu\u00e7lanma tehlikesi ortaya \u00e7\u0131k\u0131yordu.<\/p>\n\n\n\n

17 \u015eubat’ta, \u00fcnl\u00fc Putilov fabrikas\u0131ndaki i\u015f\u00e7iler greve ba\u015flad\u0131. D\u00f6rt g\u00fcn sonra, \u00fcretim durdurulmak zorunda kald\u0131. 22 \u015eubat’ta fabrika kap\u0131lar\u0131 kilitlendi ve i\u015fe gelmek i\u00e7in gelen 30.000’den fazla i\u015f\u00e7i geri \u00e7evrildi. \u0130\u015f\u00e7iler sokaklarda toplanarak ayaklanma planlar\u0131 yapt\u0131lar. Di\u011fer fabrikalardaki i\u015f\u00e7iler de bu haberi duyunca destek i\u00e7in sokaklara d\u00f6k\u00fcld\u00fc ve durum birdenbire gerginle\u015fti.<\/p>\n\n\n\n

23 \u015eubat’ta, D\u00fcnya Kad\u0131nlar G\u00fcn\u00fc’nde, tekstil fabrikalar\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan bir grup kad\u0131n da dahil olmak \u00fczere Petrograd i\u015f\u00e7ileri b\u00fcy\u00fck bir grev ve g\u00f6steri d\u00fczenledi. Bu tarih, akademisyenler taraf\u0131ndan \u015eubat Devrimi’nin ba\u015flang\u0131c\u0131 olarak kabul edilmektedir.<\/strong> Sonraki g\u00fcnlerde grevler ve g\u00f6steriler t\u0131rmand\u0131 ve ordu ve polisle \u00e7at\u0131\u015fmalara d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc. \u0130\u015f\u00e7ilerin ana slogan\u0131 “Bize ekmek verin! Ekmek! Ekmek!” idi. Bu, s\u00f6zde “Ekmek Ayaklanmalar\u0131”na yol a\u00e7t\u0131.<\/p>\n\n\n\n

25’i ak\u015fam\u0131, h\u00fck\u00fcmet durumun kontrolden \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 \u00f6nlemek i\u00e7in g\u00fc\u00e7 kullanmaya karar verdi. 26’s\u0131 sabah\u0131, a\u011f\u0131r silahl\u0131 birlikler ba\u015fkentin kontrol\u00fcn\u00fc ele ge\u00e7irdi, g\u00f6sterileri yasaklayan bir bildiri yay\u0131nlad\u0131 ve i\u015f\u00e7ilere i\u015flerine d\u00f6nmelerini emretti. Bunu reddedenler cepheye g\u00f6nderilecekti. H\u00fck\u00fcmetin \u015fiddetli bask\u0131s\u0131 i\u015f\u00e7ileri daha da \u00f6fkelendirdi ve Petrograd garnizonu i\u015f\u00e7ilerin taraf\u0131na ge\u00e7meye ba\u015flad\u0131. \u0130\u015f\u00e7ilerin spontan kendiliinden grevleri ve g\u00f6sterileri, askerlerin \u00f6nderlik etti\u011fi silahl\u0131 bir ayaklanmaya d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc.<\/p>\n\n\n\n

27 \u015eubat, isyanc\u0131lar ve i\u015f\u00e7ilerin birka\u00e7 kaleyi ele ge\u00e7irdi\u011fi belirleyici bir g\u00fcn oldu. Durum dramatik bir \u015fekilde de\u011fi\u015fti, h\u00fck\u00fcmet kabinesi da\u011f\u0131lmaya ba\u015flad\u0131 ve h\u00fck\u00fcmetin i\u015fleyi\u015fi fel\u00e7 oldu. 2 Mart’ta, durumun bask\u0131s\u0131 alt\u0131nda \u00c7ar II. Nikolay tahttan \u00e7ekilme kararnamesini imzalamak zorunda kald\u0131. \u015eubat Devrimi f\u0131rt\u0131nas\u0131, 300 y\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n s\u00fcredir Rusya’y\u0131 y\u00f6neten Romanov hanedan\u0131n\u0131 mezara g\u00f6md\u00fc.<\/p>\n\n\n\n

Herhangi bir b<\/strong>\u00fc<\/strong>y<\/strong>\u00fc<\/strong>k tarihi olay<\/strong>\u0131<\/strong>n meydana gelmesi hem ka\u00e7<\/strong>\u0131<\/strong>n<\/strong>\u0131<\/strong>lmaz hem de tesad<\/strong>\u00fc<\/strong>fidir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

20. y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015f\u0131nda, k\u00fcresel kapitalizm yeni bir geli\u015fme a\u015famas\u0131na girerken, geri kalm\u0131\u015f, barbar ve cahil \u00c7arl\u0131k otokrasisi, zaman\u0131n ruhuna tamamen ayk\u0131r\u0131yd\u0131. Kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya oldu\u011fu derin i\u00e7 ve d\u0131\u015f krizler, art\u0131k i\u00e7 reformlarla \u00e7\u00f6z\u00fclemez hale gelmi\u015fti.<\/p>\n\n\n\n

Devrim ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131, kimsenin kar\u015f\u0131 koyamayaca\u011f\u0131 bir tarihsel yasa; bu, tarihsel ka\u00e7\u0131n\u0131lmazl\u0131kt\u0131r. Elbette, ka\u00e7\u0131n\u0131lmazl\u0131k her zaman olas\u0131l\u0131k yoluyla ger\u00e7ekle\u015fir. 1917’nin ba\u015flar\u0131nda, Rusya sava\u015ftan yorgun d\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fc. G\u0131da k\u0131tl\u0131\u011f\u0131 halk\u0131n \u00f6fkesini k\u00f6r\u00fckledi, sarayda i\u00e7 \u00e7eki\u015fmeler \u015fiddetlendi ve iktidar kli\u011fi par\u00e7alanma halindeydi. Ola\u011fand\u0131\u015f\u0131 so\u011fuk iklim de\u011fi\u015fikli\u011fiyle birle\u015fince, ba\u015flang\u0131\u00e7ta “ekmek isyanlar\u0131” h\u0131zla b\u00fcy\u00fck bir kitle devrimine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc. Beklenmedik bir \u015fekilde, on g\u00fcnden biraz fazla bir s\u00fcrede, \u00c7ar II. Nikolay tahttan \u00e7ekilmekle kalmad\u0131, t\u00fcm monar\u015fi \u00e7\u00f6kt\u00fc.<\/p>\n\n\n\n

Tarihsel ka\u00e7\u0131n\u0131lmazl\u0131k ve tesad\u00fcflerin bu birle\u015fimi, \u015eubat Devrimi’nin zaferinin temel nedeniydi.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u015eubat Devrimi’nin kendili\u011finden geli\u015fen bir devrimci f\u0131rt\u0131na oldu\u011funu s\u00f6ylemek, \u00e7e\u015fitli siyasi g\u00fc\u00e7lerin devrim s\u00fcrecinde hi\u00e7bir rol oynamad\u0131klar\u0131 anlam\u0131na gelmez. Aksine, kendili\u011finden geli\u015fen halk hareketinin hi\u00e7bir siyasi partinin rehberli\u011fini tamamen g\u00f6z ard\u0131 ederek kendi yolunu \u00e7izdi\u011fi ve hedeflerinin ve sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n hi\u00e7bir ki\u015fi veya parti taraf\u0131ndan \u00f6nceden belirlenmedi\u011fi anlam\u0131na gelir.<\/p>\n\n\n\n

\u015eubat Devrimi’nde iki kurum ve birka\u00e7 siyasi parti ba\u015fl\u0131ca etkiye sahipti. \u0130lk olarak, 27 \u015eubat’ta muhalefet milletvekilleri, Rodzianko ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131nda Devlet Duma Ge\u00e7ici Komitesi’ni kurdular. Komitenin g\u00f6revi, d\u00fczeni sa\u011flamak ve t\u00fcm taraflarla irtibat kurmakt\u0131. \u00c7arl\u0131k rejimi fel\u00e7 olmu\u015fken, Ge\u00e7ici Komite h\u00fck\u00fcmetin g\u00f6revlerini \u00fcstlendi\u011fini a\u00e7\u0131klad\u0131.<\/p>\n\n\n\n

\u0130kincisi, ayn\u0131 ak\u015fam Petrograd \u0130\u015f\u00e7i ve Asker vekilleri Sovyeti bir toplant\u0131 d\u00fczenledi ve Petrograd ve Rusya sakinlerine bir mektup yay\u0131nlayarak “eski rejimin tamamen devrildi\u011fini ve yerine yeni bir halk h\u00fck\u00fcmetinin ge\u00e7ti\u011fini” ilan etti. Ayr\u0131ca, Sovyet’in lider organ\u0131 olarak bir Y\u00fcr\u00fctme Komitesi se\u00e7ti. Bu iki kurumda Anayasal Demokratlar, Sosyalist Devrimciler ve Men\u015fevikler en aktif siyasi g\u00fc\u00e7lerdi ve \u015eubat Devrimi’nin zaferinden sonra siyasi yap\u0131 \u00fczerinde \u00f6nemli bir etki yaratt\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n

Bol\u015fevikler \u015eubat Devrimi’nde yer ald\u0131lar, ancak etkileri \u00e7ok azd\u0131. Bunun birka\u00e7 nedeni vard\u0131: Bol\u015fevikler o d\u00f6nemde k\u00fc\u00e7\u00fck bir partiydi ve yakla\u015f\u0131k 23.000 \u00fcyesi vard\u0131, bunlar\u0131n sadece 2.000 kadar\u0131 ba\u015fkent Petrograd’da bulunuyordu. Bu az say\u0131 ve zay\u0131f \u00f6rg\u00fctlenme, Lenin’in I. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 s\u0131ras\u0131nda yayg\u0131n bir kamuoyu deste\u011fi elde etmek i\u00e7in kulland\u0131\u011f\u0131 iki taktik slogan\u0131n ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011f\u0131na katk\u0131da bulunmu\u015f ve partinin etkisinin zay\u0131f kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermi\u015fti.<\/p>\n\n\n\n

Ayr\u0131ca, partinin kilit liderleri b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde Petrograd’da de\u011fildi. Lenin, Zinovyev ve di\u011ferleri yurtd\u0131\u015f\u0131nda s\u00fcrg\u00fcndeydiler, Kamenev, Stalin ve di\u011ferleri ise uzakta s\u00fcrg\u00fcndeydiler. Onlar\u0131n Devrimin merkezinde yer alan Petrograd Parti \u00f6rg\u00fc\u00fct\u00fcn\u00fcn Rus Merkez B\u00fcrosu ile \u00e7ok az temaslar\u0131 vard\u0131. \u0130svi\u00e7re’nin Z\u00fcrih kentinde uzakta bulunan Lenin, Rusya’da bir devrim oldu\u011fundan habersizdi. Mart ay\u0131 ba\u015f\u0131nda gazetelerde Petrograd devrimini okudu\u011funda, Lenin \u015f\u00fcpheyle yakla\u015fm\u0131\u015ft\u0131. Ancak \u015eubat Devrimi’nin zaferi kesinle\u015fince, Lenin Bol\u015feviklerin zaman\u0131n\u0131n geldi\u011fini, bu f\u0131rsat\u0131 de\u011ferlendirerek Rusya’da iktidar\u0131 ele ge\u00e7irmeleri ve bir d\u00fcnya devrimi ba\u015flatmalar\u0131 gerekti\u011fini hemen anlad\u0131.<\/p>\n\n\n\n

B\u00f6ylece Lenin, Rusya’ya d\u00f6nmek i\u00e7in haz\u0131rl\u0131klara ba\u015flad\u0131  ve yeni durum alt\u0131nda partinin taktik \u00e7izgisinin form\u00fclasyonunu yeniden g\u00f6zden ge\u00e7irdi. Temel i\u00e7erik, “burjuva demokratik devrimi”ni h\u0131zla bir sonraki a\u015fama olan “sosyalist devrim”e ge\u00e7irmekti.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Mart ay\u0131 ba\u015f\u0131ndan itibaren Lenin, kapitalizme y\u0131k\u0131c\u0131 bir darbe indirmek, devrimi do\u011frudan zafere ta\u015f\u0131mak ve yeni bir sosyalist cumhuriyet kurmak i\u00e7in sava\u015fa kat\u0131lmak \u00fczere m\u00fcmk\u00fcn olan en k\u0131sa s\u00fcrede Rusya’ya d\u00f6nmeyi planl\u0131yordu. \u00d6nemli bir siyasi s\u00fcrg\u00fcn olarak, devrimi k\u0131\u015fk\u0131rtmak i\u00e7in eve d\u00f6nmek a\u00e7\u0131k\u00e7a kolay bir g\u00f6rev de\u011fildi. Eve d\u00f6nmek i\u00e7in birka\u00e7 se\u00e7enek ara\u015ft\u0131rd\u0131 ve sonunda Almanya’dan, ard\u0131ndan \u0130sve\u00e7’ten ge\u00e7ip trenle Petrograd’a d\u00f6nmeyi se\u00e7ti. Dikkatli bir planlaman\u0131n ard\u0131ndan Lenin, Zinovyev ve 30 ki\u015filik bir Rus siyasi s\u00fcrg\u00fcn grubu 3 Nisan’da Rusya’ya ula\u015ft\u0131. Petrograd’da \u0130stasyondan \u00e7\u0131kan Lenin, binlerce i\u015f\u00e7i ve asker taraf\u0131ndan kar\u015f\u0131land\u0131. \u0130stasyon meydan\u0131nda Lenin z\u0131rhl\u0131 bir araca bindi ve kar\u015f\u0131layan kalabal\u0131\u011fa bir konu\u015fma yapt\u0131. Elbette, Lenin’in kapal\u0131 bir vagonda Almanya \u00fczerinden d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc, o d\u00f6nemde burjuva bas\u0131n\u0131n\u0131n iftiralar\u0131na ve sald\u0131r\u0131lar\u0131na maruz kald\u0131 ve baz\u0131 halk kesimleri taraf\u0131ndan da yanl\u0131\u015f anla\u015f\u0131ld\u0131. Ancak, Lenin’in d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn Rus Devrimi’nde tarihi bir d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131 oldu\u011fu yads\u0131namaz.<\/p>\n\n\n\n

II. “Nisan Tezleri”nin Do\u011fru ve Yanl\u0131\u015flar\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Lenin’in Rusya’ya d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn ertesi g\u00fcn\u00fc olan 4 Nisan’da, Lenin, T\u00fcm Rusya Sovyetler Konferans\u0131’nda Tauride Saray\u0131’nda Bol\u015fevik ve Men\u015fevik temsilcilerinin ortak toplant\u0131s\u0131na kat\u0131ld\u0131 ve “Mevcut Devrimde Proletaryan\u0131n G\u00f6revleri” ba\u015fl\u0131kl\u0131 bir rapor sundu (bundan sonra “Nisan Tezleri” olarak an\u0131lacakt\u0131r). Bu rapor, Bol\u015fevik devrimcilerin stratejik d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn\u00fcn sembol\u00fc olarak tarihe ge\u00e7ti. Ancak o d\u00f6nemde, bu tezler hem parti i\u00e7inde hem de d\u0131\u015f\u0131nda \u015fiddetle sorguland\u0131 ve ele\u015ftirildi. Lenin’\u200b\u200b in raporunun ana fikri, Rusya’daki mevcut durumun devrimin birinci a\u015famas\u0131ndan ikinci a\u015famas\u0131na ge\u00e7i\u015fle karakterize edildi\u011fiydi. “Birinci a\u015famada, proleter bilincin ve \u00f6rg\u00fctlenmenin yetersizli\u011fi nedeniyle iktidar burjuvazinin eline ge\u00e7ti. \u0130kinci a\u015famada ise iktidar proletarya ve yoksul k\u00f6yl\u00fclere devredilmelidir.”<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Buna dayanarak, Lenin Ge\u00e7ici H\u00fck\u00fcmete t\u00fcm deste\u011fi kesmeyi ve demokratik devrimi derhal sosyalist devrime d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrme politikas\u0131 \u00f6nerdi.<\/p>\n\n\n\n

O d\u00f6nemde Rusya, I. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131’nda hala sava\u015fan bir \u00fclkeydi ve Ge\u00e7ici H\u00fck\u00fcmet’in sava\u015ftan \u00e7ekilme konusundaki isteksizli\u011fi, mevcut \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcms\u00fcz b\u0131rakmakla kalmad\u0131, ayn\u0131 zamanda \u00fclkenin ekonomik, siyasi ve sosyal krizlerini de \u015fiddetlendirdi.<\/p>\n\n\n\n

Devrimin zaferinin ard\u0131ndan, Rus siyaseti karga\u015fa i\u00e7indeydi. Bir yandan Rusya, sava\u015fan \u00fclkeler aras\u0131nda “en \u00f6zg\u00fcr \u00fclke” haline gelirken, di\u011fer yandan her biri kendi platformunu ilan eden ve halk\u0131 kendine \u00e7eken \u00e7e\u015fitli siyasi gruplar ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131. Bu g\u00fc\u00e7ler durmaks\u0131z\u0131n \u00e7at\u0131\u015f\u0131yordu, ancak hi\u00e7biri durumu kontrol alt\u0131na alamad\u0131 veya krizi a\u015famad\u0131, bu da son derece karma\u015f\u0131k bir siyasi manzara yaratm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n\n\n\n

 Ge\u00e7ici H\u00fck\u00fcmet zay\u0131ft\u0131 ve s\u0131k s\u0131k liderlik de\u011fi\u015fikli\u011fine gidiyordu. Yerel Sovyetler belirli bir g\u00fc\u00e7 ve etkiyi koruyorlard\u0131, ancak i\u00e7 \u00e7eki\u015fmelerden de muzdariptiler. “\u0130ki rejim”in (veya “iki iktidar merkezi”) ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131, \u00e7e\u015fitli sosyal g\u00fc\u00e7lerin b\u00f6l\u00fcnmesi, birle\u015fmesi, m\u00fccadelesi ve uzla\u015fmas\u0131n\u0131n bir sonucuydu ve toplumdaki anar\u015fiyi daha da \u015fiddetlendirmi\u015fti.<\/p>\n\n\n\n

\u015eubat Devrimi’nin zaferinden sonra, Rusya’daki Bol\u015fevikler yeralt\u0131ndan \u00e7\u0131kt\u0131 ve g\u00fc\u00e7lerini toplamaya ve faaliyetlerini a\u00e7\u0131k\u00e7a y\u00fcr\u00fctmeye ba\u015flad\u0131. Ancak, \u00fcye say\u0131lar\u0131n\u0131n azl\u0131\u011f\u0131 ve otorite sahibi etkili  bir liderin olmamas\u0131 nedeniyle, liderlik i\u00e7inde ve \u00e7e\u015fitli \u00f6rg\u00fctler aras\u0131nda Ge\u00e7ici H\u00fck\u00fcmet, D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 ve Sovyetlere kar\u015f\u0131 tutumlar\u0131 konusunda anla\u015fmazl\u0131klar vard\u0131.<\/p>\n\n\n\n

 Genel olarak, demokratik devrimin kazan\u0131mlar\u0131n\u0131 tan\u0131may\u0131 ve Ge\u00e7ici H\u00fck\u00fcmete s\u0131n\u0131rl\u0131 bir destek ve i\u015fbirli\u011fi tutumu benimsemeyi ama\u00e7l\u0131yorlard\u0131. Mart ortas\u0131nda, Kamenev, Stalin ve di\u011ferleri s\u00fcrg\u00fcnden Petrograd’a d\u00f6nd\u00fcler. O zamana kadar \u015eubat F\u0131rt\u0131nas\u0131 ge\u00e7mi\u015fti, siyasi durum istikrar kazan\u0131yordu ve iki partili sistem \u015fekillenmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. Kamenev’in parti i\u00e7indeki konumu ve etkisi b\u00fcy\u00fcd\u00fc ve Kamenev  mevcut durum, politika e\u011filimleri ve devrimin gelece\u011fi konusunda giderek bask\u0131n bir g\u00f6r\u00fc\u015f olu\u015fturdu. Bu g\u00f6r\u00fc\u015fe g\u00f6re, Rusya’da devam eden devrim burjuva-demokratik bir devrimdi, hedefi sosyalist bir cumhuriyet olamazd\u0131 ve ekonomik ve k\u00fclt\u00fcrel geri kalm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131 nedeniyle kapitalizm Rusya i\u00e7in ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir a\u015famayd\u0131. Bu nedenle Bol\u015fevikler, Ge\u00e7ici H\u00fck\u00fcmete \u015fartl\u0131 destek sunmal\u0131, Sovyetler i\u00e7inde ise Men\u015feviklerle birle\u015fmeye ve yeniden bir araya gelmeye e\u011filimli olmal\u0131d\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ba\u015flang\u0131\u00e7ta, Lenin’in ulusal ko\u015fullar ve durum hakk\u0131ndaki de\u011ferlendirmesi, Parti i\u00e7indeki di\u011ferlerinin g\u00f6r\u00fc\u015fleriyle nispeten tutarl\u0131yd\u0131. Rusya’ya d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn arifesinde, “\u0130svi\u00e7re \u0130\u015f\u00e7ilerine Veda Mektubu”nda Lenin \u015f\u00f6yle yazm\u0131\u015ft\u0131: “Rus proletaryas\u0131n\u0131n \u00f6rg\u00fctlenme, e\u011fitim ve bilin\u00e7 a\u00e7\u0131s\u0131ndan di\u011fer \u00fclkelerin i\u015f\u00e7ilerinden geri kald\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00e7ok iyi fark<\/strong>\u0131nday<\/strong>\u0131z. Rusya bir k\u00f6yl\u00fc \u00fclkesidir ve Avrupa’n\u0131n en geri kalm\u0131\u015f \u00fclkelerinden biridir. Bu nedenle, bu \u00fclkede “sosyalizm hemen ve do\u011frudan zafer kazanamaz.”<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Elbette, Lenin arkada\u015flar\u0131na yazd\u0131\u011f\u0131 mektuplarda, \u015eubat Devrimi’nden sonra Kerenski ve di\u011ferlerinin ele ge\u00e7irdi\u011fi iktidar\u0131n “eski Avrupa modeline” tamamen uygun oldu\u011funu, ancak Rus Devrimi’nin “burjuva-demokratik a\u015famada” durmayaca\u011f\u0131n\u0131, bir sonraki a\u015famaya, yani “sosyalist a\u015famaya” ge\u00e7ece\u011fini de savunuyordu.<\/p>\n\n\n\n

Bu yolda, proletaryan\u0131n m\u00fcttefikleri yoksul k\u00f6yl\u00fcler ve geli\u015fmi\u015f Avrupa \u00fclkelerinin proletaryas\u0131 olacakt\u0131. A\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131, Lenin, Rus Devrimi’nin gidi\u015fat\u0131 ve gelece\u011fi hakk\u0131nda, her ne kadar hala olduk\u00e7a belirsiz olsa da, kendi farkl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015flerini olu\u015fturmu\u015ftu.<\/p>\n\n\n\n

\u00dclkesine d\u00f6nd\u00fckten sonra, Lenin’in durum de\u011ferlendirmesi ve devrimci yol se\u00e7imi “Nisan Tezleri”nde olduk\u00e7a netti. Devrimin temel g\u00f6revinin iktidar\u0131 ele ge\u00e7irmek oldu\u011funa ve Rusya’da sosyalist devrim i\u00e7in ko\u015fullar\u0131n olgunla\u015ft\u0131\u011f\u0131na inan\u0131yordu. Bol\u015fevikler, mevcut devrimi derhal sosyalist bir devrime d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmeliydi. Ayr\u0131ca, “Ge\u00e7ici H\u00fck\u00fcmete destek yok” ve “t\u00fcm iktidar Sovyetlere” gibi radikal sloganlar ortaya att\u0131 ve bunlar\u0131 eksiksiz bir taktik politika setinde birle\u015ftirdi.<\/p>\n\n\n\n

“Nisan Tezleri” parti i\u00e7inde ve d<\/strong>\u0131\u015f\u0131<\/strong>nda b<\/strong>\u00fc<\/strong>y<\/strong>\u00fc<\/strong>k bir karga<\/strong>\u015f<\/strong>aya yol a\u00e7t<\/strong>\u0131<\/strong>.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u0130nsanlar, Lenin’in demokratik devrimden sosyalist devrime hemen ge\u00e7i\u015f yapma konusundaki radikal politikas\u0131na haz\u0131rl\u0131kl\u0131 de\u011fildi. Tezler, sosyal devrimle ilgili geleneksel Marksist g\u00f6r\u00fc\u015flerle \u00e7eli\u015fmekle kalmad\u0131, ayn\u0131 zamanda Lenin’in 1905 Devrimi s\u0131ras\u0131ndaki kendi teorilerini de ge\u00e7ersiz k\u0131l\u0131yordu.<\/p>\n\n\n\n

Bir s\u00fcre i\u00e7in Lenin, kamuoyunun ele\u015ftirilerinin hedefi haline geldi ve kendini \u00e7ok izole bir konumda buldu. Men\u015fevikler, Lenin’i Marksist tarihsel materyalizmin temel ilkelerinden sapt\u0131\u011f\u0131, Rusya’n\u0131n temel ulusal ko\u015fullar\u0131n\u0131 g\u00f6z ard\u0131 etti\u011fi ve kapitalist geli\u015fim tarihsel a\u015famas\u0131n\u0131 a\u015farak devrimi sosyalizm yoluna zorlamaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in su\u00e7lad\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n

Plekhanov, Lenin’in Tezlerini “hayalperestlik” olarak k\u0131nad\u0131, Bogdanov Lenin’in \u00f6nerdi\u011fi politikalar\u0131 “delinin hezeyanlar\u0131” olarak nitelendirdi ve Tsereteli, Lenin’i ayr\u0131l\u0131k\u00e7\u0131 bir \u00e7izgi izledi\u011fi i\u00e7in ele\u015ftirdi ve Marksist teorinin “devrim, yar\u0131 feodal bir sistemden sosyalist bir sisteme s\u0131\u00e7rama yapamaz” g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc vurgulayarak, Rusya’n\u0131n hen\u00fcz sosyalist bir ge\u00e7i\u015f i\u00e7in nesnel ko\u015fullara sahip olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulad\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Bol\u015fevik Partisi i\u00e7inde bile muhalefet \u00e7oktu. Bir\u00e7ok \u00fcye, bunu uzun s\u00fcredir yurtd\u0131\u015f\u0131nda ya\u015fayan ve Rus ya\u015fam\u0131ndan kopuk olan Lenin’in tasarlad\u0131\u011f\u0131 “\u00fctopik” bir plan olarak g\u00f6r\u00fcyordu. Kamenev, Lenin’in mevcut durumu yanl\u0131\u015f de\u011ferlendirdi\u011fini savunarak Pravda’da bir makale yay\u0131nlad\u0131 ve “iktidar Sovyetlerin elinde de\u011fildi, devrim burjuva niteli\u011findeydi” ve hemen sosyalist bir devrime d\u00f6n\u00fc\u015femezdi gerek\u00e7esiyle Lenin’in tezlerini reddetti\u011fini ifade etti.<\/p>\n\n\n\n

 8 Nisan’da yap\u0131lan parti toplant\u0131s\u0131nda Lenin’in tezleri oylamaya sunuldu ve 13 kar\u015f\u0131, 2 lehte ve 1 \u00e7ekimser oyla reddedildi. Buharin, baz\u0131 parti \u00f6rg\u00fctlerinin ve \u00fcyelerinin Lenin’in tezlerini “evrensel olarak kabul g\u00f6rm\u00fc\u015f Marksist fikirlerin ihaneti” olarak g\u00f6rd\u00fcklerini hat\u0131rlatt\u0131. Ancak Lenin, g\u00f6r\u00fc\u015flerini kararl\u0131l\u0131kla savundu, sars\u0131lmaz bir \u015fekilde a\u00e7\u0131klad\u0131 ve muhalif parti \u00fcyelerini ikna etti. Sonunda parti i\u00e7inde \u00e7o\u011funlu\u011fun deste\u011fini sa\u011flad\u0131 ve yeni politikas\u0131n\u0131n uygulanmas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7t\u0131.<\/p>\n\n\n\n

“Nisan Tezleri” <\/strong>\u00fczerine yap<\/strong>\u0131lan tart<\/strong>\u0131\u015fma, o d\u00f6nemdeki belirli taktik ve politikalar <\/strong>\u00fczerine bir anla<\/strong>\u015fmazl<\/strong>\u0131ktan \u00f6teydi; Marksizmin baz<\/strong>\u0131 temel ilkelerini ve ekonomik ve k<\/strong>\u00fclt<\/strong>\u00fcrel olarak geri kalm<\/strong>\u0131\u015f <\/strong>\u00fclkelerin sosyal devrim ger\u00e7ekle\u015ftirebilecekleri konusundaki hayati soruyu da i\u00e7eriyordu.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ekim Devrimi’nin zaferinden sonra bile Plekhanov, Bol\u015fevikleri, Rus i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n iktidar\u0131 ele ge\u00e7irecek kadar olgunla\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve haz\u0131r olmadan “proletaryaya iktidar\u0131 dayatman\u0131n” sadece “onu en b\u00fcy\u00fck tarihsel felakete s\u00fcr\u00fcklemek” anlam\u0131na gelece\u011fini s\u00f6yleyerek ele\u015ftirdi.  Suhanov, Lenin’in “geri kalm\u0131\u015f, k\u00f6yl\u00fc, par\u00e7alanm\u0131\u015f ve tamamen y\u0131k\u0131lm\u0131\u015f bir \u00fclkeden sosyalizme mucizevi bir s\u0131\u00e7rama” \u00f6nerdi\u011fini savundu.<\/p>\n\n\n\n

Rusya’n\u0131n sosyoekonomik ko\u015fullar\u0131n\u0131n tamamen analiz edilememesi nedeniyle, Lenin’in g\u00f6r\u00fc\u015flerinin Marksist sosyalizmle “hi\u00e7bir ortak yan\u0131” olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia etti. Kautsky de “ekonomik analiz” kisvesi alt\u0131nda Lenin’i ve Bol\u015fevik Devrimi’ni Marx’\u0131n as\u0131l niyetleriyle tamamen uyumsuz “premat\u00fcre bir bebek” olarak ele\u015ftirdi. Bug\u00fcne kadar, \u00c7in ve yurtd\u0131\u015f\u0131ndaki baz\u0131 akademisyenler “Nisan Tezleri”ni tart\u0131\u015fmaya devam ediyorlar ve burada g\u00f6r\u00fc\u015flerimi ayr\u0131nt\u0131l\u0131 olarak a\u00e7\u0131klamam gerekiyor.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Marksist sosyal devrim g\u00f6r<\/strong>\u00fc\u015f\u00fc<\/strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Marksist sosyal devrim g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn temellerini g\u00f6zden ge\u00e7irelim. Bir dizi konuda anla\u015fmazl\u0131klar olsa da, Bol\u015fevikler ve Men\u015fevikler Rus Devrimi’nin niteli\u011fi konusunda hemfikirdi: her ikisi de mevcut devrimin \u00e7arl\u0131k y\u00f6netimini devirmek i\u00e7in burjuva-demokratik bir devrim olaca\u011f\u0131na inan\u0131yordu. Aradaki fark, Bol\u015feviklerin demokratik devrimi y\u00f6nlendirme ve \u00f6nderlik konusunda proletaryan\u0131n tarihsel misyonuna vurgu yapmalar\u0131 ve zaferden sonra devrimi ilerletmek ve sosyalizme ge\u00e7i\u015fi sa\u011flamak i\u00e7in t\u00fcm burjuva partilerine d\u00fc\u015fmanca ve kar\u015f\u0131t bir tutum benimsemeleriydi. Men\u015fevikler ise burjuvazi ile s\u0131n\u0131rl\u0131 i\u015fbirli\u011fi gibi daha \u0131l\u0131ml\u0131 bir yakla\u015f\u0131m\u0131 savunuyorlard\u0131.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Lenin, 1905 Devrimi’nin ba\u015flar\u0131nda, proletaryan\u0131n demokratik devrimin \u00f6nderli\u011fini ele ge\u00e7irmesi gerekti\u011fini a\u00e7\u0131k\u00e7a savunmu\u015ftu. Lenin, Bol\u015feviklerin “Sosyal Demokrasinin Jakobenleri” haline gelmeleri ve \u00e7arl\u0131\u011f\u0131 “pleb bir \u015fekilde” ortadan kald\u0131rmalar\u0131 gerekti\u011fini savunuyordu. Ancak bu, partinin asgari program\u0131yd\u0131.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u00d6zellikle, proleter parti demokratik devrimi y\u00f6netmeli ve sosyal demokrasinin nihai hedefi ger\u00e7ekle\u015ftirilene kadar devrimi s\u00fcrekli ilerletmek i\u00e7in radikal y\u00f6ntemler kullanmal\u0131yd\u0131. Lenin’in “Demokratik Devrimde Sosyal Demokrasinin \u0130ki Takti\u011fi” adl\u0131 eserinde, Sosyal Demokrat Parti’nin burjuva-demokratik devrimin liderli\u011fini ele ge\u00e7irmesi gerekti\u011fi y\u00f6n\u00fcndeki a\u00e7\u0131k \u00f6nerisinin, Marksist proleter devrim teorisinin \u00f6nemli bir geli\u015fimi ve Leninizmin temel bir unsuru oldu\u011fu s\u00f6ylenmelidir.<\/p>\n\n\n\n

Ayn\u0131 d\u00f6nemde Tro\u00e7ki’n\u200b\u200b in “S\u00fcrekli Devrim” adl\u0131 kitab\u0131nda demokratik devrimde proletarya \u00f6nderli\u011fi fikrini a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya koydu\u011fu da belirtilmelidir.<\/p>\n\n\n\n

A\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131, zaman\u0131n ge\u00e7mesiyle Marksist devrimciler, Rus i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n siyasi arenaya giri\u015fiyle birlikte onun g\u00fcc\u00fcn\u00fc fark etmi\u015flerdi. Soru \u015fuydu: Demokratik devrimin g\u00f6revi feodal y\u00f6netimi devirmek ve kapitalizmin geli\u015fmesi i\u00e7in zemin haz\u0131rlamak oldu\u011funa g\u00f6re, demokratik devrimin zaferinden sonra proleter parti kapitalizme kar\u015f\u0131 nas\u0131l bir tutum benimsemeliydi?<\/p>\n\n\n\n

 Kapitalizmin serbest\u00e7e geli\u015fmesine izin verilmeli miydi, yoksa politikalar ve yasalarla capitalist geli\u015fim k\u0131s\u0131tlanmal\u0131 m\u0131yd\u0131?<\/p>\n\n\n\n

Yoksa kapitalizm s\u00fcrekli devrim yoluyla do\u011frudan mezara m\u0131 g\u00f6m\u00fclmeliydi?  Marx’\u0131n Kom\u00fcnist Manifesto’sunda, Marks ve Engels’in i\u015f\u00e7i partisine, burjuvazi ile proletarya aras\u0131ndaki uzla\u015fmaz kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olan en a\u00e7\u0131k \u015fekilde i\u015f\u00e7ilere \u00f6\u011fretmeyi bir an bile ihmal etmemeleri konusunda uyar\u0131da bulunduklar\u0131, b\u00f6ylece Almanya’daki gerici s\u0131n\u0131flar\u0131 devirdikten sonra burjuvaziye kar\u015f\u0131 m\u00fccadeleye hemen ba\u015flanabilece\u011fi belirtilmi\u015fti. Ayr\u0131ca, Marks ve Engels kom\u00fcnistlerin hedefine ancak mevcut t\u00fcm toplumsal ko\u015fullar\u0131n \u015fiddetle devrilmesiyle ula\u015f\u0131labilece\u011fini a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtmi\u015flerdi. B\u00f6ylece, Lenin ve Tro\u00e7ki’nin tezleri sadece zaman\u0131n gerekliliklerine cevap vermekle kalmam\u0131\u015f, ayn\u0131 zamanda Marksizmin \u00f6z\u00fcne de uygun d\u00fc\u015f\u00fcyordu. Bunlar\u0131n uygulamaya ge\u00e7irilmemesi, yaln\u0131zca 1905 Devrimi’nin ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011f\u0131ndan kaynaklan\u0131yordu.<\/p>\n\n\n\n

Lenin’in proletaryan\u0131n demokratik devrimin \u00f6nderli\u011fini s\u00fcrd\u00fcrmesi gerekti\u011fi fikrinin \u00e7ok de\u011ferli oldu\u011fu kabul edilmelidir. Ancak Lenin’in uzun s\u00fcren yurtd\u0131\u015f\u0131 s\u00fcrg\u00fcn\u00fc ve Rusya’n\u0131n bu alanda deneyimsizli\u011fi, onun Rus demokratik devriminin g\u00f6revleri, d\u00fc\u015fmanlar, dostlar ve m\u00fcttefikler aras\u0131ndaki g\u00fc\u00e7 da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 ve devrimin ad\u0131mlar\u0131 ve gelece\u011fi hakk\u0131nda derinlemesine d\u00fc\u015f\u00fcnememesine ve net bir a\u00e7\u0131klama yapamamas\u0131na neden olmu\u015ftu.<\/p>\n\n\n\n

Genel olarak Lenin, proleter partinin demokratik devrimi nas\u0131l y\u00f6netece\u011fi konusunda hen\u00fcz sistematik ve eksiksiz bir teori olu\u015fturmam\u0131\u015ft\u0131. Bu, Lenin’in bu “Nisan Tezleri” tart\u0131\u015fmas\u0131 s\u0131ras\u0131nda bu kadar geni\u015f \u00e7apta sorgulanmas\u0131n\u0131n ana nedeni olabilir.<\/p>\n\n\n\n

“Nisan Tezleri”nde \u00f6nerilen devrimci y\u00f6n de\u011fi\u015fikli\u011finin teorik temeli eksik g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor, \u00fctopiklik ve tarihsel a\u015famalar\u0131 a\u015fma e\u011filimi g\u00f6ze \u00e7arp\u0131yordu. Ancak, Lenin\u2019e g\u00f6re \u015fu anda acil olan g\u00f6rev teorik do\u011fru ve yanl\u0131\u015f\u0131 a\u00e7\u0131kl\u0131\u011fa kavu\u015fturmak de\u011fil, eylemdi.<\/p>\n\n\n\n

Lenin’in slogan\u0131 \u015f\u00f6yleydi: “\u00d6nce sava\u015fa girin, sonra sonu\u00e7 belli olur.” Devrimci eylem \u00f6ncelikli hale geldi\u011finde, kaotik bir durumda taktik belirlemek, inisiyatifi ele ge\u00e7irmek ve sava\u015fmaya ve kazanmaya cesaret etmek i\u00e7in gereken \u015fey, sa\u011flam bir inan\u00e7 ve esnek, ve do\u011fru taktikti.<\/p>\n\n\n\n

Rusya’n\u0131n sorunu, \u00e7ok say\u0131da prekapitalist \u00fcretim ili\u015fkisinin \u00fcretici g\u00fc\u00e7lerin geli\u015fimini engellemesi, devrimin ise proleter devrimci bir parti taraf\u0131ndan y\u00f6netilmesiydi. \u00d6yleyse, Lenin ve Bol\u015feviklerin Rusya’da sosyalist bir devrimi y\u00f6netip proleter diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc kurmalar\u0131 i\u00e7in herhangi bir mant\u0131kl\u0131 gerek\u00e7e var m\u0131yd\u0131?<\/p>\n\n\n\n

Genel Marksist ilkelere g\u00f6re, tek sonu\u00e7, Rusya’da sosyalizmi ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in maddi ko\u015fullar\u0131n hen\u00fcz olgunla\u015fmam\u0131\u015f oldu\u011fu ve bu nedenle sosyal devrimi ba\u015flatman\u0131n erken oldu\u011fu y\u00f6n\u00fcndeydi.<\/p>\n\n\n\n

Ger\u00e7ekte Lenin, sosyal devrim i\u00e7in gerekli “nesnel ekonomik \u00f6nko\u015fullar\u0131” tam olarak bilince \u00e7\u0131karm\u0131\u015f de\u011fildi, fakat Rusya’n\u0131n temel ulusal ko\u015fullar\u0131ndan habersiz de de\u011fildi. Ancak bu anda, devrim kap\u0131y\u0131 \u00e7alarken, \u00e7ekirdek parti \u00fcyelerini harekete ge\u00e7irecek ve kitleleri seferber edecek belirgin, radikal bir devrimci politika, taktik bir slogan \u00f6nermesi gerekiyordu.<\/p>\n\n\n\n

Bu nedenle, “Nisan Tezleri”nde \u00f6nerilen devrimci politika de\u011fi\u015fikli\u011fini teorik olarak a\u00e7\u0131klamakta zorluk \u00e7ekiyordu. Devlet ve Devrim adl\u0131 eserinin el yazmas\u0131nda bile, devrimin gereklili\u011fini ve gelecekteki toplumun vizyonunu savunmu\u015f, Rus devrimindeki de\u011fi\u015fimin ard\u0131ndaki mant\u0131\u011f\u0131 savunamam\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Alt\u0131 y\u0131l sonra, \u00f6l\u00fcm d\u00f6\u015fe\u011findeyken, Lenin, yan\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fanlardan \u00fcnl\u00fc Men\u015fevik Sukhanov’un yedi ciltlik Devrimci Defteri’ni temin etmelerini \u00f6zellikle istemi\u015ftir. Kitab\u0131 okuduktan sonra, “\u00dclkemizdeki Devrim \u00dczerine”<\/strong> adl\u0131 makaleyi dikte etmi\u015fti.<\/p>\n\n\n\n

Lenin, Rusya’n\u0131n hen\u00fcz sosyalizm i\u00e7in “nesnel ekonomik \u00f6nko\u015fullara” sahip olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a kabul etti. Ancak Lenin, krizin bask\u0131s\u0131 alt\u0131nda devrimci f\u0131rsat\u0131n geldi\u011fini, iktidar\u0131 ele ge\u00e7irmek i\u00e7in “siyasi \u00f6nko\u015fullar\u0131n” haz\u0131r oldu\u011funu ve tek \u00e7\u0131k\u0131\u015f yolunun bu f\u0131rsat\u0131 de\u011ferlendirip sava\u015fa girmek oldu\u011funu vurgulam\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n\n\n\n

“D\u00fcnya tarihinin geli\u015fiminin genel yasalar\u0131, tek tek a\u015famalar\u0131n geli\u015fiminin bi\u00e7imindeki veya tek tek a\u015famalar\u0131n geli\u015fiminin s\u0131ras\u0131ndaki \u00f6zellikleri en ufak bir \u015fekilde d\u0131\u015flayamaz, bununla da kalmaz, aksine bu \u00f6zellikleri \u00f6nceden varsayar.” (Lenin)<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Lenin’in \u00f6l\u00fcm\u00fcnden \u00f6nce bu makaleyi dikte etmesi, bu can s\u0131k\u0131c\u0131 sorunun zihninde derin bir \u015fekilde yer etti\u011fini g\u00f6stermektedir. Felsefi a\u00e7\u0131dan, her b\u00fcy\u00fck tarihsel olay\u0131n kendine \u00f6zg\u00fc \u00f6zellikleri vard\u0131r ve “evrensellik, \u00f6zg\u00fcll\u00fc\u011f\u00fcn i\u00e7inde varolur.”<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bu son eserinde,  siyasi a\u00e7\u0131dan Lenin, o d\u00f6nemdeki sosyalist devrimin y\u00f6n\u00fcn\u00fcn Rusya’n\u0131n temel ulusal-toplumsal ko\u015fullar\u0131n\u0131n analizine de\u011fil, devrimci eylemin ihtiya\u00e7lar\u0131na dayand\u0131\u011f\u0131n\u0131 kabul etmi\u015fti.<\/p>\n\n\n\n

Bir devrimci olarak, Lenin devrimin “\u00e7al\u0131\u015fma odas\u0131nda yap\u0131lan bir \u00e7al\u0131\u015fma” veya “akademik tart\u0131\u015fman\u0131n \u00fcr\u00fcn\u00fc” de\u011fil, eylem oldu\u011funu anlam\u0131\u015ft\u0131. Devrim, ancak milyonlarca insan\u0131n eylemleriyle “tarihin lokomotifi” haline gelebilir. T\u00fcm nesnel ve \u00f6znel ko\u015fullar tam olarak yerine getirilmeden ve zafer \u015fans\u0131 %100 olmadan devrim ba\u015flat\u0131lamaz. Teori prati\u011fi \u015fekillendirmez, pratik teoriyi \u00fcretir ve test eder. Lenin, bu anlamda geri kalm\u0131\u015f Rusya’n\u0131n “bi\u00e7im veya s\u0131ra bak\u0131m\u0131ndan kendine \u00f6zg\u00fc \u00f6zellikler” sergileyerek ilk sosyalist \u00fclke olabilece\u011fine inanm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Tarihsel geli\u015fimin kendi mant\u0131\u011f\u0131 vard\u0131r. 20. y\u00fczy\u0131lda d\u00fcnya tarihinin seyri, devrimlerin patlak vermedi\u011fi geli\u015fmi\u015f kapitalist \u00fclkelerde de\u011fil, kom\u00fcnist partilerin \u00f6nderli\u011findeki halk devrimlerinin, ekonomik ve k\u00fclt\u00fcrel olarak geri kalm\u0131\u015f, sosyal \u00e7eli\u015fkilerin yo\u011funla\u015ft\u0131\u011f\u0131 \u00fclkelerde patlak verdi\u011fini g\u00f6stermektedir. Rusya ve \u00c7in gibi b\u00fcy\u00fck \u00fclkelerde zafer kazanan bu devrimler, Kom\u00fcnist Partinin bu \u00fclkelerde iktidar partisi haline gelmesine yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. Burada tart\u0131\u015fman\u0131n odak noktas\u0131, sosyal devrimin “nesnel maddi \u00f6nko\u015fullar” gerektirip gerektirmedi\u011fi de\u011fil, yeni d\u00f6nem ko\u015fullar\u0131nda bu \u00fclkelerin zaten belirli bir kapitalist geli\u015fme d\u00fczeyine, \u00f6nemli bir i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131na, Marksizmin yayg\u0131nla\u015fmas\u0131na ve kom\u00fcnist partilerin kurulmas\u0131na sahip olup olmad\u0131\u011f\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Bu \u00fclkelerdeki toplumsal \u00e7eli\u015fkiler son derece keskinle\u015fti\u011finde ve devrim f\u0131rsat\u0131 ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda, Marksist partiler devrimi cesurca y\u00f6netmeli, iktidar\u0131 ele ge\u00e7irmeli ve kendilerini iktidar partisi olarak kurmal\u0131 m\u0131yd\u0131? Lenin’in \u00f6nderli\u011findeki Bol\u015fevikler, devrim yapmaya, zafer kazanmaya ve iktidar\u0131 ele ge\u00e7irmeye cesaret eden tam da b\u00f6yle bir proleter partiydi. Marksizme dogmatik mi yoksa bilimsel mi yakla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 \u2014 Lenin ile Plekhanov ve Kautsky gibi di\u011ferleri aras\u0131ndaki fark budur.<\/p>\n\n\n\n

Lenin’in “Nisan Tezleri” devrimin me<\/strong>\u015f<\/strong>ruiyeti <\/strong>\u00fc<\/strong>zerine pedantik\/akademil bir tart<\/strong>\u0131\u015f<\/strong>ma de<\/strong>\u011f<\/strong>ildi.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

O d\u00f6nemin ba\u011flamda, liderler devrimin ilkelerini a\u00e7\u0131klamaya de\u011fil, devrimci partiye kitleleri harekete ge\u00e7irmek ve devrimci eylemi y\u00f6nlendirmek i\u00e7in bir bayrak sunmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlard\u0131.<\/p>\n\n\n\n

“Nisan Tezler”in \u00f6nemi budur.Pratik, bu tart\u0131\u015fman\u0131n art\u0131lar\u0131n\u0131 ve eksilerini \u00e7oktan belirlemi\u015ftir. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde baz\u0131 akademisyenler, Sovyetler Birli\u011fi’nin \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc Rusya’n\u0131n sosyal devrim i\u00e7in nesnel ko\u015fullar\u0131n eksikli\u011fine ba\u011flayarak, bunu Kom\u00fcnist partisinin teorik ve politik hatalar\u0131na ba\u011fl\u0131yorlar.<\/p>\n\n\n\n

Bu mant\u0131ks\u0131zd\u0131r. 70 y\u0131l \u00f6nce Bol\u015feviklerin iktidar\u0131 ele ge\u00e7irmesi ve ard\u0131ndan Sovyetler Birli\u011fi’nin \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fc, farkl\u0131 ko\u015fullarda ger\u00e7ekle\u015fen “tarihsel bir yak\u0131nsama”n\u0131n \u00fcr\u00fcn\u00fcd\u00fcr; ikisi kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lamaz.<\/p>\n\n\n\n

“Nisan Tezleri”nin yay\u0131nlanmas\u0131ndan sonra, bu tezler ilk ba\u015fta devrimci bir heyecan y\u00fckseli\u015fi ya\u015fayan s\u0131radan i\u015f\u00e7iler ve taban parti \u00f6rg\u00fctleri aras\u0131nda destek buldu. Ancak, partinin \u00fcst kademelerindeki bir\u00e7ok ki\u015fi hala bu tezlere kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131yordu. Yo\u011fun tart\u0131\u015fmalardan sonra, Yedinci Bol\u015fevik Konferans\u0131 Lenin’in \u00f6nerisini az bir \u00e7o\u011funlukla kabul etti. Yine de Lenin, savundu\u011fu yeni politikas\u0131n\u0131 uygulamak i\u00e7in parti karar\u0131n\u0131 dayanak olarak kullanabilmi\u015fti.<\/p>\n\n\n\n

Peki, Bol<\/strong>\u015f<\/strong>evikler iktidarda avantajl<\/strong>\u0131<\/strong> olmamalar<\/strong>\u0131<\/strong>na ra<\/strong>\u011f<\/strong>men iktidar<\/strong>\u0131<\/strong> ele ge\u00e7irmeyi nas<\/strong>\u0131<\/strong>l ba<\/strong>\u015f<\/strong>ard<\/strong>\u0131<\/strong>lar?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

III. Bol\u015feviklerin Zaferinin S\u0131rr\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n

“Nisan Tezleri” t\u00fcm parti taraf\u0131ndan yeni bir politika olarak kabul edildikten sonra, Bol\u015fevik Partisi tamamen yeni bir yola girdi ve yava\u015f yava\u015f i\u00e7 politikada aktif ve etkili bir siyasi g\u00fc\u00e7 haline geldi. Bu de\u011fi\u015fim genellikle Lenin’in parlak ki\u015fisel niteliklerine ve muazzam etkisine atfedilir, ancak temelde b\u00f6yle devrimci bir partiyi ve b\u00f6yle devrimci bir lideri \u015fekillendiren zamand\u0131.<\/p>\n\n\n\n

1917’de Rusya b\u00fcy\u00fck bir karga\u015fa d\u00f6neminden ge\u00e7iyordu. I. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 Avrupa’da \u015fiddetleniyordu ve sava\u015fan taraflar olarak hem \u00c7arl\u0131k h\u00fck\u00fcmeti hem de Ge\u00e7ici H\u00fck\u00fcmet, ulusal g\u00fcc\u00fcn zay\u0131flad\u0131\u011f\u0131 ve halk\u0131n \u00f6fkesinin kaynad\u0131\u011f\u0131 bir ortamda, sava\u015f arabas\u0131na ba\u011fl\u0131, bitkin bir haldeydi. O d\u00f6nemde halk\u0131n ba\u015fl\u0131ca talepleri \u015funlard\u0131: sava\u015f\u0131n sona ermesi ve bar\u0131\u015f; k\u0131tl\u0131\u011f\u0131n sona ermesi ve ekmek tedarikinin garanti alt\u0131na al\u0131nmas\u0131; k\u00f6yl\u00fcler i\u00e7in toprak. Ge\u00e7ici H\u00fck\u00fcmet bu talepleri kar\u015f\u0131layamad\u0131. S\u0131k s\u0131k ya\u015fanan siyasi \u00e7eki\u015fmeler, artan anar\u015fi ve sosyal huzursuzlukla birle\u015fince, t\u00fcm bu fakt\u00f6rler devrimci krizin geli\u015fmesini h\u0131zland\u0131rd\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Tro\u00e7ki<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Rus Devrimi’nin \u00f6nde gelen isimlerinden Tro\u00e7ki, 10 y<\/strong>\u0131ll<\/strong>\u0131k s<\/strong>\u00fcrg<\/strong>\u00fcn<\/strong>\u00fcn ard<\/strong>\u0131ndan Petrograd’a d\u00f6nd<\/strong>\u00fc. Tro\u00e7ki k<\/strong>\u0131sa s<\/strong>\u00fcre sonra Lenin’in “Nisan Tezleri”ni kabul etti<\/strong>\u011fini a\u00e7<\/strong>\u0131klad<\/strong>\u0131 ve kendi “B\u00f6lgeler Aras<\/strong>\u0131” fraksiyonunu Bol<\/strong>\u015feviklere kat<\/strong>\u0131lmaya y\u00f6nlendirerek Bol\u015fevik g\u00fc\u00e7lerini g\u00fc\u00e7lendirdi.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

1917 Haziran\u0131nda d\u00fczenlenen Birinci T\u00fcm Rusya Sovyetler Kongresi, iktidar meselesine odaklanm\u0131\u015ft\u0131. Men\u015fevikler ve Sosyalist Devrimciler delegelerin \u00e7o\u011funlu\u011funu olu\u015fturuyordu ve temel pozisyonlar\u0131 Ge\u00e7ici H\u00fck\u00fcmeti desteklemekti.<\/p>\n\n\n\n

Sadece Bol\u015fevikler “Ge\u00e7ici H\u00fck\u00fcmete destek yok” tutumunu s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc. Kitleler aras\u0131nda y\u00fcr\u00fct\u00fclen yo\u011fun propaganda \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 sayesinde, Bol\u015fevik destek\u00e7ileri 18 Haziran’da Petrograd ve di\u011fer b\u00fcy\u00fck \u015fehirlerdeki i\u015f\u00e7i ve asker g\u00f6sterileri s\u0131ras\u0131nda yava\u015f yava\u015f \u00fcst\u00fcnl\u00fck sa\u011flad\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n

Ancak 1917 Temmuz ba\u015f\u0131nda ba\u015fka bir ciddi siyasi kriz ya\u015fand\u0131.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Petrograd’daki y\u00fcz binlerce i\u015f\u00e7i ve asker Ge\u00e7ici H\u00fck\u00fcmete kar\u015f\u0131 g\u00f6steri yapt\u0131, durum kontrolden \u00e7\u0131kt\u0131 ve b\u00fcy\u00fck \u00e7apl\u0131 ayaklanmalara d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc. Ge\u00e7ici H\u00fck\u00fcmet, Sovyetlerin deste\u011fiyle olay\u0131 bast\u0131rmak i\u00e7in orduyu seferber etti. Ard\u0131ndan Bol\u015fevikler, ayaklanmalar\u0131n k\u0131\u015fk\u0131rt\u0131c\u0131s\u0131 ve organizat\u00f6r\u00fc olarak yasakland\u0131 ve yeralt\u0131na \u00e7ekildi.<\/p>\n\n\n\n

Lenin, Finlandiya s\u0131n\u0131r\u0131na yak\u0131n Razli G\u00f6l\u00fc k\u0131y\u0131s\u0131ndaki sazdan bir kul\u00fcbeye illegale \u00e7ekilmek zorunda kald\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Tro\u00e7ki, Kamenev, Lunacharsky ve di\u011ferleri yarg\u0131land\u0131 ve hapse at\u0131ld\u0131. Rus siyasetindeki g\u00fc\u00e7 dengesi de\u011fi\u015fti ve Bol\u015fevikler zor bir duruma d\u00fc\u015ft\u00fc. Ancak, partinin temel ilkeleri de\u011fi\u015fmedi. Temmuz G\u00fcnleri’nden sonra Sovyetler, Men\u015fevikler ve Sosyalist-Devrimciler taraf\u0131ndan kontrol edilmeye ba\u015fland\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Bu gruplar, Sosyalist-Devrimci Kerenski ba\u015fbakan olarak koalisyon h\u00fck\u00fcmeti kurdular ve Bol\u015feviklerle ciddi bir \u00e7at\u0131\u015fma yaratt\u0131lar. Lenin, Ge\u00e7ici H\u00fck\u00fcmetin “askeri diktat\u00f6rl\u00fck” uygulad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve Sovyetlerin onun uzant\u0131lar\u0131 haline geldi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordu. “\u0130ki iktidar” durumu sona ermi\u015f ve bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l bir devrimci geli\u015fme olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 art\u0131k yoktu. Sonu\u00e7 olarak, Bol\u015fevikler “T\u00fcm \u0130ktidar Sovyetlere” slogan\u0131n\u0131 geri \u00e7ektiler.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ger\u00e7ekte, yeni kurulan Ge\u00e7ici H\u00fck\u00fcmet hala \u00e7e\u015fitli siyasi gruplar aras\u0131nda bir uzla\u015fma niteli\u011findeydi ve zay\u0131f bir rejim olarak kalmaya devam ediyordu. Durumu kontrol edecek askeri g\u00fcce ve halk\u0131n g\u00fcvenine ve deste\u011fine sahip de\u011fildi. Bu durum, Bol\u015feviklerin durumun de\u011fi\u015fmesi ile birlikte yeniden g\u00fc\u00e7lenmelerine olanak sa\u011flad\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Temmuz G\u00fcnleri’nin ard\u0131ndan, Rusya’da sa\u011fc\u0131 g\u00fc\u00e7ler y\u00fckseldi. Baz\u0131 \u00fcst d\u00fczey askeri komutanlar d\u00fczen ve disiplinin yeniden sa\u011flanmas\u0131n\u0131 isterken, toplumun di\u011fer kesimleri “g\u00fc\u00e7l\u00fc bir h\u00fck\u00fcmet” talep etti. Ge\u00e7ici H\u00fck\u00fcmet b\u00fcy\u00fck bask\u0131 alt\u0131nda kald\u0131. Bu ko\u015fullar alt\u0131nda Kerenski, ordunun ve Ge\u00e7ici H\u00fck\u00fcmetin kurtar\u0131lmas\u0131 i\u00e7in bu sa\u011fc\u0131 generale g\u00fcvenerek, beklenmedik bir \u015fekilde Kornilov’u Rus Ordusu Ba\u015fkomutan\u0131 olarak atad\u0131. A\u011fustos 1917’de Kornilov, birliklerini ba\u015fkent Petrograd’a do\u011fru y\u00f6nlendirdi ve Kerenski’ye bir \u00fcltimatom verdi: Petrograd’da s\u0131k\u0131y\u00f6netim ilan etmesini, t\u00fcm yetkiyi kendisine devretmesini ve ba\u015fbakan dahil t\u00fcm kabine bakanlar\u0131n\u0131n istifa etmesini talep etti.<\/p>\n\n\n\n

Bu, askeri darbeye e\u015fde\u011fer bir durumdu. Bu noktada Kerenski h\u00fck\u00fcmeti zor durumda kalm\u0131\u015f ve Sovyetlerden yard\u0131m istemekten ba\u015fka se\u00e7ene\u011fi kalmam\u0131\u015ft\u0131. Bol\u015fevikler, Kornilov \u0130syan\u0131n\u0131 bast\u0131ranlar\u0131n saflar\u0131na kat\u0131lmalar\u0131 i\u00e7in i\u015f\u00e7ileri aktif olarak seferber ettiler, bu da tabanda devrimci co\u015fkuyu daha da alevlendirdi ve Bol\u015feviklerin Temmuz G\u00fcnleri’nden sonra kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131 zorluklardan kurtulmalar\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Kornilov’un askeri darbesinin ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ard\u0131ndan, siyasi sahnedeki g\u00fc\u00e7 dengesi \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde de\u011fi\u015fti. Eyl\u00fcl ay\u0131nda, Petrograd Sovyeti Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 yeniden d\u00fczenlendi ve bu d\u00fczenleme Bol\u015feviklere avantaj sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131. Tro\u00e7ki, Petrograd Sovyeti Ba\u015fkan\u0131 se\u00e7ildi. Ard\u0131ndan, Bol\u015fevikler 50’den fazla \u015fehir Sovyetinde \u00e7o\u011funlu\u011fu elde ederek Sovyetlerde sola kayma ve Bol\u015feviklerin iktidar\u0131 ele ge\u00e7irme f\u0131rsat\u0131n\u0131n yakla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterdi.<\/p>\n\n\n\n

Yeni duruma uyum sa<\/strong>\u011flamak i\u00e7in Lenin ve Bol<\/strong>\u015fevikler tam zaman<\/strong>\u0131nda taktik ayarlamalar yapt<\/strong>\u0131lar.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Birinci olarak, “T\u00fcm \u0130ktidar Sovyetlere” slogan\u0131n\u0131 yinelediler. Ge\u00e7ici H\u00fck\u00fcmet’in devrimin \u00f6n\u00fcnde bir engel haline geldi\u011fi ve devrime bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l bir ge\u00e7i\u015fin imk\u00e2ns\u0131z oldu\u011fu g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, silahl\u0131 ayaklanma yoluyla iktidar\u0131 ele ge\u00e7irmeyi \u00f6ng\u00f6ren yeni bir politika \u00f6nerdiler.<\/p>\n\n\n\n

 \u0130kinci olarak,<\/strong> kitlelerin deste\u011fini kazanmak i\u00e7in “Bar\u0131\u015f, Toprak, Ekmek ve \u00d6zg\u00fcrl\u00fck” slogan\u0131n\u0131 ortaya att\u0131lar. Toprak meselesinin Rus k\u00f6yl\u00fclerinin en acil sorunlar\u0131ndan biri oldu\u011fu unutulmamal\u0131d\u0131r. Bol\u015feviklerin orijinal eski toprak program\u0131 olan “topra\u011f\u0131n kamula\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131” k\u00f6yl\u00fclerin taleplerini kar\u015f\u0131lam\u0131yordu.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

K\u00f6yl\u00fclerin taleplerini temsil etti\u011fini iddia eden Sosyalist Devrimci Parti, Haziran 1917’de “topra\u011f\u0131n e\u015fit da\u011f\u0131t\u0131m\u0131n\u0131\u201d parti program\u0131na dahil etti. A\u011fustos sonunda Bol\u015fevikler de bu slogan\u0131 kendi sloganlar\u0131 olarak benimsediler. B\u00f6ylelikle Bol\u015fevikler, sava\u015f\u0131n sona erdirilmesi, topra\u011f\u0131n e\u015fit da\u011f\u0131t\u0131lmas\u0131 ve k\u0131tl\u0131\u011f\u0131n sona erdirilmesi gibi kitlelerin ya\u015famlar\u0131yla yak\u0131ndan ilgili talepleri k\u0131sa ve net bir sloganla ifade ederek kitleleri harekete ge\u00e7irmede olumlu bir rol oynad\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n

Eyl\u00fcl ortas\u0131nda Lenin, Merkez Komitesine bir mektup yazarak “\u015fu anda partimiz, olaylar\u0131n nesnel gidi\u015fat\u0131n\u0131n bir ayaklanmay\u0131 g\u00fcndeme getirdi\u011fini kabul etmelidir” dedi.<\/p>\n\n\n\n

8 Ekim’de Lenin, silahl\u0131 ayaklanmay\u0131 reddetmenin Bol\u015fevik slogan\u0131 olan “T\u00fcm \u0130ktidar Sovyetlere” slogan\u0131n\u0131 terk etmekle e\u015fde\u011fer olaca\u011f\u0131n\u0131 yazd\u0131. 10 Ekim’de Merkez Komitesi, silahl\u0131 ayaklanman\u0131n ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz ve tamamen olgunla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 ilan eden bir karar ald\u0131 ve t\u00fcm parti \u00f6rg\u00fctlerine, buna haz\u0131rl\u0131k yaparken bu karar\u0131 k\u0131lavuz olarak almalar\u0131n\u0131 talimat verdi.<\/p>\n\n\n\n

Toplant\u0131dan sonra Kamenev, Zinoviev ve di\u011ferleri, ayr\u0131 bir ayaklanmaya kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131karak Merkez Komitesine mektup yazd\u0131lar ve Lenin’in sert ele\u015ftirilerine maruz kald\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n

Ekim ortas\u0131ndan itibaren isyanc\u0131 g\u00fc\u00e7ler toplanmaya ba\u015flad\u0131. Halk\u0131n duygular\u0131 y\u00fcksek ve Ge\u00e7ici H\u00fck\u00fcmet fel\u00e7 olmu\u015fken, Bol\u015feviklerin Petrograd’da silahl\u0131 bir ayaklanma ba\u015flatmak \u00fczere olduklar\u0131 art\u0131k bir s\u0131r de\u011fildi. Lenin, ayaklanma haz\u0131rl\u0131klar\u0131n\u0131n derhal ba\u015flamas\u0131 gerekti\u011fini belirterek, “Bu f\u0131rsat\u0131 ka\u00e7\u0131rmak, i\u011fren\u00e7 bir su\u00e7 i\u015flemek olur” ve “ayaklanmay\u0131 ertelemek, kendi kendini yok etmekle e\u015fde\u011fer olur” diye yazd\u0131.<\/p>\n\n\n\n

20 Ekim’de, Tro\u00e7ki’nin ba\u015fkanl\u0131k etti\u011fi Askeri Devrim Komitesi kuruldu ve Smolny Saray\u0131’nda konu\u015fland\u0131r\u0131ld\u0131. Komite, silahl\u0131 ayaklanmay\u0131 y\u00f6netmekle g\u00f6revliydi.<\/p>\n\n\n\n

25 Ekim ak\u015fam\u0131, Peter ve Paul Kalesi ile Neva Nehri’nde demirlemi\u015f olan Aurora kruvaz\u00f6r\u00fcnden a\u00e7\u0131lan top ate\u015fi, i\u015f\u00e7ilerin K\u0131z\u0131l Muhaf\u0131zlar\u0131 ve devrimci askerler ‘\u0131n K\u0131\u015f Saray\u0131’na sald\u0131rmas\u0131na neden oldu. K\u0131\u015f Saray\u0131’nda konu\u015flanm\u0131\u015f olan askerler ve \u00f6\u011frenciler direnmediler ve ka\u00e7t\u0131lar ve Ge\u00e7ici H\u00fck\u00fcmet yetkilileri yakaland\u0131. B\u00f6ylece, Petrograd’daki \u00fcnl\u00fc Ekim Ayaklanmas\u0131 zaferle sonu\u00e7land\u0131.<\/p>\n\n\n\n

\u015eubat’tan Ekim 1917’ye kadar Rusya iki devrimci f\u0131rt\u0131na ya\u015fad\u0131. Sekiz ay boyunca, \u00e7e\u015fitli siyasi partiler ve gruplar birbirleriyle sava\u015ft\u0131 ve Bol\u015fevikler zor bir duruma d\u00fc\u015ft\u00fc. Ancak Lenin, sars\u0131lmaz kararl\u0131l\u0131\u011f\u0131yla t\u00fcm engelleri ve anla\u015fmazl\u0131klar\u0131 a\u015ft\u0131 ve t\u00fcm partiyi hedeflerine do\u011fru y\u00f6nlendirdi. Bol\u015feviklerin k\u00fc\u00e7\u00fckten b\u00fcy\u00fc\u011fe, zay\u0131ftan g\u00fc\u00e7l\u00fcye ve nihayetinde Ekim Devrimi’nin b\u00fcy\u00fck zaferine ula\u015fmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 oldu. Bu s\u00fcre\u00e7, Lenin’in devrim liderli\u011finin birka\u00e7 \u00f6nemli \u00f6zelli\u011fini ortaya koymaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Lenin’in devrim liderli\u011fi<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Birinci olarak, Lenin i\u00e7in hedef a\u00e7<\/strong>\u0131kt<\/strong>\u0131: her <\/strong>\u015fey iktidar i\u00e7in.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

1917 \u015eubat Devrimi, \u00c7arl\u0131k y\u00f6netimini devirdi, Rusya’y\u0131 “burjuva cumhuriyeti”ne d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrd\u00fc ve tarihsel olarak nadir g\u00f6r\u00fclen “iki iktidar\u0131n bir arada var oldu\u011fu” bir durum yaratt\u0131. \u0130svi\u00e7re’de s\u00fcrg\u00fcnde ya\u015fayan Lenin, devrimi ve \u00c7arl\u0131k y\u00f6netiminin y\u0131k\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenince \u00e7ok sevindi ve Bol\u015feviklerin iktidar\u0131 ele ge\u00e7irme zaman\u0131n\u0131n yakla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 hemen fark etti. “Devrimin temel sorunu iktidar sorunudur” diye defalarca vurgulad\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Bu hedefe ula\u015fmak i\u00e7in gerekli ko\u015fullar ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re, i\u00e7 siyasi durumu h\u0131zla de\u011ferlendirdi ve hemen \u00fclkesine d\u00f6nmeye haz\u0131rland\u0131. Lenin, “Uzaktan Mektuplar” adl\u0131 eserinde, “Ge\u00e7ici H\u00fck\u00fcmete g\u00fcvenmeme” ve “di\u011fer siyasi partilerle i\u015fbirli\u011fi yapmama”<\/strong> gibi radikal g\u00f6r\u00fc\u015flerini a\u00e7\u0131k\u00e7a dile getirmi\u015fti. D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn ard\u0131ndan yay\u0131nlanan “Nisan Tezleri”, bu g\u00f6r\u00fc\u015flerin kamuoyuna a\u00e7\u0131klanmas\u0131ndan ibaretti. Tutumu kararl\u0131yd\u0131 ve hedefi netti: her \u015fey iktidar i\u00e7in.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bu s\u0131rada siyasi arena hareketlilikle doluydu. \u00c7e\u015fitli siyasi partiler g\u00fc\u00e7lerini geni\u015fletmek ve programlar\u0131n\u0131 tan\u0131tmakla me\u015fguld\u00fc, ancak hi\u00e7biri tek ba\u015f\u0131na iktidar\u0131 ele ge\u00e7iremiyordu. Haziran ay\u0131nda d\u00fczenlenen Birinci T\u00fcm Rusya \u0130\u015f\u00e7i ve Asker Sovyetleri Kongresi’nde Bol\u015fevikler delegelerin %10’undan az\u0131n\u0131 temsil ediyordu. Ancak, Men\u015fevik lider Tsereteli, Rusya’da \u015fu anda hi\u00e7bir partinin \u00fclkeyi y\u00f6netme sorumlulu\u011funu \u00fcstlenemeyece\u011fini s\u00f6yledi\u011finde, Lenin hemen “Evet! Partimiz her an t\u00fcm iktidar\u0131 ele ge\u00e7irmek i\u00e7in haz\u0131rd\u0131r” diye a\u00e7\u0131klad\u0131. Lenin bu a\u00e7\u0131klamay\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131nda, konferans salonundaki bir\u00e7ok ki\u015fi bunu sadece “b\u00f6b\u00fcrlenme” olarak nitelendirdi. Ancak, alt\u0131 ay i\u00e7inde bu “b\u00f6b\u00fcrlenme” ger\u00e7e\u011fe d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fc.<\/p>\n\n\n\n

\u0130kincisi, Lenin\u2019in taktik esnekli<\/strong>\u011fi.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

 Lenin’e g\u00f6re, Bol\u015feviklerin ba\u015far\u0131s\u0131n\u0131n s\u0131rr\u0131, teorik ilkelerinin veya teorik g\u00f6r\u00fc\u015flerinin sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131nda de\u011fil, durumu do\u011fru de\u011ferlendirme ve esnek ve \u00e7evik bir taktik geli\u015ftirme becerilerinde yat\u0131yordu. Rusya’ya d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcnde, \u00fclkedeki kaotik anar\u015fi  ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalan Lenin, “T\u00fcm \u0130ktidar Sovyetlere” slogan\u0131n\u0131 ortaya atm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n\n\n\n

G\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc, \u00d6nce Ge\u00e7ici H\u00fck\u00fcmeti “terk etmek”, iktidar\u0131n merkezini Sovyetlere kayd\u0131rmak, ard\u0131ndan i\u00e7 yeniden yap\u0131lanma yoluyla Sovyetlerde Bol\u015fevik \u00e7o\u011funlu\u011fu sa\u011flamak ve nihayetinde “bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l” bir \u015fekilde iktidar\u0131 ele ge\u00e7irmek niyetindeydi.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ancak bu plan ba\u015far\u0131s\u0131z oldu. Temmuz G\u00fcnleri’nden sonra, Ge\u00e7ici H\u00fck\u00fcmet ve Sovyetler ortakla\u015fa Bol\u015fevikleri yasad\u0131\u015f\u0131 ilan etti ve art\u0131k Lenin\u2019e g\u00f6re “T\u00fcm \u0130ktidar Sovyetlere” slogan\u0131 geri \u00e7ekilmeliydi.<\/p>\n\n\n\n

Eyl\u00fcl ay\u0131nda, Kornilov \u0130syan\u0131 bast\u0131r\u0131ld\u0131ktan sonra, Bol\u015fevikler yeniden y\u00fckseli\u015fe ge\u00e7ti ve Petrograd ve di\u011fer b\u00fcy\u00fck \u015fehirlerde giderek daha fazla hakimiyet kurdular. Bu noktada Lenin, “T\u00fcm \u0130ktidar Sovyetlere” slogan\u0131n\u0131 tekrar g\u00fcndeme getirdi. Bu slogan, “iktidar” hedefiyle \u00f6nerilmi\u015f, geri \u00e7ekilmi\u015f ve sonra tekrar \u00f6ne s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fc. Ancak taktikler farkl\u0131 durumlarda tam zaman\u0131nda ayarland\u0131 ve Bol\u015fevik taktiklerin y\u00fcksek esnekli\u011fini g\u00f6sterdi.<\/p>\n\n\n\n

Siyasi takti\u011fin olu\u015fturulmas\u0131, hem \u00fcst kademedeki siyasi manzaray\u0131 analiz etmeyi hem de alt kademedeki halk\u0131n duygular\u0131n\u0131 kavramay\u0131 gerektiriyordu.<\/p>\n\n\n\n

\u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131’n\u0131n batakl\u0131\u011f\u0131ndan \u00e7\u0131kamayan Ge\u00e7ici H\u00fck\u00fcmet, ac\u0131 sonu\u00e7lara katlanmak zorunda kald\u0131. Toplumsal kaos ve artan ho\u015fnutsuzluk, toplumsal istikrars\u0131zl\u0131\u011f\u0131 ve otorite krizini daha da \u015fiddetlendirmi\u015fti ve Ge\u00e7ici H\u00fck\u00fcmeti kamuoyunda tamamen itibars\u0131z ve kontrols\u00fcz b\u0131rakarak son derece savunmas\u0131z bir konuma d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n\n\n\n

 Sava\u015f \u00e7abalar\u0131na ayak uydurmak i\u00e7in \u00e7ok say\u0131da i\u015f\u00e7i ve k\u00f6yl\u00fc askere al\u0131nd\u0131 ve geni\u015f araziler ekilmemi\u015f kald\u0131. K\u0131tl\u0131k yay\u0131lmaya ba\u015flad\u0131 ve h\u00fck\u00fcmet, kent sakinleri i\u00e7in temel ihtiya\u00e7lar i\u00e7in karne sistemi uygulamak zorunda kald\u0131. Sonbaharda ba\u015flayan, Rusya’y\u0131 benzeri g\u00f6r\u00fclmemi\u015f bir ekonomik kriz vurdu. Cephede sava\u015f yorgunlu\u011fu yay\u0131ld\u0131, moral d\u00fc\u015ft\u00fc, firarlar artt\u0131 ve yakla\u015f\u0131k iki milyon asker siperlerden ka\u00e7arak ordunun da\u011f\u0131lmas\u0131na yol a\u00e7t\u0131. T\u00fcm bunlar devrimci krizin olgunla\u015fmas\u0131n\u0131 h\u0131zland\u0131rd\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Devam eden kriz rejimi fel\u00e7 etmi\u015fti ve Kerenski h\u00fck\u00fcmetinin yetersizli\u011fi ve zay\u0131fl\u0131\u011f\u0131 krizi \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde \u015fiddetlendirdi. Lenin ve Bol\u015fevikler durumu do\u011fru bir \u015fekilde de\u011ferlendirdiler, halk\u0131n duygular\u0131n\u0131 anlad\u0131lar ve kavrad\u0131lar ve zaman\u0131nda “Bar\u0131\u015f, Toprak ve Ekmek” slogan\u0131n\u0131 ortaya att\u0131lar, bu da k\u0131sa s\u00fcrede geni\u015f i\u015f\u00e7i ve k\u00f6yl\u00fc kitlelerini kendi taraflar\u0131na \u00e7ekti. Partinin \u00f6nemli fabrikalarda ve askeri kamplarda yapt\u0131\u011f\u0131 propaganda ve \u00f6rg\u00fctlenme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 son derece etkili oldu ve halk\u0131n duygular\u0131 genel olarak y\u00fcksekti, bu da devrimin zaferi i\u00e7in gerekli ko\u015fullar\u0131 yaratt\u0131.<\/p>\n\n\n\n

\u00dc\u00e7<\/strong>\u00fcnc<\/strong>\u00fcs<\/strong>\u00fc, Lenin\u2019in f<\/strong>\u0131rsat<\/strong>\u0131 de<\/strong>\u011ferlendirme vizyonu.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Az\u0131nl\u0131\u011f\u0131 \u00e7o\u011funlu\u011fu yenmek i\u00e7in, k\u00fc\u00e7\u00fck bir g\u00fcc\u00fc b\u00fcy\u00fck bir g\u00fcc\u00fc yenmek i\u00e7in kullanmak gibi siyasi oyunlarda, bu genellikle sadece g\u00fc\u00e7 meselesi de\u011fil, taktiklerin uygulanmas\u0131 ve zamanlaman\u0131n do\u011fru se\u00e7ilmesidir.<\/p>\n\n\n\n

Bu, hem sava\u015f hem de iktidar\u0131 ele ge\u00e7irme i\u00e7in ge\u00e7erlidir. Tarih boyunca, hem \u00c7in’de hem de yurtd\u0131\u015f\u0131nda, \u00f6zellikle az geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerdeki rejim de\u011fi\u015fiklikleri, genellikle tek bir d\u00fc\u015f\u00fck r\u00fctbeli subay taraf\u0131ndan ba\u015flat\u0131l\u0131r ve bu subay, s\u00fcrpriz bir sald\u0131r\u0131 ile iktidar\u0131 ele ge\u00e7irir veya h\u00fck\u00fcmdar\u0131 iktidar\u0131 b\u0131rakmaya zorlar.<\/p>\n\n\n\n

Burada \u00f6nemli olan, durumu do\u011fru bir \u015fekilde de\u011ferlendirmek ve f\u0131rsat\u0131 de\u011ferlendirmektir. Temmuz G\u00fcnleri Bol\u015feviklere a\u011f\u0131r bir darbe vurdu, ancak onlar siyasi sava\u015f sahnesinden \u00e7ekilmediler. Sa\u011fc\u0131 g\u00fc\u00e7ler y\u00fckseldi ve Kornilov \u0130syan\u0131 halk\u0131 uyand\u0131rd\u0131. Bol\u015feviklerin etkisi alt\u0131ndaki i\u015f\u00e7iler ve askerler ayakland\u0131 ve askeri darbeyi h\u0131zla bast\u0131rarak i\u00e7 siyasi manzaray\u0131 h\u0131zla sola kayd\u0131rd\u0131 ve Bol\u015feviklerin aktif siyasi fig\u00fcrler olarak yeniden ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131na izin verdi.<\/p>\n\n\n\n

Eyl\u00fcl ay\u0131 ba\u015flar\u0131nda, Ge\u00e7ici H\u00fck\u00fcmete duyulan memnuniyetsizlik Rusya’n\u0131n her yerine yay\u0131ld\u0131 ve devrim zaman\u0131 yakla\u015f\u0131yordu. Lenin, “T\u00fcm iktidar Sovyetlere” slogan\u0131n\u0131 yeniden g\u00fcndeme getirirken, silahl\u0131 ayaklanma politikas\u0131n\u0131 ortaya koydu ve Bol\u015feviklerin<\/a> Ge\u00e7ici H\u00fck\u00fcmeti devirmeye kararl\u0131 olduklar\u0131n\u0131 ve iktidar\u0131 ele ge\u00e7irme zaman\u0131n\u0131n geldi\u011fini belirtti.<\/p>\n\n\n\n

Bol\u015fevikler karma\u015f\u0131k ve \u00e7etrefilli bir ortamda, yeni politikalar form\u00fcle ettiler, yeni sloganlar ortaya att\u0131lar ve tek seferde iktidar\u0131 ele ge\u00e7irme f\u0131rsat\u0131n\u0131 de\u011ferlendirdiler.<\/p>\n\n\n\n

Bol\u015feviklerin say\u0131 ve g\u00fc\u00e7 bak\u0131m\u0131ndan mutlak bir \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc olmamas\u0131na ve gerekli teorik deste\u011fin eksikli\u011fine ra\u011fmen, g\u00fc\u00e7l\u00fc bir iradeye, net hedeflere ve do\u011fru stratejilere ve sloganlara sahip devrimci bir partinin kitleleri harekete ge\u00e7irebilece\u011fini, g\u00fc\u00e7lerini birle\u015ftirebilece\u011fini ve tarihi bir mucize yaratabilece\u011fini g\u00f6r\u00fcyoruz. Bir anlamda, ayaklanma bir sanat bi\u00e7imidir. Lenin ve Bol\u015fevikler, durumu titizlikle analiz edebildiler ve teorik tart\u0131\u015fmalardan etkilenmeden ve hi\u00e7 teredd\u00fct etmeden harekete ge\u00e7ebildiler. Devrimci g\u00fc\u00e7ler bir araya getirilip d\u00fc\u015fman kamp\u0131 par\u00e7alanmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda, ge\u00e7ici olarak ortaya \u00e7\u0131kan f\u0131rsat\u0131 de\u011ferlendirdiler, kararl\u0131 bir \u015fekilde harekete ge\u00e7tiler ve zafer kazanmaya cesaret ettiler, sonunda tek seferde iktidar\u0131 ele ge\u00e7irdiler.<\/p>\n\n\n\n

IV. Halk\u0131n Zaferi, Tarihin Ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz Se\u00e7imi<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u015eubat ve Ekim Rus Devrimlerinin tarihsel seyrine bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, Bol\u015feviklerin zafer kazanmas\u0131n\u0131, iktidar\u0131 ele ge\u00e7irmesini ve yeni bir devlet kurmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan iki ana fakt\u00f6r oldu\u011funu g\u00f6rebiliriz. Birincisi, d\u00fcnya sava\u015f\u0131 \u00c7ar ve Ge\u00e7ici H\u00fck\u00fcmetin iktidar\u0131n\u0131 ciddi \u015fekilde zay\u0131flatt\u0131 ve halk\u0131n deste\u011fini tamamen kaybetmesine yol a\u00e7t\u0131. Sava\u015fa kar\u0131\u015fan Bat\u0131 \u00fclkeleri, Rusya’da geli\u015fen i\u00e7 durumu ele alamad\u0131lar ve bu da birbirini izleyen iki radikal devrimin ger\u00e7ekle\u015fmesini m\u00fcmk\u00fcn k\u0131ld\u0131. \u0130kincisi, Bol\u015feviklerin \u00f6rg\u00fctsel g\u00fcc\u00fc ve ba\u015far\u0131l\u0131 stratejileri, \u00e7e\u015fitli i\u00e7 siyasi gruplar aras\u0131ndaki rekabetin ortas\u0131nda g\u00fc\u00e7l\u00fc bir sald\u0131r\u0131 ba\u015flatmalar\u0131n\u0131 ve ba\u015far\u0131ya ula\u015fmalar\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131. Birka\u00e7 konu daha ayr\u0131nt\u0131l\u0131 incelenmeye de\u011fer.<\/p>\n\n\n\n

Birinci olarak,<\/strong> Ekim Devrimi’nin tarihsel \u00f6nemi hakk\u0131nda \u00e7e\u015fitli de\u011ferlendirmeler yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

\u0130ki ana bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 vard\u0131r. Birincisi Stalin’in vard\u0131\u011f\u0131 sonu\u00e7tur: Ekim Devrimi, insanl\u0131k tarihinde yeni bir \u00e7a\u011f\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131d\u0131r. Bu g\u00f6r\u00fc\u015fe g\u00f6re Ekim Devrimi, d\u00fcnya tarihinin s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131 belirler ve Rus tarihini, insanl\u0131k tarihini ve d\u00fcnya tarihini “eski” ve “yeni” d\u00f6nemlere ay\u0131r\u0131r. Uzun bir s\u00fcre boyunca, Sovyetler Birli\u011fi ve \u00c7in dahil olmak \u00fczere kom\u00fcnistlerin y\u00f6netti\u011fi \u00fclkeler bu olay\u0131 e\u015fsiz derecede kutsal ve b\u00fcy\u00fck bir devrim olarak selamlam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

\u00d6te yandan, Bol\u015feviklere d\u00fc\u015fman olanlar da dahil olmak \u00fczere baz\u0131 Bat\u0131l\u0131 akademisyenler, bu olay\u0131 “az\u0131nl\u0131\u011f\u0131n komplosu” ve “askeri darbe” olarak nitelendirmi\u015ftir. Stalin’in Ekim Devrimi’nin \u00f6nemi hakk\u0131ndaki tan\u0131m\u0131 bir \u00f6l\u00e7\u00fcde \u00f6nyarg\u0131l\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Ekim 1917’yi s\u0131n\u0131r noktas\u0131 olarak kullanan “yeni d\u00f6nem” kavram\u0131, s\u0131n\u0131f ayr\u0131mlar\u0131n\u0131 ve sosyal sistemlerdeki de\u011fi\u015fiklikleri mekanik olarak kullanarak yeni ve eski, y\u00fcksek ve d\u00fc\u015f\u00fck sosyal medeniyet d\u00fczeylerini tan\u0131mlamaktad\u0131r. Bu a\u00e7\u0131k\u00e7a tek tarafl\u0131 bir yakla\u015f\u0131md\u0131r. Ekim Devrimi, d\u00fcnyan\u0131n kapitalist egemenli\u011fini k\u0131rd\u0131, d\u00fcnyan\u0131n ilk sosyalist devletini kurdu ve ezilen uluslar\u0131n uyan\u0131\u015f\u0131n\u0131 te\u015fvik ederek ulusal demokratik devrimlerde yeni bir y\u00fckseli\u015fi ba\u015flatt\u0131. B\u00fcy\u00fck \u00f6nemi kabul edilmelidir. Ancak, k\u00fcresel medeniyetin geli\u015fimine bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, bir \u00fclkenin ekonomik ve k\u00fclt\u00fcrel yoksullu\u011funu ve geri kalm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrebilmesi, Orta \u00c7a\u011f’\u0131n Karanl\u0131k \u00c7a\u011f\u0131’ndan \u00e7\u0131k\u0131p modern medeniyete girebilmesi, modernizasyona giden bir yolun a\u00e7\u0131lmas\u0131yla belirlenir. Modernle\u015fme teorisine g\u00f6re, modernle\u015fme sadece maddi ve bilimsel-teknik medeniyetin \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde iyile\u015ftirilmesi ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir ilerlemesini de\u011fil, ayn\u0131 zamanda siyasi ve sosyal medeniyetin y\u00fcksek d\u00fczeyde geli\u015fmesini de kapsar.<\/p>\n\n\n\n

Modern \u00e7a\u011f\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131ndan bu yana, insan toplumu kapitalist geli\u015fme yoluyla modernle\u015fmeyi bir \u015fekilde s\u00fcrd\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. Ekim Devrimi’nin temel \u00f6nemi, modernle\u015fmeye giden kapitalist olmayan bir yolun \u00f6nc\u00fc ke\u015ffinde yatmaktad\u0131r. Bu ke\u015fif, \u00e7abas\u0131 hala g\u00fcn\u00fcm\u00fczde de devam eden uzun ve zorlu bir tarihsel s\u00fcre\u00e7 olmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n

\u0130kincisi, Ekim Devrimi bir “devrim” miydi yoksa bir “darbe” miydi?<\/strong> \u0130ki farkl\u0131 yorum ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Genel olarak, devrimler tarihi ileriye g\u00f6t\u00fcrmede olumlu bir role sahiptir, oysa darbeler genellikle olumsuz olarak alg\u0131lan\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Ancak, tarihsel bir olay\u0131 tek tip bir \u00f6l\u00e7\u00fctle tan\u0131mlamak genellikle zordur. Farkl\u0131 bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131na sahip farkl\u0131 insanlar, birbirine z\u0131t sonu\u00e7lara varabilir. Dahas\u0131, ayn\u0131 olay\u0131n anla\u015f\u0131lmas\u0131 zamanla de\u011fi\u015febilir. Baz\u0131 olaylar\u0131n do\u011fas\u0131nda var olan karma\u015f\u0131kl\u0131k da, onlar\u0131 basit\u00e7e “devrim” veya “darbe” olarak etiketlemeyi zorla\u015ft\u0131r\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

 \u015eubat Devrimi, b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekli, kendili\u011finden geli\u015fen bir kitle hareketi sayesinde zafer kazand\u0131. \u00c7arl\u0131k otokrasisinin a\u015f\u0131r\u0131 yozla\u015fmas\u0131 ve modas\u0131 ge\u00e7mi\u015f olmas\u0131 nedeniyle, me\u015fruiyeti, adaleti ve ilerici niteli\u011fi nadiren sorgulan\u0131r ve \u015eubat Devriminin burjuva demokratik devrim olarak s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131lmas\u0131 tarih\u00e7iler taraf\u0131ndan yayg\u0131n olarak kabul edilir. Do\u011fas\u0131 gere\u011fi, Ekim Petrograd ayaklanmas\u0131 \u015f\u00fcphesiz iyi organize edilmi\u015f ve haz\u0131rlanm\u0131\u015f bir siyasi devrimdi ve gerekli sosyal atmosfer ve kitle taban\u0131na sahipti.<\/p>\n\n\n\n

Bu devrim, Lenin liderli\u011findeki Bol\u015fevikler taraf\u0131ndan eski rejimi devirmek amac\u0131yla a\u00e7\u0131k\u00e7a ve net bir ama\u00e7, stratejik planlama, kararl\u0131l\u0131k ve cesaretle ba\u015flat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Ancak ayaklanman\u0131n seyri a\u00e7\u0131s\u0131ndan, ani ve biraz gizliydi, uzun s\u00fcreli, b\u00fcy\u00fck \u00e7apl\u0131 bir kitle hareketi veya hatta askeri bir kampanya yoktu, sonu\u00e7ta kay\u0131plar minimum d\u00fczeydeydi ve bu \u00f6zellikler “darbe”nin baz\u0131 \u00f6zelliklerini ta\u015f\u0131yordu. Bu nedenle , onu “darbe tarz\u0131 devrim” olarak adland\u0131rmak uygun g\u00f6r\u00fcnmektedir. Sorun, bu iki de\u011ferlendirmeyi mutlak hale getirmenin uygun olmamas\u0131d\u0131r. Ekim Ayaklanmas\u0131n\u0131n kavramsal do\u011fas\u0131n\u0131 kas\u0131tl\u0131 olarak tart\u0131\u015fmaya gerek yoktur. \u00d6nemli olan, bu olay\u0131n nedenlerini ve sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 ve tarihsel gidi\u015fat \u00fczerindeki etkisini incelemektir.<\/p>\n\n\n\n

\u00dc\u00e7<\/strong>\u00fcnc<\/strong>\u00fcs<\/strong>\u00fc, baz<\/strong>\u0131lar<\/strong>\u0131 Ekim Ayaklanmas<\/strong>\u0131n<\/strong>\u0131n zaferinin b<\/strong>\u00fcy<\/strong>\u00fck \u00f6l\u00e7<\/strong>\u00fcde tesad<\/strong>\u00fcfi, hatta “tarihsel bir yanl<\/strong>\u0131\u015f anla<\/strong>\u015f\u0131lma” oldu<\/strong>\u011funu d<\/strong>\u00fc\u015f\u00fcnmektedir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bu g\u00f6r\u00fc\u015f kesinkes hatal\u0131d\u0131r. Engels, “Devrimler kas<\/strong>\u0131tl<\/strong>\u0131 veya keyfi olarak yap<\/strong>\u0131lamaz; devrimler tek bir partinin iradesi ve liderli\u011finden ba\u011f\u0131ms\u0131z olan ko\u015fullar\u0131n ka\u00e7<\/strong>\u0131n<\/strong>\u0131lmaz sonucudur…” <\/strong>demi\u015fti. \u00c7in’de ve yurtd\u0131\u015f\u0131nda, hem eski hem de modern, herhangi bir b\u00fcy\u00fck tarihi olay\u0131n meydana gelmesi, elbette bir dereceye kadar \u015fansa veya tesad\u00fcflere ba\u011fl\u0131d\u0131r, ancak ayn\u0131 zamanda ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Devrim ya da darbe olsun, riskler ve ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131k olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 vard\u0131r. Gerekli t\u00fcm \u00f6znel ve nesnel ko\u015fullar olmadan, ba\u015far\u0131s\u0131 %100 garanti olan hi\u00e7bir olay ba\u015flat\u0131lamaz. Bu, \u00f6zellikle g\u00fc\u00e7 avantaj\u0131 bulunmad\u0131\u011f\u0131nda ve ayaklanman\u0131n k\u0131sa s\u00fcrede organize edilmesi gerekti\u011finde ge\u00e7erlidir. Ger\u00e7ekten de tarih her zaman galip gelenler taraf\u0131ndan yaz\u0131l\u0131r ve galip gelenler her zaman siyasi me\u015fruiyetlerini ve gerek\u00e7elerini savunurlar. Asl\u0131nda, Ekim Devrimi s\u00f6z konusu oldu\u011funda, bu devrim iki g\u00fcc\u00fc bir araya getirdi: biri Bol\u015fevikler taraf\u0131ndan dikkatle planlanan ve haz\u0131rlanan iktidar\u0131 ele ge\u00e7irme hareketi ve onlar\u0131n etkisi alt\u0131nda, omurgas\u0131n\u0131 radikal i\u015f\u00e7iler ve askerlerin olu\u015fturdu\u011fu hareket; di\u011feri ise o d\u00f6nemde kaotik, \u00e7e\u015fitli ve ba\u011f\u0131ms\u0131z sosyal hareketlerdi, \u00f6rne\u011fin yoksul k\u00f6yl\u00fclerin b\u00fcy\u00fck \u00e7apl\u0131 ayaklanmalar\u0131, “i\u015f\u00e7ilerin denetimi ve y\u00f6netimi” ve “t\u00fcm iktidar Sovyetlere” sloganlar\u0131yla yap\u0131lan i\u015f\u00e7i g\u00f6sterileri, durdurulamaz olan ordunun par\u00e7alanma hareketi ve yerli etnik milli az\u0131nl\u0131klar\u0131n kurtulu\u015f hareketi.<\/p>\n\n\n\n

Farkl\u0131 \u00f6zelliklere, i\u00e7 dinamiklere ve \u00e7\u0131karlara sahip bu hareketler, ilkiyle birle\u015fti. Di\u011fer bir deyi\u015fle, Bol\u015fevikler, siyasi taktikleri ve \u00f6rg\u00fctsel avantajlar\u0131na dayanarak, sosyal hareketi kullanarak ve y\u00f6nlendirerek eski rejime ortakla\u015fa bir sald\u0131r\u0131 ba\u015flatt\u0131lar ve zaten \u00e7ok k\u0131r\u0131lgan olan Ge\u00e7ici H\u00fck\u00fcmet’in fazla diren\u00e7 g\u00f6stermeden \u00e7\u00f6kmesine neden oldular.<\/p>\n\n\n\n

1917’de Rusya’da ger\u00e7ekle\u015fen iki devrim, d\u00f6nemin daha geni\u015f ba\u011flam\u0131nda, d\u00fcnya kapitalizmi tekelci a\u015famas\u0131na girerken kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 say\u0131s\u0131z \u00e7eli\u015fkinin \u00fcr\u00fcn\u00fcyd\u00fc. Bu \u00e7eli\u015fkiler Rusya’da \u00f6zellikle \u015fiddetliydi ve \u00fclkeyi d\u00fcnya kapitalist sisteminin zay\u0131f halkas\u0131 haline getirmi\u015fti. Devrim ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131. Bu d\u00f6nemde, Marksizm’in rehberli\u011finde, net bir programa ve do\u011fru, esnek strateji ve taktiklere sahip devrimci bir parti, zafer i\u00e7in hayati \u00f6neme sahipti. B\u00f6yle bir devrimci parti ile halk\u0131 eski rejime \u00f6l\u00fcmc\u00fcl bir darbe indirmeye ve yeni bir proleter rejim kurmaya y\u00f6nlendirmek m\u00fcmk\u00fcn oldu. Bu nedenle, Ekim Devrimi’nin zaferi tarihsel bir yanl\u0131\u015f anla\u015f\u0131lma de\u011fil, (ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz) tarihsel bir tercihti.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Lenin’in Nisan Tezlerinin Do\u011frular\u0131 ve Yanl\u0131\u015flar\u0131 Ekim Devrimi: Ekim Devrimi Bir Tesad\u00fcf m\u00fcyd\u00fc, Yoksa Ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz Tarihsel Bir Se\u00e7im miydi? Zhou Shangwen: Do\u011fu \u00c7in Normal \u00dcniversitesi, \u015eangay, Marksizm Okulu ve D\u00fcnya Tarihi Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 Profes\u00f6r\u00fc Ocak 2017 2017, \u00e7ok tart\u0131\u015f\u0131lan bir konu olan Ekim Devrimi’nin y\u00fcz\u00fcnc\u00fc y\u0131ld\u00f6n\u00fcm\u00fcd\u00fcr. Devrimin zaferi bir bak\u0131ma tesad\u00fcfi olsa da, d\u00f6nemin genel ba\u011flam\u0131, […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"class_list":["post-6017","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-klasikler"],"blocksy_meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6017","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6017"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6017\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6018,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6017\/revisions\/6018"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6017"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6017"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6017"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}