{"id":6216,"date":"2026-03-01T22:35:54","date_gmt":"2026-03-01T22:35:54","guid":{"rendered":"https:\/\/marksizm.org.tr\/?p=6216"},"modified":"2026-03-01T22:35:55","modified_gmt":"2026-03-01T22:35:55","slug":"abd-ve-cin-arasindaki-uzun-sureli-stratejik-pat-donemi-2020-2050","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/marksizm.org.tr\/?p=6216","title":{"rendered":"ABD ve \u00c7in Aras\u0131ndaki Uzun S\u00fcreli Stratejik Pat D\u00f6nemi 2020-2050"},"content":{"rendered":"\n

ABD ve \u00c7in Aras\u0131ndaki Uzun S\u00fcreli Stratejik Pat D\u00f6nemi 2020-2050<\/strong><\/h1>\n\n\n\n

2025\u2019te \u00c7in ve Amerika Birle\u015fik Devletleri \u0130li\u015fkileri Yeni Bir Yo\u011fun M\u00fccadele D\u00f6nemine Girecek mi?<\/strong><\/h1>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

\u00c7eviren: Eyl\u00fcl Deniz<\/p>\n\n\n\n

Aral\u0131k 2023<\/p>\n\n\n\n

Yazar Huang Renwei, \u00c7in Uluslararas\u0131 \u0130li\u015fkiler Derne\u011fi Ba\u015fkan Yard\u0131mc\u0131s\u0131 ve \u015eanghay Uluslararas\u0131 \u00c7al\u0131\u015fmalar \u00dcniversitesi Uluslararas\u0131 \u0130li\u015fkiler ve Diplomatik Ara\u015ft\u0131rmalar Enstit\u00fcs\u00fc Dekan\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

\u00c7in-ABD \u201cStratejik Pat durumunun \u201d Tarihsel K\u00f6keni ve A\u015famalar\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u201cStratejik pat durumu a\u015famas\u0131\u201d kavram\u0131, Mao Zedung taraf\u0131ndan Japonya\u2019ya Kar\u015f\u0131 Sava\u015f s\u0131ras\u0131nda yazd\u0131\u011f\u0131 Uzun S\u00fcreli Sava\u015f \u00dczerine adl\u0131 eserinde ortaya at\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Mao, Japonya\u2019ya Kar\u015f\u0131 Sava\u015f\u0131n \u00fc\u00e7 a\u015famas\u0131n\u0131 \u00f6ne s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr: Japonya\u2019n\u0131n stratejik sald\u0131r\u0131s\u0131, \u00c7in\u2019in Japonya ile stratejik pat durumu \u0131 ve \u00c7in\u2019in stratejik kar\u015f\u0131 sald\u0131r\u0131s\u0131. Bu makale, \u00c7in-ABD ili\u015fkilerinin geli\u015fim trendini tan\u0131mlamak i\u00e7in bu kavram\u0131 kullanmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

 G\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki \u00c7in-ABD aras\u0131nda stratejik pat durumu<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Japonya\u2019ya Kar\u015f\u0131 Direni\u015f Sava\u015f\u0131 d\u00f6nemiyle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki \u00c7in-ABD stratejik pat durumu \u00fc\u00e7 temel fark\u0131 vard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Birincisi, en temel fark, \u00c7in-ABD stratejik rekabetinin sava\u015f halinde olmamas\u0131d\u0131r; oysa Japonya\u2019ya Kar\u015f\u0131 Direni\u015f Sava\u015f\u0131 s\u0131ras\u0131ndaki stratejik pat durumu tamamen sava\u015f\u0131n s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc ko\u015fullar\u0131 alt\u0131ndayd\u0131.  <\/p>\n\n\n\n

\u0130kincisi, \u00c7in-ABD stratejik pat durumu \u0131n\u0131n bir sonraki a\u015famas\u0131 stratejik kar\u015f\u0131 sald\u0131r\u0131 a\u015famas\u0131 de\u011fildir; \u00e7\u00fcnk\u00fc \u00c7in\u2019in ABD\u2019yi tamamen yenme stratejik hedefi yoktur.<\/p>\n\n\n\n

\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc, uzun bir stratejik pat durumu d\u00f6neminden sonra, \u00c7in-ABD ili\u015fkileri bir arada ya\u015fama ve ortak y\u00f6netim durumuna girecektir.<\/p>\n\n\n\n

S\u00f6zde yeni tip b\u00fcy\u00fck g\u00fc\u00e7 ili\u015fkileri, ancak uzun bir stratejik pat durumu  rekabet d\u00f6neminden sonra olu\u015fabilir.<\/p>\n\n\n\n

Teorik a\u00e7\u0131dan, \u201cstratejik pat durumu \u201d \u00fc\u00e7 \u00f6zelli\u011fi i\u00e7ermelidir: Birincisi, stratejik pat durumu a\u015famas\u0131nda iki taraf\u0131n g\u00fc\u00e7leri nispeten dengelidir. Sadece hi\u00e7bir taraf\u0131n ezici bir \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc olmad\u0131\u011f\u0131 ko\u015fullarda \u201cstratejik pat durumu\u201d s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir.<\/p>\n\n\n\n

\u0130kincisi, uzun bir s\u00fcre boyunca, her iki taraf\u0131n da di\u011ferini yenmesi zordur ve zafer ile yenilgi aras\u0131nda bir ayr\u0131m yoktur.<\/p>\n\n\n\n

\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc, her iki taraf da stratejik pat durumu a\u015famas\u0131n\u0131n direncini korumak i\u00e7in g\u00fc\u00e7l\u00fc kurumsal \u00f6z g\u00fcvene sahiptir. Amerika Birle\u015fik Devletleri, 50 y\u0131ldan fazla bir s\u00fcre daha d\u00fcnya hegemonyas\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrece\u011finden emindir ve \u00c7in, 2050 y\u0131l\u0131na kadar \u00c7in ulusunun b\u00fcy\u00fck yeniden dirili\u015fini, yani 2050 hedefini ger\u00e7ekle\u015ftirece\u011finden emindir.<\/p>\n\n\n\n

Stratejik pat durumu ne kadar s\u00fcrecek?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

 2021\u2019den 2050\u2019ye kadar yakla\u015f\u0131k 30 y\u0131l ge\u00e7ecek. Bu, yaln\u0131zca \u00c7in\u2019in modernle\u015fmi\u015f g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u00fclke olma hedefine ula\u015fmas\u0131 i\u00e7in gereken ko\u015fullara de\u011fil, ayn\u0131 zamanda Amerika Birle\u015fik Devletleri ve \u00c7in aras\u0131ndaki g\u00fc\u00e7 dengesindeki de\u011fi\u015fikliklere de ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

\u00c7in \u201c2050\u201d hedefini ortaya koydu\u011fundan beri, Amerikan d\u00fc\u015f\u00fcnce kurulu\u015flar\u0131n\u0131n \u00c7in i\u00e7in uzun vadeli stratejik plan\u0131 da zaman koordinat\u0131n\u0131 2050 olarak tan\u0131mlamaktad\u0131r. ABD merkezli stratejik d\u00fc\u015f\u00fcnce kurulu\u015fu Stratejik ve Uluslararas\u0131 \u00c7al\u0131\u015fmalar Merkezi (CSIS) taraf\u0131ndan yay\u0131nlanan 2020 stratejik raporu, \u00c7in-ABD stratejik rekabetinin zaman dilimini 2020-2050 olarak tan\u0131mlamaktad\u0131r. Bir di\u011fer \u00f6nemli d\u00fc\u015f\u00fcnce kurulu\u015fu olan \u201c2049 Merkezi\u201d de \u00c7in-ABD stratejik rekabetinin zaman dilimini 2020-2050 olarak tan\u0131mlamaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

\u201c2049 Merkezi\u201d d\u00fc\u015f\u00fcnce kurulu\u015funun ad\u0131, \u00c7in\u2019in 2050 hedefini varsay\u0131msal nesne olarak temel almaktad\u0131r. 2050\u2019nin her iki taraf\u0131n da stratejik olarak bekledi\u011fi hedef oldu\u011fu ve bu hedef konumland\u0131rmas\u0131n\u0131n, pat durumu  a\u015famas\u0131n\u0131n zaman boyutunu belirledi\u011fi g\u00f6r\u00fclebilir. Bu 30 y\u0131l i\u00e7inde, iki taraf aras\u0131ndaki g\u00fc\u00e7 dengesi tersine d\u00f6nmedi\u011fi s\u00fcrece, stratejik rekabet her zaman \u00c7in-ABD ili\u015fkilerinin yeni normali olarak var olacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

\u00c7in-ABD Stratejik Pat durumunun \u00dc\u00e7 \u00d6zelli\u011fi<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u00c7in-ABD stratejik pat durumunun \u00f6zelliklerinden biri, \u00c7in-ABD g\u00fc\u00e7 yap\u0131s\u0131n\u0131n ikili yap\u0131s\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

\u0130ki \u00fclkenin ikili\u011fi, stratejik pat durumunun temel \u00f6zelli\u011fidir. Amerika Birle\u015fik Devletleri, uzun s\u00fcren gerileme d\u00f6neminde nispeten g\u00fc\u00e7l\u00fc bir g\u00fcc\u00fc korurken, \u00c7in y\u00fckseli\u015f d\u00f6neminde her zaman zay\u0131fl\u0131klara sahip olmu\u015ftur. \u0130ki taraf\u0131n bu ikili\u011fi, y\u00fczy\u0131lda g\u00f6r\u00fclmemi\u015f b\u00fcy\u00fck de\u011fi\u015fimlerin ana eksenidir ve zamanla de\u011fi\u015fecektir.<\/p>\n\n\n\n

 Amerika Birle\u015fik Devletleri\u2019nin ikili\u011fi, sahip oldu\u011fu hegemonik g\u00fcc\u00fc ile \u00e7ok b\u00fcy\u00fck hedefleri aras\u0131ndaki giderek geni\u015fleyen u\u00e7urumda yans\u0131maktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

1970\u2019ler ve 1980\u2019lerde Amerika Birle\u015fik Devletleri ve Sovyetler Birli\u011fi iki s\u00fcper g\u00fc\u00e7t\u00fc ve Amerika Birle\u015fik Devletleri\u2019nin d\u00fcnya hegemonyas\u0131 tam de\u011fildi. Sovyetler Birli\u011fi\u2019nin \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcnden sonra, Amerika Birle\u015fik Devletleri d\u00fcnyan\u0131n tek s\u00fcper g\u00fcc\u00fc haline geldi ve Amerikan hegemonyas\u0131, \u201ctek bir s\u00fcper g\u00fc\u00e7 ve bir\u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fc \u00fclke \u201dden olu\u015fan \u201ctek kutuplu bir d\u00fcnya\u201d olu\u015fturdu.<\/p>\n\n\n\n

2008 uluslararas\u0131 finans krizi ve 2020 COVID-19 pandemisinden sonra, Amerikan hegemonyas\u0131 d\u00fc\u015f\u00fc\u015f e\u011filimi g\u00f6sterdi ve Afganistan\u2019dan asker \u00e7ekilmesi ve Ukrayna krizi bu e\u011filimin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 daha da ortaya koydu.<\/p>\n\n\n\n

ABD hegemonyas\u0131n\u0131n gerilemesi uzun bir tarihsel s\u00fcre\u00e7tir ve bu s\u00fcre\u00e7te ABD hala en g\u00fc\u00e7l\u00fc \u00fclke konumunu korumaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

ABD, d\u00fcnyadaki en g\u00fc\u00e7l\u00fc finansal kontrol, bilimsel ve teknolojik yenilik, askeri sald\u0131r\u0131 ve kamuoyu \u015fekillendirme yeteneklerine hala sahiptir. Hegemonyan\u0131n gerilemesi, ABD\u2019nin kapsaml\u0131 ulusal g\u00fcc\u00fcn\u00fcn zay\u0131flamas\u0131 anlam\u0131na gelmez. Birle\u015fmi\u015f Milletler sistemi, Bat\u0131 ittifak sistemi ve uluslararas\u0131 para ve finans sistemi de dahil olmak \u00fczere mevcut uluslararas\u0131 sistem, II. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019ndan sonra ABD\u2019nin liderli\u011finde kurulmu\u015ftur ve ABD bu kurumlarda hala belirleyici bir etkiye sahiptir.<\/p>\n\n\n\n

Uluslararas\u0131 kurallar, \u00f6zellikle uluslararas\u0131 ekonomik kurallar, b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde ABD taraf\u0131ndan olu\u015fturulmu\u015ftur. S\u00f6zde \u201ckurallara dayal\u0131 uluslararas\u0131 d\u00fczen\u201d, \u00f6z\u00fcnde \u201cAmerikan kurallar\u0131na dayal\u0131 bir d\u00fcnya d\u00fczeni\u201ddir.<\/p>\n\n\n\n

 Hegemonyan\u0131n gerilemesi, Amerika Birle\u015fik Devletleri\u2019nin uluslararas\u0131 ili\u015fkilerde liderlik etme stat\u00fcs\u00fcn\u00fcn ve yetene\u011finin s\u00fcrekli olarak azalmas\u0131n\u0131 ifade eder; bu, Amerika Birle\u015fik Devletleri\u2019nin uluslararas\u0131 sistemi \u015fekillendirme hakk\u0131n\u0131n, uluslararas\u0131 kurallar koyma hakk\u0131n\u0131n, uluslararas\u0131 s\u00f6ylemin bask\u0131n g\u00fcc\u00fcn\u00fcn, uluslararas\u0131 g\u00fcvenli\u011fi garanti etme hakk\u0131n\u0131n ve dolar\u0131 d\u00fcnya para birimi olarak basma hakk\u0131n\u0131n kademeli olarak zay\u0131flamas\u0131n\u0131 i\u00e7erir.<\/p>\n\n\n\n

Uluslararas\u0131 sistemde kamu mallar\u0131n\u0131 koruma, reform yapma, yenilik yapma ve sa\u011flama a\u00e7\u0131s\u0131ndan Amerika Birle\u015fik Devletleri giderek daha ciddi yetersizlikler g\u00f6stermi\u015ftir. Trump d\u00f6neminde Amerika Birle\u015fik Devletleri kurallar\u0131 \u00e7i\u011fnemeye ve \u201cgruplardan \u00e7ekilmeye\u201d devam etti. Biden iktidara geldikten sonra Amerika Birle\u015fik Devletleri kurallar\u0131 yeniden tesis etmeye ve tekrar egemen olmaya ba\u015flad\u0131.<\/p>\n\n\n\n

D\u00fcnya para birimi olarak dolar hegemonyas\u0131, ABD stratejisine hizmet ediyor, b\u00f6ylece di\u011fer \u00fclkelerin ekonomik can damar\u0131n\u0131 kontrol ediyor ve di\u011fer \u00fclkelere keyfi olarak ekonomik yapt\u0131r\u0131mlar uygulayabiliyor. D\u00fcnya para birimi i\u015flevi g\u00f6ren \u201cdolar hegemonyas\u0131\u201d temelinde, giderek kendi \u00e7\u0131karlar\u0131na hizmet etmekte ve d\u00fcnya para birimi olarak i\u015flevi ve itibar\u0131 zay\u0131flamaktad\u0131r.  ABD Dolar\u0131 d\u00f6viz hegemonyas\u0131n\u0131n gerilemesi, ABD hegemonyas\u0131n\u0131n gerilemesinin \u00f6nemli tezah\u00fcrlerinden biridir.<\/p>\n\n\n\n

Kapsaml\u0131 Ulusal g\u00fcc\u00fcn y\u00fckseli\u015fi ve d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fc, farkl\u0131 \u00fclkeler aras\u0131ndaki g\u00fc\u00e7 kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmas\u0131nda \u00f6nemlidir. 21. Y\u00fczy\u0131ldan beri \u00c7in\u2019in h\u0131zl\u0131 y\u00fckseli\u015fiyle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, Amerikan g\u00fcc\u00fcn\u00fcn b\u00fcy\u00fcmesi g\u00f6receli bir d\u00fc\u015f\u00fc\u015f halindedir.<\/p>\n\n\n\n

Ancak, Avrupa ve Japonya ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, Amerikan g\u00fcc\u00fcn\u00fcn y\u00fckseli\u015fi a\u00e7\u0131k\u00e7a onlardan daha h\u0131zl\u0131d\u0131r. Amerika Birle\u015fik Devletleri, Avrupa ve Japonya aras\u0131ndaki g\u00fc\u00e7 fark\u0131 daha da geni\u015flemi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

Amerika Birle\u015fik Devletleri, G7 Bat\u0131l\u0131 m\u00fcttefikleri aras\u0131nda hala lider konumdad\u0131r ve hatta Amerika Birle\u015fik Devletleri\u2019nin Bat\u0131l\u0131 m\u00fcttefikler \u00fczerindeki kontrol\u00fcn\u00fc g\u00fc\u00e7lendirme trendi bile g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Amerika Birle\u015fik Devletleri ve m\u00fcttefiklerinin kapsaml\u0131 g\u00fcc\u00fc bir b\u00fct\u00fcn olarak ele al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, \u00c7in ile Amerika Birle\u015fik Devletleri aras\u0131ndaki fark hala olduk\u00e7a b\u00fcy\u00fckt\u00fcr ve Amerika Birle\u015fik Devletleri\u2019nin s\u00fcper g\u00fc\u00e7 olarak tarihsel durgunlu\u011fu uzun s\u00fcre devam edecektir. Stratejik pat durumu a\u015famas\u0131nda, \u00c7in ve Amerika Birle\u015fik Devletleri aras\u0131ndaki g\u00fc\u00e7 dengesi ve g\u00fcc\u00fcn bir taraftan di\u011fer tarafa ge\u00e7i\u015fi iki taraf aras\u0131nda yap\u0131sal \u00e7eli\u015fkiler \u00fcretmektedir, ancak bu \u00e7eli\u015fki iki geli\u015fim trendine sahip olabilecekti: iki taraf aras\u0131nda \u00e7at\u0131\u015fma ve i\u015fbirli\u011fi.<\/p>\n\n\n\n

Burada birka\u00e7 konuyu ele almam\u0131z gerekiyor:<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Birincisi, g\u00fcc\u00fcn a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00c7in\u2019e ge\u00e7i\u015f s\u00fcrecinde y\u00fckselen g\u00fc\u00e7 ile yerle\u015fik eski g\u00fc\u00e7 aras\u0131nda ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak bir \u00e7at\u0131\u015fma ya\u015fanacak m\u0131?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Yerle\u015fik g\u00fc\u00e7ten y\u00fckselen g\u00fcce g\u00fc\u00e7 transferinin \u00f6l\u00e7e\u011fi ve h\u0131z\u0131, ikisi aras\u0131nda tam \u00f6l\u00e7ekli bir \u00e7at\u0131\u015fmaya yol a\u00e7acak m\u0131 yoksa bu \u00f6nlenecek mi? Bu g\u00fc\u00e7 transferi tersine d\u00f6necek ve y\u00fckselen g\u00fcc\u00fcn ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011f\u0131na m\u0131 yol a\u00e7acak, yoksa yerle\u015fik g\u00fcc\u00fcn h\u0131zlanan bir d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fcne mi yol a\u00e7acak?<\/p>\n\n\n\n

\u0130kincisi, y\u00fckselen g\u00fc\u00e7 ile yerle\u015fik g\u00fc\u00e7 aras\u0131ndaki daralan g\u00fc\u00e7 fark\u0131 bir s\u0131n\u0131ra ula\u015facak ve ard\u0131ndan stratejik bir hesapla\u015fmaya yol a\u00e7acak m\u0131? \u00c7in ve Amerika Birle\u015fik Devletleri, s\u0131ras\u0131yla d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck ve ikinci b\u00fcy\u00fck ekonomileridir ve b\u00fcy\u00fck bir a\u011f\u0131rl\u0131\u011fa ve kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131labilir \u00f6l\u00e7e\u011fe sahiptirler.<\/p>\n\n\n\n

\u00c7in ve Amerika Birle\u015fik Devletleri aras\u0131ndaki ekonomik b\u00fcy\u00fckl\u00fck fark\u0131 h\u0131zla daral\u0131yor. 2001 y\u0131l\u0131nda \u00c7in\u2019in ekonomik hacmi Amerika Birle\u015fik Devletleri\u2019nin %10\u2019u iken, 2022 y\u0131l\u0131nda %77\u2019sine ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.  Tarihsel olarak, Amerika Birle\u015fik Devletleri\u2019nin ikinci b\u00fcy\u00fck \u00fclkenin ekonomik hacminin ABD\u2019ninkinin sadece %60\u2019I ile s\u0131n\u0131rl\u0131 kalmas\u0131n\u0131 kabul edebilece\u011fi \u201cdemir kural\u201d k\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

 \u00c7in\u2019in ekonomik hacminin ABD\u2019ninkinin %70\u2019inden %100\u2019\u00fcne y\u00fckselme s\u00fcreci b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde k\u0131salm\u0131\u015ft\u0131r. E\u011fer Amerika Birle\u015fik Devletleri, \u00c7in\u2019in ABD\u2019nin toplam b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcne ula\u015fmas\u0131n\u0131 veya onu a\u015fmas\u0131n\u0131 engelleyemezse, o zaman \u00c7in\u2019in y\u00fckseli\u015finin ABD\u2019nin kabul edebilece\u011fi s\u0131n\u0131r\u0131 nedir ve bu s\u0131n\u0131r\u0131n a\u015f\u0131lmas\u0131 iki \u00fclke aras\u0131nda stratejik bir hesapla\u015fmaya yol a\u00e7acak m\u0131d\u0131r?<\/p>\n\n\n\n

\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc, \u00c7in ve Amerika Birle\u015fik resimleri aras\u0131ndaki yap\u0131sal par\u00e7alar, belirli ko\u015fullar alt\u0131nda \u00e7at\u0131\u015fmac\u0131 bir \u015fekilde d\u00f6n\u00fc\u015febilir ve di\u011fer ko\u015fullar alt\u0131nda da iki taraf aras\u0131nda i\u015fbirlik\u00e7i bir ili\u015fki y\u00f6n\u00fcnde d\u00f6n\u00fc\u015febilir. <\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u00c7in ve Amerika Birle\u015fik Devletleri\u2019nin durumlar\u0131 y\u00fcksek derecede birbirine ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011fa ve ortak \u00e7\u0131karlara sahiptir.  Her iki taraf da tamamlay\u0131c\u0131 ili\u015fkiyi tamamen terk edip s\u00f6zde \u201cticari ve ekonomik ayr\u0131\u015fmay\u0131\u201d uygulayamaz.  K\u00fcresel, b\u00f6lgesel veya ikili ili\u015fkiler olsun, bunlar ancak \u00c7in ve Amerika Birle\u015fik resimleri aras\u0131nda \u00e7at\u0131\u015fma yerine i\u015fbirli\u011fi yoluyla hafifletilebilir veya \u00e7\u00f6z\u00fclebilir.  \u00c7in-ABD ili\u015fkileri uzun s\u00fcre yar\u0131 \u00e7at\u0131\u015fma ve yar\u0131 i\u015fbirli\u011fi aras\u0131nda gidip gelen bir durumda olacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

 \u00c7in geli\u015fme ivme ivmesini koruyup Amerika Birle\u015fik g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleri ile dengede s\u00fcrd\u00fcr\u00fclecek \u015fekilde, \u00c7in ve Amerika Birle\u015fik g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleri aras\u0131ndaki aral\u0131klar\u0131n \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131 azalacak ve \u00e7at\u0131\u015fma uzla\u015fma ve i\u015fbirli\u011fine d\u00f6n\u00fc\u015fecektir.<\/p>\n\n\n\n

\u00c7in-ABD stratejik pat durumu \u0131n\u0131n ikinci \u00f6zelli\u011fi, uluslararas\u0131 sistemin d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn\u00fcn uzun vadeli niteli\u011fidir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

G\u00fcn\u00fcm\u00fcz uluslararas\u0131 sisteminin kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya bulundu\u011fu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm, tarihteki eski sistem d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmlerinden farkl\u0131d\u0131r. Ge\u00e7mi\u015fteki sistem d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmlerinin \u00e7o\u011fu, uluslararas\u0131 sistemi sava\u015f yoluyla de\u011fi\u015ftirmi\u015f ve So\u011fuk Sava\u015f modeli de b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde iki askeri grup aras\u0131ndaki \u00e7at\u0131\u015fmayla belirlenmi\u015ftir. G\u00fcn\u00fcm\u00fcz uluslararas\u0131 sisteminin d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde sava\u015f d\u0131\u015f\u0131 bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmd\u00fcr (ani krizlerin neden oldu\u011fu sava\u015f yolu hari\u00e7), ve \u00f6zellikleri kademeli ve uzun vadeli olu\u015fudur. Bu \u00f6zellik, temelde \u00c7in-ABD stratejik pat durumunun uzun vadeli do\u011fas\u0131yla paralellik g\u00f6stermektedir.<\/p>\n\n\n\n

Birincisi, Bat\u0131\u2019n\u0131n egemen oldu\u011fu d\u00fcnya sistemi s\u0131k\u0131nt\u0131dad\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Uzun bir s\u00fcre boyunca Bat\u0131, d\u00fcnya ekonomisinin %80 ila %90\u2019\u0131na sahipti ve mutlak bir \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011fe sahipti, ancak \u015fimdi bu oran %50 ila %60\u2019l\u0131k zay\u0131f bir \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011fe d\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr.  Bat\u0131\u2019n\u0131n servet da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 ve uluslararas\u0131 ili\u015fkilerdeki hakimiyeti zay\u0131fl\u0131yor ve geli\u015fmekte olan ekonomiler ve geli\u015fmekte olan \u00fclkeler, bir \u00f6l\u00e7\u00fcde Bat\u0131 ekonomisinin y\u00fckseli\u015fini ve d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc s\u0131n\u0131rlayabiliyor. \u00c7in, d\u00fcnya ekonomik b\u00fcy\u00fcmesinin 1\/3\u2019\u00fcn\u00fc ve geli\u015fmekte olan \u00fclkelerin toplam ekonomik \u00fcretim ve hizmet \u00e7\u0131kt\u0131s\u0131n\u0131n 1\/3\u2019\u00fcn\u00fc olu\u015fturuyor ve bunlar\u0131n Bat\u0131 ekonomisi \u00fczerindeki etkisi de art\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n

\u0130kinci olarak, Bat\u0131\u2019n\u0131n egemen oldu\u011fu d\u00fcnya sisteminin durgunlu\u011fu nedeniyle, Bat\u0131 ekonomisi k\u00fcresel ekonominin %50\u2019sinin alt\u0131na d\u00fc\u015fse bile, uzun s\u00fcre uluslararas\u0131 sistemin merkezinde yer almaya devam edecektir. Bat\u0131\u2019n\u0131n egemen oldu\u011fu k\u00fcresel y\u00f6netim, yani \u201cBat\u0131 y\u00f6netimi\u201d sistemi, y\u00fckselen g\u00fc\u00e7lerin y\u00fckseli\u015fini yans\u0131tamamakta ve onlara y\u00fckselmeleri i\u00e7in yeterli alan sa\u011flamamaktad\u0131r. Bat\u0131\u2019n\u0131n y\u00fckselen g\u00fc\u00e7lerin kavramlar\u0131n\u0131 ve g\u00fc\u00e7 yap\u0131lar\u0131n\u0131 kabul etmesi ve onlarla birlikte var olmas\u0131 zordur, ancak k\u00fcreselle\u015fmi\u015f ekonomi, Bat\u0131 ve Bat\u0131 d\u0131\u015f\u0131 \u00fclkelerin iki ayr\u0131 piyasa sistemine b\u00f6l\u00fcnmesine izin vermemektedir. Bu, uzun bir kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 uyum s\u00fcrecini gerektirir.<\/p>\n\n\n\n

Dahas\u0131, Bat\u0131 \u00fclkeleri (baz\u0131 geli\u015fmekte olan \u00fclkeler de dahil olmak \u00fczere) Amerika Birle\u015fik Devletleri\u2019nin liderli\u011fini kabul etmeye al\u0131\u015fk\u0131nd\u0131r ve y\u00fckselen bir g\u00fcc\u00fcn (\u00c7in) egemen oldu\u011fu bir uluslararas\u0131 d\u00fczeni kabul etmekte zorlanmaktad\u0131rlar.<\/p>\n\n\n\n

Bu \u201cd\u00fcnyan\u0131n Amerikan y\u00f6netimi alt\u0131nda bar\u0131\u015f d\u00f6nemi\u201d (Pax Amerika)<\/strong> psikolojik durumunun de\u011fi\u015fmesi uzun zaman alacakt\u0131r. Y\u00fckselen g\u00fc\u00e7lerin s\u0131f\u0131rdan ba\u015flay\u0131p yeni bir uluslararas\u0131 sistem olu\u015fturmas\u0131 da zordur.  Egemen \u00fclke eski uluslararas\u0131 sistemi art\u0131k destekleyemedi\u011finde ancak yeni bir uluslararas\u0131 sistem onun yerini alabilir.<\/p>\n\n\n\n

\u00c7in\u2019in bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131ndan, 1980\u2019den bu yana 40 y\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n bir s\u00fcredir \u00c7in, Bat\u0131\u2019n\u0131n egemen oldu\u011fu uluslararas\u0131 sisteme entegre olma s\u00fcrecinde olmu\u015ftur. \u00d6n\u00fcm\u00fczdeki 30 y\u0131lda \u00c7in, ABD liderli\u011findeki Bat\u0131 sistemi taraf\u0131ndan d\u0131\u015flanma durumuyla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalacak ve entegrasyondan mevcut uluslararas\u0131 yap\u0131y\u0131 ve sistemi \u015fekillendirmeye ve de\u011fi\u015ftirmeye ge\u00e7mek zorunda kalacakt\u0131r. Bu, g\u00fc\u00e7l\u00fc k\u00fcresel y\u00f6neti\u015fim yetenekleri ve geli\u015fmi\u015f k\u00fcresel y\u00f6neti\u015fim kavramlar\u0131 gerektirir ve bu t\u00fcr yetenek ve kavramlar\u0131n olu\u015fturulmas\u0131 i\u00e7in birka\u00e7 neslin yeti\u015ftirilmesi ve geli\u015ftirilmesi gerekir. \u00d6rne\u011fin, \u201cKu\u015fak ve Yol \u201dun in\u015fas\u0131nda kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan yetersiz kapasite sorunu, yat\u0131r\u0131m ve in\u015faat yeteneklerinin eksikli\u011fi de\u011fil, \u00c7in\u2019in di\u011fer \u00fclkeleri \u201cKu\u015fak ve Yol\u201du d\u00fcnya sisteminde kabul etmeye ikna etme yetene\u011finin yetersizli\u011fidir. \u00c7in ile d\u00fcnya aras\u0131ndaki pozisyon al\u0131\u015fveri\u015fi ve \u00c7in ile ABD aras\u0131ndaki ili\u015fki, niteliksel de\u011fi\u015fiklikler elde etmek i\u00e7in uzun ve tekrarlanan bir s\u00fcre\u00e7 gerektirir.<\/p>\n\n\n\n

\u00c7in-ABD stratejik pat durumunun \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u00f6zelli\u011fi, \u00c7in ve Amerika Birle\u015fik Devletleri aras\u0131ndaki s\u0131n\u0131rl\u0131 \u00e7at\u0131\u015fma durumudur.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Stratejik pat durumu ko\u015fullar\u0131nda \u00c7in ve Amerika Birle\u015fik Devletleri aras\u0131ndaki \u00e7at\u0131\u015fma s\u0131n\u0131rl\u0131 ve k\u0131smi niteliktedir. \u00c7in\u2019in kendisi, 2050 y\u0131l\u0131na kadar \u00c7in\u2019in kalk\u0131nma stratejisi hedeflerinin gerekliliklerini kar\u015f\u0131lamadan, Amerika Birle\u015fik Devletleri ile tam bir \u00e7at\u0131\u015fma niyetinde de\u011fildir. Amerika Birle\u015fik Devletleri\u2019nin \u00c7in ile \u00e7at\u0131\u015fmaya girme yetene\u011fi ve iste\u011fi de s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r, \u00e7\u00fcnk\u00fc b\u00f6yle bir \u00e7at\u0131\u015fma Amerika Birle\u015fik Devletleri\u2019nin kendi ulusal g\u00fcc\u00fcn\u00fcn birka\u00e7 kat\u0131n\u0131 t\u00fcketmesini gerektirir ve yine de hedeflerine ula\u015famayabilir.<\/p>\n\n\n\n

Bu nedenler, \u00c7in ve Amerika Birle\u015fik Devletleri aras\u0131ndaki s\u0131n\u0131rl\u0131 \u00e7at\u0131\u015fma, stratejik pat durumunun g\u00f6receli istikrar\u0131n\u0131n temel ko\u015fuludur.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Trump y\u00f6netiminin ilk d\u00f6rt y\u0131l\u0131 boyunca, Amerika Birle\u015fik Devletleri bir zamanlar \u00c7in ile dizginsiz bir \u00e7at\u0131\u015fma stratejisi uygulamaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. Bir noktada, ekonomik, teknik, kamuoyu, propaganda sava\u015f\u0131, k\u0131smi askeri ve m\u00fcttefikleri ve \u00c7in\u2019in i\u00e7 kanallar\u0131n\u0131 kullanarak a\u015f\u0131r\u0131 bask\u0131 da dahil olmak \u00fczere, \u00c7in\u2019e kar\u015f\u0131 bir sald\u0131r\u0131 ba\u015flatmak i\u00e7in t\u00fcm kaynaklar seferber edildi.<\/p>\n\n\n\n

 Ger\u00e7ekler, Amerika Birle\u015fik Devletleri\u2019nin \u00c7in\u2019i yenemeyece\u011fini, aksine \u00c7in\u2019in Amerika Birle\u015fik Devletleri\u2019ne \u00e7ok y\u00fcksek bir bedel \u00f6detebilece\u011fini kan\u0131tlam\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7in-ABD ticaret sava\u015f\u0131n\u0131 \u00f6rnek al\u0131rsak, Trump 500 milyar ABD dolar\u0131 de\u011ferindeki \u00c7in mallar\u0131na y\u00fcksek ithalat vergileri uygulam\u0131\u015f, bu vergi y\u00fck\u00fcn\u00fcn %92\u2019si ABD\u2019deki yerli t\u00fcketicilere ve \u00fcreticilere aktar\u0131lm\u0131\u015f, bu da ABD\u2019de i\u00e7 fiyatlarda keskin bir art\u0131\u015fa ve enflasyona yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

ABD\u2019nin \u00c7in\u2019e kar\u015f\u0131 y\u00fcr\u00fctece\u011fi teknoloji sava\u015f\u0131n\u0131n sonu\u00e7lar\u0131 da ayn\u0131 olacakt\u0131r. ABD\u2019nin \u00c7in\u2019e y\u00f6nelik teknolojik sald\u0131r\u0131s\u0131n\u0131n olumsuz sonu\u00e7lar\u0131 giderek daha belirgin hale gelecektir. ABD y\u00fcksek teknoloji \u015firketleri, en b\u00fcy\u00fck kar kayna\u011f\u0131 olan \u00c7in pazar\u0131n\u0131 kaybedecek ve b\u00f6ylece Ar-Ge yat\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131 azaltarak geli\u015fim potansiyellerini d\u00fc\u015f\u00fcrecekler, ayn\u0131 zamanda istemeden asl\u0131nda \u00c7in\u2019in ba\u011f\u0131ms\u0131z inovasyon yeteneklerini te\u015fvik edeceklerdir. E\u011fer ABD, \u00c7in\u2019e kar\u015f\u0131 kapsaml\u0131 bir finansal sava\u015f ba\u015flat\u0131rsa, ABD dolar sistemi e\u015fi g\u00f6r\u00fclmemi\u015f bir \u015fekilde sars\u0131lacak, hatta \u00e7\u00f6kecek ve d\u00fcnya ekonomisi tamamen durma noktas\u0131na gelecektir. Sonu\u00e7lar, ticaret sava\u015flar\u0131ndan ve teknoloji sava\u015flar\u0131ndan \u00e7ok daha b\u00fcy\u00fck olacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Amerika Birle\u015fik Devletleri\u2019nin \u00c7in ile tam \u00f6l\u00e7ekli bir askeri sava\u015fa girmesi son derece risklidir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Amerika Birle\u015fik Devletleri, n\u00fckleer sava\u015f bir yana, \u00c7in ile yerel bir sava\u015fa bile katlanamaz. Mevcut federal devlet bor\u00e7lar\u0131, ABD milli gelirinin  %150\u2019sinden fazla. E\u011fer Amerika Birle\u015fik Devletleri \u00c7in ile askeri bir sava\u015fa girerse, mevcut askeri harcamalar\u0131n\u0131 en az iki kat\u0131na \u00e7\u0131kararak yakla\u015f\u0131k 1,5 trilyon dolara ula\u015ft\u0131rmak zorunda kalacakt\u0131r. Sava\u015f birka\u00e7 y\u0131l s\u00fcrerse, n\u00fckleer sava\u015f olmasa bile, ABD dolar\u0131n\u0131n, ABD hazinesinin ve ABD borsas\u0131n\u0131n kredibilitesi tamamen \u00e7\u00f6kecek ve sava\u015f\u0131 askeri olarak kazanmas\u0131 zorla\u015facakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

 \u00c7in\u2019i yenmek i\u00e7in Amerika Birle\u015fik Devletleri\u2019nin \u00c7in\u2019in ulusal g\u00fcc\u00fcn\u00fcn, mali kaynaklar\u0131n\u0131n ve askeri g\u00fcc\u00fcn\u00fcn en az iki kat\u0131na ihtiyac\u0131 vard\u0131r. A\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131, Amerika Birle\u015fik Devletleri\u2019nin \u00c7in\u2019i yenmek i\u00e7in bu kadar b\u00fcy\u00fck kaynaklar\u0131 seferber etmesi imkans\u0131zd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

 Yukar\u0131daki temel tahminlere dayanarak, ABD Ba\u015fkan\u0131 Biden, \u00c7in Devlet Ba\u015fkan\u0131 Xi Jinping\u2019e \u201cAmerika Birle\u015fik Devletleri, \u00c7in\u2019in sistemini de\u011fi\u015ftirmeyi, \u00c7in ile yeni bir So\u011fuk Sava\u015f ba\u015flatmay\u0131, ittifak\u0131 g\u00fc\u00e7lendirerek \u00c7in\u2019e kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmay\u0131 ve Tayvan\u2019\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 desteklemeyi ama\u00e7lamayacak\u201d a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131 yapt\u0131. Amerika Birle\u015fik Devletleri\u2019nin bir \u015fey s\u00f6yleyip ba\u015fka bir \u015fey yapmas\u0131 sorun te\u015fkil etse de, sonu\u00e7ta bu, Amerika Birle\u015fik Devletleri\u2019nin en \u00fcst d\u00fczeyinde \u00c7in ile Amerika Birle\u015fik Devletleri aras\u0131ndaki s\u0131n\u0131rl\u0131 stratejik \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n resmi olarak tan\u0131nmas\u0131 ve a\u00e7\u0131klanmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Amerika Birle\u015fik Devletleri\u2019nin \u00c7in ile kapsaml\u0131 bir \u015fekilde \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131 kendi \u00e7\u0131kar\u0131na de\u011fildir. \u00c7in ile Amerika Birle\u015fik Devletleri aras\u0131ndaki \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n s\u0131n\u0131rl\u0131 niteli\u011fini de\u011fi\u015ftirebilecek sadece iki olas\u0131l\u0131k vard\u0131r:<\/strong><\/p>\n\n\n\n

 Birincisi, \u00c7in\u2019in y\u0131k\u0131c\u0131 bir stratejik hata yapmas\u0131 ve bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l y\u00fckseli\u015f \u00e7izgisinden vaz ge\u00e7mesidir. Bu olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n ger\u00e7ekle\u015fme ihtimali \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fckt\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n

 ikincisi ise, Amerika Birle\u015fik Devletleri\u2019ndeki \u00c7in kar\u015f\u0131t\u0131 g\u00fc\u00e7lerin karar alma d\u00fczeyini tamamen ele ge\u00e7irmesi ve sonu\u00e7lar\u0131 ne olursa olsun \u00c7in\u2019e kar\u015f\u0131 tam \u00f6l\u00e7ekli bir So\u011fuk Sava\u015f hatta s\u0131cak sava\u015f ba\u015flatmas\u0131d\u0131r. Bu olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n ger\u00e7ekle\u015fme ihtimali de nispeten d\u00fc\u015f\u00fckt\u00fcr.  Zaman ge\u00e7tik\u00e7e, \u00c7in\u2019in g\u00fcc\u00fc her alanda Amerika Birle\u015fik Devletleri\u2019ninkini a\u015facakt\u0131r. Amerika Birle\u015fik Devletleri \u00c7in\u2019le y\u00fczle\u015femedi\u011finde ve yaln\u0131zca ger\u00e7eklerle y\u00fczle\u015fip \u00c7in\u2019le uzla\u015fmak zorunda kald\u0131\u011f\u0131nda, \u00c7in ile Amerika Birle\u015fik Devletleri aras\u0131ndaki stratejik \u00e7at\u0131\u015fma s\u0131n\u0131rl\u0131 olmaktan \u00e7\u0131k\u0131p \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131z bir hal alacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

2020-50  Otuz Y\u0131ll\u0131k Stratejik Pat durumu : G\u00fc\u00e7 Dengesinde S\u00fcrekli De\u011fi\u015fimler<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Stratejik pat durumu  a\u015famas\u0131n\u0131n uzunlu\u011fu, iki taraf aras\u0131ndaki g\u00fc\u00e7 dengesinin ne kadar h\u0131zl\u0131 de\u011fi\u015fece\u011fine ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bu g\u00fc\u00e7ler, ekonomi, askeri g\u00fc\u00e7, diplomasi, siyaset ve kamuoyu dahil olmak \u00fczere t\u00fcm fakt\u00f6rlerin kapsaml\u0131 rekabet g\u00fcc\u00fcn\u00fc ifade eder. \u015eu anda \u00c7in ile Amerika Birle\u015fik Devletleri aras\u0131ndaki en b\u00fcy\u00fck fark, ABD \u00fcretiminin geli\u015fmi\u015f do\u011fas\u0131n\u0131 belirleyen ve ayn\u0131 zamanda k\u00fclt\u00fcrel ve kurumsal rekabet g\u00fcc\u00fcyle de ilgili olan bilim ve teknoloji alan\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Bilimsel ve teknolojik rekabet g\u00fcc\u00fc, bug\u00fcnk\u00fc kapsaml\u0131 ulusal g\u00fc\u00e7 rekabetinin belirleyici fakt\u00f6r\u00fcd\u00fcr.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u00c7in\u2019in bilimsel ve teknolojik geli\u015fme h\u0131z\u0131, stratejik pat durumu a\u015famas\u0131n\u0131n uzunlu\u011funu belirleyecektir. Bilim ve teknoloji, askeri g\u00fc\u00e7, finans ve yumu\u015fak g\u00fc\u00e7 olmak \u00fczere d\u00f6rt alanda Amerika Birle\u015fik Devletleri hala daha avantajl\u0131d\u0131r. \u00c7in ile Amerika Birle\u015fik Devletleri aras\u0131ndaki fark daral\u0131yor, ancak fark hala belirgindir. \u00c7in, Huawei\u2019nin \u00f6nc\u00fc 5G teknolojisi gibi baz\u0131 alanlarda at\u0131l\u0131mlar yapm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Huawei\u2019nin ileti\u015fim teknolojisinde ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 ileri seviye, \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki 10 y\u0131l i\u00e7inde \u00c7inli \u015firketler taraf\u0131ndan di\u011fer alanlarda da elde edilecektir. Son iki y\u0131ld\u0131r, \u00c7in\u2019in y\u00fcksek teknoloji end\u00fcstrisi ABD\u2019nin bask\u0131s\u0131 alt\u0131nda kalm\u0131\u015f ve bu da \u00c7in\u2019i bilim ve teknolojide ba\u011f\u0131ms\u0131z inovasyon h\u0131z\u0131n\u0131 art\u0131rmaya y\u00f6neltmi\u015ftir. 2035 y\u0131l\u0131na kadar \u00c7in\u2019in temel teknoloji alan\u0131n\u0131n ABD seviyesine yakla\u015fmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr; ve 2050 y\u0131l\u0131na kadar \u00c7in\u2019in bilim ve teknoloji alan\u0131nda ABD ile ayn\u0131 seviyede ilerlemesi i\u00e7in bir temel olu\u015fturulacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Nisan 2021\u2019de Uluslararas\u0131 Para Fonu, \u00c7in\u2019in GSY\u0130H\u2019s\u0131n\u0131n 2026 y\u0131l\u0131na kadar ABD\u2019ninkinin yakla\u015f\u0131k %90\u2019\u0131na ula\u015faca\u011f\u0131n\u0131 ve 2027-2028 y\u0131llar\u0131nda ABD ile ayn\u0131 seviyede olaca\u011f\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr. Londra Uluslararas\u0131 Stratejik \u00c7al\u0131\u015fmalar Enstit\u00fcs\u00fc, \u00c7in\u2019in GSY\u0130H\u2019s\u0131n\u0131n 2028\u2019de Amerika Birle\u015fik Devletleri\u2019ninkiyle ayn\u0131 seviyeye gelece\u011fini \u00f6ng\u00f6r\u00fcyor. Bu uluslararas\u0131 kurulu\u015flar\u0131n de\u011ferlendirmeleri, \u00c7in\u2019in kendi de\u011ferlendirmesinden \u00e7ok daha iyimser. D\u00f6viz kuru hesaplamas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, \u00c7in\u2019in GSY\u0130H\u2019s\u0131n\u0131n 2030\u2019da Amerika Birle\u015fik Devletleri\u2019ninkiyle ayn\u0131 seviyede olmas\u0131 nispeten \u0131l\u0131ml\u0131 bir tahmindir. E\u011fer Amerika Birle\u015fik Devletleri \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki 10 y\u0131l boyunca ortalama y\u0131ll\u0131k %2\u2019lik bir b\u00fcy\u00fcme oran\u0131n\u0131 korursa ve \u00c7in %5\u2019lik bir b\u00fcy\u00fcme oran\u0131n\u0131 korursa, 2030 y\u0131l\u0131na kadar \u00c7in\u2019in toplam ekonomik \u00e7\u0131kt\u0131s\u0131 Amerika Birle\u015fik Devletleri\u2019ninkini a\u015facak, ki\u015fi ba\u015f\u0131na GSY\u0130H 20.000 ABD dolar\u0131 ve toplamda 25 ila 28 trilyon ABD dolar\u0131 aras\u0131nda olacak; bu da nispeten \u0131l\u0131ml\u0131 bir beklentidir.  \u00c7in, ABD\u2019nin uyar\u0131 \u00e7izgisini a\u015farak ikinci b\u00fcy\u00fck g\u00fcce sald\u0131rmaya ba\u015flasa dahi, 2021-2030 aras\u0131ndaki 10 y\u0131l, \u00c7in ve ABD aras\u0131ndaki stratejik rekabetin en yo\u011fun ve tehlikeli d\u00f6nemi olacak ve t\u00fcm \u00e7at\u0131\u015fma noktalar\u0131n\u0131n bu d\u00f6nemde ortaya \u00e7\u0131kma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 en y\u00fcksek olacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

E\u011fer \u00c7in\u2019in ekonomik \u00e7\u0131kt\u0131s\u0131 2020-2030 aras\u0131ndaki ilk on y\u0131lda ABD\u2019ninkine yeti\u015firse ve \u00c7in\u2019in kapsaml\u0131 ulusal g\u00fcc\u00fc 2030-2040 aras\u0131ndaki ikinci on y\u0131lda ABD\u2019ninkine yeti\u015firse, stratejik pat durumu  a\u015famas\u0131ndaki \u00c7in ve ABD aras\u0131ndaki g\u00fc\u00e7 dengesi belirleyici bir de\u011fi\u015fime u\u011frayacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

2040-2050 aras\u0131ndaki \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc on y\u0131lda ise \u00c7in, bilim ve teknoloji alanlar\u0131 da dahil olmak \u00fczere \u00f6nemli alanlarda ABD\u2019ye yeti\u015fecektir. 2020 y\u0131l\u0131na gelindi\u011finde, \u00c7in\u2019in kurumsal patent say\u0131s\u0131 ve do\u011fa bilimleri alan\u0131ndaki temel dergilerde yay\u0131nlanan makale say\u0131s\u0131 ABD\u2019yi geride b\u0131rakacakt\u0131r.  Nobel \u00d6d\u00fcl\u00fc say\u0131s\u0131 gibi \u00fcst d\u00fczey g\u00f6stergeler a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00c7in hala belirgin bir geride kalma durumunda. \u00c7ok say\u0131da yenilik\u00e7i ba\u015far\u0131 ve temel ara\u015ft\u0131rma sonu\u00e7lar\u0131na dayanarak, \u00c7in\u2019in \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc on y\u0131lda bilim ve teknoloji alan\u0131nda Amerika Birle\u015fik Devletleri\u2019ni geride b\u0131rakma umudu var.<\/p>\n\n\n\n

\u00c7in ve Amerika Birle\u015fik Devletleri aras\u0131ndaki en b\u00fcy\u00fck fark yumu\u015fak g\u00fc\u00e7 alan\u0131ndad\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u00c7in ve Amerika Birle\u015fik Devletleri aras\u0131ndaki en b\u00fcy\u00fck fark, \u00e7e\u015fitli k\u00fclt\u00fcrel ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131lar\u0131n ve ileti\u015fim yeteneklerinin \u201cb\u00fcy\u00fck yumu\u015fak g\u00fcc\u00fc\u201d ve \u201ckurumsal esnekli\u011fi\u201d de dahil olmak \u00fczere yumu\u015fak g\u00fc\u00e7 alan\u0131ndad\u0131r. ABD ideolojisinin ve kurumsal modelinin di\u011fer \u00fclkeleri etkileme ve alt\u00fcst etme yetene\u011fi neredeyse her yerde mevcuttur.<\/p>\n\n\n\n

D\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rt bir yan\u0131ndaki \u00fclkeleri \u00c7in d\u00fc\u015f\u00fcnce ve k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc geni\u015f \u00e7apta kabul etmeye te\u015fvik etmek \u00e7ok zordur. \u00d6n\u00fcm\u00fczdeki 30 y\u0131ll\u0131k stratejik pat durumu da, Amerika Birle\u015fik Devletleri yumu\u015fak g\u00fc\u00e7 avantajlar\u0131ndan daha fazla yararlanacak ve bunun maliyet etkinli\u011fi, sert g\u00fc\u00e7 \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131ndan \u00e7ok daha fazlad\u0131r. Bu nedenle, \u00c7in ve Amerika Birle\u015fik Devletleri aras\u0131ndaki yumu\u015fak g\u00fc\u00e7 rekabetinin yo\u011funlu\u011fu, sert g\u00fc\u00e7 rekabetinden daha fazla olacakt\u0131r. Bu uzun vadeli bir e\u011filimdir.  ABD\u2019nin sert g\u00fcc\u00fc ne kadar h\u0131zl\u0131 azal\u0131rsa, \u00c7in\u2019e kar\u015f\u0131 yumu\u015fak g\u00fc\u00e7 avantajlar\u0131n\u0131 o kadar \u00e7ok fazla kullanacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

\u00c7in ve ABD aras\u0131ndaki g\u00fc\u00e7 kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmas\u0131 hem a\u00e7\u0131k hem de \u00f6rt\u00fck fakt\u00f6rleri i\u00e7erir. A\u00e7\u0131k fakt\u00f6rler aras\u0131nda askeri g\u00fc\u00e7, bilimsel ve teknolojik g\u00fc\u00e7 ve ABD dolar\u0131n\u0131n g\u00fcc\u00fc gibi \u201cg\u00f6r\u00fcn\u00fcr\u201d fakt\u00f6rler yer al\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u00d6rt\u00fck fakt\u00f6rler ise esas olarak \u201cg\u00f6rmesi kolay olmayan\u201d ve verilerle say\u0131lmas\u0131 zor olan yumu\u015fak g\u00fc\u00e7le ilgili fakt\u00f6rleri ifade eder; \u00f6rne\u011fin \u00c7in\u2019in ABD ile ayn\u0131 say\u0131da ve kalitede bilimsel ve teknolojik yetenek yeti\u015ftirebilme derecesi gibi.<\/p>\n\n\n\n

\u00d6rt\u00fck fakt\u00f6rler a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00c7in\u2019in dezavantajlar\u0131 da a\u00e7\u0131kt\u0131r. \u00c7in ve ABD aras\u0131nda k\u00fclt\u00fcrel e\u011fitimde belirgin bir fark vard\u0131r. D\u00fcnyan\u0131n en iyi 10 \u00fcniversitesinden 8\u2019I Amerikan \u00fcniversitesidir ve en iyi 100 \u00fcniversitenin 50\u2019si Amerikan \u00fcniversitesidir. Pekin \u00dcniversitesi ve Tsinghua \u00dcniversitesi \u015fu anda d\u00fcnyan\u0131n en iyi 30 \u00fcniversitesi aras\u0131nda yer almaktad\u0131r ve en iyi Amerikan \u00fcniversiteleriyle aradaki fark\u0131 kapatmak uzun zaman alacakt\u0131r.  \u00c7in ve Amerika Birle\u015fik Devletleri aras\u0131ndaki g\u00f6r\u00fcnmez g\u00fc\u00e7 fark\u0131n\u0131n anahtar\u0131, Amerika Birle\u015fik Devletleri\u2019nin \u00c7in\u2019in imaj\u0131n\u0131 \u00e7arp\u0131tmak i\u00e7in propaganda sava\u015f\u0131 y\u00fcr\u00fctmesidir.<\/p>\n\n\n\n

\u00c7in ve Amerika Birle\u015fik Devletleri Aras\u0131ndaki G\u00fc\u00e7 Fark\u0131n\u0131 Diyalektik Olarak Anlamal\u0131y\u0131z<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u00c7in ve Amerika Birle\u015fik Devletleri aras\u0131ndaki g\u00fc\u00e7 fark\u0131n\u0131 diyalektik olarak anlamal\u0131 ve \u00c7in\u2019in g\u00fc\u00e7 avantaj ve dezavantajlar\u0131n\u0131n d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn\u00fc ger\u00e7ekle\u015ftirmeliyiz. Niceliksel b\u00fcy\u00fcme modelini niteliksel ekonomik b\u00fcy\u00fcme modeline, yani y\u00fcksek kaliteli kalk\u0131nmaya d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmeliyiz. Stratejik pat durumunun  30 y\u0131l\u0131 boyunca \u00c7in ekonomisinin ve i\u00e7 y\u00f6netiminin niteliksel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn\u00fc ger\u00e7ekle\u015ftirmek, \u00c7in\u2019in \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki 30 y\u0131l i\u00e7in temel g\u00f6revidir. \u00c7in-ABD stratejik pat durumu \u00e7er\u00e7evesinde ele al\u0131nan bu i\u00e7 kalk\u0131nma stratejisi sorunu, uluslararas\u0131 stratejik bir sorundur ve bu  Stratejik pat durumu  s\u0131ras\u0131nda dezavantajlar\u0131m\u0131z\u0131 avantajlara ve stratejik kaynaklar\u0131m\u0131z\u0131 stratejik yeteneklere d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcp d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcremeyece\u011fimizi belirleyecektir. D\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck Pazar kapasitesine sahip olmas\u0131, \u00c7in\u2019in en b\u00fcy\u00fck stratejik avantaj\u0131d\u0131r ve bu, stratejik pat durumu ko\u015fullar\u0131 s\u0131ras\u0131nda \u00c7in ve Amerika Birle\u015fik Devletleri aras\u0131ndaki g\u00fc\u00e7 kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmas\u0131nda belirleyici bir etkiye sahip olacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

\u00c7in\u2019in \u015fu anda 1,4 milyar n\u00fcfusu ve ki\u015fi ba\u015f\u0131na GSY\u0130H\u2019si 13.000 dolard\u0131r.  E\u011fer GSY\u0130H iki kat\u0131na \u00e7\u0131karsa, 28 trilyon dolara veya ki\u015fi ba\u015f\u0131na 20.000 dolara ula\u015facakt\u0131r. Bu, 2030 y\u0131l\u0131na kadar y\u00fcksek olas\u0131l\u0131kla ula\u015f\u0131labilecek bir hedeftir. Amerika Birle\u015fik Devletleri 28 trilyon ABD dolar\u0131na ula\u015f\u0131rsa, 2030 y\u0131l\u0131na kadar ki\u015fi ba\u015f\u0131na 90.000 ABD dolar\u0131 GSY\u0130H\u2019ye ula\u015fmas\u0131 gerekecektir ki bu olduk\u00e7a zordur.<\/p>\n\n\n\n

\u00c7in\u2019in Pazar potansiyeli \u00e7ok b\u00fcy\u00fckt\u00fcr. Yabanc\u0131 mal ithalat\u0131n\u0131 \u00e7ekme yetene\u011fi, uluslararas\u0131 ekonomik i\u015f birli\u011fi yeteneklerine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclebilir ve mal ihracat\u0131 yetene\u011fi, yabanc\u0131 yat\u0131r\u0131m yeteneklerine ve altyap\u0131 in\u015fa yeteneklerine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclebilir.<\/p>\n\n\n\n

\u201cKu\u015fak ve Yol \u0130pek Yolu giri\u015fimi\u201d asl\u0131nda \u00c7in\u2019in i\u00e7 Pazar potansiyelinin deniza\u015f\u0131r\u0131 Pazar projeksiyon yeteneklerine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesidir. Pazar kapasitesi \u00c7in a\u00e7\u0131s\u0131ndan ayn\u0131 zamanda bir \u00f6l\u00e7\u00fcde k\u00fclt\u00fcrel ileti\u015fim yetenekleridir ve bu da uluslararas\u0131 sistem kurallar\u0131 olu\u015fturma yetene\u011fine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclebilir.<\/p>\n\n\n\n

Pazar b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc, Pazar kurallar\u0131n\u0131 olu\u015fturma hakk\u0131n\u0131 belirleyecektir. \u201cKu\u015fak ve Yol\u201d g\u00fczergah\u0131ndaki \u00fclkeler, tek bir Amerikan kural\u0131 yerine, Bat\u0131 kurallar\u0131, Birle\u015fmi\u015f Milletler kurallar\u0131, \u00c7in kurallar\u0131 ve yerel \u00fclke kurallar\u0131ndan olu\u015fan yeni bir \u201cd\u00f6rtl\u00fc\u201d uluslararas\u0131 kural uygulayacaklard\u0131r.  Kurallar\u0131 belirlemek i\u00e7in rekabet, \u00c7in ve Amerika Birle\u015fik Devletleri aras\u0131ndaki piyasa rekabeti ve stratejik rekabetin birle\u015fiminin bir yans\u0131mas\u0131 olacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

\u00c7in ve Amerika Birle\u015fik Devletleri aras\u0131ndaki stratejik pat durumu s\u0131ras\u0131nda, Amerika Birle\u015fik Devletleri\u2019nin g\u00fcc\u00fcn\u00fcn de s\u0131n\u0131rlar\u0131 vard\u0131r. Amerikan g\u00fcc\u00fcn\u00fcn s\u0131n\u0131rlar\u0131 esasen Amerika Birle\u015fik Devletleri\u2019nin potansiyel krizini yans\u0131tmaktad\u0131r. En belirgin olan\u0131 federal b\u00fct\u00e7e mali krizidir. 2022 y\u0131l\u0131n\u0131n ilk \u00e7eyre\u011finde, ABD federal borcu 30 trilyon ABD dolar\u0131na ula\u015fm\u0131\u015f olup, bu da ABD GSY\u0130H\u2019s\u0131n\u0131n %140\u2019\u0131na denk gelmektedir.<\/p>\n\n\n\n

Sadece federal borcun faizi bile federal y\u0131ll\u0131k b\u00fct\u00e7enin 1\/3\u2019\u00fcn\u00fc olu\u015fturmaktad\u0131r. ABD federal borcunun ve federal maliyesinin devasa a\u00e7\u0131\u011f\u0131, Amerika Birle\u015fik Devletleri\u2019ni uluslararas\u0131 ili\u015fkilerde \u201c\u00f6deme gecikilmelerine d\u00fc\u015fmeye\u201d ve \u201c\u00e7ok fazla para \u00e7almaya\u201d zorlam\u0131\u015f, bu Amerika Birle\u015fik Devletleri\u2019nin kredibilitesine ve imaj\u0131na ciddi zarar vermi\u015ftir. Neredeyse iflas etmi\u015f ABD maliyesi ile \u00c7in ve Amerika Birle\u015fik Devletleri aras\u0131ndaki stratejik rekabet i\u00e7in gereken devasa harcamalar aras\u0131ndaki u\u00e7urum, Amerikan g\u00fcc\u00fcn\u00fcn en b\u00fcy\u00fck s\u0131n\u0131rlamas\u0131d\u0131r.  Kissinger bir zamanlar ABD g\u00fcvenli\u011fine y\u00f6nelik en b\u00fcy\u00fck tehdidin federal bor\u00e7tan kaynakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmi\u015fti. Federal bor\u00e7 ne kadar b\u00fcy\u00fck olursa, Amerika Birle\u015fik Devletleri o kadar tehlikeli olur. Bu uyar\u0131 yerindedir.<\/p>\n\n\n\n

Mevcut ABD ekonomisi \u00fc\u00e7 b\u00fcy\u00fck balonun i\u00e7inde: birincisi ABD bor\u00e7 balonu, ikincisi enflasyon balonu ve \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc ABD borsa balonu.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

ABD enflasyon oran\u0131, yakla\u015f\u0131k 40 y\u0131l\u0131n en y\u00fcksek seviyesi olan %8\u2019e ula\u015ft\u0131. Ukrayna krizi sonras\u0131nda enflasyon oran\u0131 y\u00fckselmeye devam edecektir. 2011\u2019den beri 10 y\u0131l \u00fcst \u00fcste uygulanan gev\u015fek para politikas\u0131yla te\u015fvik edilen ABD borsas\u0131, 2020 y\u0131l\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131ndaki 10.000 puandan 30.000 puana y\u00fckseldi. \u015eiddetli COVID-19 pandemisi ve ekonomik durgunluk riski kar\u015f\u0131s\u0131nda, borsa sahte bir refah i\u00e7inde. S\u0131n\u0131rs\u0131z ABD dolar\u0131 arz\u0131n\u0131n sonucu, ABD dolar\u0131n\u0131n de\u011ferinde d\u00fc\u015f\u00fc\u015f olacakt\u0131r ve Federal Rezerv, devlet tahvillerini sat\u0131n almak i\u00e7in b\u00fcy\u00fck miktarda para basm\u0131\u015ft\u0131r. Bor\u00e7, borsa ve enflasyon olmak \u00fczere \u00fc\u00e7 fakt\u00f6r \u00fcst \u00fcste biniyor ve birinin kayb\u0131 di\u011ferlerinin kayb\u0131na yol a\u00e7\u0131yor.  ABD yetkilileri, ABD dolar\u0131n\u0131n d\u00fcnya para birimi i\u015flevini k\u00f6t\u00fcye kullanarak, ABD enflasyonunu d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda yaymaya ve sindirmeye, ABD krizini d\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rt bir yan\u0131ndaki \u00fclkelere aktarmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. Bu Ukrayna krizinde, ABD, Rusya\u2019ya sald\u0131rmak i\u00e7in SWIFT sistemini ve euroya sald\u0131rmak i\u00e7in enerji fiyatlar\u0131ndaki art\u0131\u015f\u0131 kulland\u0131. Hem Avrupa hem de Rusya zay\u0131flad\u0131ktan sonra, ABD dolar\u0131n\u0131n hegemonyas\u0131n\u0131 k\u00f6t\u00fcye kullanarak \u00c7in\u2019e sald\u0131rmak bir sonraki se\u00e7enek oldu. Ancak \u00c7in, ne AB\u2019nin ne de Rusya\u2019n\u0131n sahip olmad\u0131\u011f\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fc bir sald\u0131r\u0131 direncine sahip; bu da ABD dolar\u0131n\u0131n benzeri g\u00f6r\u00fclmemi\u015f kar\u015f\u0131 sald\u0131r\u0131larla kar\u015f\u0131la\u015fmas\u0131na ve t\u00fcm \u00fclkelerin ABD dolar\u0131 hegemonyas\u0131n\u0131n k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131lmas\u0131n\u0131n sonu\u00e7lar\u0131 konusunda temkinli olmas\u0131na neden olacakt\u0131r. Bu nedenle, ABD dolar\u0131 hegemonyas\u0131n\u0131n krizi, Amerika Birle\u015fik Devletleri\u2019nin en b\u00fcy\u00fck stratejik s\u0131n\u0131rlamas\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

ABD i\u00e7indeki ayr\u0131l\u0131k\u00e7\u0131 ve i\u00e7 \u00e7at\u0131\u015fma e\u011filimleri<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Amerika Birle\u015fik Devletleri\u2019ndeki merkezka\u00e7 e\u011filim giderek daha ciddi hale geliyor ve bu da Amerika Birle\u015fik Devletleri\u2019nin \u00c7in\u2019i kontrol alt\u0131nda tutma yetene\u011fini k\u0131s\u0131tlayacakt\u0131r.  Son iki y\u0131lda, Amerika Birle\u015fik Devletleri\u2019ndeki \u00e7e\u015fitli ayr\u0131l\u0131k\u00e7\u0131 e\u011filimler 20. Y\u00fczy\u0131ldan bu yana en y\u00fcksek noktas\u0131na ula\u015ft\u0131 ve durumun karma\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131 Amerikan \u0130\u00e7 Sava\u015f\u0131\u2019n\u0131 bile a\u015ft\u0131. Ciddi \u0131rksal b\u00f6l\u00fcnmeler ve zengin ile fakir aras\u0131ndaki derin kutupla\u015fma i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7erek %1 ile %99 aras\u0131ndaki kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131 ortaya \u00e7\u0131kard\u0131. Cumhuriyet\u00e7i Parti\u2019nin \u201ck\u0131rm\u0131z\u0131 eyaletleri\u201d ve Demokrat Parti\u2019nin \u201cmavi eyaletleri\u201d b\u00f6lgesel b\u00f6l\u00fcnmeler olu\u015fturdu ve salg\u0131n nedeniyle federal ve eyalet h\u00fck\u00fcmetleri aras\u0131ndaki merkez-yerel b\u00f6l\u00fcnme tetiklendi. Bu sorunlar birbirinin \u00fczerine bindi. Bunlar, stratejik pat durumu a\u015famas\u0131ndaki Amerika Birle\u015fik Devletleri i\u00e7in a\u015f\u0131lmaz bir k\u0131s\u0131tlamad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

\u00c7in ve Amerika Birle\u015fik Devletleri aras\u0131ndaki stratejik hesapla\u015fmay\u0131 ertelemek i\u00e7in tampon d\u00f6neminden yararlanmal\u0131y\u0131z <\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u201cStratejik pat durumu d\u00f6nemi\u201d kavram\u0131, \u00c7in-ABD ili\u015fkilerinin genel e\u011filimini kavramaya ve stratejik kararl\u0131l\u0131\u011f\u0131 korumaya yard\u0131mc\u0131 olacakt\u0131r; b\u00f6ylece ABD ba\u015fkanl\u0131k de\u011fi\u015fiminin politika ayarlamalar\u0131na uymadan kararlar alabiliriz. Periyodik d\u00f6ng\u00fcsel de\u011fi\u015fikliklerden yararlanmak, stratejik inisiyatifi ele ge\u00e7irmemize yard\u0131mc\u0131 olacakt\u0131r. Tampon d\u00f6neminin \u00f6zellikleri, Amerika Birle\u015fik Devletleri\u2019nin stratejik hedeflerinin ve y\u00f6nlerinin de\u011fi\u015fmemesi, \u00c7in-ABD \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n yo\u011funlu\u011funun azalmas\u0131 ve iki taraf aras\u0131ndaki diyalog, uzla\u015fma ve i\u015fbirli\u011finin k\u0131smen yeniden sa\u011flanmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Stratejik pat durumu d\u00f6neminin \u00fc\u00e7 10 y\u0131ll\u0131k d\u00f6neme ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 varsayarsak, her 10 y\u0131ll\u0131k d\u00f6nemde en az iki ba\u015fkan g\u00f6reve gelecektir. Her ba\u015fkan g\u00f6reve geldi\u011finde veya ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, ABD politikalar\u0131 yeniden ayarlanacak, hatta tersine d\u00f6necektir.  Bu uyum ve d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm s\u00fcrecinde, \u201ckampanya yo\u011funla\u015fma d\u00f6nemi\u201d ve \u201ckampanya tamponlama d\u00f6nemi\u201d olarak adland\u0131r\u0131labilecek kampanya a\u015famalar\u0131nda yo\u011funla\u015fma ve tamponla\u015fma ya\u015fanacakt\u0131r. Stratejik pat durumu a\u015famas\u0131, yo\u011funla\u015fma ve tamponla\u015fma s\u00fcre\u00e7lerinin d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcml\u00fc olarak ya\u015fanmas\u0131yla tan\u0131mlanacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

\u00c7in-ABD ili\u015fkileri, stratejik pat durumu d\u00f6neminde, daha uzun bir kampanya yo\u011funla\u015fma d\u00f6nemi (3 ila 5 y\u0131l) ve daha k\u0131sa bir kampanya tamponlama d\u00f6nemi (2 ila 3 y\u0131l) aras\u0131nda gidip gelme s\u00fcreciyle karakterize edilir. Kampanya tamponlama d\u00f6nemini yakalamak, stratejik pat durumu a\u015famas\u0131nda \u00c7in ve ABD aras\u0131nda tam \u00f6l\u00e7ekli bir \u00e7at\u0131\u015fmay\u0131 \u00f6nlemek i\u00e7in kilit bir ad\u0131md\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

E\u011fer 20-30 y\u0131l i\u00e7inde \u00c7in ve ABD aras\u0131nda stratejik bir hesapla\u015fmay\u0131 \u00f6nlemek istiyorsak, birka\u00e7 tamponlama d\u00f6nemini yakalamal\u0131, \u00f6nceki rekabet yo\u011funla\u015fma d\u00f6neminin b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 sonu\u00e7lar\u0131 sindirmeli ve bir sonraki yo\u011funla\u015fma d\u00f6neminde ortaya \u00e7\u0131kabilecek krizlerle ba\u015fa \u00e7\u0131kmaya haz\u0131rlanmal\u0131y\u0131z.  Yo\u011funla\u015fma d\u00f6neminde, d\u00fc\u015fmana kar\u015f\u0131 misilleme yapmal\u0131y\u0131z; tampon d\u00f6nemde ise makul, faydal\u0131 ve \u0131l\u0131ml\u0131 olmaya, i\u015f birli\u011finin i\u00e7eri\u011fini koruyup geni\u015fletmeye, tampon d\u00f6nemi olabildi\u011fince uzatmaya ve \u00c7in ile Amerika Birle\u015fik Devletleri aras\u0131ndaki stratejik hesapla\u015fman\u0131n ba\u015flang\u0131\u00e7 noktas\u0131n\u0131 ertelemeye \u00f6zen g\u00f6stermeliyiz.<\/p>\n\n\n\n

Bu, stratejik pat durumu  ve kampanya tamponu aras\u0131ndaki diyalektik ili\u015fkidir. Zaman bizim taraf\u0131m\u0131zda ve g\u00fc\u00e7 transferinin y\u00f6n\u00fc de bizim lehimize. Tampon d\u00f6nemi iyi de\u011ferlendirmek, stratejik pat durumu a\u015famas\u0131n\u0131 stratejik f\u0131rsat d\u00f6nemine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmemiz i\u00e7in \u00f6nemli bir ko\u015fuldur.<\/p>\n\n\n\n

Biden\u2019\u0131n Trump\u2019tan sonra iktidara gelmesi ilk tampon d\u00f6nemini tetikledi.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Biden\u2019\u0131n iktidara gelmesi ilk tampon d\u00f6nemini tetikledi. Trump y\u00f6netimi ile Biden\u2019\u0131n iktidara gelmesi aras\u0131nda ilk sava\u015f yo\u011funla\u015fmas\u0131 ve bir de tampon d\u00f6nemi d\u00f6ng\u00fcs\u00fc ya\u015fand\u0131. 2019 ve 2020 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda, Blinken, Sullivan ve Campbell gibi Biden\u2019\u0131n d\u0131\u015f politika ekibinin kilit \u00fcyeleri, Foreign Affairs, Foreign Policy, The Washington Post ve The New York Times gibi ana ak\u0131m medyada \u00c7in politikas\u0131 hakk\u0131nda bir dizi makale yay\u0131nlayarak, g\u00f6reve geldikten sonra \u00c7in politikas\u0131n\u0131 nas\u0131l ayarlayacaklar\u0131na dair temel stratejilerini detayland\u0131rd\u0131lar. 2020 y\u0131l\u0131n\u0131n sonundaki ABD ba\u015fkanl\u0131k se\u00e7imlerinin \u015fiddetli \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131 ve Cumhuriyet\u00e7iler ile Demokratlar\u0131n iktidar i\u00e7in \u00f6l\u00fcm kal\u0131m m\u00fccadelesine girmesi, Biden\u2019\u0131n g\u00f6reve gelmesinden sonra bir tampon d\u00f6nemi olaca\u011f\u0131n\u0131n g\u00f6stergesidir.<\/p>\n\n\n\n

Biden ekibinin ana \u00fcyeleri ile Pompeo, Bolton ve Bannon gibi Trump ekibinin a\u015f\u0131r\u0131 sa\u011f kanad\u0131 aras\u0131nda bir fark vard\u0131r.  Bu durum, \u201crasyonel bask\u0131\u201d ile \u201cirrasyonel \u00c7in kar\u015f\u0131t\u0131 eylemler\u201d aras\u0131ndaki fark olarak g\u00f6r\u00fclebilir ve bu da \u201ctampon d\u00f6nem\u201d ve \u201cyo\u011funla\u015fma d\u00f6nemi\u201dnin d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcml\u00fc olarak ya\u015fanmas\u0131na yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. E\u011fer Pompeo ve di\u011ferleri 2021\u2019den sonra da iktidarda kal\u0131rsa, \u00c7in-ABD ili\u015fkileri u\u00e7urumdan a\u015fa\u011f\u0131 yuvarlanacak ve stratejik bir hesapla\u015fma gibi tehlikeli bir olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 ortaya \u00e7\u0131kacakt\u0131r. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k, s\u00fcrekli yo\u011funla\u015fmay\u0131 ve u\u00e7urum benzeri bir d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fc \u00f6nlemek i\u00e7in bir veya birka\u00e7 \u201ctampon d\u00f6neminin\u201d ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131, stratejik pat durumu  a\u015famas\u0131n\u0131n istikrar\u0131na objektif olarak katk\u0131da bulunacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Ancak, Biden\u2019\u0131n g\u00f6reve gelmesinden sonraki y\u0131l\u0131n ilk yar\u0131s\u0131nda belirgin bir tampon d\u00f6neminin olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 veya tampon d\u00f6neminin beklenenden daha az oldu\u011funu g\u00f6rd\u00fck. Bunun \u00fc\u00e7 nedeni var: Birincisi, Trump\u2019\u0131n koydu\u011fu engeller nedeniyle \u00e7ok b\u00fcy\u00fck ve k\u0131sa vadede politika alan\u0131ndaki iki taraf aras\u0131nda durgunlu\u011fu ortadan kald\u0131rmak zor. Biden\u2019e ra\u011fmen Washington\u2019daki siyasi atmosfer hala \u201c\u00c7in kar\u015f\u0131t\u0131 siyasi do\u011fruluk\u201d i\u00e7inde.<\/p>\n\n\n\n

\u0130kincisi, Amerika Birle\u015fik Devletleri\u2019ndeki iki b\u00fcy\u00fck parti, \u00c7in\u2019i bir numaral\u0131 stratejik rakip olarak konumland\u0131rma konusunda fikir birli\u011fine varm\u0131\u015f durumda.  Hangi parti iktidara gelirse gelsin, bu stratejik tutum tampon d\u00f6nemlerinde bile de\u011fi\u015fmeyecektir.<\/p>\n\n\n\n

\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc, Biden ekibinin \u00c7in politikas\u0131nda ideolojik fakt\u00f6rler \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fcd\u00fcr ve kesin \u201ck\u00fc\u00e7\u00fck gruplar olu\u015fturma y\u00fcksek duvarlar in\u015fa\u201d stratejisi, Trump ekibinin g\u00fc\u00e7l\u00fc \u00c7in kar\u015f\u0131t\u0131 duru\u015fundan daha kafa kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 ve \u00e7ekicidir.<\/p>\n\n\n\n

Biden\u2019\u0131n \u00c7in politikas\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131 ayarlamaya eklenen iki ana yeni taktik vard\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

 Birincisi, \u00c7in\u2019i kurallarla kilitlemek (yani \u201ckurallar kilidi\u201d) ve \u00c7in\u2019in uluslararas\u0131 davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca \u201cuyumsuz\u201d veya hatta \u201cyasad\u0131\u015f\u0131\u201d kapsam\u0131na hapsetmeye \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Di\u011feri ise, asl\u0131nda ABD liderli\u011finde ve \u00c7in\u2019e kar\u015f\u0131 koymay\u0131 ama\u00e7layan yeni bir \u00e7ok tarafl\u0131 mekanizma (yani s\u00f6zde \u201csahte \u00e7ok tarafl\u0131l\u0131k\u201d) kurmakt\u0131r. ABD\u2019nin \u00c7in\u2019i \u00e7ok tarafl\u0131 mekanizmalarla hedef almas\u0131, Biden\u2019\u0131n g\u00f6reve geldikten sonra \u00c7in politikas\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131 ayarlaman\u0131n \u00f6zelliklerinden biridir. Bu, Trump\u2019\u0131n \u00c7in\u2019e y\u00f6nelik tek tarafl\u0131 sald\u0131r\u0131s\u0131ndan sadece bi\u00e7imsel olarak farkl\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

2025\u2019te yeni bir y\u00f6netim g\u00f6reve geldi\u011finde, \u00c7in ve Amerika Birle\u015fik Devletleri yo\u011funla\u015fm\u0131\u015f bir m\u00fccadele d\u00f6nemine girecek. \u0130ster Cumhuriyet\u00e7i Parti\u2019nin a\u015f\u0131r\u0131 sa\u011f kanad\u0131 olsun, ister Demokrat parti y\u00f6netimi olsun, ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak \u00c7in\u2019e kar\u015f\u0131 \u015fiddetli sald\u0131r\u0131lar ba\u015flatacaklar. \u00c7\u00fcnk\u00fc 2030\u2019a kadar olan ilk on y\u0131l \u00e7ok yak\u0131n ve toplam hacim a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00c7in taraf\u0131ndan geride b\u0131rak\u0131lman\u0131n psikolojik bask\u0131s\u0131 Amerika Birle\u015fik Devletleri i\u00e7in zaten dayan\u0131lmaz durumdad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Yo\u011funla\u015fman\u0131n ilk turu ve tampon d\u00f6nemlerinin d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcml\u00fc olarak ya\u015fanmas\u0131 modeli, \u00c7in-ABD ili\u015fkilerinin yo\u011funla\u015fmas\u0131 ve tamponlanmas\u0131 i\u00e7in tipik bir \u015fablon sunmaktad\u0131r. Bu d\u00f6ng\u00fcn\u00fcn i\u00e7 mant\u0131\u011f\u0131n\u0131n dikkatli bir analizi, stratejik pat durumu a\u015famas\u0131n\u0131n d\u00fczenlili\u011fini ortaya \u00e7\u0131karmam\u0131za ve \u00c7in-ABD ili\u015fkilerinin sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir \u015fekilde d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn\u00fc te\u015fvik etmemize, ayr\u0131ca \u00c7in ve ABD\u2019nin bar\u0131\u015f ve kalk\u0131nma sorunlar\u0131nda sorumlulu\u011fu birlikte \u00fcstlenmelerine yard\u0131mc\u0131 olacakt\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

ABD ve \u00c7in Aras\u0131ndaki Uzun S\u00fcreli Stratejik Pat D\u00f6nemi 2020-2050 2025\u2019te \u00c7in ve Amerika Birle\u015fik Devletleri \u0130li\u015fkileri Yeni Bir Yo\u011fun M\u00fccadele D\u00f6nemine Girecek mi? \u00c7eviren: Eyl\u00fcl Deniz Aral\u0131k 2023 Yazar Huang Renwei, \u00c7in Uluslararas\u0131 \u0130li\u015fkiler Derne\u011fi Ba\u015fkan Yard\u0131mc\u0131s\u0131 ve \u015eanghay Uluslararas\u0131 \u00c7al\u0131\u015fmalar \u00dcniversitesi Uluslararas\u0131 \u0130li\u015fkiler ve Diplomatik Ara\u015ft\u0131rmalar Enstit\u00fcs\u00fc Dekan\u0131d\u0131r. \u00c7in-ABD \u201cStratejik Pat durumunun \u201d […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[5,51],"tags":[],"class_list":["post-6216","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-dunya-sosyalizmi","category-dunya-sosyalizmi-tr"],"blocksy_meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6216","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6216"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6216\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6218,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6216\/revisions\/6218"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6216"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6216"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6216"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}