{"id":6186,"date":"2026-02-20T07:20:55","date_gmt":"2026-02-20T07:20:55","guid":{"rendered":"https:\/\/marksizm.org.tr\/?p=6186"},"modified":"2026-02-20T07:21:23","modified_gmt":"2026-02-20T07:21:23","slug":"dunya-sosyalist-akiminin-tarihinden-mao-zedung-ve-ckpnin-uc-dunya-gorusleri-uzerine-soylesi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/marksizm.org.tr\/?p=6186","title":{"rendered":"D\u00fcnya Sosyalist Ak\u0131m\u0131n\u0131n Tarihinden: Mao Zedung ve \u00c7KP\u2019nin \u00dc\u00e7 D\u00fcnya G\u00f6r\u00fc\u015fleri \u00dczerine S\u00f6yle\u015fi"},"content":{"rendered":"\n<h1 class=\"wp-block-heading\"><strong>D\u00fcnya Sosyalist Ak\u0131m\u0131n\u0131n Tarihinden: Mao Zedung ve \u00c7KP\u2019nin \u00dc\u00e7 D\u00fcnya G\u00f6r\u00fc\u015fleri \u00dczerine S\u00f6yle\u015fi<\/strong><\/h1>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"736\" height=\"489\" src=\"https:\/\/marksizm.org.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/image.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-6188\" srcset=\"https:\/\/marksizm.org.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/image.png 736w, https:\/\/marksizm.org.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/image-300x199.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 736px) 100vw, 736px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\"><strong>Kemal Okur<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\"><strong>\u0130\u015f\u00e7i \u00dcniversitesi olarak<\/strong>\u00a0<strong>Mao Zedung ve \u00c7KP\u2019nin \u00dc\u00e7 D\u00fcnya G\u00f6r\u00fc\u015fleri \u00dczerine Telefonla Konu\u015ftuk<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">Kusura bakmay\u0131n yo\u011fun oldu\u011fum i\u00e7in size k\u0131sa bir yan\u0131t verece\u011fim: \u00dc\u00e7 d\u00fcnya teorisi olarak an\u0131lan g\u00f6r\u00fc\u015fler asl\u0131nda o g\u00fcnlerde Sovyetler ve sol kom\u00fcnist \u00f6rg\u00fctler taraf\u0131ndan&nbsp; ciddi bir \u015fekilde \u00e7arp\u0131t\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu g\u00f6r\u00fc\u015fler \u00c7KP nin devrimci durumun oldu\u011fu \u00fclkelerde devrime kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 ve devrimci kom\u00fcnist g\u00fc\u00e7lerin gerici rejimlerle i\u015fbirli\u011fi yapmas\u0131n\u0131 savundu\u011fu \u015feklinde tan\u0131t\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.&nbsp;&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">Mevcut tarihi kaynaklara ve ar\u015fiv kay\u0131tlar\u0131na g\u00f6re, Ba\u015fkan Mao Zedung, &#8220;\u00dc\u00e7 D\u00fcnya&#8221; g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc ilk kez 22 \u015eubat 1974&#8217;te Zambiya Cumhurba\u015fkan\u0131 Kenneth David Kaunda&#8217;ya sistematik olarak a\u00e7\u0131klad\u0131: &#8220;\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc D\u00fcnya&#8217;n\u0131n n\u00fcfusu \u00e7ok b\u00fcy\u00fck. Japonya hari\u00e7 Asya&#8217;n\u0131n tamam\u0131 \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc D\u00fcnya. Afrika&#8217;n\u0131n tamam\u0131 \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc D\u00fcnya. Latin Amerika da \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc D\u00fcnya.&#8221; Birka\u00e7 g\u00fcn sonra, 25 \u015eubat 1974&#8217;te, Cezayir Devrim Konseyi Ba\u015fkan\u0131 Bumedyen ile yapt\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fmede \u015funlar\u0131 yineledi: &#8220;\u00c7in \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc D\u00fcnya&#8217;ya aittir. \u00c7\u00fcnk\u00fc siyaset ve ekonomi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00c7in, zengin ve g\u00fc\u00e7l\u00fc \u00fclkelerle k\u0131yaslanamaz; sadece nispeten fakir \u00fclkelerle k\u0131yaslanabilir.&#8221;<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">\u00dc\u00e7 d\u00fcnya ile ilgili g\u00f6r\u00fc\u015fler o g\u00fcnlerde genel olarak sol sapma bir \u00e7izgi izleyen (1957-1966) ve (1966-76 K\u00fclt\u00fcr Devrimi d\u00f6nemleri)&nbsp; Mao Zedung ve \u00c7KP\u2019nin diplomasi ve d\u00fcnya durumu ile ilgili g\u00f6r\u00fc\u015fleridir.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">Ger\u00e7i o g\u00fcnlerde bir\u00e7ok Bat\u0131l\u0131 ve di\u011fer \u00fclkedeki \u00c7in el\u00e7ilikleri&nbsp;\u00c7in Yanl\u0131s\u0131 sosyalist-kom\u00fcnist gruplar\u0131 destekledi\u011fi gibi, \u201canti-Modern revizyonist anti- sosyal emperyalist bildiriler da\u011f\u0131tmaktayd\u0131.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">Her \u015feye ra\u011fmen diplomasi ciddi bir i\u015f oldu\u011fu i\u00e7in \u00c7in\u2019in yine de diplomaside Mao ve \u00c7u En Lay\u2019\u0131n \u00e7abalar\u0131yla belirli bir derecede rasyonel kalmay\u0131 ba\u015farm\u0131\u015ft\u0131r. \u00dc\u00e7 d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015flerinin en olgun versiyonu 1974 y\u0131l\u0131nda Mao\u2019nun talimat\u0131 ile BM\u2019de konu\u015fan Deng\u2019in konu\u015fmas\u0131d\u0131r. Bu konu\u015fmada Deng Xiaoping ilk defa \u00c7in&#8217;\u00fcn geli\u015fmekte olan bir \u00fclke oldu\u011funu ve \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc d\u00fcnyan\u0131n par\u00e7as\u0131 oldu\u011funu ilan etmi\u015fti.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\"><strong>Bkz&nbsp;&nbsp;<a href=\"https:\/\/sosyalistbirlik.com\/?p=5916\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">https:\/\/sosyalistbirlik.com\/?p=5916<\/a><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">Bu g\u00f6r\u00fc\u015fler ayn\u0131 zamanda \u00c7in\u2019in Bat\u0131\u2019dan ve Sosyalist Bloktan tecrit edilmi\u015f oldu\u011fu d\u00f6nemde ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f ve \u00c7in\u2019In pragmatik bir bi\u00e7imde diplomatik tecriti k\u0131rma ve \u00f6zellikle 3. D\u00fcnyada ve ba\u011flant\u0131s\u0131zlar aras\u0131ndan dost \u00fclkeler kazanma \u00e7abas\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">G\u00f6r\u00fc\u015flerin en \u00f6nemli ve en zay\u0131f yan\u0131: D\u00fcnyan\u0131n bir \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc d\u00fcnya sava\u015f\u0131na, hatta n\u00fckleer&nbsp; bir sava\u015fa gitti\u011fi ve \u00c7inin b\u00fcy\u00fck bir i\u015fgalle kar\u015f\u0131la\u015faca\u011f\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcs\u00fcd\u00fcr. Bu ama\u00e7la&nbsp; 1964-1979 aras\u0131nda bir \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc cephe yaratmak amac\u0131yla 250 milyonluk bir kitle ve fabrikalar Do\u011fu\u2019daki k\u0131y\u0131 b\u00f6lgelerden \u00c7in\u2019in orta ve Bat\u0131 b\u00f6lgelerine ta\u015f\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. G\u00f6r\u00fc\u015flerin ikinci \u00f6nemli zay\u0131f yan\u0131 : Sovyet toplumsal yap\u0131s\u0131n\u0131n tekelci devlet kapitalizmi ve rejimin fa\u015fist oldu\u011fu hatal\u0131 tespitine dayanmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\"><strong>Bkz. 1969&nbsp; y\u0131l\u0131 \u00c7KP 9.Kongre belgeleri.&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">Sovyetler Birli\u011fi\u2019nin o d\u00f6nemde d\u00fcnyada ve \u00c7in\u2019e kar\u015f\u0131 hegemonyac\u0131l\u0131k yapt\u0131\u011f\u0131 d\u00fcnya hakimiyeti pe\u015finde ko\u015ftu\u011fu do\u011fruydu. Hatta \u00c7in\u2019de \u015eincan Uygur b\u00f6lgesinde kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131k \u00e7\u0131kar\u0131yor. \u00c7in S\u0131n\u0131rlar\u0131na f\u00fczeler ve askeri y\u0131\u011f\u0131nak yap\u0131yor ve 1969\u2019da \u00c7in\u2019e kar\u015f\u0131 n\u00fckleer sald\u0131r\u0131s\u0131 son anda ABD nin engeliyle \u00f6nlenmi\u015fti. Sovyetler Birli\u011fi sosyalist kamp i\u00e7indeki \u00fclkelerin ideolojik ve siyasi ya\u015fam\u0131n\u0131 ve ekonomik ya\u015fam\u0131n\u0131 s\u0131k\u0131 bir kontrol alt\u0131nda tutuyor, kom\u00fcnist partisi ve devlet organlar\u0131nda kendine yak\u0131n liderlerin \u00f6ne \u00e7\u0131kmas\u0131 i\u00e7in \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc bask\u0131 ve m\u00fcdahaleler yap\u0131yor, askeri ve di\u011fer anla\u015fmalarla onlar\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131z hareket edebilmesini engelliyordu. Bu bask\u0131 ve kontrolden dolay\u0131 \u00e7e\u015fitli tarihlerde sosyalist kamp i\u00e7indeki \u00fclkelerle \u00e7e\u015fitli b\u00fcy\u00fck sorunlar ya\u015fam\u0131\u015ft\u0131. N\u00fcfuz alan\u0131 haline getirdi\u011fi \u00fclkelerden askeri \u00fcs, askeri liman ve \u00e7e\u015fitli ba\u015fka ayr\u0131cal\u0131klar talep ediyordu. Dev bir baraj in\u015fas\u0131 yat\u0131r\u0131m\u0131na giri\u015fti\u011fi M\u0131s\u0131r ile aras\u0131 bu y\u00fczden bozulmu\u015f ve baraj in\u015faat\u0131 durmu\u015ftu. Sovyetler Birli\u011fi daha sonra a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kan belgelere g\u00f6re Bat\u0131 \u00fclkelerindeki kom\u00fcnist partileri ve sendikalar\u0131 paran\u0131n g\u00fcc\u00fcyle kendisine ba\u011flam\u0131\u015ft\u0131. Bunlar\u0131n en bildik \u00f6rne\u011fi Bat\u0131 Almanya ve \u0130talya idi.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">Fakat ekonomisinin tekelci devlet kapitalizmi ve rejimin fa\u015fist oldu\u011fu do\u011fru de\u011fildi.&nbsp; \u00c7inliler Sovyetler \u2018in \u00e7e\u015fitli b\u00f6lgelerdeki ilerici ve anti-s\u00f6m\u00fcrgeci m\u00fccadelelere oport\u00fcnist ve f\u0131rsat\u00e7\u0131 yakla\u015farak asl\u0131nda o \u00fclkeleri kendi n\u00fcfuz alan\u0131 haline getirmek istedi\u011fine ve d\u00fcnya devriminin&nbsp;<strong>as\u0131l enternasyonalist merkezinin \u00c7in oldu\u011funa inan\u0131yorlard\u0131.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">Bkz.&nbsp;&nbsp;&nbsp;<strong><a href=\"https:\/\/sosyalistbirlik.com\/?p=4464\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">https:\/\/sosyalistbirlik.com\/?p=4464<\/a>&nbsp; \u00c7in-Sovyet \u00c7at\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n Tarihi: \u00c7in-Sovyet \u0130ttifak\u0131n\u0131n Kopu\u015fu<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">G\u00f6r\u00fc\u015fleri \u015f\u00f6yle \u00f6zetleyebiliriz: Birincisi \u00c7in ideolojik farkl\u0131l\u0131klar\u0131, rejim farkl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131&nbsp; \u00f6ne \u00e7\u0131karmadan geli\u015fmekte olan \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc d\u00fcnya (Do\u011fu Avrupa daki ba\u011flant\u0131s\u0131zlar dahil) ile ili\u015fkilerini geli\u015ftirmeli onlar\u0131n iki s\u00fcper devlet, emperyalizm ve hegemonyac\u0131l\u0131kla \u00e7eli\u015fmelerini g\u00f6rmeli ve onlar\u0131n g\u00fcvenini kazanmal\u0131 ve yan\u0131na \u00e7ekmelidir.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">\u0130kinci D\u00fcnya yani Bat\u0131 ve Do\u011fu Avrupa \u0130ki S\u00fcper devletin kontrol\u00fc ve hakimiyeti alt\u0131ndad\u0131r. Onlarla iyi diplomatik ve ekonomik ili\u015fkileri geli\u015ftirerek onlar\u0131n iki s\u00fcper devlet ile olan \u00e7eli\u015fmelerinden yararlanabiliriz.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">\u00c7KP ba\u015flarda iki s\u00fcper devleti birden ba\u015f d\u00fc\u015fman ilan etmi\u015f daha sonra&nbsp; D\u00fcnya sava\u015f\u0131n\u0131 as\u0131l talep eden g\u00fc\u00e7 olarak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc ve kendisi ile \u00e7ok uzun kara s\u0131n\u0131rlar\u0131na sahip olan Sovyetler Birli\u011fi\u2019ni daha tehlikeli d\u00fc\u015fman olarak ilan etmi\u015fti. Hatta bir d\u00f6nem Mao nun \u00c7in\u2019den ba\u015flay\u0131p Pakistan \u0130ran ve T\u00fcrkiye\u2019ye uzanan ABD nin de dahil oldu\u011fu bir anti sovyet tek Cephe kurulmas\u0131n\u0131 \u00f6nerdi\u011fini de yazan \u00c7inli ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar vard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\"><strong>1971-72 \u00c7in ve Bat\u0131 Yak\u0131nla\u015fmas\u0131 konusunda hatal\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fler:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">G\u00fcneydo\u011fu Asya\u2019daki devrimlerin (Vietnam Kambo\u00e7ya Laos ) zafere do\u011fru ilerledi\u011fi y\u0131llarda Ba\u015fkan Nixon ve Kissinger&nbsp; G\u00fcney Vietnam\u2019daki sava\u015f\u0131n bir pat durumu i\u00e7inde oldu\u011fu ko\u015fullarda \u00c7in&nbsp; ile bir diplomatik yumu\u015fama sa\u011flayarak&nbsp; Vietnam ile bir uzla\u015fma ve ABD nin tatmin olaca\u011f\u0131 \u201ca\u015fa\u011f\u0131lay\u0131c\u0131 olmayan\u201d bir bar\u0131\u015f anla\u015fmas\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in \u00c7in\u2019in etkisini kullanmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015ft\u00fc. Vietnam\u2019a en fazla destek veren \u00fclke \u00c7in idi.&nbsp; Fakat bu konudaki \u00e7abalar\u0131 ba\u015far\u0131s\u0131z oldu \u00e7\u00fcnk\u00fc Mao biz bin y\u0131l onlar\u0131 s\u00f6m\u00fcrgele\u015ftirdik onlara kar\u015f\u0131 tarihi borcumuz var, onlara ne bask\u0131 uygular\u0131z ne de aktif destekten vazge\u00e7eriz yan\u0131t\u0131 verdi. ABD nin ikinci amac\u0131 Pakistan\u2019dan kopan Bengalde\u015f\u2019i etkisi alt\u0131na alan ve Hindistan ile ittifak i\u00e7inde olan Sovyetler\u2019in Asya\u2019daki yay\u0131lmas\u0131n\u0131 ve ABD\u2019nin b\u00f6lgede zay\u0131flayan etkisini ve g\u00fc\u00e7 bo\u015flu\u011funu Sovyetler\u2019in doldurmas\u0131n\u0131 durdurmak i\u00e7in \u00c7in\u2019i yan\u0131na \u00e7ekme \u00e7abas\u0131yd\u0131. Nixon an\u0131lar\u0131nda Hindistan Sovyet deste\u011fi ile Pakistan\u2019\u0131&nbsp; alt eder ve \u00c7ini le kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya gelirse \u00c7in\u2019e destek verece\u011fimizi s\u00f6yledim diye yazm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">B\u00f6ylece ABD Sovyetler ile rekabetinde \u00c7in kart\u0131n\u0131 kullanmak istemi\u015fti. \u00c7in bu durumdan kendi diplomatik tecridini k\u0131rmak ve kendisini karadan \u00e7evreleyen Sovyet tehdidini dengelemek istemi\u015fti. Fakat \u00c7inliler dikkatli bir diplomasi ile ABD ve Sovyetler aras\u0131nda dikkatli bir denge kurmay\u0131 ba\u015fararak ABD\u2019nin kendilerini kullanmas\u0131n\u0131 engellemi\u015fler ve bu yolla Sovyetler ile somut \u00e7eli\u015fkileri keskinle\u015ftirmekten ka\u00e7\u0131nm\u0131\u015flar ve kendi g\u00fcc\u00fcne dayanan ba\u011f\u0131ms\u0131z bir konumda kalmay\u0131 ba\u015farm\u0131\u015flard\u0131r. . (s\u00f6z d\u00fcellosu ile Pratik eylemler kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmamal\u0131)<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">\u00c7in ABD\u2019nin bu stratejik manevras\u0131na kar\u015f\u0131 onunla se\u00e7ici bir i\u015fbirli\u011fi politikas\u0131 ile \u00f6nemli avantajlar kazanm\u0131\u015ft\u0131r. Uluslararas\u0131 tecridi k\u0131rd\u0131, Japonya ve di\u011fer bat\u0131l\u0131 \u00fclkelerle s\u0131n\u0131rl\u0131 ticari ve teknolojik i\u015fbirli\u011fine giri\u015fti. O d\u00f6nemde \u00c7in ekonomi ve ticarette d\u0131\u015f d\u00fcnyaya a\u00e7\u0131lmaya hen\u00fcz haz\u0131r de\u011fildi. Ekonomi, yabanc\u0131 sermaye ve ticarette d\u0131\u015f d\u00fcnyaya a\u00e7\u0131lma 1980\u2019lerde ba\u015flad\u0131. 1974 te Bat\u0131 deste\u011fi ile BM\u2019de \u00c7in\u2019i temsil eden Tayvan\u2019\u0131n yerine G\u00fcvenlik Konseyine girmi\u015f. Ayr\u0131ca ABD ve Japonya\u2019 ile Tayvan\u2019\u0131n \u00c7in in bir par\u00e7as\u0131 oldu\u011fu diplomatik zaferini kazanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\"><strong>ABD-Sovyet Detant Politikas\u0131 1968-1979<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">\u00c7in ve ABD aras\u0131nda se\u00e7ilmi\u015f ba\u015fl\u0131klarda kazan-kazan i\u015fbirli\u011finin ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 1972 sonras\u0131 d\u00f6nemde ABD \u00f6nderli\u011findeki Bat\u0131 ile Sovyetler \u00f6nderli\u011fi alt\u0131ndaki sosyalist kamp aras\u0131nda t\u00fcm d\u00fcnya \u00fclkelerinin siyasi-ekonomik ve ideolojik ya\u015famlar\u0131n\u0131 sert bir bi\u00e7imde etkileyen bir so\u011fuk sava\u015f ya\u015fan\u0131yordu. Bir yandan bu s\u00fcrerken 1968 ile 1979 aras\u0131nda bir yumu\u015fama ve detant ili\u015fkisi ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131. Bu yumu\u015faman\u0131n \u00f6z\u00fc pragmatik bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 ile iki s\u00fcper devlet aras\u0131ndaki keskin rekabeti ve n\u00fckleer sava\u015f riskini y\u00f6netme kayg\u0131s\u0131yd\u0131. \u00c7arp\u0131\u015fma yerine m\u00fczakere y\u00f6nteminin \u00f6ne \u00e7\u0131kmas\u0131 s\u00f6z konusuydu. Hatta iki \u00fclke kendi \u00e7\u0131karlar\u0131na uygun oldu\u011fu ko\u015fullarda, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc taraf \u00fclkelere kar\u015f\u0131 ortak tutum geli\u015ftiriliyor ve kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 olarak bir di\u011ferinin n\u00fcfuz alanlar\u0131na ve \u00e7\u0131karlar\u0131na sayg\u0131 duyabiliyorlard\u0131.&nbsp; Sovyetler bu sayede Do\u011fu Avrupa \u00fczerindeki hakimiyetini me\u015frula\u015ft\u0131rm\u0131\u015ft\u0131. \u0130ki \u00fclke askeri olarak do\u011frudan kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya gelmiyor, \u00e7e\u015fitli b\u00f6lgelerde vekalet sava\u015flar\u0131 yoluyla \u00e7at\u0131\u015fan taraflar\u0131n arkas\u0131na ge\u00e7erek dolayl\u0131 bir \u015fekilde rekabet s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyorlard\u0131. Bu ko\u015fullarda \u00c7in\u2019in ABD ile ili\u015fkilerini yumu\u015fatmas\u0131 bir anlamda, Sovyetler Birli\u011fi ve ABD aras\u0131ndaki keskin \u00e7eli\u015fmeden yararlanarak kendisini ba\u011f\u0131ms\u0131z bir b\u00f6lge g\u00fcc\u00fc haline getirme \u00e7abas\u0131 idi. O g\u00fcnlerde \u00c7in\u2019in toplam kapsaml\u0131 ulusal g\u00fcc\u00fc \u00e7ok zay\u0131ft\u0131, ABD\u2019nin y\u00fczde 3\u2019\u00fc, Sovyetlerin ise % 4\u2019\u00fc idi.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\"><strong>Deng Xiao Ping ve \u00c7in\u2019in B\u00fcy\u00fck De\u011fi\u015fimi&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">1978\u2019den sonraki d\u00f6nemde \u00c7in in d\u0131\u015f politika g\u00f6r\u00fc\u015fleri \u00f6nemli bir de\u011fi\u015fim ge\u00e7irmi\u015ftir. Bu d\u00f6nemde \u00c7in ekonomik geli\u015fmeye odaklanarak, az geli\u015fkin ve yoksul yap\u0131s\u0131n\u0131 a\u015fmay\u0131 hedeflemi\u015ftir. D\u00fcnya sava\u015f\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcs\u00fcnden vazge\u00e7ilmi\u015f ve Sovyetler Birli\u011fi ve do\u011fu Avrupa \u00fclkeleri ile ili\u015fkileri normalle\u015ftirme \u00e7abalar\u0131 ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Sovyetler Birli\u011fi ile ili\u015fiklerin normalle\u015fmesi i\u00e7in \u00c7in s\u0131n\u0131rlar\u0131na ihlal edip sald\u0131ran ve \u00fclkedeki \u00c7inli az\u0131nl\u0131klar\u0131 yerlerinden eden Vietnam\u2019\u0131n sald\u0131rgan davran\u0131\u015flar\u0131na destek olmaktan vazge\u00e7mesi \u015fart\u0131 ileri s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f. Bu sorun a\u015f\u0131ld\u0131ktan sonra ili\u015fkiler daha h\u0131zl\u0131 geli\u015fmi\u015ftir. G\u00fcn\u00fcn sonunda 1989 y\u0131l\u0131nda yap\u0131lan Deng Xiaoping ve Gorbacev zirvesinde Deng Xiaoping, en y\u00fcksek devlet g\u00f6revlisi olarak Sovyet lideri Gorbacev&#8217;e kendisi ve \u00c7in ad\u0131na Sovyetler Birli\u011fi liderine hatalar i\u00e7in \u00f6zele\u015ftiri yapm\u0131\u015ft\u0131r. Bkz.&nbsp;<a href=\"https:\/\/marksizm.org.tr\/?p=6179\" rel=\"noreferrer noopener\" target=\"_blank\">https:\/\/marksizm.org.tr\/?p=6179<\/a>&nbsp;&nbsp;&nbsp;<strong>Deng Xiaoping \u00d6zele\u015ftiri<\/strong>&#8211;<strong>Ge\u00e7mi\u015fi Geride B\u0131rakal\u0131m ve Yeni Bir Tarihsel D\u00f6nem A\u00e7al\u0131m<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">Sovyetler Birli\u011fi\u2019ndeki gerici de\u011fi\u015fim \u00f6ncesinde sadece iki devlet aras\u0131 de\u011fil, iki kom\u00fcnist parti aras\u0131ndaki ili\u015fikler de normalle\u015fme s\u00fcrecine girmi\u015fti. Fakat bu ger\u00e7ekle\u015fmeden SBKP da\u011f\u0131ld\u0131.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\"><strong>Kaynaklar:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\"><strong><a href=\"https:\/\/sosyalistbirlik.com\/?p=6992\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">https:\/\/sosyalistbirlik.com\/?p=6992<\/a>&nbsp; Sovyet Tehdidi \u00dczerine ABD-\u00c7in G\u00f6r\u00fc\u015fmeleri Tutanaklar<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\"><strong><a href=\"https:\/\/sosyalistbirlik.com\/?p=4048\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">https:\/\/sosyalistbirlik.com\/?p=4048<\/a>&nbsp;&nbsp;&nbsp; 1972&nbsp; \u00c7in-Amerika \/ Mao-Nixon-\u00c7u Enlay-Kissinger G\u00f6r\u00fc\u015fme Tutanaklar\u0131 \u00c7evirisi<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\"><strong><a href=\"https:\/\/sosyalistbirlik.com\/?p=3845\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">https:\/\/sosyalistbirlik.com\/?p=3845<\/a>&nbsp;&nbsp;&nbsp; \u00c7KP \u2013 SBKP \u00c7at\u0131\u015fmas\u0131 ve B\u00fcy\u00fck B\u00f6l\u00fcnme ile \u0130lgili Notlar: 1972&#8217;de Mao ve Nixon Neler G\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fc: Mao Amerika&#8217;n\u0131n Sovyetler Birli\u011fi&#8217;ne Kar\u015f\u0131 \u00c7in Kozunu Kullanmas\u0131n\u0131 Nas\u0131l Engelledi<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\"><strong><a href=\"https:\/\/marksizm.org.tr\/?p=3937&amp;lang=en\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">https:\/\/marksizm.org.tr\/?p=3937&amp;lang=en<\/a>&nbsp;&nbsp; Brejnev&#8217;in 1969&#8217;da \u00c7in&#8217;e Y\u00f6nelik Tam \u00d6l\u00e7ekli N\u00fckleer Sald\u0131r\u0131 Plan\u0131 ve Sald\u0131r\u0131n\u0131n \u00d6nlenmesi<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\"><a href=\"https:\/\/marksizm.org.tr\/?p=6179\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><strong>https:\/\/marksizm.org.tr\/?p=6179<\/strong><\/a>\u00a0\u00a0\u00a0<strong>Deng Xiaoping \u00d6zele\u015ftiri<\/strong>&#8211;<strong>Ge\u00e7mi\u015fi Geride B\u0131rakal\u0131m ve Yeni Bir Tarihsel D\u00f6nem A\u00e7al\u0131m<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\"><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>D\u00fcnya Sosyalist Ak\u0131m\u0131n\u0131n Tarihinden: Mao Zedung ve \u00c7KP\u2019nin \u00dc\u00e7 D\u00fcnya G\u00f6r\u00fc\u015fleri \u00dczerine S\u00f6yle\u015fi Kemal Okur \u0130\u015f\u00e7i \u00dcniversitesi olarak\u00a0Mao Zedung ve \u00c7KP\u2019nin \u00dc\u00e7 D\u00fcnya G\u00f6r\u00fc\u015fleri \u00dczerine Telefonla Konu\u015ftuk Kusura bakmay\u0131n yo\u011fun oldu\u011fum i\u00e7in size k\u0131sa bir yan\u0131t verece\u011fim: \u00dc\u00e7 d\u00fcnya teorisi olarak an\u0131lan g\u00f6r\u00fc\u015fler asl\u0131nda o g\u00fcnlerde Sovyetler ve sol kom\u00fcnist \u00f6rg\u00fctler taraf\u0131ndan&nbsp; ciddi bir \u015fekilde [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[45],"tags":[],"class_list":["post-6186","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-genel-tr"],"blocksy_meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6186","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6186"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6186\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6189,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6186\/revisions\/6189"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6186"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6186"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6186"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}