{"id":6038,"date":"2025-12-26T12:49:08","date_gmt":"2025-12-26T12:49:08","guid":{"rendered":"https:\/\/marksizm.org.tr\/?p=6038"},"modified":"2025-12-26T12:49:10","modified_gmt":"2025-12-26T12:49:10","slug":"kurt-sorununda-donum-noktasindan-sonra-hala-onemli-zorluklar-var","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/marksizm.org.tr\/?p=6038","title":{"rendered":"K\u00fcrt Sorununda D\u00f6n\u00fcm Noktas\u0131ndan Sonra Hala \u00d6nemli Zorluklar Var"},"content":{"rendered":"\n

K\u00fcrt Sorununda D\u00f6n\u00fcm Noktas\u0131ndan Sonra Hala \u00d6nemli Zorluklar Var<\/strong><\/h1>\n\n\n\n

Global Times, Tang Zhichao, 13 Mart 2025<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Yazar, Tang Zhichao, \u00c7in Sosyal Bilimler Akademisi Bat\u0131 Asya ve Afrika \u00c7al\u0131\u015fmalar\u0131 Enstit\u00fcs\u00fc Orta Do\u011fu Kalk\u0131nma ve Y\u00f6neti\u015fim \u00c7al\u0131\u015fmalar\u0131 Merkezi Direkt\u00f6r\u00fcd\u00fcr.  <\/strong><\/p>\n\n\n\n

\n

Son g\u00fcnlerde, T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi’nin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc b\u00fcy\u00fck partisi ve K\u00fcrt yanl\u0131s\u0131 bir parti olan DEM Partisi (PDP) bir bas\u0131n toplant\u0131s\u0131 d\u00fczenledi. Toplant\u0131da, DEM Partisi y\u00f6neticileri , tutuklu K\u00fcrdistan \u0130\u015f\u00e7i Partisi (PKK) lideri \u00d6calan’\u0131n bir mektubunu okudu. Mektupta \u00d6calan, a\u00e7\u0131k\u00e7a “PKK’n\u0131n bir kongre d\u00fczenleyip kendi kendini feshetti\u011fini ilan etmesi gerekti\u011fini” belirtmi\u015f ve t\u00fcm silahl\u0131 gruplar\u0131 silahlar\u0131n\u0131 b\u0131rakmaya \u00e7a\u011f\u0131rm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

1 Mart’ta PKK ate\u015fkes ilan etti ve \u00d6calan’\u0131n silahlar\u0131n\u0131 b\u0131rakma ve kendisini da\u011f\u0131tma \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131na yan\u0131t verece\u011fini a\u00e7\u0131klad\u0131. Bu d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131 niteli\u011findeki olaylar dizisi, T\u00fcrkiye’yi neredeyse bir as\u0131rd\u0131r rahats\u0131z eden K\u00fcrt ulusal sorununa nihayet son verecek mi?<\/p>\n\n\n\n

K\u00fcrt sorunu, T\u00fcrkiye i\u00e7in sadece b\u00fcy\u00fck bir siyasi ve sosyal meydan okuma de\u011fil, ayn\u0131 zamanda ulusal g\u00fcvenli\u011fine y\u00f6nelik temel bir tehdit ve bu \u00fclkenin uluslararas\u0131 i\u015f birli\u011fi \u00e7abalar\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcndeki b\u00fcy\u00fck bir engeldir.<\/p>\n\n\n\n

K\u00fcrtler, Orta Do\u011fu’daki be\u015f b\u00fcy\u00fck etnik gruptan biridir ve yakla\u015f\u0131k 30 milyonluk n\u00fcfuslar\u0131 a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak T\u00fcrkiye, Irak, \u0130ran ve Suriye’de da\u011f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. K\u00fcrtler D\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck devletsiz etnik grubudurlar. T\u00fcrkiye, en b\u00fcy\u00fck K\u00fcrt n\u00fcfusuna sahip olup en ciddi etnik sorunlarla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

1978’de \u00d6calan, K\u00fcrt ulusal \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc sa\u011flamay\u0131 ve ba\u011f\u0131ms\u0131z bir K\u00fcrt devleti kurmay\u0131 hedefleyerek K\u00fcrdistan \u0130\u015f\u00e7i Partisi’ni (PKK) kurdu. 1984’te resmen silahl\u0131 m\u00fccadeleye ba\u015flad\u0131. 40 y\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n s\u00fcredir PKK ile T\u00fcrk g\u00fcvenlik g\u00fc\u00e7leri aras\u0131nda ya\u015fanan \u015fiddetli \u00e7at\u0131\u015fmalar on binlerce \u00f6l\u00fcme ve y\u00fcz binlerce yerinden edilmeye yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131. \u00d6calan’\u0131n 1999’daki tutuklanmas\u0131ndan bu yana uzun s\u00fcredir hapiste olmas\u0131na ra\u011fmen, PKK’n\u0131n silahl\u0131 direni\u015fi hi\u00e7bir zaman tamamen sona ermemi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

PKK, uzun zamand\u0131r T\u00fcrkiye’deki K\u00fcrtlerin me\u015fru ulusal haklar\u0131 m\u00fccadelesinin temsil eden siyasi g\u00fc\u00e7 olarak kabul ediliyor ve PKK Orta Do\u011fu genelindeki K\u00fcrt topluluklar\u0131 aras\u0131nda \u00f6nemli bir etkiye sahip. Bu nedenle, \u00d6calan ve PKK’n\u0131n a\u00e7\u0131klamalar\u0131 son derece g\u00fc\u00e7l\u00fc yank\u0131lara yol a\u00e7t\u0131.<\/p>\n\n\n\n

NEDENLER<\/strong><\/p>\n\n\n\n

K\u00fcrdistan \u0130\u015f\u00e7i Partisi’nin (PKK) verdi\u011fi tavizler, birden fazla nedenin sonucudur.<\/p>\n\n\n\n

\u00d6ncelikle, PKK’n\u0131n durumu ge\u00e7mi\u015ften \u00e7ok farkl\u0131. T\u00fcrkiye’deki K\u00fcrtlerin ya\u015fam ko\u015fullar\u0131 \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde iyile\u015firken, PKK’n\u0131n siyasi ve askeri m\u00fccadeleleri giderek zorla\u015ft\u0131. T\u00fcrk g\u00fcvenlik g\u00fc\u00e7leriyle yapt\u0131\u011f\u0131 \u00e7at\u0131\u015fmalarda a\u011f\u0131r silah ve personel kay\u0131plar\u0131 verdi, liderli\u011fi ciddi \u015fekilde zay\u0131flad\u0131 ve askeri faaliyetleri b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde k\u0131s\u0131tland\u0131.<\/p>\n\n\n\n

\u00d6calan, tarihi ko\u015fullar\u0131n de\u011fi\u015fti\u011fini, silahl\u0131 m\u00fccadelenin “sona erdi\u011fini”, PKK’ya art\u0131k ihtiya\u00e7 kalmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve gelecekteki hedeflerine “demokratik ve yasal bir \u00e7er\u00e7eve” \u00fczerinden ula\u015f\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini belirtti.<\/p>\n\n\n\n

\u0130kinci olarak, T\u00fcrk h\u00fck\u00fcmeti de siyasi uzla\u015fmaya y\u00f6nelik bir isteklilik g\u00f6steriyor.<\/p>\n\n\n\n

On y\u0131llarca s\u00fcren \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n ard\u0131ndan T\u00fcrk h\u00fck\u00fcmeti, askeri ara\u00e7lar\u0131n PKK’y\u0131 zay\u0131flatabilece\u011fini ve faaliyetlerini s\u0131n\u0131rlayabilece\u011fini, fakat askeri \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn K\u00fcrt sorununu temelden \u00e7\u00f6zemeyece\u011fini anlam\u0131\u015ft\u0131r. Bu nedenle, siyasi uzla\u015fma en makul se\u00e7enektir.<\/p>\n\n\n\n

\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc, zaman\u0131n geli\u015fmesiyle birlikte K\u00fcrtleri bask\u0131 alt\u0131na alma y\u00f6n\u00fcndeki ge\u00e7mi\u015f politika s\u00fcrd\u00fcr\u00fclemez hale gelmi\u015ftir ve K\u00fcrtlere e\u015fit stat\u00fc tan\u0131nmas\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir tarihsel trenddir.<\/p>\n\n\n\n

K\u00fcrtlere d\u00f6n\u00fck h\u00fck\u00fcmet politikalar\u0131n\u0131n ayarlanmas\u0131, Cumhurba\u015fkan\u0131 Erdo\u011fan’\u0131n \u00f6nerdi\u011fi “Yeni T\u00fcrkiye”nin kurulmas\u0131 i\u00e7in \u015fartt\u0131r; ilaveten K\u00fcrt se\u00e7menlerin deste\u011fini kazanmak da Erdo\u011fan ve Adalet ve Kalk\u0131nma Partisi’nin uzun vadeli iktidar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmesi i\u00e7in hayati \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Ayr\u0131ca, (d\u00f6rd\u00fcnc\u00fcs\u00fc) Ortado\u011fu’daki durum son y\u0131llarda dramatik de\u011fi\u015fikliklere u\u011frad\u0131. \u0130srail-Filistin \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n yeni dalgas\u0131 ve Suriye’deki rejim de\u011fi\u015fikli\u011fi T\u00fcrkiye’yi \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde etkiledi. B\u00f6lgesel de\u011fi\u015fikliklerle daha iyi ba\u015fa \u00e7\u0131kmak ve \u00fclke i\u00e7i ve b\u00f6lgesel istikrar\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in T\u00fcrk h\u00fck\u00fcmeti, kendi s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7indeki K\u00fcrt sorununu \u00e7\u00f6zmelidir.<\/p>\n\n\n\n

\u00d6calan’\u0131n giri\u015fimi hayata ge\u00e7irilirse, \u015f\u00fcphesiz T\u00fcrkiye ve Orta Do\u011fu \u00fczerinde \u00f6nemli bir etki yaratacakt\u0131r. T\u00fcrkiye i\u00e7in bu, on y\u0131llard\u0131r T\u00fcrkiye’yi rahats\u0131z eden etnik ve g\u00fcvenlik sorunlar\u0131nda temel bir iyile\u015fme, ulusal uzla\u015fma ve istikrar\u0131n sa\u011flanmas\u0131 anlam\u0131na gelecektir.<\/p>\n\n\n\n

Bu durum <\/a>sadece Erdo\u011fan ve iktidardaki h\u00fck\u00fcmet koalisyonunun konumunu g\u00fc\u00e7lendirmekle kalmayacak, ayn\u0131 zamanda T\u00fcrkiye’nin Bat\u0131 ile ili\u015fkilerini de geli\u015ftirecektir. Bu durum b\u00f6lge i\u00e7in ise Suriye ve Irak’\u0131 etkileyen K\u00fcrt sorunlar\u0131n\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn\u00fc te\u015fvik edebilir ve b\u00f6lgesel duruma olumlu ve istikrarl\u0131 unsurlar getirebilir.<\/p>\n\n\n\n

Ancak K\u00fcrt sorununun tamamen \u00e7\u00f6z\u00fclece\u011fini iddia etmek i\u00e7in hen\u00fcz \u00e7ok erken. \u00d6ncelikle, T\u00fcrk h\u00fck\u00fcmeti ve K\u00fcrdistan \u0130\u015f\u00e7i Partisi (PKK) aras\u0131nda etkili bir anla\u015fmaya var\u0131l\u0131p var\u0131lamayaca\u011f\u0131 hen\u00fcz belli de\u011fil.<\/p>\n\n\n\n

T\u00fcrk h\u00fck\u00fcmeti 2009 ve 2013 y\u0131llar\u0131nda PKK ile iki kez bar\u0131\u015f anla\u015fmas\u0131 imzalad\u0131, ancak bunlar\u0131n hi\u00e7biri etkili bir \u015fekilde uygulanmad\u0131. \u00d6calan’\u0131n PKK \u00fczerindeki ger\u00e7ek etkisi ve kontrol\u00fc, her iki taraf\u0131n verdi\u011fi siyasi taahh\u00fctler ve bu taahh\u00fctleri yerine getirip getiremeyecekleri, herhangi bir anla\u015fman\u0131n ba\u015far\u0131l\u0131 bir \u015fekilde uygulanmas\u0131 i\u00e7in kilit \u00f6neme sahiptir ve bunlar\u0131n kan\u0131tlanmas\u0131 zaman alacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

\u0130kinci olarak, PKK silahs\u0131zlanmaya raz\u0131 olsa bile, K\u00fcrt sorununu temelden \u00e7\u00f6zmek i\u00e7in daha uzun bir yol var. K\u00fcrtler T\u00fcrkiye n\u00fcfusunun yakla\u015f\u0131k %15’ini olu\u015fturuyor ve siyasi ve ekonomik sorunlar\u0131 derin k\u00f6klere sahiptir ve \u00e7\u00f6z\u00fclmesi zor olup, tam bir yeniden yap\u0131lanma i\u00e7in \u00f6nemli bir zaman gerekiyor.<\/p>\n\n\n\n

SUR\u0130YE  SDG\u2019N\u0130N TUTUMU  <\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ayr\u0131ca, Suriye ve Irak’ta faaliyet g\u00f6steren K\u00fcrt silahl\u0131 gruplar, K\u00fcrt sorununun seyrini etkileyen \u00f6nemli bir g\u00fc\u00e7t\u00fcr. Daha \u00f6nce K\u00fcrdistan \u0130\u015f\u00e7i Partisi’nin (PKK) Suriye kolu olarak kabul edilen Suriye Demokratik G\u00fc\u00e7leri (SDF), \u00d6calan’\u0131n \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131 memnuniyetle kar\u015f\u0131lad\u0131 ancak \u00d6calan’\u0131n silah b\u0131rakma talimat\u0131n\u0131n yaln\u0131zca T\u00fcrkiye i\u00e7indeki PKK i\u00e7in ge\u00e7erli oldu\u011funu ve Suriye’deki K\u00fcrt silahl\u0131 gruplar\u0131yla bir ilgisi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtti.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

K\u00fcrt sorununun karma\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131, tarihsel derin k\u00f6klerinden, etnik \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131 ve uluslararas\u0131 ba\u011flant\u0131lar\u0131n\u0131n bir araya gelmesinden kaynaklanmaktad\u0131r. Bug\u00fcnk\u00fc Mevcut d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131 bir f\u0131rsat penceresi a\u00e7m\u0131\u015f olabilir, ancak ger\u00e7ek bir uzla\u015fmaya d\u00f6n\u00fc\u015fmeden \u00f6nce a\u015f\u0131lmas\u0131 gereken bir\u00e7ok pratik engel bulunmaktad\u0131r. K\u00fcrt sorununa ger\u00e7ek bir \u00e7\u00f6z\u00fcm bulmak i\u00e7in t\u00fcm taraflar\u0131n aktif olarak diyalog ve isti\u015farede ve m\u00fczakerede bulunmas\u0131 gerekmektedir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

K\u00fcrt Sorununda D\u00f6n\u00fcm Noktas\u0131ndan Sonra Hala \u00d6nemli Zorluklar Var Global Times, Tang Zhichao, 13 Mart 2025 Yazar, Tang Zhichao, \u00c7in Sosyal Bilimler Akademisi Bat\u0131 Asya ve Afrika \u00c7al\u0131\u015fmalar\u0131 Enstit\u00fcs\u00fc Orta Do\u011fu Kalk\u0131nma ve Y\u00f6neti\u015fim \u00c7al\u0131\u015fmalar\u0131 Merkezi Direkt\u00f6r\u00fcd\u00fcr.   Son g\u00fcnlerde, T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi’nin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc b\u00fcy\u00fck partisi ve K\u00fcrt yanl\u0131s\u0131 bir parti olan DEM Partisi […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[91,4,53],"tags":[],"class_list":["post-6038","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kurtler","category-turkiye-sosyalizmi","category-turkiye-sosyalizmi-tr"],"blocksy_meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6038","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6038"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6038\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6040,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6038\/revisions\/6040"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6038"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6038"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6038"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}