{"id":6153,"date":"2026-01-28T11:00:45","date_gmt":"2026-01-28T11:00:45","guid":{"rendered":"https:\/\/marksizm.org.tr\/?p=6153"},"modified":"2026-01-28T11:00:47","modified_gmt":"2026-01-28T11:00:47","slug":"thkp-c-lideri-mahir-cayanin-kesintisiz-devrim-adli-eserindeki-tezler-uzerine-kemal-okur-ile-soylesi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/marksizm.org.tr\/?p=6153","title":{"rendered":"THKP-C Lideri Mahir \u00c7ayan\u2019\u0131n Kesintisiz Devrim Adl\u0131 Eserindeki Tezler \u00dczerine Kemal Okur ile S\u00f6yle\u015fi"},"content":{"rendered":"\n

THKP-C Lideri Mahir \u00c7ayan\u2019\u0131n Kesintisiz Devrim Adl\u0131 Eserindeki Tezler \u00dczerine Kemal Okur ile S\u00f6yle\u015fi<\/strong><\/h1>\n\n\n\n

Kesintisiz Devrim: \u201cT\u00fcrkiye S\u00f6m\u00fcrgedir ve Emperyalizmin \u0130\u015fgali Alt\u0131ndad\u0131r\u201d<\/strong><\/h1>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

THKP-C lideri Mahir \u00c7ayan\u2019\u0131n \u201cKesintisiz Devrim I-II-III\u201d adl\u0131 eserindeki tezleri hala ilgi g\u00f6r\u00fcyor, bug\u00fcn onun g\u00f6r\u00fc\u015flerine kat\u0131 bir bi\u00e7imde sahip \u00e7\u0131karak m\u00fccadele eden \u00f6rg\u00fctler dahi bulunuyor. Fakat THKP-C gelene\u011fine y\u00fcksek de\u011fer bi\u00e7en– ve bug\u00fcn var olan bir\u00e7ok takip\u00e7i \u00f6rg\u00fct bu eserlerdeki g\u00f6r\u00fc\u015fleri \u015fu veya bu bi\u00e7imde g\u00f6zden ge\u00e7irmi\u015f, ilaveler veya d\u00fczeltmeler yapm\u0131\u015ft\u0131r. Mahir \u00c7ayan\u2019\u0131n ve \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 bu gelene\u011fi Latin Amerika ve K\u00fcba\u2019daki sosyalist m\u00fccadeleler gelene\u011fi ile ba\u011flant\u0131land\u0131ran g\u00f6r\u00fc\u015fler de var.  \u201cKesintisiz Devrim I-II-III\u201d de hayranl\u0131k uyand\u0131ran bir d\u00fczenli yaz\u0131m  tarz\u0131 ve \u00fcslup kullan\u0131lm\u0131\u015f ve bu da okuyucular\u0131 derinden etkilemi\u015ftir. Eserin en \u00f6nemli eksi\u011fi klasik Marksist eserlerden yap\u0131lan al\u0131nt\u0131lar\u0131n hangi kitap ve makalelerden al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131n yaz\u0131lmamas\u0131d\u0131r. Bu zaman darl\u0131\u011f\u0131ndan olabilir. Asl\u0131nda bir \u00e7al\u0131\u015fma ile eserdeki bu eksiklik giderilmelidir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bu eserde savunulan tezlerin ve kavramlar\u0131n bir\u00e7o\u011fu Mahir \u00c7ayan ve arkada\u015flar\u0131n\u0131n daha \u00f6nceki yaz\u0131lar\u0131nda g\u00f6rmedi\u011fimiz yeni tezler ve kavramlard\u0131r.  Bkz. \u201cKesintisiz Devrim\u201d  http:\/\/anadolusanat.org\/kc\/eris\/kesin23.html<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Soru:<\/strong> \u201cKesintisiz Devrim I-II-III\u201d tezleri hakk\u0131nda genel olarak ne s\u00f6ylersiniz?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Kemal Okur: <\/strong>Hala ciddi de\u011ferlendirmeyi hak eden bir eser ve farkl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fleri sentezleme \u00e7abas\u0131. Benim de sosyalist ak\u0131mda ilk tan\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m g\u00f6r\u00fc\u015fler bunlard\u0131. 1974 y\u0131l\u0131nda bu eseri teksirle \u00e7o\u011falt\u0131p Ankara\u2019da onlarca sosyalist gence okutmu\u015ftuk.  Maalesef Mahir \u00c7ayan yolda\u015f\u0131 erken ya\u015fta Marx ve Lenin\u2019in yan\u0131na yollad\u0131k. Bu nedenle kendisi ba\u015flang\u0131\u00e7 niteli\u011findeki bir a\u00e7\u0131klama olan bu yeni tezleri derinle\u015ftirme f\u0131rsat\u0131 bulamad\u0131.<\/p>\n\n\n\n

\u201cKesintisiz Devrim I-II-III\u201d  hemen giri\u015f b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde THKP-C\u2019nin Marksizm-Leninizm\u2019i yol g\u00f6sterici ideoloji olarak benimsedi\u011fini, ara\u015ft\u0131rma ve incelemede diyalektik materyalizm ve tarihsel materyalizmi uygulayaca\u011f\u0131n\u0131 ilan etmi\u015ftir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

T\u00fcrkiye ad\u0131m ad\u0131m emperyalizmin s\u00f6m\u00fcrgesi haline geldi<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bu eserde ilk kez T\u00fcrkiye\u2019nin emperyalizmin s\u00f6m\u00fcrgesi oldu\u011fu ve T\u00fcrkiye\u2019nin emperyalizmin i\u015fgali alt\u0131nda oldu\u011fu teorik de\u011ferlendirmesi yap\u0131lm\u0131\u015f, bu hakikatin gizlendi\u011fini ve bu hakikatin devrimci sava\u015fla<\/strong> kitlelere kavrat\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fi vurgulanm\u0131\u015ft\u0131r. Emperyalist boyunduruk ve i\u015fgalin \u00fclke i\u00e7indeki dayana\u011f\u0131 i\u015fbirlik\u00e7i tekelci b\u00fcy\u00fck burjuvazidir. Bu durumda emperyalist i\u015fgal ve i\u015fbirlik\u00e7i tekelci b\u00fcy\u00fck burjuvazinin diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc devrimci sava\u015f\u0131n birbirinden ayr\u0131lmaz iki en \u00f6nemli hedefleridir. Asl\u0131nda bu g\u00f6r\u00fc\u015f ince bir farkl\u0131l\u0131kla bizim de bug\u00fcn savundu\u011fumuz g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Mahir \u00c7ayan bu eserde Ulusal Kurtulu\u015f sava\u015f\u0131n\u0131n zaferi ve sonras\u0131 d\u00f6nemi burjuva-demokratik i\u00e7eri\u011fe sahip olan bir Milli Demokratik Devrim olarak de\u011ferlendirir, fakat Milli Demokratik Devrim dolay\u0131s\u0131yla burjuva demokratik devrim yar\u0131 yolda kalm\u0131\u015ft\u0131r. Mahir bir\u00e7ok yaz\u0131s\u0131nda T\u0130P\u2019in \u201cburjuva demokratik devrim temel olarak tamamlanm\u0131\u015ft\u0131r\u201d g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc ele\u015ftirmi\u015fti.<\/p>\n\n\n\n

Kemalist Ayd\u0131n \u00c7evre<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Kesintisiz\u2019de \u201cKemalist Ayd\u0131n \u00c7evre\u201d<\/strong> gelecekteki devrimin do\u011frudan m\u00fcttefiki olarak tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r. Kemalist Ayd\u0131n \u00c7evre\u2019nin T\u00fcrkiye tarihinde rol\u00fc b\u00fcy\u00fckt\u00fcr. Kurtulu\u015f sava\u015f\u0131nda ve Cumhuriyetin ilk y\u0131llar\u0131ndaki devlet sisteminde bu s\u0131n\u0131f belirleyici olmu\u015ftur. <\/p>\n\n\n\n

T\u00fcrkiye\u2019nin Milli Demokratik Devrimi\u2019ne (1929-23)  \u201cdevrimci-milliyet\u00e7iler yani Kemalistler \u00f6nderlik etmi\u015ftir\u201d.  Kemalistlerin kurulu\u015funa \u00f6nderlik etti\u011fi yeni devlet k\u00fc\u00e7\u00fck-burjuvazinin ve burjuvazinin b\u00fct\u00fcn fraksiyonlar\u0131n\u0131n ortak devletidir. Bu devletin kumandas\u0131 Kemalistlerin (devrimci-milliyet\u00e7ilerin) elindedir. Kemalistler k\u00fc\u00e7\u00fck burjuva s\u0131n\u0131f\u0131na mensuptur fakat \u201cKemalistler k\u00fc\u00e7\u00fck burjuva s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n en devrimci, en sol\u201d kesimini olu\u015ftururlar. Devrimden sonra devletin liderlik konumundaki birtak\u0131m insanlar yeni olu\u015fan b\u00fcrokrat-burjuvazi s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n mensuplar\u0131 haline gelmi\u015flerdir.<\/p>\n\n\n\n

Ayn\u0131 d\u00f6nemde burjuvazi i\u00e7inde reformist bir kanat vard\u0131r, reformist-burjuvazi ile b\u00fcrokrat-burjuvazi i\u015fbirli\u011fi i\u00e7inde tekelle\u015fmeye do\u011fru giderler. (Kesintisiz) Reformist burjuvazi i\u00e7inden bir kesim sivrilmi\u015f ve tekelle\u015fmi\u015ftir. B\u00fcrokrat burjuvazi de bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm ge\u00e7irir—-ticaret burjuvazisi ve emperyalist tekellerle ittifak kurarak— i\u015fbirlik\u00e7i tekelci burjuvazi haline gelir. Bu tekelle\u015fme s\u00fcrecinde ve i\u015fbirlik\u00e7i tekelci burjuvazinin olu\u015fumunda \u0130\u015f Bankas\u0131 grubu kilit bir rol oynam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Mahir \u00c7ayan Ordu ve B\u00fcrokrasiyi<\/strong> a\u015fa\u011f\u0131 yukar\u0131 bir siyasi parti gibi de\u011ferlendirir, ordunun Osmanl\u0131\u2019dan itibaren olu\u015fan k\u00f6kl\u00fc bir k\u00fc\u00e7\u00fck-burjuva devrimci gelene\u011fi vard\u0131r. Ordu devrimci milliyet\u00e7i tutumu benimseyen k\u00fc\u00e7\u00fck burjuva Kemalistlerin \u00f6nderli\u011fi alt\u0131nda olmu\u015ftur. B\u00fcrokrasi i\u00e7inde de Kemalistler g\u00fc\u00e7l\u00fcyd\u00fc.<\/p>\n\n\n\n

ABD emperyalizmi, i\u015fbirlik\u00e7i tekelci burjuvazi ve di\u011fer h\u00e2kim s\u0131n\u0131flar\u0131n ittifak\u0131ndan olu\u015fan Oligar\u015fi 1963\u2019ten itibaren devlet, ordu ve b\u00fcrokrasi i\u00e7inde etkilerini artt\u0131rd\u0131lar, devlet i\u00e7inde Kemalistler ile Oligar\u015fi aras\u0131ndaki eski denge Oligar\u015fi lehine bozulmaya ba\u015flad\u0131. 12 Mart askeri darbesi ile Oligar\u015fi devlet, ordu ve b\u00fcrokrasi \u00fczerinde tam hakimiyetini kurmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n

A<\/strong>nti-emperyalist ve Anti-oligar\u015fik Devrim<\/strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u201cKesintisiz Devrim I-II-III\u201d <\/strong>art\u0131k T\u00fcrkiye ve d\u00fcnyan\u0131n yeni bir d\u00f6nem i\u00e7inde oldu\u011funu dolay\u0131s\u0131yla sosyalizme giden devrim s\u00fcrecinde ilk ad\u0131m\u0131n<\/a>anti-emperyalist ve anti-oligar\u015fik devrim<\/strong> oldu\u011funu savunur. Kesintisiz Devrim I-II-III \u201c<\/strong>anti-emperyalist ve anti-oligar\u015fik\u201d devrim kavram\u0131n\u0131n, \u201ckavram olarak Milli Demokratik Devrim g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnden pek<\/strong> farkl\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131\u201d ancak daha geni\u015f bir i\u00e7eri\u011fe ve niteli\u011fe sahip oldu\u011funu belirtmektedir\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Mahir \u00c7ayan\u2019in inceledi\u011fi \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc Bunal\u0131m D\u00f6nemi geli\u015fkin Bat\u0131 kapitalizmindeki Keynes\u00e7i d\u00f6nemi kastediyor. Oysa 1970lerin ortalar\u0131ndan itibaren Bat\u0131 kapitalizminde Keynes\u00e7i d\u00f6nem kapand\u0131 ve neoliberal ekonomik d\u00f6neme ge\u00e7ildi. Bu de\u011fi\u015fim Bat\u0131l\u0131 kapitalist toplumlarda oldu\u011fu gibi Bat\u0131l\u0131 g\u00fc\u00e7lerin etkisi alt\u0131ndaki kapitalist yola girmi\u015f olan geli\u015fmekte olan \u00fclkelerin toplumlar\u0131nda \u00f6nemli yap\u0131sal de\u011fi\u015fimler ortaya \u00e7\u0131kard\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Soru: Mahir \u00c7ayan\u2019\u0131n Kesintisiz\u2019deki tezleri \u00fczerinde Mihri Belli ve Hikmet K\u0131v\u0131lc\u0131ml\u0131\u2019n\u0131n etkisi ne d\u00fczeydedir?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Kemal Okur: <\/strong>G\u00fczel bir soru. Mahir \u00c7ayan b\u00fcy\u00fck bir olas\u0131l\u0131kla Hikmet K\u0131v\u0131lc\u0131ml\u0131\u2019n\u0131n \u00e7ok \u00f6nemli bir bro\u015f\u00fcr\u00fc olan \u201cHalk Sava\u015f\u0131n\u0131n Planlar\u0131\u201d Devrim Zorlamas\u0131 Demokratik Devrim Zortlamas\u0131\u201d bro\u015f\u00fcr\u00fcn\u00fc okumu\u015ftu.  Bence Kesintisiz\u2019deki tezler Mihri Belli\u2019nin  Milli Demokratik Devrim ve Hikmet K\u0131v\u0131lc\u0131ml\u0131\u2019n\u0131n bu bro\u015f\u00fcr\u00fcndeki tezlerini bir sentezleme \u00e7abas\u0131d\u0131r.  Kesintisiz\u2019de Mihri Belli\u2019nin  \u201cMilli Demokratik Devrim\u201d g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnden Hikmet K\u0131v\u0131lc\u0131ml\u0131\u2019n\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015flerine do\u011fru belirgin bir kayma vard\u0131r. Hikmet K\u0131v\u0131lc\u0131ml\u0131 T\u00fcrkiye\u2019de 1925 y\u0131l\u0131nda hakim s\u0131n\u0131flar\u0131n en kodamanlar\u0131n\u0131n dahil oldu\u011fu bir finans kapital z\u00fcmresinin olu\u015ftu\u011funu ve devlet iktidar\u0131n\u0131n bu z\u00fcmrenin eline ge\u00e7ti\u011fini savunur. Bu T\u00fcrkiye\u2019nin bir \u00f6zg\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcd\u00fcr. K\u0131v\u0131lc\u0131ml\u0131 \u015f\u00f6yle yazar: \u201c<\/strong>T\u00fcrkiye, Modern Kapitalizmin geli\u015fen Serbest Rekabetli az \u00e7ok g\u00fcrb\u00fcz y\u00fcz\u00fcn\u00fc g\u00f6remeden, 1935 y\u0131l\u0131nda yazd\u0131\u011f\u0131m\u0131z gibi “Geberen Kapitalizm” ad\u0131yla yay\u0131nlad\u0131klar\u0131, \u00e7\u00fcr\u00fcyen, kokmu\u015f, \u00e7\u00f6z\u00fcl\u00fcp da\u011f\u0131lan yatalak Tekelci Sermaye z\u0131lg\u0131t\u0131 alt\u0131na sokulmu\u015ftu. \u2026. <\/strong>\u201cT\u00fcrkiye Ekonomisi ve Politikas\u0131 1925’ten beri \u015eirketlerin (Finans-Kapitalin) tekeline teslim edildi. K\u0131rk bin Trakt\u00f6r, y\u00fcz bin Otomobil, Benzin istasyonlar\u0131 T\u00fcrkiye’nin Amerikan Mandal\u0131\u011f\u0131na ge\u00e7i\u015f merasimi oldu. Kar\u015f\u0131devrim: daha 1930’larda Milletler Cemiyeti’ne giri\u015fle ba\u015far\u0131 kazand\u0131\u201d. <\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bug\u00fcnk\u00fc Oligar\u015fi 1950\u2019lerde Olu\u015ftu <\/strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Kesintisiz ise bu y\u0131llarda ad\u0131m ad\u0131m i\u015fbirlik\u00e7i tekelci burjuvazinin olu\u015ftu\u011funu ve 1950\u2019lerde ABD emperyalistlerinin de i\u00e7inde oldu\u011fu, i\u00e7inde i\u015fbirlik\u00e7i tekelci burjuvazinin de g\u00fc\u00e7l\u00fc bir konuma sahip oldu\u011fu ve di\u011fer hakim s\u0131n\u0131flar\u0131n hep birlikte olu\u015fturduklar\u0131 bir oligar\u015fi\u2019den s\u00f6z eder. Kesintisiz\u2019e g\u00f6re devlet daha \u00f6nce Kemalistlerin kumandas\u0131 alt\u0131nda iken, oligar\u015finin devlet \u00fczerindeki etkisi ad\u0131m ad\u0131m artar ve 1971 askeri darbesiyle birlikte devlet t\u00fcm\u00fcyle oligar\u015finin eline ge\u00e7er. Kesintisiz i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n \u201cideolojik\u201d \u00f6nderli\u011fini savunur, bu g\u00f6r\u00fc\u015f Hikmet K\u0131v\u0131lc\u0131ml\u0131\u2019n\u0131n devrimde i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n \u00f6nderli\u011fi zorunludur, g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne \u00e7ok yak\u0131nd\u0131r. MDD g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnde ise devrimde \u00f6nderlik sorununun koyulu\u015fu mu\u011flak say\u0131labilir. Mahir\u2019in 1950\u2019lerden itibaren emperyalizm i\u00e7sel olgu haline gelmi\u015ftir g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc ile K\u0131v\u0131lc\u0131ml\u0131\u2019n\u0131n \u201cbug\u00fcn emperyalizmin i\u00e7 bask\u0131s\u0131 d\u0131\u015f bask\u0131s\u0131ndan ay\u0131rt edilemeyecek d\u00fczeydedir\u201d g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne \u00e7ok yak\u0131nd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Soru: Kesintisiz\u2019de Milli Burjuvazi G\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc var m\u0131?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Kemal Okur: Kesintisiz bu soruya Che Guevera\u2019dan yapt\u0131\u011f\u0131 bir al\u0131nt\u0131 ile yan\u0131t verir. <\/strong>“Bug\u00fcn i\u00e7in, tayin edici unsur, emperyalizm ve milli burjuvazi cephesindeki kayna\u015fmad\u0131r”. Kesintisiz sadece k\u00fc\u00e7\u00fck burjuvazinin sa\u011f kanad\u0131n\u0131 devrimin dolayl\u0131 m\u00fcttefiki olarak g\u00f6r\u00fcr. Ba\u015fka bir burjuva s\u0131n\u0131f\u0131ndan s\u00f6z etmez. <\/strong><\/p>\n\n\n\n

Soru:<\/strong> Mahir\u2019in yaz\u0131s\u0131nda s\u00fcrekli olarak s\u00f6m\u00fcrgelerden bahsediliyor.  Fakat T\u00fcrkiye ve \u00c7in gibi Latin Amerika gibi b\u00f6lgelerdeki yar\u0131-s\u00f6m\u00fcrge toplumsal yap\u0131ya sahip olan \u00fclkelerden s\u00f6z edilmiyor.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bu soru yerinde bir soru, Mahir \u00c7ayan\u2019da s\u00f6m\u00fcrge vurgusu a\u011f\u0131r bas\u0131yor. G\u00f6receli s\u00f6m\u00fcrge kavram\u0131na dahi kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131l\u0131yor: \u201cS\u00f6zde “sosyalist” tahlillere g\u00f6re, T\u00fcrkiye \u00f6teki s\u00f6m\u00fcrge \u00fclkeler gibi de\u011fildir. Hatta baz\u0131lar\u0131na g\u00f6re, i\u015fgal nispidir. Kimileri bu yanl\u0131\u015f de\u011ferlendirmeden sosyalist devrim stratejileri \u00e7\u0131kart\u0131yor\u2026\u201d (Kesintisiz)<\/p>\n\n\n\n

Bir a\u00e7\u0131dan Mahir \u00c7ayan i\u00e7in yar\u0131-s\u00f6m\u00fcrgeler \u00e7a\u011f\u0131 geride kalm\u0131\u015f gibi bir yakla\u015f\u0131ma sahip oldu\u011funu s\u00f6yleyebilirim. Mahir \u00c7ayan T\u00fcrkiye\u2019nin sava\u015f sonras\u0131 kurulacak olan Bat\u0131 ittifak\u0131na dahil olma s\u00fcrecini, s\u00f6m\u00fcrge haline gelme s\u00fcreci olarak tan\u0131mlar: \u201cMarshall, Truman yard\u0131mlar\u0131 paravanas\u0131 alt\u0131nda, Amerikan emperyalizmi \u00fclkeye iyice girmi\u015f ve yabanc\u0131 sermayeye geni\u015f imtiyazlar sa\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r. (\u00dclkenin s\u00f6m\u00fcrgele\u015fme s\u00fcrecinin ba\u015flamas\u0131).\u201d (Kesintisiz)<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Benim kan\u0131mca bu s\u00f6m\u00fcrgele\u015fme g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc olduk\u00e7a radikal bir s\u00f6ylemdir ve ger\u00e7eklerle uyu\u015fmuyor.<\/p>\n\n\n\n

Lenin\u2019den yola \u00e7\u0131karsak T\u00fcrkiye \u00c7in ve \u0130ran gibi yar\u0131-s\u00f6m\u00fcrge \u00fclkelere kapitalizmin giri\u015fi ve s\u00f6m\u00fcrgeci emperyalist \u00fclkelerin bu \u00fclkelerdeki toplumsal formasyonlar\u0131 etkileme s\u00fcreci 1839-1840\u2019larda ba\u015fl\u0131yor. Yar\u0131 s\u00f6m\u00fcrge \u00fclkelerin k\u0131smi siyasi ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131klar\u0131 var bu siyasi ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131klar\u0131 sayesinde ekonomide k\u00fclt\u00fcrde ideolojide belirli \u00f6l\u00e7\u00fcde emperyalist kontrole kar\u015f\u0131 koruyucu tedbirler alabiliyorlar. Ve bu \u00fclkelerin devletlerinin belirli bir siyasi \u00f6zerklikleri hala var.<\/p>\n\n\n\n

1839-1840\u2019lardan itibaren bu \u00fclkelerin toplumsal formasyonu pre-kepitalist \u00fcretim bi\u00e7imleri ile belirlenen pre-kapitalist (en geni\u015f anlamda) feodal bir toplumsal yap\u0131dan yar\u0131 s\u00f6m\u00fcrge ve pre-kapitalist (en geni\u015f anlam\u0131yla yar\u0131-s\u00f6m\u00fcrge ve yar\u0131 feodal ve k\u00fc\u00e7\u00fck \u00fcretime dayal\u0131 do\u011fal tar\u0131m ekonomisi) karma bir toplumsal formasyona ge\u00e7tiler\u2026<\/p>\n\n\n\n

Lenin\u2019in metinlerinde ve Modern \u00c7in tarihinde ve Marksist toplumsal formasyon teorilerinde “yar\u0131 s\u00f6m\u00fcrge” terimi, \u00f6zellikle emperyalist g\u00fc\u00e7ler taraf\u0131ndan siyasi, ekonomik, askeri ve k\u00fclt\u00fcrel olarak kontrol edilip s\u00f6m\u00fcr\u00fcl\u00fcrken, bi\u00e7imsel olarak ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 veya k\u0131smi \u00f6zerkli\u011fini koruyan bir toplumsal yap\u0131y\u0131 ifade eder.<\/p>\n\n\n\n

Bu kavram, Lenin’in emperyalizm ve s\u00f6m\u00fcrgecilik \u00fczerine yaz\u0131lar\u0131ndan (\u00c7in, T\u00fcrkiye ve \u0130ran’\u0131 yar\u0131 s\u00f6m\u00fcrge olarak tan\u0131mlayan Lenin’in Emperyalizm kitab\u0131na bak\u0131n\u0131z) kaynaklan\u0131r ve daha sonra \u00c7in’in ulusal ko\u015fullar\u0131 \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda \u00c7in Kom\u00fcnist Partisi ve \u00c7inli Marksist teorisyenler taraf\u0131ndan derinle\u015ftirmi\u015f ve geli\u015ftirilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

Toplumsal Formasyon Teorisinde “Yar\u0131 S\u00f6m\u00fcrge” Nitelik Nedir<\/strong><\/p>\n\n\n\n

“Yar\u0131 S\u00f6m\u00fcrge” terimi, Marksist Toplumsal Formasyon Teorisinin bir uzant\u0131s\u0131d\u0131r. Klasik Marksist metinler, \u00f6zellikle Bat\u0131 Avrupa \u00fclkelerindeki toplumsal geli\u015fme a\u015famalar\u0131n\u0131 ilkel toplum, k\u00f6leci toplum, feodal toplum, kapitalist toplum ve kom\u00fcnist toplum (sosyalizm kom\u00fcnist toplumun birincil a\u015famas\u0131 olarak) olarak ay\u0131r\u0131r. Fakat Asya, Afrika ve Latin Amerika b\u00f6lgelerindeki Toplumsal Formasyonlar ve geli\u015fimleri farkl\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Bu \u00fclkelerin baz\u0131 b\u00f6lgelerinde burjuva y\u00f6nelimli s\u0131n\u0131flar ve ekonomik sekt\u00f6rler olu\u015ftu  komprador ticaret ve finans burjuvazisi, feodal devlet i\u015fletmecili\u011fi ba\u015flang\u0131\u00e7 d\u00fczeyinde k\u00fc\u00e7\u00fck ve orta sanayi burjuvazisi ve burjuvala\u015fan i\u00e7 ticaret burjuvazisi\u2026<\/p>\n\n\n\n

T\u00fcrkiye\u2019de bu miras\u0131 devralan Cumhuriyet h\u00fck\u00fcmetleri bu s\u0131n\u0131flar\u0131n ekonomik faaliyetlerini devletin kumandas\u0131 ve devletin y\u00f6nlendirmesi alt\u0131na alarak ve \u00e7e\u015fitli sanayi ve maden sekt\u00f6rlerde devlet i\u015fletmecili\u011fini kullanarak g\u00fc\u00e7l\u00fc bir i\u015fbirlik\u00e7i (d\u0131\u015f tekelci kapitalizme ba\u011f\u0131ml\u0131) i\u015fbirlik\u00e7i tekelci-b\u00fcrokratik kapitalist ekonomik sekt\u00f6r olu\u015fturdular.<\/p>\n\n\n\n

D\u0131\u015f tekelci kapitalizmin T\u00fcrkiye\u2019de i\u00e7selle\u015fmesi ve yerelle\u015fmesi: Emperyalizmin \u0130\u00e7sel Olgu Haline Gelmesi<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Soru:<\/strong> Emperyalizmin \u0130\u00e7sel Olgu Haline Gelmesi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne ne dersiniz?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Kemal Okur:<\/strong> Yukar\u0131da ifade etti\u011fim gibi, T\u00fcrkiye\u2019nin kapitalist ekonomik yay\u0131lma ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalmas\u0131 asl\u0131nda 1880larden itibaren d\u0131\u015f tekelci kapitalizmin T\u00fcrkiye\u2019de i\u00e7selle\u015fmesi ve yerelle\u015fmesi s\u00fcreci olarak g\u00f6r\u00fclebilir. Bu anlamda Mahir\u2019in tart\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 d\u0131\u015f tekelci kapitalizmin (ki bu Bat\u0131 \u00fclkelerindeki emperyalizmin ekonomik temelidir) i\u00e7sel olgu haline gelmesi veya yerelle\u015fmesi olgusudur. Bu yerelle\u015fme 1920lerden itibaren T\u00fcrkiye\u2019de h\u0131zla geli\u015fmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

D\u0131\u015f kapitalizmin b\u00f6ylece i\u00e7selle\u015fmesi ve T\u00fcrk burjuva devrimi i\u00e7erdeki i\u015fbirlik\u00e7i hakim siyasi g\u00fc\u00e7lerin i\u00e7te ve d\u0131\u015fta \u00f6zerklik ve etki alan\u0131n\u0131 g\u00f6rece geni\u015fletmi\u015ftir\u2026 Dolay\u0131s\u0131yla Mahir\u2019in \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc bunal\u0131m d\u00f6nemi dedi\u011fi d\u00f6nemde de (1950-1971) i\u015fbirlik\u00e7i hakim siyasi g\u00fc\u00e7ler emperyalist g\u00fc\u00e7lerle genel olarak iyi ili\u015fkiler i\u00e7inde olmalar\u0131na kar\u015f\u0131n, belirli bir \u00f6zerkli\u011fe sahip olmu\u015flar  ve her zaman devletin kumanda tepesinde— bu i\u015fbirlik\u00e7i hakim s\u0131n\u0131flar\u0131n ekonomik olarak en g\u00fc\u00e7l\u00fc kesimi–  askeri-sivil b\u00fcrokrasi s\u0131n\u0131f\u0131 (Marx-Engels Alman \u0130deolojisi) ile uzla\u015fma i\u00e7inde—bulunmu\u015ftur. Dolay\u0131s\u0131yla d\u0131\u015f kapitalizmi temsil eden emperyalist siyasi ve askeri g\u00fc\u00e7lerin devlet \u00fczerindeki etkisi genellikle—do\u011frudan de\u011fil dolayl\u0131 bir etki— olmu\u015ftur. Bu \u00fclkelerle i\u015fbirli\u011fine inanan devlet ve h\u00fck\u00fcmet y\u00f6neticileri, ordu \u00fcst kademeleri ve parti liderleri kendi temsil ettikleri s\u0131n\u0131f \u00e7\u0131karlar\u0131 ile emperyalist \u00fclkelerin \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7 ve kapasiteleri \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcne g\u00f6re dengeleyen h\u00fck\u00fcmet etme \u00e7izgileri izlemi\u015flerdir. Sosyalist \u00fclkelerle (1924-1974) ekonomik ve ticari i\u015fbirli\u011fi bu \u00f6zerklik temelinde geli\u015febilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

Soru: \u00dclkenin \u00f6zerkli\u011fine birka\u00e7 \u00f6rnek verebilir misin?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Kemal Okur: <\/strong>Ekonomide devlet kapitalizmiyolunun tercih edilmesi Kemalist h\u00fck\u00fcmetin Alman Bismark yolundan etkilenmesinin sonucu olarak \u00fclkedeki hakim siyasi g\u00fcc\u00fcn kendi tercihi idi. Sovyetler Birli\u011fi ile i\u015fbirli\u011fi de Kemalist h\u00fck\u00fcmetin kendi tercihi idi, 1935 den itibaren Sovyetler Birli\u011fi ile aray\u0131 a\u00e7an \u00e7izgi h\u00fck\u00fcmetin kendi tercihi idi.<\/p>\n\n\n\n

T\u00fcrkiye\u2019nin 2. D\u00fcnya sava\u015f\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda kalmas\u0131 ve daha sonra NATO ittifak\u0131na kat\u0131lmas\u0131, Fa\u015fist Almanya\u2019n\u0131n rehin olarak T\u00fcrkiye\u2019ye verdikleri alt\u0131nlara el koymalar\u0131, Menderes h\u00fck\u00fcmetinin ald\u0131\u011f\u0131 d\u0131\u015f kredileri kendi tercih etti\u011fi alanlara kayd\u0131rmas\u0131, kredi veren \u00fclkelerin ekonomik ve deval\u00fcasyon konular\u0131ndaki tavsiyelerini g\u00f6z ard\u0131 etmesi bor\u00e7 geri \u00f6demelerinde erteleme a\u011f\u0131rdan alma tutumlar\u0131na girmesi, K\u0131br\u0131s\u2019ta T\u00fcrk Mukavemet Te\u015fkilat\u0131 silahl\u0131 \u00f6rg\u00fctlenmesini ba\u015flatmas\u0131, \u0130n\u00f6n\u00fc\u2019n\u00fcn 1963\u2019te silahlanma ve K\u0131br\u0131s meselelerinde Amerika ile anlamazl\u0131\u011fa d\u00fc\u015fmesi; \u0130n\u00f6n\u00fc\u2019n\u00fcn yeni bir d\u00fcnya kurulur, biz de yerimizi orada al\u0131r\u0131z demesi\u2026)<\/p>\n\n\n\n

Yar\u0131-s\u00f6m\u00fcrge toplumsal yap\u0131 temel olarak korunmas\u0131na kar\u015f\u0131n, zamanla geli\u015fen ve g\u00fc\u00e7lenen i\u015fbirlik\u00e7i (d\u0131\u015f tekelci kapitalizme ba\u011f\u0131ml\u0131) tekelci-b\u00fcrokratik kapitalist ekonomik sekt\u00f6r \u00fclkenin siyasi ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 da g\u00f6rece g\u00fc\u00e7lendirmi\u015f, T\u00fcrkiye\u2019deki hakim siyasi g\u00fcc\u00fcn siyasal, k\u00fclt\u00fcrel ve ideolojik ya\u015fam\u0131 g\u00f6rece \u00f6zerk bir bi\u00e7imde \u015fekillendirmesine olanak tan\u0131m\u0131\u015ft\u0131r. 1930-1946 aras\u0131nda h\u00fck\u00fcmet \u201cdemokratik kampa\u201d mensup olan \u0130ngiliz ve Frans\u0131z emperyalistleri ile sahip oldu\u011fu g\u00fc\u00e7l\u00fc ticari-ekonomik-siyasi ba\u011flar nedeniyle —- Fa\u015fist kamptaki \u0130talya ve Almanya ile \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fc ticari ve ekonomik ba\u011flar geli\u015ftirmesine kar\u015f\u0131n, T\u00fcrkiye hakim s\u0131n\u0131flar\u0131 Fa\u015fist rejime ge\u00e7en di\u011fer 22 \u00fclke gibi bir fa\u015fist rejim tercihi yapmad\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n

Soru: \u0130\u00e7sel Olgu–D\u0131\u015fsal Olgu Tart\u0131\u015fmas\u0131 bug\u00fcn hala yap\u0131l\u0131yor, bu tart\u0131\u015fmay\u0131 daha da a\u00e7ar m\u0131s\u0131n\u0131z?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Yar\u0131-s\u00f6m\u00fcrge toplumlarda genellikle \u00fclke i\u00e7inde az ya da \u00e7ok me\u015fru bir h\u00fck\u00fcmet, me\u015fru bir siyasi rejim bulunur.  Bu h\u00fck\u00fcmetin g\u00f6receli ve k\u0131smi bir siyasi ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 vard\u0131r. Siyasi ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131n derecesi \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcnde de ekonomik ideolojik ve k\u00fclt\u00fcrel ve askeri ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 vard\u0131r. Buna yar\u0131-s\u00f6m\u00fcrge devletin k\u0131smi ve s\u0131n\u0131rl\u0131 ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 veya \u00f6zerkli\u011fi denebilir.<\/p>\n\n\n\n

Fakat Ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 \u00e7e\u015fitli e\u015fitsiz ticari-ekonomik-finans-kredi anla\u015fmalar\u0131yla ve siyasi anla\u015fmalarla s\u0131n\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131r.  Anla\u015fmalar \u00f6z\u00fcnde e\u015fitsizdir \u00e7\u00fcnk\u00fc emperyalizm sahip oldu\u011fu cayd\u0131r\u0131c\u0131 ve y\u0131ld\u0131r\u0131c\u0131 g\u00fc\u00e7lerle zay\u0131f konumda olan \u00fclke h\u00fck\u00fcmetini bask\u0131 alt\u0131na alarak kendi lehine anla\u015fmalar yapmaya zorlayabilir.  Veya \u00fclke h\u00fck\u00fcmeti d\u00fcnyadaki b\u00fcy\u00fck g\u00fc\u00e7ler rekabetini de\u011ferlendirerek bu rekabetten yararlanmak amac\u0131yla bir emperyalist blok ile anla\u015fmay\u0131 tercih edebilir. Emperyalizmin (d\u0131\u015f kapitalizmin) i\u00e7sel olgu olmas\u0131 ile d\u0131\u015fsal olgu olmas\u0131 diyalektik bir b\u00fct\u00fcn olu\u015fturur. Emperyalizmin i\u00e7sel olgu olmas\u0131 \u00f6nce tekel \u00f6ncesi kapitalizmin ve daha sonra ard\u0131ndan tekelci kapitalizmin \u00fclkenin toplumsal yap\u0131s\u0131n\u0131n geli\u015fmesinde belirleyici hale gelmesidir ve bu yar\u0131 s\u00f6m\u00fcrge yap\u0131n\u0131n olu\u015fmas\u0131 ile e\u015f zamanl\u0131 olarak erken tarihlerde 1850\/60\/70\/80lerde  ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Emperyalizmin (d\u0131\u015f kapitalizmin) i\u00e7sel olgu olmas\u0131 ile d\u0131\u015fsal olgu olmas\u0131 diyalektik bir b\u00fct\u00fcn olu\u015fturur<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Yar\u0131-s\u00f6m\u00fcrge toplumsal formasyon yap\u0131s\u0131na ge\u00e7en bir toplumda emperyalizmin (d\u0131\u015f kapitalizmin) i\u00e7sel olgu olmas\u0131 ile d\u0131\u015fsal olgu olmas\u0131 diyalektik bir b\u00fct\u00fcn olu\u015fturur …e\u011fer yerli h\u00fck\u00fcmet emperyalist g\u00fc\u00e7lere sorun \u00e7\u0131karmaya yeltenirse bu takdirde tetikte bekleyen emperyalist d\u0131\u015f y\u0131ld\u0131r\u0131c\u0131 ve cayd\u0131r\u0131c\u0131 g\u00fc\u00e7 (yerine g\u00f6re diplomatik ve siyasi bask\u0131, baz\u0131 durumlarda yerine g\u00f6re askeri tehdit yoluyla) i\u00e7erdeki hakim s\u0131n\u0131f ve onun temsil etti\u011fi siyasi g\u00fcc\u00fcn hakimiyetine destek olur. \u0130\u00e7erdeki hakim s\u0131n\u0131f hakimiyetini s\u00fcrd\u00fcrmede yetersiz kald\u0131\u011f\u0131nda d\u0131\u015f bask\u0131 ve y\u0131ld\u0131rma eylemleri devreye girer.<\/p>\n\n\n\n

Bu t\u00fcr yar\u0131 s\u00f6m\u00fcrge \u00fclkeler ancak d\u0131\u015f i\u015fgal alt\u0131na girerse devlet kukla yerli y\u00f6neticilerin  eline ge\u00e7er. Devletin ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 biter\u2026<\/p>\n\n\n\n

Dolay\u0131s\u0131yla 3. Bunal\u0131m d\u00f6neminde T\u00fcrkiye a\u00e7\u0131s\u0131ndan temelde de\u011fi\u015fen bir \u015fey yoktur\u2026 Fakat 2. D\u00fcnya sava\u015f\u0131 sonras\u0131 d\u00f6nemde- NATO savunma \u015femsiyesi alt\u0131nda T\u00fcrkiye \u00e7ok b\u00fcy\u00fck kaynak ay\u0131rd\u0131\u011f\u0131 savunmaya daha az kaynak ay\u0131rm\u0131\u015f ve ekonomik geli\u015fmeye daha fazla odaklanm\u0131\u015f, i\u015fbirlik\u00e7i tekelci b\u00fcrokratik devlet kapitalizmi ve devlet kapitalizmi bankac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ge\u00e7mi\u015f d\u00f6neme g\u00f6re \u00e7ok daha h\u0131zl\u0131 geli\u015fmi\u015f\u2026 \u00d6zel sekt\u00f6r burjuvazisi de h\u0131zla geli\u015fmi\u015f, tar\u0131mda makinele\u015fme h\u0131zlanm\u0131\u015f ve tar\u0131msal \u00fcretim ve k\u0131rlarda sermaye birikimi \u00e7o\u011falm\u0131\u015f, sonu\u00e7 olarak ekonomide i\u015fbirlik\u00e7i kapitalizm daha g\u00f6r\u00fcn\u00fcr bir konuma y\u00fckselmi\u015ftir. <\/p>\n\n\n\n

Soru: Devrimci durum ve suni denge g\u00f6r\u00fc\u015flerine ne dersiniz?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Kemal Okur:<\/strong> Yar\u0131-s\u00f6m\u00fcrge \u00fclkelerde devrimci dalgalar\u0131n y\u00fckseli\u015fi ve ini\u015fi o \u00fclkenin tarihi k\u00fclt\u00fcrel ve sosyal ko\u015fullara ba\u011fl\u0131 olan nesnel bir olgudur. Baz\u0131 \u00fclkelerde despotizm tarihi olarak \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fc oldu\u011fu i\u00e7in halk despot y\u00f6netime kar\u015f\u0131 teslimiyet\u00e7i olabilir ve \u00e7ok nadir keskin \u00e7eli\u015fme durumlar\u0131 hari\u00e7 kitleler devrimci eylemlere giri\u015fmezler.<\/p>\n\n\n\n

Lenin in de yazd\u0131\u011f\u0131 gibi \u201cdevrimci partiler devrimi yaratamazlar, devrimler nesnel ko\u015fullar\u0131n ve \u00e7e\u015fitli temel toplumsal \u00e7eli\u015fmelerin keskinle\u015fmesi ve bu keskinlik derecesine ba\u011fl\u0131 olarak ortaya \u00e7\u0131kar. Belirli ko\u015fullarda \u00e7eli\u015fkiler ola\u011fan\u00fcst\u00fc keskinle\u015febilir. Devrimci partinin g\u00f6revi devrimci dalgalar\u0131n y\u00fckseli\u015fi ve ini\u015fini yak\u0131ndan takip etmek ve bu s\u00fcre\u00e7lere devrimci halk s\u0131n\u0131flar\u0131 lehine etkide bulundurmak, h\u0131zland\u0131r\u0131c\u0131 veya frenleyici roller \u00fcstlenmektedir.<\/p>\n\n\n\n

K\u00fc\u00e7\u00fck bir parti ve onun y\u00f6netti\u011fi bir silahl\u0131 gerilla eyleminin b\u00fcy\u00fcmesi i\u00e7in \u00e7ok \u00e7e\u015fitli ko\u015fullar\u0131n bir arada olmas\u0131 gerekir, fakat en \u00f6nemli olanlar\u0131 sayarsak: Birincisi genel kamuoyunda \u00f6nemli bir halk kesiminin h\u00fck\u00fcmete kar\u015f\u0131 d\u00fc\u015fmanca duygular\u0131n\u0131n g\u00fc\u00e7l\u00fc olmas\u0131—se\u00e7imlerden kendileri i\u00e7in olumlu bir sonu\u00e7 al\u0131naca\u011f\u0131na dair umudun zay\u0131f olmas\u0131; ikincisi ekonomik kriz ve yoksullu\u011fun y\u00fcksek derecede b\u00fcy\u00fcmesi sonucunda halk ile h\u00fck\u00fcmet aras\u0131ndaki \u00e7eli\u015fmelerin siyasal nitelik kazanmas\u0131d\u0131r. Bir de gerilla sava\u015f\u0131 i\u00e7in h\u00fck\u00fcmetin kolayca ula\u015fmad\u0131\u011f\u0131 bir yak\u0131n b\u00f6lge veya kom\u015fu h\u00fck\u00fcmetten lojistik destek sa\u011flamakt\u0131r. PKK gerilla hareketi keskin T\u00fcrk-K\u00fcrt etnik \u00e7eli\u015fmesi temelinde ve Irak\u2019ta s\u00fcrm\u00fc\u015f olan 70 y\u0131ll\u0131k K\u00fcrt ulusal m\u00fccadelesinin ve T\u00fcrkiye\u2019deki sert T\u00fcrkle\u015ftirme politikalar\u0131n\u0131n ve isyanlar\u0131n haf\u0131zas\u0131 temelinde h\u0131zla b\u00fcy\u00fcm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n

K\u00fcba\u2019da da kaba ve a\u00e7\u0131k ABD m\u00fcdahalesi ve Batista diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc alt\u0131nda (1952-59) halk ile Batista diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc aras\u0131ndaki \u00e7eli\u015fme olduk\u00e7a keskindi ve gerilla hareketi h\u0131zla b\u00fcy\u00fcd\u00fc. ABD ba\u015flang\u0131c\u0131nda bu hareketin g\u00fcc\u00fcn\u00fc k\u00fc\u00e7\u00fcmsedi ve 1953\u2019te ba\u015flayan gerilla m\u00fccadelesine do\u011frudan m\u00fcdahale etmedi. Ocak 1959\u2019da eski rejim devrildi\u2026<\/p>\n\n\n\n

K\u00fc\u00e7\u00fck bir parti ve onun y\u00f6netti\u011fi bir \u00f6nc\u00fc silahl\u0131 gerilla g\u00fcc\u00fc bu sayd\u0131\u011f\u0131m\u0131z keskin \u00e7eli\u015fme ko\u015fullar\u0131 yoksa bunlar\u0131 yapay bir bi\u00e7imde yaratamaz, dolay\u0131s\u0131yla harekete ge\u00e7mek i\u00e7in bu ko\u015fullar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ara\u015ft\u0131rmal\u0131d\u0131r. Nitekim Mahir yolda\u015f\u0131n hi\u00e7bir izleyicisi 55 y\u0131ld\u0131r onun \u00f6nerdi\u011fi yolu uygulamaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00f6yleseler de \u00e7e\u015fitli bi\u00e7imlerde farkl\u0131 yollar izlemek zorunda kalm\u0131\u015flar. Bir anlamda \u00f6nerilen devrim teorisinin hatal\u0131 veya eksik oldu\u011fu pratik i\u00e7inde s\u0131nanm\u0131\u015f ve do\u011fru olmad\u0131\u011f\u0131 ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Soru: S\u00f6m\u00fcrge tipi Fa\u015fizm g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc ve Oligar\u015fi tarz\u0131 devlet yap\u0131s\u0131 hakk\u0131nda neler s\u00f6yleyebilirsiniz?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Kemal Okur: Mahir \u00c7ayan\u2019a g\u00f6re fa\u015fizmin T\u00fcrkiye\u2019deki ve di\u011fer bir\u00e7ok geli\u015fmekte olan \u00fclkelerdeki \u00f6zg\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc \u015f\u00f6yleydi: <\/strong>geli\u015fmekte olan \u00fclkelerdeki emperyalizme ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k ili\u015fkisi, “klasik” Avrupa fa\u015fizmlerinden (Hitler, Mussolini) bu \u00fclkelerde farkl\u0131 bir fa\u015fizm tipi yarat\u0131r. \u00c7ayan buna “S\u00f6m\u00fcrge Tipi Fa\u015fizm”<\/strong> ad\u0131n\u0131 verir.  Bu fa\u015fist rejim s\u00fcreklidir ve normal rejimdir, fakat fa\u015fist rejimin duruma hakim olmad\u0131\u011f\u0131 ko\u015fullarda a\u00e7\u0131k fa\u015fist diktat\u00f6rl\u00fck rejimine ge\u00e7ilir. \u201cS\u00f6m\u00fcrge tipi fa\u015fizmde i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 ve k\u00f6yl\u00fclere y\u00f6nelik \u015fiddet ve bask\u0131, “ola\u011fan” bir siyasi ara\u00e7t\u0131r. T\u00fcrkiye\u2019de burjuva demokratik devrim ger\u00e7ekle\u015fmedi\u011fi i\u00e7in Bat\u0131 tipi bir demokrasi yoktur\u201d. (Kesintisiz)<\/p>\n\n\n\n

Bu normal fa\u015fist rejim d\u0131\u015fa ba\u011f\u0131ml\u0131 oligar\u015fik bir (devlet yap\u0131s\u0131 ve siyasi sistem kastediliyor)  yap\u0131ya dayan\u0131r. G\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fte \u00e7ok partili bir parlamenter demokrasi ve farkl\u0131 siyasi partiler vard\u0131r, ancak ger\u00e7ekte oligar\u015fik bir yap\u0131ya sahip olan devlet ve devlet s\u0131n\u0131flar\u0131 “finans kapital +tekelci burjuvazi + toprak a\u011falar\u0131 + ABD emperyalist g\u00fc\u00e7lerinin temsilcilerinin” ittifak\u0131n\u0131 i\u00e7erir. Mahir ilave eder: \u201cEmperyalizm i\u00e7sel bir olgu durumuna geldi\u011fi i\u00e7in (K.O emperyalizmin g\u00fc\u00e7leri de)<\/strong>  bu oligar\u015finin (K.O devletin)<\/strong> i\u00e7indedir).<\/p>\n\n\n\n

Hatta Mahir T\u00fcrkiye\u2019deki hakim s\u0131n\u0131flar aras\u0131nda finans kapital<\/strong> adl\u0131 bir s\u0131n\u0131f oldu\u011funu iddia eder:   \u201c Bizim gibi \u00fclkelerdeki oligar\u015fik dikta (devlet kastediliyor)  ise, sadece finans kapitalin damgas\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131mamaktad\u0131r\u2026. tekelci-burjuvazi tek ba\u015f\u0131na emperyalizmle ittifak\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrerek emperyalist \u00fcretim ili\u015fkilerini muhafaza edecek g\u00fc\u00e7te de\u011fildir. Dolay\u0131s\u0131yla, yabanc\u0131 ve yerli tekellere zorunlu olarak ba\u011fl\u0131 olan toprak burjuvazisi ile ve feodal kal\u0131nt\u0131larla ( devleti) y\u00f6netimi payla\u015fmaktad\u0131r.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Oysa T\u00fcrkiye\u2019de ba\u011f\u0131ms\u0131z bir finans kapital s\u0131n\u0131f\u0131 olu\u015fmam\u0131\u015ft\u0131r, bankac\u0131l\u0131k, sigorta ve finans sekt\u00f6r\u00fc b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde i\u00e7erdeki bir s\u0131n\u0131f olarak askeri-b\u00fcrokratik s\u0131n\u0131f\u0131n kontrol\u00fc alt\u0131nda olan devlet i\u015fletmeleridir.  \u0130lk \u00f6zel banka olan Yap\u0131-Kredi bile (1944) devlet deste\u011fi ile kurulmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n

1970\u2019lerden itibaren baz\u0131 \u00f6zel sanayi ve ticaret kurulu\u015flar\u0131 (Holdingler) Sabanc\u0131, Ko\u00e7 ve Karamehmet ailesi bankac\u0131l\u0131k sekt\u00f6r\u00fcne yat\u0131r\u0131m yapt\u0131lar. Daha sonra 1980\u2019lerde yabanc\u0131 sermaye bu sekt\u00f6re g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u015fekilde girdi..<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Soru: Kesintisiz T\u00fcrkiye devrimini yolu ve m\u00fccadele bi\u00e7imi olarak ne s\u00f6yl\u00fcyor?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Kemal Okur:<\/strong> Yukar\u0131daki fa\u015fizm analizine dayanarak, \u00c7ayan’\u0131n \u00f6nderlik etti\u011fi THKP-C (T\u00fcrkiye Halk Kurtulu\u015f Partisi-Cephesi) \u015fu m\u00fccadele bi\u00e7imini benimsemi\u015ftir: mevcut sistemin “parlamenter m\u00fccadele yan\u0131lsamas\u0131na bel ba\u011flayarak” ve legal, a\u00e7\u0131k siyasi m\u00fccadele ve demokratik m\u00fccadele ve yasal politik parti kurma yollar\u0131 ile de\u011fil, ancak silahl\u0131 halk devrimi<\/strong> ile y\u0131k\u0131labilece\u011fi… Bu g\u00f6r\u00fc\u015fler hala sosyalist\/kom\u00fcnist ak\u0131mda \u00e7ok etkilidir ve bu yol izlenmektedir ve yasal sosyalist partiler mevcut diktatoryal siyasi rejim ile uzla\u015fmakla ele\u015ftiriliyor. <\/p>\n\n\n\n

Mahir \u00c7ayan\u2019a g\u00f6re <\/strong>kitle \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 da yap\u0131lmal\u0131 fakat silahl\u0131 propaganda<\/strong> silahl\u0131 m\u00fccadele eylemlerinin esas al\u0131nmas\u0131 gerekir, bankalar, ABD askeri tesisleri, i\u015fbirlik\u00e7ilerin hedef al\u0131nmas\u0131 gerekir. Bu silahl\u0131 m\u00fccadeleler halk\u0131n g\u00f6remedi\u011fi fa\u015fist diktat\u00f6rl\u00fck rejimini g\u00f6rmesine yard\u0131mc\u0131 olacak ve silahl\u0131 m\u00fccadele y\u00fcr\u00fcten \u00f6rg\u00fcte g\u00fcven duymas\u0131n\u0131 ve halk\u0131n bu \u00f6rg\u00fctle i\u015fbirli\u011fi yapma iste\u011fini g\u00fc\u00e7lendirecektir.<\/p>\n\n\n\n

\u201cDevrimin itici g\u00fcc\u00fcn\u00fcn \u00f6ncelikle k\u00f6yl\u00fcl\u00fck<\/strong> (k\u0131r gerillas\u0131) olaca\u011f\u0131, ancak i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131yla ittifak\u0131n \u015fart oldu\u011fu\u201d savunulur..<\/p>\n\n\n\n

Soru: \u201cKesintisiz\u201d T\u00fcrkiye\u2019nin ve Osmanl\u0131\u2019n\u0131n devlet sistemi i\u00e7eresinde kilit bir siyasi akt\u00f6r olan <\/strong>askeri-b\u00fcrokrat z\u00fcmreyi nas\u0131l de\u011ferlendirir? <\/strong> <\/strong><\/p>\n\n\n\n

Kemal Okur:<\/strong> Mahir \u00c7ayan benim askeri-b\u00fcrokratik z\u00fcmre (politik s\u0131n\u0131f), olarak adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131m ve b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde Kemalist ideolojiyi \u00fcreten ve yayan s\u0131n\u0131f\u0131 bir ayd\u0131nlar tabakas\u0131 olarak \u201casker-sivil (K.O. sekt\u00f6rdeki)<\/strong> ayd\u0131n z\u00fcmre\u201d olarak tan\u0131mlar. Buradaki sivil s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc ile ordu d\u0131\u015f\u0131ndaki devlet b\u00fcrokrasisini kastetmektedir.  <\/p>\n\n\n\n

Bu z\u00fcmrenin sa\u011f, sol ve merkezci (tarafs\u0131z) kanatlar\u0131 vard\u0131r. Sadece sol kanat ger\u00e7ek Kemalisttir, devrimcidir, devrimci millyet\u00e7idir, anti-emperyalisttir ve Jakoben niteliktedir. <\/p>\n\n\n\n

Mahir \u00c7ayan\u2019a g\u00f6re bu ayd\u0131n z\u00fcmrenin tarihsel k\u00f6kleri \u201cilerici Osmanl\u0131 alt b\u00fcrokrasisine\u201d <\/strong>dayan\u0131r. (Kesintisiz)    <\/strong><\/p>\n\n\n\n

Y\u00fcksek komuta kademesindeki askerlerin ve y\u00fcksek kademeli b\u00fcrokratlar\u0131n okumu\u015f ve \u00fclkenin en ileri e\u011fitim kurumlar\u0131nda yeti\u015fti\u011fi do\u011frudur. Bu anlamda ayd\u0131n olarak g\u00f6r\u00fclebilir.  Fakat siyasi ve ekonomik ya\u015famda ve devlet i\u015flerinde ve siyasi partilerin \u00fcst organlar\u0131nda kilit roller oynayan bu kesimi ayd\u0131nlar tabakas\u0131 olarak g\u00f6rmek T\u00fcrkiye ger\u00e7eklerine uymuyor. Mahir \u00c7ayan bu z\u00fcmrenin devlet iktidar\u0131n\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck burjuvazi ve burjuvazi ile payla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrer, oysa bana g\u00f6re askeri-b\u00fcrokratik z\u00fcmre bu s\u0131n\u0131flara hi\u00e7bir zaman devlet ve siyaset alan\u0131nda s\u00f6z ve karar hakk\u0131 tan\u0131mam\u0131\u015f, kendine o s\u0131n\u0131flar\u0131 g\u00fctme misyonu y\u00fcklemi\u015f kendisinde onlar\u0131n ger\u00e7ek \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131, onlar ad\u0131na belirleme misyonu g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n

Benim kastetti\u011fim askeri-b\u00fcrokratik z\u00fcmre (politik s\u0131n\u0131f) Marx\u2019\u0131n da a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131 gibi devlet kurumlar\u0131 i\u00e7inde y\u00fckselerek en y\u00fcksek devlet ve h\u00fck\u00fcmet kurumlar\u0131n\u0131n ve devlet i\u015fletmelerinin \u00fcst d\u00fczey kilit konumlar\u0131n\u0131 i\u015fgal eden ve belirli ve \u00f6zg\u00fcn bir siyasi ideoloji ile donanm\u0131\u015f—toplumsal s\u0131n\u0131flardan farkl\u0131 niteliklere sahip olan— bir siyasi s\u0131n\u0131ft\u0131r. Almanya\u2019da toprak aristokrasisi erkek \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n birka\u00e7\u0131n\u0131 b\u00f6yle bir siyasi s\u0131n\u0131f olarak yeti\u015ftirmi\u015ftir. Bismarck da bu s\u0131n\u0131fa mensuptu\u2026Kesintisiz\u2019de dikkat \u00e7eken bir \u015fey de \u00e7o\u011fu yerde devlet kavram\u0131 yerine y\u00f6netim kavram\u0131n\u0131n kullan\u0131lmas\u0131d\u0131r. Bir\u00e7ok yerde de devlet kavram\u0131 kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ben neden bu t\u00fcr bir tercih yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6zemiyorum. <\/p>\n\n\n\n

Kesintisiz\u2019deki T\u00fcrkiye\u2019nin Toplumsal Yap\u0131s\u0131 \u00dczerine Ciddi Hata<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Soru: Kesintisiz emperyalist \u00fcretim ili\u015fkileri kavram\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrer, bu konuda ne s\u00f6ylenebilir?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Kemal Okur:<\/strong> Mahir \u00c7ayan T\u00fcrkiye\u2019nin Yar\u0131-s\u00f6m\u00fcrge, i\u015fbirlik\u00e7i tekelci kapitalizm ve \u00e7e\u015fitli kapitalizm \u00f6ncesi \u00fcretim bi\u00e7imlerini (eski tip k\u00fc\u00e7\u00fck meta \u00fcretimi dahi) bar\u0131nd\u0131ran \u00fc\u00e7 bile\u015fenden olu\u015fan karma toplumsal formasyonu<\/strong> \u00fczerine daha \u00f6nce Marksist ve Leninist metinlerde g\u00f6rmedi\u011fimiz bir emperyalist \u00fcretim ili\u015fkileri kavram\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrm\u00fc\u015f ve T\u00fcrkiye toplumunda emperyalist \u00fcretim ili\u015fkilerinin hakim konuma <\/strong>geldi\u011fini savunmu\u015ftur: \u0130\u015fbirlik\u00e7i tekelci b\u00fcy\u00fck burjuvazi emperyalist \u00fcretim ili\u015fkilerinin ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131 ve \u00f6znesidir.<\/p>\n\n\n\n

Mahir \u015e\u00f6yle yazar: \u201c\u015e\u00f6yle ki, emperyalist hegemonya alt\u0131ndaki \u00fclkelerde, (ister II. bunal\u0131m d\u00f6neminin emperyalist hegemonyan\u0131n d\u0131\u015fsal bir olgu oldu\u011fu feodal, yar\u0131-feodal \u00fclkelerde olsun, isterse de III. bunal\u0131m d\u00f6neminde emperyalist hegemonyan\u0131n i\u00e7sel bir olgu oldu\u011fu emperyalist-kapitalist \u00fcretim ili\u015fkilerinin<\/strong> egemen oldu\u011fu geri-b\u0131rakt\u0131r\u0131lm\u0131\u015f \u00fclkeler\u2026 i\u015fbirlik\u00e7i-tekelci burjuvazi, \u2026.emperyalist \u00fcretim ili\u015fkilerini<\/strong> muhafaza eden tek yerli s\u0131n\u0131f de\u011fildir\u201d.<\/p>\n\n\n\n

\u201cGeri-b\u0131rakt\u0131r\u0131lm\u0131\u015f \u00fclkelerdeki\u2026..mevcut \u00fcretim ili\u015fkilerini -buna \u00fclkedeki kapitalizm i\u00e7 dinamikle geli\u015fmedi\u011fi i\u00e7in, emperyalist \u00fcretim ili\u015fkileri demek yanl\u0131\u015f olmayacakt\u0131r.\u201d \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00fclkedeki kapitalizm, kendi i\u00e7 dinami\u011fi ile de\u011fil, yukardan a\u015fa\u011f\u0131ya geli\u015ftirilmi\u015ftir. (Kesintisiz )<\/p>\n\n\n\n

Burada da d\u0131\u015f dinamik ve i\u00e7 dinamik aras\u0131ndaki diyalektik ba\u011f g\u00f6r\u00fclm\u00fcyor\u2026 Burada Mao Zedung\u2019un \u00fcnl\u00fc bir tart\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 hat\u0131rlayal\u0131m, \u201cen g\u00fc\u00e7l\u00fc d\u0131\u015f etken dahi, i\u00e7 dinamikler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile etkili olur\u201d. Pratik tarihten bakarsak T\u00fcrkiye hakim s\u0131n\u0131flar\u0131n\u0131n \u00fclkede kapitalizmi geli\u015ftirmek i\u00e7in yo\u011fun \u00e7aba ve kafa yorduklar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz.. \u00d6rne\u011fin devlet kapitalizmi tercihi kapitalist geli\u015fmeyi h\u0131zland\u0131racak bir yol olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Ve T\u00fcrkiye ekonomisinde 1980\u2019lerin ortalar\u0131na kadar bankac\u0131l\u0131k ve sanayi sekt\u00f6rlerinde devlet kapitalizmi hakim konumda olmu\u015ftur.  Bu anlamda kapitalist geli\u015fme devlet eliyle h\u0131zland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ayr\u0131ca \u00f6zel sekt\u00f6r kapitalizminin geli\u015fmesini de devlet y\u00f6nlendirmi\u015ftir. Onlara baz\u0131 sekt\u00f6rleri a\u00e7m\u0131\u015f baz\u0131 sekt\u00f6rlere girmelerini engellemi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

Kesintisiz\u2019e g\u00f6re \u201cEmperyalizmin III. bunal\u0131m d\u00f6nemi denilen bu d\u00f6nemde, emperyalist g\u00fc\u00e7ler ile ili\u015fki ve \u00e7eli\u015fkiler bi\u00e7im olarak<\/strong> iki temel cephede de\u011fi\u015fikli\u011fe u\u011fram\u0131\u015ft\u0131r. \u0130K\u0130NC\u0130S\u0130, Emperyalist i\u015fgalin bi\u00e7imi de\u011fi\u015fmi\u015ftir. <\/u><\/strong>(Bug\u00fcn d\u00fcnyada tam s\u00f6m\u00fcrge tipi \u00fclke hemen hemen kalmam\u0131\u015f gibidir. A\u00e7\u0131k i\u015fgal yerini gizli i\u015fgale b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131r.)\u201d (Kesintisiz)<\/p>\n\n\n\n

Bu asl\u0131nda Mahir\u2019in Kesintisiz eserini yazd\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemdeki ruh haline uygundur\u2026 \u015e\u00f6yle ki, Mahir emperyalizmin ve d\u0131\u015f tekelci kapitalizmin T\u00fcrkiye\u2019nin Toplumsal Yap\u0131s\u0131n\u0131n geli\u015fimi \u00dczerine etkisini oldu\u011funuzdan daha y\u00fcksek bir d\u00fczeyde g\u00f6stermek istemi\u015ftir. \u00dclkenin emperyalist d\u0131\u015f tekelci burjuvazi g\u00fc\u00e7lerinin gizlenmi\u015f bir i\u015fgali alt\u0131nda oldu\u011funu savunmu\u015f ve anti-emperyalist vurguyu \u00e7ok y\u00fcksek d\u00fczeye \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131r. Emperyalist hegemonyay\u0131 veya boyunduru\u011fu \u201ci\u015fgal\u201d olarak tan\u0131mlamas\u0131 onun bu arzusunu yans\u0131t\u0131yor.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Emperyalist boyunduru\u011fun \u00fclke i\u00e7inde g\u00fc\u00e7l\u00fc bir toplumsal ve s\u0131n\u0131fsal dayana\u011fa sahip oldu\u011fu vurgusu ve emperyalist boyunduru\u011fun \u00fclke i\u00e7inde var olan bu hakim s\u0131n\u0131flar\u0131n etki ve g\u00fcc\u00fcne dayand\u0131\u011f\u0131 vurgusu zay\u0131f kam\u0131\u015ft\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Hatta emperyalist g\u00fc\u00e7lerin T\u00fcrkiye\u2019deki devlette hakim s\u0131n\u0131flardan biri olarak \u201cdo\u011frudan\u201d temsil <\/strong>edildi\u011fini, emperyalist g\u00fc\u00e7lerin<\/strong> devlet i\u015flerinde \u201cdo\u011frudan karar verici\u201d bir konumda oldu\u011funu g\u00f6stermek istemi\u015ftir. Muhtemelen bunu emperyalist \u00fcretim ili\u015fkilerinin h\u00e2kim konuma gelmesi ile a\u00e7\u0131klamak istemi\u015ftir. Fakat Marksist Leninist literat\u00fcrde b\u00f6yle bir \u00fcretim ili\u015fkisi bulunmuyor.<\/p>\n\n\n\n

S\u00f6m\u00fcrge tipi \u201cfa\u015fizmin\u201d S\u00fcrekli ve Genel Olgu Haline Gelmesi<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Soru: Kesintisiz\u2019deki <\/strong>S\u00f6m\u00fcrge tipi S\u00fcrekli Fa\u015fizm g\u00f6r\u00fc\u015flerine ne dersiniz<\/strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Kemal Okur: <\/strong>Mahir \u00c7ayan \u201cs\u00f6m\u00fcrge tipi fa\u015fizm\u201d teorisinin ana hatlar\u0131n\u0131 yazm\u0131\u015ft\u0131, daha sonraki izleyicileri daha sonra bu teoriye \u00e7e\u015fitli yorumlar ve ilaveler yapt\u0131lar.  Bu teoride \u00f6nemli zay\u0131fl\u0131klar ve sorunlar bulunuyor. <\/p>\n\n\n\n

S\u00f6m\u00fcrge tipi S\u00fcrekli Fa\u015fizm teorisinin <\/strong>Tarihsel Ba\u011flam\u0131:<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bu fa\u015fizm teorisi, 12 Mart 1971 askeri Darbesinin ard\u0131ndan ortaya \u00e7\u0131kan askeri bask\u0131 d\u00f6neminde \u015fekillendi. \u00c7ayan ve yolda\u015flar\u0131, T\u00fcrkiye’nin NATO ve ABD ile ili\u015fkilerini, 1960’lardaki k\u0131smi demokratikle\u015fmeye ra\u011fmen devletin “fa\u015fist” karakterinin de\u011fi\u015fmedi\u011fini savunarak bu kavramla a\u00e7\u0131klamaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131lar. T\u00fcrkiye\u2019de en u\u00e7 ve en radikal fa\u015fizm teorileri 1971 askeri darbesi sonras\u0131 g\u00fcnlerde Mao\u2019dan \u00e7ok yo\u011fun etkilenen Marksist-Leninist \u0130brahim Kaypakkaya ve Marksist-Leninist Mahir \u00c7ayan taraf\u0131ndan ortaya at\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu iki lider 1971 askeri darbesinin sonras\u0131nda yeniden \u00e7ok partili demokrasiye d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc ya\u015famad\u0131lar. 1980 darbesini ve ard\u0131ndan kurulan k\u0131s\u0131tlanm\u0131\u015f \u00e7ok partili demokrasi siyasi rejimi de g\u00f6rmediler. Bu iki darbede vurucu g\u00fcc\u00fc olu\u015fturan siyasi g\u00fc\u00e7 askeri-b\u00fcrokratik s\u0131n\u0131ft\u0131, arka planda 1971 y\u0131l\u0131nda kurulan i\u015fbirlik\u00e7i \u00f6zel tekelci burjuvazi askeri-b\u00fcrokratik z\u00fcmreye (s\u0131n\u0131fa) \u00f6nemli bir siyasi ve yaz\u0131l\u0131 medya ve kamuoyu deste\u011fi sunmu\u015ftu.<\/p>\n\n\n\n

D\u0130PNOT:<\/strong> Mahir \u00c7ayan bizim askeri-b\u00fcrokratik z\u00fcmreye (s\u0131n\u0131fa), asker-sivil ayd\u0131n z\u00fcmre der.  Yani bu s\u0131n\u0131f\u0131 basit\u00e7e bir ayd\u0131nlar tabakas\u0131 olarak de\u011ferlendirmi\u015ftir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Askerlerin ve y\u00fcksek b\u00fcrokratlar\u0131n okumu\u015f (bu anlamda ayd\u0131n) ve \u00fclkenin en ileri e\u011fitim kurumlar\u0131nda yeti\u015fti\u011fi do\u011frudur. Bu anlamda ayd\u0131n olarak g\u00f6r\u00fclebilir. Fakat bizim kastetti\u011fimiz askeri-b\u00fcrokratik z\u00fcmre Marx\u2019\u0131n da a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131 gibi kurumlar i\u00e7inde y\u00fckselerek en y\u00fcksek devlet ve h\u00fck\u00fcmet kurumlar\u0131n\u0131n kilit konumlar\u0131n\u0131 i\u015fgal eden ve belirli bir siyasi ideoloji ile donanm\u0131\u015f—toplumsal s\u0131n\u0131flardan farkl\u0131 niteliklere sahip olan— bir siyasi s\u0131n\u0131ft\u0131r ve \u00e7e\u015fitli \u00f6zg\u00fcn bi\u00e7imlerde kendini yeniden \u00fcretir ve siyasi kadro dev\u015firir. Almanya\u2019da toprak aristokrasisi erkek \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n birka\u00e7\u0131n\u0131 b\u00f6yle bir siyasi s\u0131n\u0131f olarak yeti\u015ftirmi\u015ftir. Bismarck bu s\u0131n\u0131fa mensuptu\u2026<\/p>\n\n\n\n

Mahir \u015f\u00f6yle yazar:<\/u><\/strong>  Bizim gibi \u00fclkelerdeki oligar\u015fik ( devlet) y\u00f6netim, rahatl\u0131kla i\u015f\u00e7i ve emek\u00e7i kitlelerin demokratik hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerinin olmad\u0131\u011f\u0131 tam bir dikta (Cem. a\u00e7\u0131k diktat\u00f6rl\u00fck) y\u00f6netimi ile \u00fclkeyi y\u00f6netebilmektedirler. Buna s\u00f6m\u00fcrge tipi fa\u015fizm<\/strong> de diyebiliriz. Bu y\u00f6netim, ya kl\u00e2sik burjuva demokrasisi ile uzaktan yak\u0131ndan ili\u015fkisi olmayan bir “temsili demokrasi” ile icra edilir (asl\u0131nda gizli fa\u015fizm<\/strong>) ya da \u00e7ok partili se\u00e7imli demokrasiye itibar edilmeden a\u00e7\u0131k\u00e7a icra edilir. Ancak \u00e7ok partili se\u00e7imli demokrasiye itibar edilmeden a\u00e7\u0131k (bir bi\u00e7imde) icras\u0131 s\u00fcrekli de\u011fildir. Genellikle, ipin ucunu ka\u00e7\u0131rd\u0131\u011f\u0131 zaman ba\u015fvurdu\u011fu bir y\u00f6ntemdir.<\/p>\n\n\n\n

Buradan anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re Mahir \u00c7ayan T\u00fcrkiye ve di\u011fer geli\u015fmekte olan \u00fclkelerde \u2013burjuva demokratik devrim yapmam\u0131\u015f \u00fclkelerde—- genel olan \u015feyin gizlenmi\u015f bir fa\u015fist siyasi rejim<\/strong> oldu\u011funu yani kl\u00e2sik burjuva demokrasisi ile uzaktan yak\u0131ndan ili\u015fkisi olmayan bir “temsili demokrasi” oldu\u011funu ileri s\u00fcr\u00fcyor.  Genellikle, ipin ucunu ka\u00e7\u0131rd\u0131\u011f\u0131 zaman ise devlet fa\u015fist siyasi rejimi gizlice de\u011fil a\u00e7\u0131k\u00e7a uygular. <\/strong> 12 Mart, 12 Eyl\u00fcl rejimleri gibi..<\/p>\n\n\n\n

Soru: Kesintisiz\u2019deki \u201ca\u00e7\u0131k fa\u015fizm\u201d ve \u201cgizlenmi\u015f fa\u015fizm\u201d g\u00f6r\u00fc\u015fleri aras\u0131ndaki fark\u0131 a\u00e7\u0131klar m\u0131s\u0131n\u0131z?<\/u><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Kemal Okur:<\/u><\/strong> Mahir\u2019in bu eserinde gizli ve a\u00e7\u0131k<\/strong> ifadelerini \u00e7o\u011fu yerde g\u00f6r\u00fcyoruz. Burada nesnel de\u011ferlendirme \u00f6l\u00e7\u00fctlerinden uzakla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve sorunun basitle\u015ftirildi\u011fini s\u00f6yleyebiliriz..\u00c7e\u015fitli burjuva partileri ve burjuva ideolglar\u0131, akademisyenleri hakikati i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 ve halk kitlelerinden gizlerler, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 ve onun partisi kendi m\u00fccadelesi i\u00e7inde bu hakikati a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kar\u0131r ve kendi prati\u011fi i\u00e7inde hakikati g\u00f6r\u00fcr. T\u00fcrkiye\u2019de ve di\u011fer geli\u015fmekte olan \u00fclkelerde bat\u0131 demokrasisi \u00fclkeye uyarlanmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f ve farkl\u0131 ekon\u0131mik \u00e7\u0131karlar\u0131 temsil eden \u00e7e\u015fitli siyasi partiler kurulmu\u015ftur. Bu \u00fclkelerde siyasal uygarla\u015fma ve modernle\u015fme (demokrasinin olgunla\u015fmas\u0131) az geli\u015fkin bir yap\u0131dan giderek ad\u0131m ad\u0131m g\u00f6rece daha geli\u015fkin bir yap\u0131ya do\u011fru evrimci veya bazen s\u0131\u00e7ramal\u0131 bir bi\u00e7imde ilerlemi\u015ftir ve bu s\u00fcre\u00e7 devam etmektedir. Bu \u00fclkelerin siyasal uygarla\u015fma ve modernle\u015fme (demokrasinin olgunla\u015fmas\u0131) \u00e7abalar\u0131n\u0131 ve tarihlerini k\u00fc\u00e7\u00fcmsemek bu \u00fclkelerde s\u00fcrekli bir fa\u015fizmin (bazen gizli bazen a\u00e7\u0131k bi\u00e7imlerde) ileri s\u00fcrmek ger\u00e7ek\u00e7i de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n

Fa\u015fizmin en \u00f6nemli iki \u00f6zelli\u011finden biri sosyalist ak\u0131m\u0131\/partileri, varsa di\u011fer ilerici partileri ve sosyalist ve ilerici sendikac\u0131l\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131k devlet \u015fiddeti ve fa\u015fist siyasi d\u00fc\u015f\u00fcncelere kazan\u0131lm\u0131\u015f para-militer s\u00f6zde sivil \u00f6rg\u00fctlerin a\u00e7\u0131k \u015fiddeti yoluyla bast\u0131r\u0131lmas\u0131 ve yasaklanmas\u0131d\u0131r. Oysa T\u00fcrkiye\u2019de 1960\u2019lardan itibaren il\u0131ml\u0131 bir sosyalist partiye ve \u0131l\u0131ml\u0131 bir sosyalist sendikac\u0131l\u0131\u011fa yasal alan a\u00e7\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r, ard\u0131ndan sosyalist kitap ve yay\u0131nlar \u00e7o\u011falm\u0131\u015f, 141-142 yasas\u0131 pratikte i\u015flemez hale gelmi\u015ftir.  Ki bunlar siyasal uygarla\u015fma ve modernle\u015fme –demokrasinin olgunla\u015fmas\u0131– anlam\u0131nda bir ilerlemedir. Bu da Bat\u0131 demokrasilerinden yap\u0131lan bir uyarlamad\u0131r\u2026 G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi bu \u00fclkelerde tarihsel trend siyasal uygarla\u015fma ve modernle\u015fme –demokrasinin olgunla\u015fmas\u0131 trendidir. Bu sadece devlet d\u00fczeyinde reformlardan ibaret de\u011fil, halk kitlelerinin demokrasinin kendi ya\u015famlar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemini kavrama d\u00fczeyinin giderek ad\u0131m ad\u0131m artmas\u0131, geleneksel despotik devlet ve siyaset uygulamalar\u0131n\u0131n\u0131n sak\u0131ncalar\u0131n\u0131 giderek daha fazla g\u00f6rmeleridir. <\/p>\n\n\n\n

Fa\u015fizmin di\u011fer \u00f6nemli bir \u00f6zelli\u011fi \u00f6zel sekt\u00f6r kapitalistlerini\u2014b\u00fcy\u00fck ve orta boy— siyasal ve ekonomik olarak \u00e7ok s\u0131k\u0131 bir kontrol\u2014nefes ald\u0131rmayan bir bask\u0131– alt\u0131nda tutmas\u0131d\u0131r. <\/strong><\/p>\n\n\n\n

T\u00fcrkiye de tek parti d\u00f6neminde ideolojik ve siyasi ya\u015famda totaliterizm vard\u0131…. Milli \u015eef Hazretleri …Bu y\u00f6n\u00fcyle ve ekonomiye \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fc devlet m\u00fcdahalesi ile bir derecede Almanya, Japonya ve \u0130talya\u2019daki fa\u015fizme benziyor….. Fakat Atat\u00fcrk rejiminin uluslararas\u0131 ba\u011flant\u0131lar\u0131… T\u00fcrkiye\u2019nin \u0130ngiltere ve Fransa “demokrasi” eksenine ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 … Almanya ile denge politikas\u0131 ve Sovyetlerle kom\u015fu olmas\u0131…. T\u00fcrkiye\u2019yi i\u00e7erde fa\u015fist doktrini savunmaktan al\u0131 koyuyor…… T\u00fcrkiye de bir fa\u015fist ak\u0131m g\u00fc\u00e7leniyor….ama k\u0131s\u0131tlan\u0131yor iktidar olam\u0131yor….<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Fa\u015fizm ilk \u00f6nce \u0130talya’da ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f ve daha sonra Almanya, Polonya, Avusturya, Macaristan, Bulgaristan, Yugoslavya, \u0130spanya, Portekiz, Yunanistan, Romanya, Arjantin, Irak ve Japonya dahil 22 \u00fclkeye yay\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u00d6zet olarak tarihsel trend siyasal uygarla\u015fma ve modernle\u015fme –demokrasinin olgunla\u015fmas\u0131 olmas\u0131na kar\u015f\u0131n, <\/u><\/strong>\u00e7e\u015fitli nedenlerle bu s\u00fcre\u00e7te askeri darbeler ve m\u00fcdahaleler yoluyla kesintiler olmu\u015ftur. Ve genel trende uygun olarak yeniden demokrasiye d\u00f6n\u00fclm\u00fc\u015f kapat\u0131lan partiler a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f, hatta daha sonra ayr\u0131l\u0131k\u00e7\u0131 K\u00fcrtlerin partisi\u2019ne bile demokratik siyaset alan\u0131 a\u00e7\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. B\u00fct\u00fcn bu tarihsel olgular T\u00fcrkiye\u2019de s\u00fcrekli bir fa\u015fist rejim oldu\u011fu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcyle \u00e7eli\u015fiyor. Bu g\u00f6r\u00fc\u015fler 12 Mart sonras\u0131 d\u00f6nemde sosyalist ayd\u0131nlara, ordu i\u00e7inde solcu \u00f6rg\u00fctlenmelere ve sosyalist partilere ve silahl\u0131 sosyalist \u00f6rg\u00fctlere yap\u0131lan \u015fiddet ve bask\u0131y\u0131 genelle\u015ftirmi\u015f ve hatal\u0131 bir bi\u00e7imde teorik d\u00fczeye \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131r. Prati\u011fin g\u00f6sterdi\u011fi gibi 1973\u2019te bu bask\u0131lara kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kan bir parti iktidara gelmi\u015f ve \u0130slamc\u0131 parti ile birlikte bir genel siyasi af \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131r.. <\/p>\n\n\n\n

1987 y\u0131l\u0131nda yap\u0131lan bir referandum ile ANAP ve baz\u0131 partilerin ve T\u00dcS\u0130AD\u2019\u0131n \u015fiddetle itiraz etmesine kar\u015f\u0131n –anayasa de\u011fi\u015fikli\u011fi referandumu ile\u2014k\u0131s\u0131tlanm\u0131\u015f ve merkeziyet\u00e7i bir demokratik anayasa olan 1982 darbe anayasas\u0131 delinmi\u015f, sosyalist ve sosyal demokrat partiler ve a\u015f\u0131r\u0131 sa\u011f partiler yasal faaliyete ge\u00e7mi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

K\u0131v\u0131lc\u0131ml\u0131\u2019n\u0131n G\u00f6r\u00fc\u015fleri<\/strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n

1945-50 Demekrat Partisi, Finans-Kapitalin dar temellerini k\u0131rlara yayd\u0131. Tefeci-Bezirg\u00e2nl\u0131kla kesin ittifak\u0131n\u0131 yapt\u0131. Osmanl\u0131 Derebeyli\u011fi gitmi\u015f, onun iktidar tac\u0131n\u0131 Kapitalizmin Derebeyli\u011fi, yani Finans-Kapital alm\u0131\u015ft\u0131\u2026 \u201c Daha Cumhuriyetin kuruldu\u011fu g\u00fcnden beri T\u00fcrkiye ekonomisinde her g\u00fcn i\u015fitilen en tok (K.O ve \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fc)<\/strong>  ses; “Gayr\u0131me\u015fru rekabete” kar\u015f\u0131 Devlet\u00e7i Finans-Kapitalin su\u00e7lay\u0131c\u0131 k\u00fckreyi\u015fleri idi. B\u00f6ylece rekabet daha do\u011fmadan “Gayr\u0131me\u015fru” il\u00e2n edilmi\u015fti. T\u00fcrkiye kapitalizmindeki bu Devlet\u00e7i Finans-Kapital,  Uluslararas\u0131 Finans-Kapitalin  “Veled’i zinas\u0131” olarak tahta \u00e7\u0131kt\u0131. Finans-Kapital halka bir numaral\u0131 d\u00fc\u015fman olarak ilan etti\u011fi CHP’nin i\u00e7ini bo\u015faltt\u0131\u2026\u2026. T\u00fcrkiye devlet\u00e7ilikle “S\u0131n\u0131fs\u0131z imtiyazs\u0131z” bir toplum bi\u00e7imine yani Sosyalizme gitmemi\u015ftir. Tam tersine: en azg\u0131n s\u00f6m\u00fcr\u00fcc\u00fc sistem olan Devlet Kapitalizmi yolundan Finans-Kapitalizme girmi\u015ftir. Emperyalist d\u00fcnyaya karm\u0131\u015ft\u0131r. Finans-Kapital: bir “s\u0131n\u0131f” de\u011fil, “z\u00fcmre”dir. Komprador s\u0131n\u0131ftan nicelik olarak de\u011fil nitelik olarak farkl\u0131d\u0131r. \u0130kinci Emperyalist Sava\u015f\u2019tan  “sonra” de\u011fil, \u00e7ok \u00f6nce (1925’ten beri) T\u00fcrkiye’ye tahakk\u00fcm etmektedir\u2026.. MDD’ciler, emperyalizmi h\u00e2l\u00e2 “geli\u015fmi\u015f kapitalistlere\u201d mal ediyor. Oysa Ekonomide Finans-Kapital, \u00fcstyap\u0131da Finans-Oligar\u015fisi: “geli\u015fmemi\u015f” T\u00fcrkiye’de 1925’ten beri tahakk\u00fcmdedir. Finans-Kapital, yaln\u0131z kapitalist s\u0131n\u0131f\u0131n de\u011fil yaln\u0131z “Banka + Sanayi” z\u00fcmrelerini de\u011fil, kapitalist s\u0131n\u0131f\u0131n b\u00fct\u00fcn z\u00fcmrelerinden en kodamanlar\u0131, b\u00fcy\u00fck eml\u00e2k sahiplerinin (K.O ev, arsa, bah\u00e7e, tarla sahipleri)  en kodamanlar\u0131yla kayna\u015ft\u0131r\u0131r\u2026\u2026 MDD teorisi \u00f6nce Emperyalizmi “geli\u015fmi\u015f kapitalist \u00fclkelere” atmakla, T\u00fcrkiye d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kar\u0131yor. \u2026..Ama, Emperyalizmin Ekonomik temeli Finans-Kapital (Mal\u00ee Sermaye), Sosyal \u00fcstyap\u0131s\u0131 “Mal\u00ee Oligar\u015fi”dir. Ve bunlar “geli\u015fmemi\u015f” bir \u00fclkede pek\u00e2l\u00e2 bulunabilir.<\/p>\n\n\n\n

a) Finans-Kapital yaln\u0131z Sanayi ile Banka sermayesi de\u011fil, ilkin Kapitalist s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n: 1- B\u00fct\u00fcn z\u00fcmrelerinin i\u00e7inden, 2- En kodamanlar\u0131n\u0131n kayna\u015fmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Kapitalist s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n her z\u00fcmresinden Finans-Kapitalist \u00e7\u0131kar; ama o z\u00fcmrelerin b\u00fct\u00fcn \u00fcyeleri de\u011fil, en kodaman ki\u015fileri se\u00e7ilerek Finans Kapitalist kesilirler. \u0130\u015f bu kadarla da kalmaz. b) Kapitalizmde egemen s\u0131n\u0131f tek de\u011fil, ikidir: Kapitalist s\u0131n\u0131f da, B\u00fcy\u00fck Eml\u00e2k Sahipleri s\u0131n\u0131f\u0131 da \u00fcst s\u0131n\u0131ft\u0131rlar. Finans-Kapital, yaln\u0131z Kapitalist s\u0131n\u0131f\u0131n de\u011fil; B\u00fcy\u00fck Eml\u00e2k Sahipleri s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n da en kodamanlar\u0131n\u0131n Bankalar tap\u0131na\u011f\u0131nda kayna\u015fmas\u0131ndan t\u00fcremi\u015ftir.  MDD teorisinde\u2026 emperyalizmi s\u0131rf T\u00fcrkiye d\u0131\u015f\u0131nda yad (uzaktaki\/yabanc\u0131) bir kategori saymaya ge\u00e7ilmi\u015ftir. T\u00fcrkiye Toplumunun i\u00e7inde bir Finans-Kapital olay\u0131n\u0131n bulunabilece\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclememi\u015ftir.\u201d <\/strong><\/p>\n\n\n\n

Pek \u00e7ok \u00fclkede Demokratik Devrimin nerede bitti\u011fi, Sosyalist Devrimin nerede ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 kesince ayr\u0131lamad\u0131. Her yerde Demokratik Devrim “demokratik devrimin b\u00fct\u00fcn g\u00f6revlerini” hi\u00e7bir zaman yerine getiremedi, onlar\u0131 Sosyalist Devrim uzun y\u0131llar sonra ger\u00e7ekle\u015ftirmek zorunda kald\u0131. \u00d6yleyse, bug\u00fcnk\u00fc acil g\u00f6revimiz: “Proletarya \u00d6rg\u00fct\u00fc” in\u015fas\u0131 (K.O)<\/strong>  dururken, onun \u00fcst\u00fcnden atlay\u0131p, gelecekteki “varsay\u0131mlar” \u00fczerine Medrese kavgas\u0131 patlatman\u0131n anlam\u0131 nedir?….. “Somut Siyasi hedefler, somut bir ortam i\u00e7ine yerle\u015ftirilmelidir. Her \u015fey g\u00f6recelidir, her \u015fey ge\u00e7er, her \u015fey de\u011fi\u015fir.” (Lenin, \u0130ki Taktik, s. 88) Asl\u0131nda Demokratik Devrim b\u00f6ylesine diyalektik bir \u015fekilde konursa anlam ta\u015f\u0131r. Ve her konuldu\u011funda, mutlaka, ortam\u0131n Somut \u015eartlar\u0131 ile de\u011ferlendirilir. (K\u0131v\u0131lc\u0131ml\u0131)<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

THKP-C Lideri Mahir \u00c7ayan\u2019\u0131n Kesintisiz Devrim Adl\u0131 Eserindeki Tezler \u00dczerine Kemal Okur ile S\u00f6yle\u015fi Kesintisiz Devrim: \u201cT\u00fcrkiye S\u00f6m\u00fcrgedir ve Emperyalizmin \u0130\u015fgali Alt\u0131ndad\u0131r\u201d THKP-C lideri Mahir \u00c7ayan\u2019\u0131n \u201cKesintisiz Devrim I-II-III\u201d adl\u0131 eserindeki tezleri hala ilgi g\u00f6r\u00fcyor, bug\u00fcn onun g\u00f6r\u00fc\u015flerine kat\u0131 bir bi\u00e7imde sahip \u00e7\u0131karak m\u00fccadele eden \u00f6rg\u00fctler dahi bulunuyor. Fakat THKP-C gelene\u011fine y\u00fcksek de\u011fer bi\u00e7en– ve […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[5,51],"tags":[],"class_list":["post-6153","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-dunya-sosyalizmi","category-dunya-sosyalizmi-tr"],"blocksy_meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6153","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6153"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6153\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6155,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6153\/revisions\/6155"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6153"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6153"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6153"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}