{"id":6236,"date":"2026-03-07T15:19:48","date_gmt":"2026-03-07T15:19:48","guid":{"rendered":"https:\/\/marksizm.org.tr\/?p=6236"},"modified":"2026-03-07T15:24:02","modified_gmt":"2026-03-07T15:24:02","slug":"duzgun-tv-soylesisi-kasim-2025","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/marksizm.org.tr\/?p=6236","title":{"rendered":"D\u00fczg\u00fcn TV S\u00f6yle\u015fisi Kas\u0131m 2025"},"content":{"rendered":"\n

D\u00fczg\u00fcn TV S\u00f6yle\u015fisi Kas\u0131m 2025<\/strong><\/h1>\n\n\n\n

\u00c7in\u2019in D\u00fcnyada Oynad\u0131\u011f\u0131 Rol: K\u00fcresel G\u00fcney\u2019in Kolektif M\u00fccadelesi ve \u00c7in D\u0131\u015f Politikas\u0131<\/strong><\/h1>\n\n\n\n

Cem K\u0131z\u0131l\u00e7e\u00e7<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Sevgili seyirciler, Sosyalist Solla S\u00f6yle\u015filer program\u0131m\u0131zda bug\u00fcn Cem K\u0131z\u0131l\u00e7e\u00e7\u2019le beraberiz. Evet, Cem K\u0131z\u0131l\u00e7e\u00e7 1980’lerde d\u00fcnya sosyalizmi \u00fczerine ara\u015ft\u0131rmalar\u0131yla biliniyor. 2007 y\u0131l\u0131nda Canut yay\u0131nevini kurdu ve orada \u00c7in, Vietnam ve K\u00fcba hakk\u0131nda kitaplar \u00e7evirdi. \u0130ngilizce ve T\u00fcrk\u00e7e yay\u0131nlad\u0131. Bizler onu \u015fahsen \u0130stanbul’dan tan\u0131yoruz, Sar\u0131gazi\u2019den. Oradaki odaktan gen\u00e7ler. Onlar onu dayan\u0131\u015fmac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla, yol g\u00f6stericili\u011fiyle \u00e7ok takdir ediyorlar.<\/p>\n\n\n\n

Bug\u00fcn \u00c7in hakk\u0131nda, \u00c7in’i sadece kitaplardan ara\u015ft\u0131rm\u0131\u015f bir insan de\u011fil o. Ayn\u0131 zamanda \u015fahsen defalarca gitmi\u015f, o \u015fekilde takip eden bir sosyalist. Ho\u015f geldin diyoruz Cem K\u0131z\u0131l\u00e7e\u00e7’e.<\/p>\n\n\n\n

Cem K\u0131z\u0131l\u00e7e\u00e7 : \u00c7ok te\u015fekk\u00fcrler<\/strong><\/p>\n\n\n\n

(\u2026)<\/p>\n\n\n\n

\u015eimdi ba\u015flamadan \u00f6nce k\u00fcresel K\u00fcresel G\u00fcney kavram\u0131 hakk\u0131nda sormak istiyoruz. K\u00fcresel G\u00fcney nedir? Nereden do\u011fdu bu kavram, nereden geliyor? Cevapland\u0131rabilir misin?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

CK: Evet. Burada s\u00f6ylenen g\u00fczel s\u00f6zler i\u00e7in \u00e7ok te\u015fekk\u00fcr ediyorum. Ger\u00e7ekten de 80’lerden itibaren Do\u011fu Almanya, Macaristan, Sovyetler Birli\u011fi, Demokratik Kore, Vietnam, K\u00fcba, ve \u00c7in’e defalarca gittim ve oralarda bu ara\u015ft\u0131rmaya, ba\u015flad\u0131k. Tabii bizim de zaman zaman reformist davrand\u0131\u011f\u0131m\u0131z d\u00f6nemler oldu. Bu ara\u015ft\u0131rman\u0131n aksad\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemler oldu. Ama bug\u00fcne kadar s\u00fcrd\u00fcrmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131k. \u00d6ncelikle ben sorulara girmeden \u00f6nce bug\u00fcn 10 Kas\u0131m, Mustafa Kemal’in kaybetti\u011fimiz, bir g\u00fcn, onun \u00f6nderli\u011finde bu b\u00fcy\u00fck asker Mustafa Kemal b\u00fcy\u00fck bir askeri lider olarak Devrimci Ulusal Kurtulu\u015f Sava\u015f\u0131m\u0131z\u0131 zafere ula\u015ft\u0131rd\u0131 halk\u0131n deste\u011fiyle ve \u00fclkemizi emperyalizmin s\u00f6m\u00fcrgesi olmaktan kurtard\u0131 ve 8 y\u0131ll\u0131k yar\u0131 feodal Osmanl\u0131 hanedan\u0131n\u0131 y\u0131karak cumhuriyet rejimini kurdu. Bu devrimci bir eylemdi. Onu sayg\u0131yla an\u0131yorum. Tabii ki bu kurulan cumhuriyet i\u015f\u00e7i ve k\u00f6yl\u00fclerin temsil edildi\u011fi bir devlet sistemi kurmad\u0131. K\u00fc\u00e7\u00fck bir az\u0131nl\u0131\u011fa dayanan bir devlet sistemi kurdu. Bunu bug\u00fcn de\u011fil ba\u015fka bir zaman dilerim D\u00fczg\u00fcn TV’de bu Mustafa Kemal ve onun \u00f6nderi oldu\u011fu partinin T\u00fcrkiye’de yapt\u0131\u011f\u0131 reformlar \u00fczerine de bir konu\u015fma yapma imkan\u0131na sahip olabiliriz. Bir de bu arada Sosyalist Ekim devrimini anmak istiyorum. Bu devrim bildi\u011finiz gibi sosyalizmi bir fikir ve bir ideal olmaktan \u00e7\u0131kard\u0131 ve onu pratik ger\u00e7eklik haline getirdi. E\u011fer Sovyetler Birli\u011fi’nin maddi ve moral deste\u011fi olmasayd\u0131 daha sonra kurulan sosyalist \u00fclkeler olmazd\u0131. \u00c7in de olmazd\u0131, Vietnam da olmazd\u0131. Ger\u00e7ekten Sovyetler Birli\u011fi’nin direkt do\u011frudan ve dolayl\u0131 deste\u011fiyle d\u00fcnyada bir d\u00f6nem g\u00fc\u00e7l\u00fc bir sosyalizm dalgas\u0131 esti. Bu devrim ayn\u0131 zamanda tarihte en kapsaml\u0131 tabii ondan \u00f6nce \u00f6nceki deneylerde var, fakat bu en kapsaml\u0131 bir bi\u00e7imde i\u015f\u00e7ileri ve k\u00f6yl\u00fcleri devletin ba\u015f\u0131na getiren, iktidar yapan bir devrimdir. Onu da sayg\u0131yla an\u0131yorum.<\/p>\n\n\n\n

\u015eimdi K\u00fcresel G\u00fcneyle ilgili sorunuza gelirsek K\u00fcresel G\u00fcney kavram\u0131 tabii yeni bir kavram. k\u00fcresel kuzeyin z\u0131tt\u0131 olarak olu\u015fan bir kavram. Bu kavram\u0131n k\u00f6kleri birincisi ba\u011flant\u0131s\u0131zl\u0131klar hareketinin do\u011fu\u015funa ba\u011fl\u0131 Bandung konferans\u0131yla (1955- ed.) olu\u015fmu\u015ftu daha 50’li y\u0131llarda. Daha sonra bir \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc D\u00fcnya kavram\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131. Bu K\u00fcresel G\u00fcney asl\u0131nda bunlar\u0131n devam\u0131 say\u0131labilir. K\u00fcresel G\u00fcney a\u015fa\u011f\u0131 yukar\u0131 134 \u00fclkeden olu\u015fuyor. Bug\u00fcn bu \u00fclkelerin b\u00fcy\u00fck bir \u00e7o\u011funlu\u011fu sosyoekonomik yap\u0131 olarak bir\u00e7ok benzerlikleri olan, geli\u015fmekte olan \u00fclkeler, sosyalist \u00fclkeler de bu stat\u00fcde. Hatta \u00c7in uzun bir d\u00f6nem kendisini en kalabal\u0131k geli\u015fmekte olan sosyalist \u00fclke olarak tan\u0131mlad\u0131. Hala da o \u015fekilde tan\u0131ml\u0131yorlar. Bu geli\u015fme olan stat\u00fcs\u00fc \u00c7in taraf\u0131ndan dahi a\u015f\u0131lm\u0131\u015f de\u011fil. \u00d6rne\u011fin \u015f\u00f6yle bir, kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma yaparsak bug\u00fcn \u0130sve\u00e7’in, \u015feysi ki\u015fi ba\u015f\u0131na milli geliri 57.000 dolar, Amerika 68.000 dolar, \u00c7in ise 13.300 dolar. Amerika’n\u0131n ki\u015fi ba\u015f\u0131na milli geliri d\u00fcnya ortalamas\u0131n\u0131n 5,5 kat\u0131n\u0131 olu\u015fturuyor. Dolay\u0131s\u0131yla geli\u015fmekte olan bu K\u00fcresel G\u00fcney \u00fclkeler i\u00e7inde ger\u00e7ekten, \u00f6rne\u011fin yak\u0131n\u0131m\u0131zdaki K\u00f6rfez \u00fclkeleri, Suudi Arabistan gibi zengin \u00fclkeler olmas\u0131na ra\u011fmen bu onlar\u0131n geli\u015fmekte olan \u00fclke stat\u00fcs\u00fcn\u00fc de\u011fi\u015ftirmiyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc bunlar da\u2026 bak\u0131n mesela bir Suudi Arabistan, 2030 kalk\u0131nma program\u0131 yapt\u0131. Bu kalk\u0131nma program\u0131nda yar\u0131n petrol\u00fcn \u00f6nemi d\u00fcnyada azal\u0131rsa ben ne yapaca\u011f\u0131m kayg\u0131s\u0131yla yap\u0131lm\u0131\u015f bir programd\u0131. Dolay\u0131s\u0131yla end\u00fcstrisini \u00e7e\u015fitlendirmeye bak\u0131yor. s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir ekonomik yap\u0131 kurmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor ve bu ama\u00e7la hem K\u00fcresel G\u00fcney \u00fclkeleriyle hem de di\u011fer bat\u0131l\u0131 \u00fclkelerle i\u015fbirli\u011fi yaparak bu ama\u00e7lar\u0131na ula\u015fmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n

Bir\u00e7ok sosyalist K\u00fcresel G\u00fcney\u2019i hen\u00fcz kararl\u0131 bir kolektif olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor, fakat bence bu bence b\u00fcy\u00fck bir ara\u015ft\u0131rma eksikli\u011finden kaynaklan\u0131yor. Bu hareket iyi incelendi\u011finde bu \u00fclkeler aras\u0131nda bir \u00e7ok ortak nokta oldu\u011fu ve belirli bir d\u00fczeyde olu\u015fmu\u015f olan bir kolektif ruh oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclecektir.  G\u00f6rece k\u00fc\u00e7\u00fck olan BRICS+  ekonomik grubu bile hala olu\u015fum halinde ve kolektif davran\u0131\u015f ve kolektif ruh d\u00fczeyini y\u00fckseltmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. M\u00fckemmeliyet\u00e7i olmamak laz\u0131m.  <\/strong><\/p>\n\n\n\n

K\u00fcresel G\u00fcneyin en \u00f6nemli bug\u00fcn \u00f6ne \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 talep d\u00fcnyada bir yeni uluslararas\u0131 ekonomik d\u00fczenin olu\u015fturulmas\u0131. Bu yeni uluslararas\u0131 ekonomik d\u00fczen dedikleri \u015fey, d\u00fcnyadaki kalk\u0131nma f\u0131rsatlar\u0131ndan e\u015fit bir \u015fekilde faydalanmak, kendi do\u011fal kaynaklar\u0131 \u00fczerinde egemenli\u011fi s\u00fcrd\u00fcrmek, kaynaklar\u0131n\u0131 de\u011ferine satmak. \u015eimdi \u015fu anda bak\u0131n K\u00fcresel G\u00fcneydeki \u00fclkeler kaynaklar\u0131n\u0131 ger\u00e7ek de\u011ferinin \u00e7ok alt\u0131nda satmak zorunda b\u0131rak\u0131l\u0131yorlar. Bu neden? \u00c7\u00fcnk\u00fc d\u00fcnyada hala emperyalizmin, ba\u015fta G7 \u00fclkeleri olmak \u00fczere hakimiyeti var. Bunlar en b\u00fcy\u00fck al\u0131c\u0131lar, en b\u00fcy\u00fck t\u00fcketim kapasitesine sahip olan \u00fclkeler ve bunlar d\u00fcnyadaki bug\u00fcnk\u00fc ekonomik ve finans d\u00fczenini hala belirleyen g\u00fc\u00e7ler. K\u00fcresel G\u00fcney \u00fclkeleri finansal alanda, finansal kaynaklara eri\u015fimde daha geni\u015f haklara sahip olmak istiyorlar. Ayr\u0131ca kredilerle diyelim ald\u0131klar\u0131 kredilerin siyasi olarak ko\u015fullanm\u0131\u015f olmas\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131yorlar. Yani siz bir kredi ald\u0131\u011f\u0131n\u0131z zaman size birtak\u0131m yan dayatmalar, siyasi ko\u015fullar \u00f6ne s\u00fcr\u00fclmesi bu \u00fclkeleri \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir rahats\u0131zl\u0131\u011fa sevk ediyor.<\/p>\n\n\n\n

 \u0130kincisi, \u00f6rne\u011fin bu talepler aras\u0131nda \u00e7ok \u00f6nemli bir \u015fey var, bu k\u00fcresel kuzey \u00fclkeleri 300 milyon dolarl\u0131k bir iklim fonu olu\u015fturdular d\u00fcnyadaki bu iklim krizine kar\u015f\u0131. E tabii bu \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck bir kaynak. \u015eu anda K\u00fcresel G\u00fcney \u00fclkeleri bunun en az 1.3 milyar dolara \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131n\u0131 talep ediyorlar.<\/p>\n\n\n\n

Bu ama\u00e7la kendi aralar\u0131nda fonlar olu\u015fturuyorlar. \u0130\u015fbirli\u011fini geli\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. Bir kolektif birlik olu\u015fturdu bu \u00fclkeler bu s\u00fcre\u00e7 i\u00e7erisinde. Yani 35-40 y\u0131l i\u00e7erisinde. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u015f\u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcnelim. Bu \u00fclkeler zaten b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131klar\u0131n\u0131 50’lerde, 60’larda kazanan \u00fclkeler. Fakat bu kazand\u0131klar\u0131 siyasi ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k onlar\u0131 s\u00f6m\u00fcrge olmaktan kurtarmad\u0131. Onlar\u0131 ekonomik, mali ve k\u00fclt\u00fcrel ba\u011f\u0131ml\u0131ktan kurtarmad\u0131. Dolay\u0131s\u0131yla bunlar \u015fimdi ger\u00e7ekten bu ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendirmek, ekonomik ko\u015fullar\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendirmek ve d\u00fcnya bar\u0131\u015f\u0131na ve d\u00fcnyada hegemonyac\u0131lara kar\u015f\u0131 m\u00fccadeleye katk\u0131da bulunmak istiyorlar.<\/p>\n\n\n\n

\u015e\u00f6yle s\u00f6yleyeyim. Daha ge\u00e7enlerde 6 tane G\u00fcney Afrika \u00fclkesi, bunlar\u0131n ismini de verebilirim size. Namibya, Angola, G\u00fcney Afrika, Mozambik, Tanzanya ve Zimbabve. bunlar \u015eu anda o \u00fclkeleri ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011fa kavu\u015fturan devrimci partilerin iktidarda oldu\u011fu h\u00fck\u00fcmetler. G\u00fcney Afrika’da \u00f6rne\u011fin Afrika Ulusal Konseyi Kongresi iktidarda. Bunlar ge\u00e7enlerde topland\u0131lar ve ne yapabiliriz yani o devrimci g\u00fcnlerimizdeki ideallerimizi nas\u0131l daha g\u00fc\u00e7l\u00fc k\u0131lar\u0131z, nas\u0131l halka daha b\u00fcy\u00fck hizmetler edebiliriz diye bir araya geldiler.<\/p>\n\n\n\n

Ve o toplant\u0131da \u00e7ok ilgin\u00e7 bak\u0131n kimler var. Sahra Arap Demokratik Cumhuriyeti Polisario Cephesi, Filistin Ulusal Kurtulu\u015f Hareketi, el-fetih ve Hamas, G\u00fcney Afrika Kom\u00fcnist Partisi, Tanzanya Panafrikan Kongresi, G\u00fcney Afrika Sendikalar Birli\u011fi, G\u00fcney Afrika Ulusal Sivil Toplum \u00d6rg\u00fct\u00fc ve \u00e7ok ilgin\u00e7 bak\u0131n kimler daha var. \u00c7in, K\u00fcba, Vietnam temsilcileri Putin’in ba\u015f dan\u0131\u015fman\u0131 toplant\u0131ya davet edilmi\u015f ve Rusya Federasyonu Kom\u00fcnist Partisi\u2019nin temsilcisi bulunuyor.<\/p>\n\n\n\n

Yani bunlar ger\u00e7ekten tarihte nas\u0131l Sovyetler Birli\u011fi onlara destek verdiyse ki bunlar haf\u0131zalardan silinmi\u015f de\u011fil. Bu haf\u0131za hala ya\u015f\u0131yor. Ayn\u0131 \u015fekilde \u00c7in’in daha 50 60’l\u0131 y\u0131llardan ba\u015flayarak bu \u00fclkelerle girdi\u011fi samimi dostane ili\u015fkilerde meyvesini vermi\u015f durumda. \u00c7\u00fcnk\u00fc bir insan\u0131 en iyi \u015fekilde bir seyahatte yol arkada\u015fl\u0131\u011f\u0131nda tan\u0131rs\u0131n\u0131z. Yani bu yol arkada\u015fl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7erisinde e\u011fer siz o \u00fclkenin samimiyetine inan\u0131rsan\u0131z, ona g\u00fcven duymaya ba\u015flarsan\u0131z ve o g\u00fcveni de y\u0131kmazsa bu \u00e7ok sa\u011flam bir i\u015fbirli\u011finin zeminini olu\u015fturuyor.<\/p>\n\n\n\n

\u015eimdi ne diyoruz? D\u00fcnyam\u0131z bug\u00fcn hala kapitalizmden sosyalizme ge\u00e7i\u015f \u00e7a\u011f\u0131 i\u00e7indedir diyoruz. Ama bug\u00fcn\u00fcn bir de g\u00fcncel d\u00f6nemsel sorunlar\u0131 var. Bu d\u00f6nemsel sorunlardan en fazla \u00f6ne \u00e7\u0131kan \u00fc\u00e7 tane sorun var. \u00dc\u00e7 tane mesele var \u00f6n\u00fcm\u00fczde veya \u00fc\u00e7 tane \u00f6ne \u00e7\u0131kan talep var.<\/p>\n\n\n\n

Birincisi bar\u0131\u015f. Yani bu insanl\u0131\u011f\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011fu \u00e7o\u011funlu\u011fu kuzey \u00fclkelerindeki halklar da dahil olmak \u00fczere yeni bir d\u00fcnya sava\u015f\u0131 g\u00f6rmek istemiyorlar. D\u00fcnyada sava\u015flar g\u00f6rmek istemiyorlar. \u0130\u015fte Gazze’de oldu\u011fu gibi, Sudan’da oldu\u011fu gibi, Hindistan’la, Pakistan’da oldu\u011fu gibi bu sava\u015flar bug\u00fcn \u00fclkelerin enerjilerini heba ediyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00fclkeler bug\u00fcn en temel olarak halklar\u0131n\u0131 kalk\u0131nd\u0131rmaya muhta\u00e7lar. Ger\u00e7ekten buralarda a\u00e7l\u0131k, susuzluk, hastal\u0131klar, do\u011fal felaketler. Bir, bir do\u011fal felaket ol\u0131yor, bir sel oluyor ve bu felaketler bitmiyor.<\/p>\n\n\n\n

Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z d\u00fcnyada \u00c7in’in rol\u00fc nedir? \u00c7in nas\u0131l bir rol oynuyor? Bunu merak ediyorduk asl\u0131nda. Yani onu merak ediyorduk.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

CK: Evet. Oraya hemen ge\u00e7ece\u011fim. Yaln\u0131z \u015funu s\u00f6yleyeyim: \u00e7a\u011f\u0131m\u0131z hala Marx’\u0131n da, tespit etti\u011fi, Lenin de tespit etti\u011fi gibi kapitalizmden sosyalizme ge\u00e7i\u015f \u00e7a\u011f\u0131 olmaya devam ediyor. Fakat d\u00f6nemin spesifik \u00f6zellikleri var. \u0130\u00e7inde bulundu\u011fumuz d\u00f6nemde d\u00fcnyada en \u00f6nemli \u00f6ne \u00e7\u0131kan sorun birisi bar\u0131\u015f, ikincisi kalk\u0131nma. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc de uluslararas\u0131 i\u015fbirli\u011fi. Bug\u00fcn d\u00fcnyadaki hi\u00e7bir sorunu uluslararas\u0131 i\u015fbirli\u011fi olmadan, hakkaniyetli ve adil bir i\u015fbirli\u011fi olmadan \u00e7\u00f6zmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Bar\u0131\u015f\u0131 da elde etmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Kalk\u0131nmay\u0131 da elde etmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil.<\/p>\n\n\n\n

\u015eimdi \u00c7in’e ge\u00e7ersek sorunuz \u00c7in, bug\u00fcn nas\u0131l bir rol oynuyor d\u00fcnyada?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u015eimdi \u00c7in’le beraber d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrsek d\u00fcnya n\u00fcfusunun bug\u00fcn sadece %20’si sosyalizmi in\u015fa etmek i\u00e7in u\u011fra\u015f\u0131yor. Di\u011fer kalan %80 hala kapitalist yolda geli\u015fme \u00e7izgisini diyor. Dolay\u0131s\u0131yla burada \u00c7in’in etkisinin bir yerde s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 g\u00f6rebiliyoruz. Yani Avrupa diyelim %10, d\u00fcnya n\u00fcfusunun %10’unu olu\u015fturuyor. \u00c7ok k\u00fc\u00e7\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm. Biz sosyalist \u00fclkeler olarak %20’yi ancak sa\u011flayabiliyoruz.<\/p>\n\n\n\n

Di\u011fer kalan \u00fclkeler kapitalist yolda geli\u015fmeye devam ediyorlar bir\u00e7ok zorluklarla beraber. Ve buradaki en zor durumda olan da tabii genellikle bu s\u00f6m\u00fcrgelikten ve yar\u0131 s\u00f6m\u00fcrgelikten yeni kurtulmu\u015f olan K\u00fcresel G\u00fcney \u00fclkeleri. \u00c7in burada \u015fu rol oynuyor \u00f6zetle: bir, ger\u00e7ekten insanlar\u0131n \u00f6zlem duyaca\u011f\u0131 i\u00e7 huzuruyla savunaca\u011f\u0131 bir sosyalist sistem kurmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Bu sosyalist sistemde hukukun egemenli\u011fini sa\u011flamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Refah\u0131 t\u00fcm topluma payla\u015ft\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Yani ortakla\u015fa refah dedi\u011fimiz kavram\u0131 geli\u015ftiriyor. Bu dolay\u0131s\u0131yla, – hatta \u015fu anda 36 \u00fclkeye buna Avrupa \u00fclkeleri de dahil bir ay vizesiz giri\u015f hakk\u0131 sa\u011fd\u0131 ki bu insanlar gelsin. Bunlar ne yap\u0131yorlar? Ger\u00e7ekten burada iyi bir \u015feyler var m\u0131; sosyalizm var m\u0131; Demokrasi var m\u0131; adalet var m\u0131; Kad\u0131nlar ne durumda; gen\u00e7ler ne durumda\u2026 Bunlar\u0131n g\u00f6rmesini kolayla\u015ft\u0131rmak i\u00e7in, \u00c7in d\u00fcnya ile etkile\u015fimi sa\u011flamak i\u00e7in a\u00e7\u0131k kap\u0131 politikas\u0131n\u0131 geli\u015ftirdi. Siz mesela diyelim \u0130sve\u00e7’te veya Almanya’da oturuyorsunuz, rahatl\u0131kla vizesiz gidip bir ay gezebilirsiniz. Dilerim T\u00fcrkiye i\u00e7in de b\u00f6yle bir vize uygulamas\u0131 \u00e7\u0131kar.<\/p>\n\n\n\n

Sorunlar, baz\u0131 sorunlar var herhalde ondan dolay\u0131 olmuyor. Gidersiniz orada g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn\u00fcz ger\u00e7ekten bu adamlar ne yapm\u0131\u015f, ne yap\u0131yorlar. \u0130nsanlar orada mutlu mu? \u0130nsanlar\u0131n orada konut sorunu \u00e7\u00f6z\u00fclm\u00fc\u015f m\u00fc? Ula\u015f\u0131m sorunu \u00e7\u00f6z\u00fclm\u00fc\u015f m\u00fc? Temiz hava var m\u0131? Ekolojik olarak ne yapm\u0131\u015f bu insanlar? Bunu g\u00f6rebilirsiniz. Birinci rol bu.<\/p>\n\n\n\n

Ger\u00e7ekten biz madem d\u00fcnyan\u0131n kapitalizmden sosyalizme do\u011fru ge\u00e7mesini h\u0131zland\u0131rmak istiyoruz o zaman bu sosyalizmin bir hayal mi, bir \u00fctopya m\u0131 yoksa bir ger\u00e7eklik olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 orada gidip g\u00f6rmemiz laz\u0131m. \u0130\u015fte \u00c7in bu f\u0131rsat\u0131 bize sunuyor. Sadece \u00c7in de\u011fil, ba\u015fka \u00fclkelerde de. Ama bunun en iyi \u00f6rne\u011fini \u015fu anda \u00c7in sunabiliyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc mevcut sosyalist \u00fclkeler i\u00e7erisinde en geli\u015fkin olan\u0131 bu.  Ben ge\u00e7en sene kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131m bir konferansta mesela Laos konuk edildi. Oradan bir arkada\u015f \u00e7\u0131kt\u0131 deki ki biz \u015fu anda \u00c7in’in 1960’lardaki seviyesindeyiz hen\u00fcz. Bu anlamda bir kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma yap\u0131yorum, yoksa di\u011ferlerinin K\u00fcba’y\u0131 veya Vietnam’\u0131n \u00e7abalar\u0131n\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fcmseme anlam\u0131nda s\u00f6ylemiyorum\u2026.Ama \u00c7in \u015fu anda sosyalizm in\u015fas\u0131nda di\u011ferlerine g\u00f6re daha g\u00f6rece daha ileride olan bir \u00fclke. Birincisi \u00c7in’in oynad\u0131\u011f\u0131 rol bu. Bir i\u015f\u00e7i oraya gidebilir. Bir \u00e7ift\u00e7i oraya gidebilir. Oradaki parlak durumu g\u00f6rebilir.<\/p>\n\n\n\n

\u0130kinci \u00f6nemli oynad\u0131\u011f\u0131 role gelirsek\u2026 Bak\u0131n daha 1899 y\u0131l\u0131nda Lenin bir \u015fey s\u00f6ylemi\u015f: Program tart\u0131\u015fmas\u0131 yaparken demi\u015f ki \u201cinsan toplumunun geli\u015fmesinin \u00e7\u0131karlar\u0131 proletaryan\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131ndan daha \u00f6nde gelir\u201d demi\u015f. Bak\u0131n bu \u00e7ok \u00f6nemli bir \u015fey ve \u201cMarksizmin temel ilkesi budur\u201d demi\u015f. Bunu Lenin s\u00f6yl\u00fcyor. Yani bir herhangi biri s\u00f6ylemiyor. B\u00fcy\u00fck usta Lenin s\u00f6yl\u00fcyor. \u015eimdi \u00c7in bu ilkeden hareket ederek bug\u00fcn d\u00fcnya insanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n daha iyi bir gelece\u011fe, daha iyi bir ya\u015fama ula\u015fmas\u0131 i\u00e7in elinden gelen maddi ve manevi katk\u0131y\u0131 veriyor. Bak\u0131n size \u00e7ok \u00f6nemli bir \u015fey s\u00f6yleyece\u011fim: G77 + \u00c7in diye bir \u00f6rg\u00fct var.<\/p>\n\n\n\n

Bu K\u00fcresel G\u00fcneyin en \u00f6nemli \u00f6rg\u00fctlerinden birisi. Ve buraya \u00c7in’i dahil etmi\u015fler. K\u00fcba’y\u0131 dahil etmi\u015fler. Vietnam’\u0131 dahil etmi\u015fler. Neden? \u00c7\u00fcnk\u00fc bug\u00fcn d\u00fcnyadaki insanl\u0131\u011f\u0131n \u00f6n\u00fcnde duran sorunlar\u0131, bu K\u00fcresel G\u00fcney \u00fclkenin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 geli\u015fme sorunlar\u0131, sava\u015f sorunlar\u0131 bu konularda onlara en kararl\u0131 deste\u011fi veren, maddi ve manevi alanda ve diplomatik deste\u011fi veren \u00fclkelerin ba\u015f\u0131nda sosyalist \u00fclkeler ve \u00c7in geliyor. Bunu 2019 y\u0131l\u0131ndan itibaren Rusya da resmi politikas\u0131 haline getirdi. 2019 y\u0131l\u0131nda Rusya ilk defa So\u00e7i kentinde, Rusya Afrika forumunu toplad\u0131. Afrika’da toplam 54 \u00fclke var. Bu 54 \u00fclkenin 52’si cumhurba\u015fkan\u0131 d\u00fczeyinde bu toplant\u0131ya kat\u0131ld\u0131. Bak\u0131n Sovyetler Birli\u011fi’nin miras\u0131n\u0131 adamlar bug\u00fcnk\u00fc d\u00fcnyaya uyarl\u0131yorlar. Bu da \u015funu g\u00f6steriyor ki sadece \u00c7in de\u011fil sadece di\u011fer sosyalist \u00fclkeler de\u011fil Rusya da bug\u00fcn ba\u015fka bir mevziiye girmi\u015f durumda.<\/p>\n\n\n\n

 Rusya uzun zaman kendi s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131, kendi eski egemenlik alanlar\u0131n\u0131 korumaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131 ve sonunda buradaki d\u00fcnyadaki yeni durumu g\u00f6rerek \u00e7ok kutuplulu\u011fu te\u015fvik etmek – ve tabii \u00e7ok kutupluk derken burada hemen onun kar\u015f\u0131t\u0131n\u0131 \u015fey yapal\u0131m. \u00c7ok kutuplulu\u011fun kar\u015f\u0131t\u0131 arkada\u015flar az say\u0131da \u00fclkenin d\u00fcnyan\u0131n kaderini belirlemesi. Yani ba\u015fta Amerika ve k\u00fc\u00e7\u00fck bir az\u0131nl\u0131k elit grubun d\u00fcnyan\u0131n kaderini bilemesi. Hay\u0131r biz buna kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131yoruz. K\u00fc\u00e7\u00fck veya b\u00fcy\u00fck g\u00fc\u00e7l\u00fc veya zay\u0131f b\u00fct\u00fcn \u00fclkelerin s\u00f6z hakk\u0131 olmal\u0131 d\u00fcnyan\u0131n kaderini belirlemede ve \u00e7ok kutupluluk da asl\u0131nda bu anlama geliyor. Bizim hedefimiz \u00e7ok kutupluluk de\u011fil. Tabii bizim hedefimiz, as\u0131l hedefimiz bu \u00e7ok kutuplulu\u011fun uluslararas\u0131 alanda emperyalizme darbeler vurmas\u0131 ve d\u00fcnyada bir uluslararas\u0131 demokratik bir sistemin olu\u015fmas\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Burada hemen uluslararas\u0131 deyince bir ba\u015fka \u00f6nemli boyut kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lan bir konuyu \u015fey yapmak istiyorum. \u015eimdi biz burada K\u00fcresel G\u00fcneyi tart\u0131\u015f\u0131yoruz. \u00c7in’i tart\u0131\u015f\u0131yoruz. \u00c7in’in oynad\u0131\u011f\u0131 rol\u00fc tart\u0131\u015f\u0131yoruz. Bunlar\u0131 i\u00e7 politikayla kar\u015f\u0131 kar\u0131\u015ft\u0131rmayal\u0131m arkada\u015flar. \u0130\u00e7 politika bamba\u015fka bir d\u00fczlemdir. Uluslararas\u0131 politika bamba\u015fka bir d\u00fczlemdir. Tabii kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 bir etkile\u015fim var ama diyelim ki bir K\u00fcresel G\u00fcney \u00fclkesinde biz elbette ki i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131, \u00e7ift\u00e7ileri, halk\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funu temsil eden partilerin yan\u0131nday\u0131z. Biz e\u011fer sosyalistsek, madem devrimciysek, biz bu ilkeyi hi\u00e7bir zaman ortadan kald\u0131rmay\u0131z. Dolay\u0131s\u0131yla i\u00e7 politika boyutu ba\u015fkad\u0131r, farkl\u0131d\u0131r. Uluslararas\u0131 politika farkl\u0131d\u0131r. Biz burada \u015fu anda daha \u00e7ok uluslararas\u0131 politikay\u0131 tart\u0131\u015f\u0131yoruz.<\/p>\n\n\n\n

Neden daha aktif bir d\u0131\u015f politika izlemiyor \u00c7in?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

CEM  Baz\u0131lar\u0131 \u015f\u00f6yle diyor: Mevcut \u00c7in \u00f6zellikle ABD’nin haydut\u00e7a sald\u0131rd\u0131\u011f\u0131 bug\u00fcnlerde Lenin veya Stalin d\u00f6neminden \u00e7ok Hru\u015f\u00e7ov’un yakla\u015f\u0131m\u0131na benziyor.  G\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fe aldanma hru\u015f\u00e7ov ideolojik olarak kafas\u0131 kar\u0131\u015f\u0131kt\u0131….. ve \u00e7uvallad\u0131… \u00c7inliler  45 y\u0131ld\u0131r ABD ile hem i\u015fbirli\u011fi hem m\u00fccadele y\u00fcr\u00fct\u00fcyor… \u00c7inlilerin amac\u0131 e\u011fer bir \u00e7at\u0131\u015fma \u00e7\u0131kacaksa  kendi istedikleri zaman ve yerde \u00e7at\u0131\u015fmak… \u00c7inliler ABD ile 30 y\u0131l s\u00fcrecek 2050\u2019ye kadar s\u00fcrecek bir stratejik pat d\u00f6neminde olundu\u011funu yaz\u0131yorlar: <\/strong>https:\/\/marksizm.org.tr\/?p=6216<\/strong><\/a> bu yaz\u0131m\u0131za bak\u0131n<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Konuya d\u00f6nersem: \u00c7in’in rol\u00fc konusunda tabii \u00f6zel rollere de girebiliriz\u2026 \u00c7in, \u015fu anda iki yoldan ilerliyor. Bir tanesi, d\u00fcnyada bir 24 y\u0131ld\u0131r toplanan, son toplant\u0131s\u0131n\u0131 L\u00fcbnan’da yapacakt\u0131 fakat sava\u015f nedeniyle olmad\u0131, D\u00fcnya Kom\u00fcnist ve \u0130\u015f\u00e7i Partileri kurumu var. Bu kurumun gayet demokratik bir y\u00f6netim sistemi var, de\u011fi\u015fken bir \u00f6nderli\u011fi var. Yani 3 senede bir yenileniyor. Yeni ba\u015fka partiler bu y\u00f6netime girebiliyor. Bir \u00fclkeden birka\u00e7 parti olabiliyor. Son derece \u00e7o\u011fulcu. \u0130\u00e7inde Frans\u0131z Kom\u00fcnist Partisi’nden tutun diyelim Kore \u0130\u015f\u00e7i Partisi’ne kadar \u00e7ok de\u011fi\u015fik partiler var. Farkl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fler var. Ama yine bunlar bir\u00e7ok konuda ortak eylem kararlar\u0131 alabiliyorlar ve birlikte \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. \u00c7in Kom\u00fcnist Partisi bir kere bunun i\u00e7inde burada olumlu bir rol oynamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Burada i\u00e7 \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n, bu \u00f6rg\u00fct i\u00e7erisinde i\u00e7 \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n k\u00f6r\u00fcklenmesine kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc baz\u0131 partiler hala dogmatik. Mesela T\u00fcrkiye’den ikinci bir parti buraya kat\u0131lmak istese kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kan iki tane parti var, \u00f6rg\u00fct i\u00e7ende.<\/p>\n\n\n\n

Bunlar biraz sekter bir pozisyon al\u0131yorlar. Oysa T\u00fcrkiye’den mesela birka\u00e7 parti bu \u00f6rg\u00fcte kat\u0131lmak istiyor ama engellemeler var. \u0130ki parti orada ta\u015f koyuyorlar. \u00c7in Kom\u00fcnist Partisi o enternasyonal  \u00f6rg\u00fct yap\u0131s\u0131 i\u00e7erisinde di\u011fer partilerle beraber buran\u0131n daha demokratik, daha \u00e7o\u011fulcu, daha esnek olmas\u0131 i\u00e7in \u00e7aba sarf ediyor.<\/p>\n\n\n\n

\u0130kincisi de \u00c7KP ikili ili\u015fkiler yoluyla d\u00fcnyadaki b\u00fct\u00fcn sosyalist partilerle Demokratik Sosyalist Partiler dahil, sosyal demokrat partiler dahil ikili i\u015fbirli\u011fiyle onlarla bir al\u0131\u015fveri\u015f i\u00e7erisinde. \u00d6rne\u011fin Rosa L\u00fcksemburg Vakf\u0131\u2026Almanya Sol Partisi nin vakf\u0131d\u0131r. Buna Pekin\u2019de \u015fube a\u00e7ma izni verildi. Demokratik sosyalizmle kom\u00fcnizm aras\u0131nda biliyorsunuz farklar var ama onlara orada bir alan a\u00e7t\u0131. Bu i\u015fbirli\u011fi, al\u0131\u015fveri\u015fi yap\u0131yor \u00e7\u00fcnk\u00fc \u00c7KP sosyalizmin bir aile oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor \u00c7in Kom\u00fcnist Partisi. Yani sadece bilimsel sosyalist ak\u0131m de\u011fil, ulusal demokratik sosyalizm, demokratik sosyalizm ve ba\u015fka sosyalizmler, var \u00f6rne\u011fin Tro\u00e7kist sosyalizm vs\u2026 \u00c7KP onlarla bile dostluk kurarak bir sosyalizmi bir b\u00fct\u00fcn aile olarak farkl\u0131l\u0131klar\u0131 olan, \u00e7e\u015fitlili\u011fi olan bir aile olarak g\u00f6r\u00fcyor ve dolay\u0131s\u0131yla b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyadaki ilerici ve sosyalist partilerle iyi ili\u015fkiler kurup anlay\u0131\u015f birli\u011fi sa\u011flamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Bu da \u00c7in’in rol\u00fcne dahil edilebilir ama bu tabii daha \u00e7ok parti diplomasisi alan\u0131na giriyor.<\/p>\n\n\n\n

Soru: \u00c7ok te\u015fekk\u00fcrler. Bu g\u00fczel bir \u015fey. \u00c7\u00fcnk\u00fc ge\u00e7mi\u015fte Sovyetler Birli\u011fi ve \u00c7in kendi \u00e7izgisindeki partileri desteklerdi. Di\u011ferlerini d\u0131\u015flard\u0131. B\u00f6yle bir \u015fey olmamas\u0131 iyi ama T\u00fcrkiye’den giden partilerin de burada eski \u015feyi devam ettirmeleri, bunu hat\u0131rlamak, duymak \u00fcz\u00fcc\u00fc oluyor. Asl\u0131nda ikinci soru olarak d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz soruya bir k\u0131s\u0131m cevab\u0131 burada verildi. \u015e\u00f6yle soral\u0131m: \u00c7in d\u00fcnyada sosyalist hareketleri ve antiemperyalist m\u00fccadeleleri desteklemek i\u00e7in ne yap\u0131yor? \u015eeyi anlad\u0131k, \u00c7in K\u00fcresel G\u00fcneyin en acil ihtiya\u00e7lar\u0131 olarak i\u015fte bar\u0131\u015f ve kalk\u0131nma konusunda \u00f6nemli bir rol oynuyor. \u00c7ok \u00f6nemli bir rol oynuyor. Biz bunu biliyoruz. 1x’ten biliyoruz en az\u0131ndan. Bir de o G77+\u00c7in var\u2026 \u00c7ok g\u00fczel bu. Takdir ediyoruz biz zaten. Peki \u00c7in d\u00fcnyada sosyalist hareketleri ve i\u015f\u00e7i sosyalist ve ulusal kurtulu\u015f emperyalizme kar\u015f\u0131 halk kurtulu\u015f m\u00fccadelelerini destekleme konusunda nas\u0131l bir perspektife sahip? Nas\u0131l bir rol oynuyor? Sorumuz buydu.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Cem: Bug\u00fcn belli b\u00f6lgeler, d\u00fcnyan\u0131n belli b\u00f6lgelerinde hala baz\u0131 kurtulu\u015f hareketleri var. Bunlar\u0131n yak\u0131ndan analiz edilmesi gerekiyor. Mesela Polisaro diye bir isim ge\u00e7ti az \u00f6nceki konu\u015fmamda veya Ke\u015fmir diye bir b\u00f6lge var diyelim. Ondan sonra Filistin \u00e7ok a\u00e7\u0131k onu biliyoruz. Zaten \u00c7in Filistin’in tamamen yan\u0131nda hatta silahl\u0131 direni\u015f hakk\u0131n\u0131 da me\u015fru olarak g\u00f6r\u00fcyor ve ona silah vermiyor belki ama her t\u00fcrl\u00fc maddi manevi deste\u011fi, parasal deste\u011fi sunuyor.<\/p>\n\n\n\n

Ondan sonra K\u00fcrtler diyelim devletsiz halklar i\u00e7erisinde baz\u0131 K\u00fcrt kurtulu\u015f hareketleri \u00e7\u0131kt\u0131 biliyorsunuz T\u00fcrkiye’de de ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. \u015eimdi \u00c7in\u2019in bunlarla ili\u015fkileri son derece olumlu. Onlar\u0131 anlamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Bunlara verilecek verebilece\u011fi destekleri sunmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Mesela 2015 y\u0131l\u0131nda daha hen\u00fcz T\u00fcrkiye’deki a\u00e7\u0131l\u0131m s\u00fcreci tamamen bitmeden K\u00fcrt hareketini hem legal hem illegal temsilcilerini yasal bir g\u00f6r\u00fcn\u00fcm alt\u0131nda 25 tane adam\u0131 \u00c7in’e davet ettiler.<\/p>\n\n\n\n

Niye davet ettiler, onlar\u0131 anlamaya \u00e7al\u0131\u015fmak i\u00e7in davet ettiler. HDP’liler de gitti. O heyetin ba\u015fkan\u0131, \u00e7ok yak\u0131n bir arkada\u015f\u0131m bana haber verdi. Bak dedi, “bug\u00fcn gidecekler” dedi. Ben hemen arad\u0131m HDP Genel Merkezini baz\u0131 kitaplar vermek istedim onlara. Yani orada g\u00f6r\u00fc\u015fmelerde yararl\u0131 olabilecek kitapla. Vah dediler, arkada\u015flar\u0131m\u0131z bu sabah u\u00e7akla gittiler\u201ddediler..<\/p>\n\n\n\n

Fakat biz tabii bunun burada bir ele\u015ftiri gibi g\u00f6r\u00fclebilir, biz bu ziyaretin raporunu g\u00f6rmedik. Ger\u00e7ekten bunu duyurmad\u0131lar. Ne konu\u015ftular, nas\u0131l bir tepki ald\u0131lar?<\/p>\n\n\n\n

\u00c7in Kom\u00fcnist Partisi ve \u00e7e\u015fitli kurumlar T\u00fcrkiye’deki K\u00fcrt hareketini Ortado\u011fu’da K\u00fcrt hareketini tamamen yan\u0131nda yer al\u0131yorlar. Nas\u0131l tamamen yan\u0131nda yer al\u0131yorlar? Onlar\u0131n demokratik haklar\u0131n\u0131 kabul ediyorlar ve ilgili \u00fclkelerin bu konuda reformlar yapmas\u0131 gerekti\u011fini savunuyorlar. Daha evvelsi g\u00fcn Bat\u0131 Asya ve Afrika Enstit\u00fcs\u00fcn\u00fcn bir direkt\u00f6r\u00fcyle g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fcm. Biz \u00e7ok memnunuz \u015fu anda diyor, T\u00fcrkiye yeniden bir reform yapmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Birtak\u0131m a\u00e7\u0131l\u0131mlar yapmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Kar\u015f\u0131 taraf da olumlu bir tepki verdi. Bunu diyor biz mutlulukla izliyoruz ama diyor ne yapmal\u0131?<\/p>\n\n\n\n

 Ger\u00e7ekten, diyor, anayasal ve yasal g\u00fcvenceye kavu\u015fturulmal\u0131 diyor bu haklar. \u015eimdi bunun gibi d\u00fcnyan\u0131n bir\u00e7ok b\u00f6lgesinde say\u0131s\u0131 az olmakla beraber, \u00e7\u00fcnk\u00fc biliyorsunuz 50’lerde 60’larda esen b\u00fcy\u00fck dalga sonucunda bir\u00e7ok \u00fclke zaten ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131na kavu\u015ftu.<\/p>\n\n\n\n

Bug\u00fcn \u00f6yle \u00e7ok fazla silahl\u0131 hareketler devrimci kurtulu\u015f hareketlerinin say\u0131s\u0131 \u00e7ok fazla de\u011fil ama \u00c7in bunlar\u0131 izliyor. onlarla irtibat kuruyor, ili\u015fki kuruyor ve bu etkile\u015fim i\u00e7erisinde, onlara m\u00fcdahale etmeden verebilece\u011fi moral deste\u011fi ve manevi deste\u011fi vermeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n

S\u0131n\u0131rl\u0131 da olsa belli maddi destekler de olabilir. \u015eimdi en son Londra’da \u015f\u00f6yle oldu. Orada bir Afrikal\u0131lar\u0131n kurdu\u011fu bir dernek vard\u0131. Mesela o dernek bir kampanya a\u00e7m\u0131\u015f. Destek kampanyas\u0131 a\u00e7m\u0131\u015f. Orada \u00c7in b\u00fcy\u00fckel\u00e7isi gidiyor o kampanyada o derne\u011fe diyelim bir\u00e7ok b\u00fcro ekipman\u0131 sa\u011fl\u0131yor. Scan makinesi, fotokopi makinesi, bilgisayarlar \u015funlar bunlar. Bu t\u00fcr me\u015fru kabul edilebilecek destekleri onlara veriyor. Yani \u00c7in ve \u00c7KP bir kitle \u00e7izgisi izlemek zorunda. \u015eimdi diyelim ki siz i\u015fbirli\u011fi yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z bir \u00fclkede, ekonomik ve ticari i\u015fbirli\u011fi yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z \u00fclkede oradaki bir kom\u00fcnist harekete, o d\u00fczeni devirmek isteyen bir kom\u00fcnist harekete yapaca\u011f\u0131n\u0131z destekler \u00e7ok s\u0131n\u0131rl\u0131 kal\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc neden? O ekonomik ve ticari ili\u015fkiyi bozars\u0131n\u0131z her \u015feyden \u00f6nce. Ama bu o partiyle ili\u015fkiyi kurmayaca\u011f\u0131n\u0131z anlam\u0131na gelmiyor. Onunla i\u015fbirli\u011fi yapmamak anlam\u0131na gelmiyor. O parti size baz\u0131 sorular sorabilir, dan\u0131\u015fabilir. Siz onlara dan\u0131\u015fabilirsiniz. T\u00fcrkiye’yi, \u00fclkeyi anlamak i\u00e7in. Bu anlamda, i\u015fbirli\u011fi \u00e7abalar\u0131 s\u00fcr\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n

Biz 2007 y\u0131l\u0131nda bir partiyle oraya gitmi\u015ftik. Adamlar Kom\u00fcnist Partisi yetkilileri bizle AKP’yi tart\u0131\u015fmak istediler,. Fakat biz AKP’yi tart\u0131\u015fmaya haz\u0131r de\u011fildik. O zaman diyorduk ki AKP tart\u0131\u015f\u0131lmaya bile de\u011fmez bir partidir, rezilin rezili k\u00f6t\u00fcn\u00fcn k\u00f6t\u00fcs\u00fcd\u00fcr diye. Biz onu tart\u0131\u015fmaya bile cesaret edemedik.<\/p>\n\n\n\n

Yani ger\u00e7ekten onlar\u0131n da bizden \u00f6\u011frenece\u011fi \u015feyler var. Bizim de onlardan \u00f6\u011frenece\u011fimiz \u015feyler var. Ger\u00e7ekten geni\u015f ara\u015ft\u0131rma imkanlar\u0131 var. Ara\u015ft\u0131rmaya b\u00fcy\u00fck ekonomik kaynak ay\u0131r\u0131yorlar. B\u00fcy\u00fck bir devlet. Her yerde el\u00e7ili\u011fi var, bilmem nesi var. Zengin ara\u015ft\u0131rma kurumlar\u0131 var. Bizim de onlardan \u00f6\u011frenece\u011fimiz \u015feyler var. Onlar\u0131n da bizden \u00f6\u011frenece\u011fi \u015feyler var bizim bildi\u011fimiz konularda. Her \u015feyden \u00f6nce bizim devrimci heyecan\u0131m\u0131zdan \u00f6\u011frenmeleri gerekiyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar devrim d\u00f6nemini geride b\u0131rakt\u0131lar. \u015eu anda bar\u0131\u015f\u00e7\u0131 bir in\u015fa yap\u0131yorlar. onlara biz ger\u00e7ekten o devrimci heyecanla \u00e7ok \u015feyler katabilece\u011fimizi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/p>\n\n\n\n

SORU: Te\u015fekk\u00fcr ederim Cem K\u0131z\u0131l\u00e7e\u00e7. Hamza yolda\u015f m\u00fcsaade edersen bir soru ben sormak istiyorum. Asl\u0131nda \u015fey bu benim sadece merak etti\u011fim de\u011fil asl\u0131nda bir\u00e7ok insan da merak etti\u011fi bir konu. \u00c7in’de \u00f6zel m\u00fclkiyet. \u015eimdi yani sosyalizme ge\u00e7i\u015f a\u015famas\u0131nda oldu\u011funu belirtiyor dediniz kendisine ama onun yan\u0131nda bak\u0131yoruz \u00e7ok b\u00fcy\u00fck milyarderlerin, milyonerlerin oldu\u011fu i\u015fte mesela Makao gibi \u00f6zel \u00f6zel bir b\u00f6lgede \u00e7ok ciddi kumarhanelerin oldu\u011fu, \u00e7ok farkl\u0131 mafyalar\u0131n oldu\u011fu bir \u00fclke ama bir de en son okudu\u011fum bir habere g\u00f6re \u00f6zel m\u00fclkiyete de serbestlik de tan\u0131nm\u0131\u015f. Art\u0131k ki\u015filer dahi \u00f6zel m\u00fclkiyet sahibi olabilecekler. \u015eimdi sosyalizme ge\u00e7i\u015f a\u015famas\u0131nda dedi\u011fimiz bir \u00fclkede yani sosyalist olan yani bayra\u011f\u0131nda kom\u00fcnist bir partinin oldu\u011fu bir \u00fclkede \u00f6zel m\u00fclkiyetin bu kadar serbest b\u0131rak\u0131lmas\u0131 hakk\u0131nda ne d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsun? Onu merak ediyordum.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

CEM: \u015eimdi \u00f6zel m\u00fclkiyet bizim pozitif olarak a\u015fmam\u0131z gereken bir \u015fey. Biz asl\u0131nda Marksist teoriye g\u00f6re bireysel m\u00fclkiyete ge\u00e7mek istiyoruz. \u00d6zel m\u00fclkiyeti a\u00e7\u0131p a\u015f\u0131p bireysel m\u00fclkiyete ge\u00e7mek istiyoruz. Fakat \u015fu anda \u00c7in’de sermaye \u00fczerinde \u00f6zel m\u00fclkiyet var. Bizim sorunumuz da bu de\u011fil mi? Daha \u00e7ok \u00f6zel m\u00fclkiyet yani bir insan\u0131n arabas\u0131, evi olmas\u0131 bize g\u00f6re sorun bu de\u011fil. Zaten evler de \u015fu anda halk\u0131n sahip oldu\u011fu apartmanlar. %90’\u0131n\u0131n kendi konutunda oturdu\u011fu bir \u00fclke. Bu apartman dairenin m\u00fclkiyeti de esas olarak devlet m\u00fclkiyetinde. Bu m\u00fclkiyet sorununu tart\u0131\u015f\u0131rken bunu anlataca\u011f\u0131m. Bunlar 70 y\u0131ll\u0131\u011f\u0131na devletten ki\u015filere devrediliyor yani konut olarak kullan\u0131lan evleri s\u00f6yl\u00fcyorum. 70 y\u0131l\u0131n sonunda k\u00fc\u00e7\u00fck bir har\u00e7 \u00f6d\u00fcyorsunuz. \u00c7ok fazla y\u00fcksek de\u011fil bu har\u00e7 miktar\u0131 ve tekrar o m\u00fclkiyet yenilenmi\u015f, bireylerin kullan\u0131m hakk\u0131 yenilenmi\u015f oluyor.<\/p>\n\n\n\n

Yani 70 y\u0131ll\u0131k bir kullan\u0131m hakk\u0131 veriyor size daire \u00fczerinde. Bizim i\u00e7in esas \u00f6nemli olan sermayenin \u00f6zel m\u00fclkiyeti\u2026.Bu t\u00fcketim mallar\u0131n\u0131n m\u00fclkiyeti de\u011fil.<\/p>\n\n\n\n

\u00c7in 1980’li y\u0131llarda sermayenin \u00f6zel m\u00fclkiyetini serbestle\u015ftirdi. Yani bug\u00fcn g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz bu dev firmalar\u0131n ilk kurulu\u015f tarihi 1983- 84 85’tir. Ali babayd\u0131, \u015fuydu, buydu.<\/p>\n\n\n\n

\u015eimdi burada \u00c7in \u015funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc. dedi ki, art\u0131k biz burada belli bir istikrar sa\u011flad\u0131k sosyalizm in\u015fas\u0131nda bu insanlar\u0131n da enerjilerini sosyalizm i\u00e7in kullanabiliriz tezinden hareket etti, yeni bir giri\u015fimci s\u0131n\u0131f yaratal\u0131m bu yeni s\u0131n\u0131f\u0131n \u00e7e\u015fitli \u015fekillerde \u00f6n\u00fcne a\u00e7al\u0131m dedi.<\/p>\n\n\n\n

Bunlar sermaye sahibi olsunlar ve bu sermayeleriyle \u015firketler kursunlar. Bu \u015firketlerle \u00fclke ekonomisine katk\u0131da bulunsunlar. Bu \u015fekilde bir d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc\u015f.<\/p>\n\n\n\n

BUG\u00dcNK\u00dc \u00c7\u0130N ve \u00d6ZEL SERMAYE SAH\u0130B\u0130 G\u0130R\u0130\u015e\u0130MC\u0130 TABAKA<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Pratikten yola \u00e7\u0131kmam\u0131z laz\u0131m. \u00c7in Kom\u00fcnist Partisi giri\u015fimcileri bu \u00f6zel sermaye sahibi insanlar\u0131 nas\u0131l ger\u00e7ekten sosyalizmi destekler bir konumda nas\u0131l tutabiliyor? Bunu nas\u0131l sa\u011fl\u0131yor?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bu pratik sorulara odaklanmam\u0131z laz\u0131m. Ben bunu ara\u015ft\u0131rd\u0131m ve \u015funu g\u00f6rd\u00fcm. \u015eimdi ilgin\u00e7 bir durum var. 45 y\u0131l sonra bak\u0131yoruz. Bu sermaye sahibi olan kesimler bir siyasi \u00f6rg\u00fct kurma haklar\u0131 olmamas\u0131na ra\u011fmen, yani \u00e7e\u015fitli a\u00e7\u0131lardan k\u0131s\u0131tl\u0131 olmalar\u0131na ra\u011fmen bak\u0131yoruz bunlar %95 bir sosyalist h\u00fck\u00fcmetin program\u0131n\u0131 destekler bir konumda duruyorlar. \u00c7ok ciddi bir sorun da \u00e7\u0131karmad\u0131lar 45 y\u0131l boyunca. Neden?<\/p>\n\n\n\n

Birincisi devlet otoritesi. Burada bir devlet var. Bu devlet i\u015f\u00e7ilerin ve k\u00f6yl\u00fclerin kendi \u00f6rg\u00fctlendikleri ve destekledi\u011fi partileri yoluyla y\u00f6nettikleri bir devlet. Bu devlet dedi\u011fimiz \u015fey bir otorite getiriyor. Bu otoritenin g\u00fcc\u00fc var bu giri\u015fimci tabaka \u00fczerine.<\/p>\n\n\n\n

\u0130kincisi; devlet iktidar\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda, hukuk, ahlak, sanat, akademi, e\u011fitim, k\u00fclt\u00fcr, medya yay\u0131nc\u0131l\u0131k  ve di\u011fer t\u00fcm ideolojik \u00fcstyap\u0131lar Marksizm \u00f6nderli\u011finde sosyalist \u00fcstyap\u0131lar ve bu alanlarda \u00e7al\u0131\u015fan kurumlar kamu sermayesi, di\u011fer sosyalist olmayan 8 parti ve t\u00fcm halk kitle \u00f6rg\u00fctleri  sosyalizmi ve Kom\u00fcnist partiyi destekliyor dolay\u0131s\u0131yla giri\u015fimci s\u0131n\u0131f bu \u00fcstyap\u0131lar taraf\u0131ndan cendere alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015f durumda. Anayasa ve yasal d\u00fczen Kom\u00fcnist partisinin \u00f6nderli\u011fini ve sosyalist yolu g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131yor. A\u00e7\u0131ktan sosyalizme kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kamazs\u0131n\u0131z ve sermaye sahiplerinin ideoloji ve siyasi alana girmeleri ve kendi \u00f6zel \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 \u00f6ne \u00e7\u0131karan siyasi partileri kurmalar\u0131 yasakt\u0131r. Onlar sadece devletin izin verdi\u011fi sekt\u00f6rlerde ekonomik faaliyet yapabilirler. Mevcut 9 partiye kat\u0131labilirler. Dolay\u0131s\u0131yla bunlar kapitalist \u00fclkelerdeki gibi ger\u00e7ek anlamda bir s\u0131n\u0131f olu\u015fturamazlar \u00e7\u00fcnk\u00fc bunlar ideolojik-siyasi ve \u00f6rg\u00fctsel olarak kendi ba\u011f\u0131ms\u0131z \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 savunamazlar, yasal ve a\u00e7\u0131k yollarla sadece ekonomik faaliyet g\u00f6sterebilirler. <\/p>\n\n\n\n

\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc: \u00c7KP\u2019nin \u00f6rg\u00fctsel g\u00fcc\u00fc ve birle\u015fik cephe politik prati\u011fi: \u00c7KP bu temel olarak eme\u011fi ile ge\u00e7inmeyen bu giri\u015fimci tabakay\u0131 \u00e7ok deneyimli oldu\u011fu birle\u015fik cephe \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 ile ideolojik-siyasi ve \u00f6rg\u00fctsel olarak sosyalizmin in\u015fas\u0131n\u0131 destekleyen bir g\u00fc\u00e7 konumunda tutacak \u00e7al\u0131\u015fmalar yap\u0131yor. Bunu \u00fc\u00e7 yolla yap\u0131yor, Birincisi bunlar\u0131 Sanayi ve Ticaret Odalar\u0131nda \u00f6rg\u00fctl\u00fcyor bu \u00f6rg\u00fctler \u00c7KP \u00f6nderli\u011finde \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. \u0130kincisi, siyasi sistemdeki Halk Siyasi Dan\u0131\u015fma Meclisleri (beldelere kadar uzanan 4 kademeli Birle\u015fik Cephe Meclisleri) \u00fczerinden onlar\u0131 etki alt\u0131nda tutuyor. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc, onlarla partinin Birle\u015fik Cephe departman\u0131 \u00fczerinden teke tek ilgileniyor ve etkiliyor. <\/p>\n\n\n\n

D\u00f6rd\u00fcnc\u00fcs\u00fc,<\/strong> devlet sermayeli \u015firketlerin finans ve ekonomi g\u00fcc\u00fc. \u00c7in’deki bankac\u0131l\u0131k sekt\u00f6r\u00fc ve finans sekt\u00f6r\u00fc, borsa sekt\u00f6r\u00fc tamamen devlet m\u00fclkiyetinde. Yani kamu sermayesi. \u015eimdi diyoruz ki \u00c7in’de iki t\u00fcr sermaye var. Bir devlet sermayesi, bir de \u00f6zel sermaye var. Bir de k\u0131rlardaki kolektif m\u00fclkiyet var. K\u0131rlardaki b\u00fct\u00fcn topraklar o y\u00f6redeki diyelim 30 tane k\u00f6y, 20 tane k\u00f6y\u00fcn ortak kolektif m\u00fclkiyeti \u015feklinde. Kentlerde bu \u015firketlerin kulland\u0131\u011f\u0131 t\u00fcm arazi ve binalar devlet m\u00fclkiyetinde sermaye sahipleri sadece kira gibi kullan\u0131m hakk\u0131na sahipler.<\/p>\n\n\n\n

Ekonomik ve finans alan\u0131nda \u00f6rg\u00fctleyici g\u00fcc\u00fcyle sa\u011fl\u0131yor. Bir, h\u00fck\u00fcmet plan yap\u0131yor. Ekonomik kalk\u0131nma plan\u0131 yap\u0131yor. O kalk\u0131nma plan\u0131nda belli \u00f6ncelikli sekt\u00f6rler belirliyor ve o kalk\u0131nma plan\u0131na siz bir \u00f6zel sermayedar olarak uymak zorunda kal\u0131yorsunuz. \u00c7\u00fcnk\u00fc burada bir sorun \u00e7\u0131kar\u0131rsan\u0131z oradaki ekonomik kaynaklardan yararlanma imkan\u0131n\u0131 kaybedersiniz. Finans kaynaklar\u0131na eri\u015fim imkan\u0131n\u0131 kaybedersiniz.<\/p>\n\n\n\n

\u0130\u015fte \u00c7KP pratikte bu d\u00f6rt yolla onlar\u0131 sosyalist yolu desteklemeyi ba\u015far\u0131yor.  <\/p>\n\n\n\n

Bizim pratikten yola \u00e7\u0131kmam\u0131z laz\u0131m. Nas\u0131l ba\u015far\u0131yor bunu \u00c7in? Yani \u00c7in Kom\u00fcnist Partisi bu insanlar\u0131 ger\u00e7ekten sosyalizmi destekler bir konumda nas\u0131l tutabiliyor? Bunu nas\u0131l sa\u011fl\u0131yor?<\/p>\n\n\n\n

Bu pratik sorulara odaklanmam\u0131z laz\u0131m. Ben bunu ara\u015ft\u0131rd\u0131m ve \u015funu g\u00f6rd\u00fcm.<\/p>\n\n\n\n

Birincisi devlet otoritesi. Burada bir devlet var. Bu devlet i\u015f\u00e7ilerin ve k\u00f6yl\u00fclerin y\u00f6netti\u011fi bir devlet. Kendi partileri eliyle y\u00f6nettikleri bir devlet. Bu devlet dedi\u011fimiz \u015fey bir otorite getiriyor. Bu otoritenin g\u00fcc\u00fc var bu giri\u015fimci s\u0131n\u0131f \u00fczerine.<\/p>\n\n\n\n

\u0130kincisi, finans ve ekonomi g\u00fcc\u00fc. \u00c7in’deki bankac\u0131l\u0131k sekt\u00f6r\u00fc ve finans sekt\u00f6r\u00fc, borsa sekt\u00f6r\u00fc tamamen halk\u0131n kontrol\u00fcnde. Yani kamu sermayesi. \u015eimdi diyoruz ki \u00c7in’de iki t\u00fcr sermaye var. Bir devlet sermayesi, bir de \u00f6zel sermaye var. Bir de kolektif m\u00fclkiyet var. K\u0131rlardaki diyelim b\u00fct\u00fcn topraklar o y\u00f6redeki diyelim 30 tane k\u00f6y, 20 tane k\u00f6y\u00fcn ortak kolektif m\u00fclkiyeti \u015feklinde.<\/p>\n\n\n\n

Yani Yabanc\u0131 sermaye m\u00fclkiyetini d\u0131\u015fta tutarsak kabaca \u00fc\u00e7 tane m\u00fclkiyet var. \u015eimdi bu birincisi dedik devlet otoritesiyle sa\u011fl\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n

 \u0130kincisi ekonomik ve finans g\u00fcc\u00fcyle sa\u011fl\u0131yor. Bu otoriteyi nas\u0131l kuruyor? Bir, h\u00fck\u00fcmet plan yap\u0131yor. Ekonomik kalk\u0131nma plan\u0131 yap\u0131yor. O kalk\u0131nma plan\u0131nda belli \u00f6ncelikli sekt\u00f6rler belirliyor ve o kalk\u0131nma plan\u0131na siz bir \u00f6zel sermayedar olarak uymak zorunda kal\u0131yorsunuz. \u00c7\u00fcnk\u00fc burada bir sorun \u00e7\u0131kar\u0131rsan\u0131z oradaki ekonomik kaynaklardan yararlanma imkan\u0131n\u0131 kaybedersiniz. Finans kaynaklar\u0131na eri\u015fim imkan\u0131n\u0131 kaybedersiniz.<\/p>\n\n\n\n

Bir kere \u00e7ok \u00f6nemli bir fark\u0131 s\u00f6yleyeyim, \u00c7in ekonomisi ile bat\u0131 ekonomileri aras\u0131nda.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

 Bat\u0131 ekonomileri tamamen tekelci ekonomilerdir. \u00c7in ise tekelcilik kesinlikle yasaklanm\u0131\u015ft\u0131r ve sadece ka\u011f\u0131t \u00fczerinde yasaklama de\u011fil ayn\u0131 zamanda her t\u00fcrl\u00fc \u015feyle, fiili g\u00fc\u00e7le yasaklanan ve tekelcilik yapan\u0131n g\u00f6z\u00fcn\u00fcn ya\u015f\u0131na bak\u0131lmaz.<\/p>\n\n\n\n

Bat\u0131da da yasalar var. Tekele kar\u015f\u0131 yasalar var ama uygulanam\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc tekeller zaten iktidarda. Yasalar\u0131n bir\u00e7o\u011fu uygulanm\u0131yor. \u015eimdi \u00c7in’e giderseniz \u00c7in’de tamamen serbest rekabet ilkesi uygulan\u0131yor ekonomide.<\/p>\n\n\n\n

Yani hi\u00e7bir b\u00fcy\u00fck firma orta b\u00fcy\u00fck firmay\u0131 veya k\u00fc\u00e7\u00fck bir firmay\u0131 ezemez. B\u00fcy\u00fck firmalar aras\u0131nda veya \u00f6zel firmalarla devlet firmalar\u0131 aras\u0131nda tamamen rekabet ili\u015fkisi var. Bu rekabet ili\u015fkisiyle zaten o ekonomide g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz dinamizmi sa\u011fl\u0131yorlar. Tekelcilik \u00c7in’de uygulanm\u0131yor. Ekonomik g\u00fc\u00e7 anlam\u0131nda s\u00f6yledim bunu. Siz ekonomik g\u00fcc\u00fc elde tutmazsan\u0131z sadece devlet iktidar\u0131 devlet otoritesi yetmez. Ekonomik g\u00fcc\u00fc de elde tutarsan\u0131z bu t\u00fcr diyelim tekelcili\u011fe izin vermeme gibi bir imkana, bir g\u00fcce sahip olabilirsiniz. Bankalar, finans kurumlar\u0131, borsalar, b\u00fct\u00fcn bunlar kamu sermayesinin elindedir.<\/p>\n\n\n\n

\u00c7in’de \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc bir fakt\u00f6r\u00fc a\u00e7\u0131klayal\u0131m. \u00c7in’de k\u00fclt\u00fcr, e\u011fitim hayat\u0131 tamamen sosyalist ilkelere g\u00f6re d\u00fczenlenir. Yani orada sonu\u00e7ta bir \u00f6zel sermaye sahibi o okullarda okur, gidip \u00fcniversiteyi Amerika’da bile okusa bir k\u00fclt\u00fcrle ku\u015fat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Sosyalist k\u00fclt\u00fcrle ku\u015fat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Biliyorsunuz 2001 y\u0131l\u0131nda \u00c7in yeni bir ilke ortaya att\u0131. 12 merkezi sosyalist de\u011fer. Bu sosyalist de\u011ferlere bak\u0131yorsunuz, bu sosyalist de\u011ferler o kadar r g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u015fekilde ifade ediliyor ki burada ben onlar\u0131n tek size a\u00e7\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 da verebilirim.<\/p>\n\n\n\n

Bug\u00fcnk\u00fc \u00c7in\u2019de sosyalist modernle\u015fme amac\u0131 i\u00e7in temel sosyalist de\u011fer hedefleri 3 d\u00fczey var<\/strong><\/p>\n\n\n\n

             1)\u00dclke d\u00fczeyinde— Parti ve halk\u0131n de\u011fersel hedefleri \u015funlar olmal\u0131:<\/strong><\/p>\n\n\n\n

M\u00fcreffeh refah i\u00e7inde olan bir toplum, demokratik, uygar ve uyumlu toplum <\/strong><\/p>\n\n\n\n

   2) Toplumsal ili\u015fkiler alan\u0131 ile ilgili: a) insanlar\u0131n \u00f6zg\u00fcr iradesi ile hareket etmeleri, b) e\u015fitlik, c) adalet ve hakkaniyet d) hukukun egemenli\u011fi <\/strong><\/p>\n\n\n\n

    3) Bireylerin davran\u0131\u015flar\u0131 ile ilgili de\u011fer hedefleri: a) yurtseverlik b) yapt\u0131\u011f\u0131 i\u015fe sayg\u0131 duymak ve kendini i\u015fine adamak; kendini halka hizmete, topluma hizmete adamak c)insanlara ve halka samimiyetle yakla\u015fmak, s\u00f6z\u00fcn\u00fc tutmak, i\u015fini d\u00fcr\u00fcst bir bi\u00e7imde yapmak, d) dayan\u0131\u015fmac\u0131, dostane, iyi niyetli olmak, di\u011fer insanlara ve birbirimize yard\u0131mc\u0131 olmak, di\u011fer insanlarla yeni tipte sosyalist ili\u015fkiler i\u00e7inde olmak<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bu sosyalist de\u011ferler t\u00fcm toplumu ku\u015fat\u0131yorsa onlar orada, \u00fclkede art\u0131k bir norm haline geliyor. Aynen ahlak gibi\u2026 O toplumda bir ahlaki bir tutum ve duru\u015f yarat\u0131yor. Bir bask\u0131 unsuru yarat\u0131yor. Siz onlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131z zaman ay\u0131plan\u0131yorsunuz. Gazetede ele\u015ftiriliyorsunuz. Kamuoyunda ele\u015ftiriliyorsunuz. Bir ku\u015fatma alt\u0131ndas\u0131n\u0131z. \u015eimdi diyelim toparlarsak, bir, devlet otoritesi, iki, ekonomik ve finansal g\u00fc\u00e7, \u00fc\u00e7, sosyalist de\u011ferlerle ku\u015fat\u0131lm\u0131\u015f olan bir \u00f6zel sermaye grubu var.<\/p>\n\n\n\n

D\u00f6rd\u00fcnc\u00fcs\u00fc, \u00c7KP\u2019ye \u00f6zg\u00fc olan \u00e7ok \u00f6nemli bir \u015fey var. Mao \u015f\u00f6yle s\u00f6yl\u00fcyor bizim \u00fc\u00e7 sihirli silah\u0131m\u0131z var: Parti, Ordu ve Birle\u015fik Cephe \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131<\/strong>\u2026.<\/p>\n\n\n\n

Cem<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bir de burada teorik bir \u015fey a\u00e7\u0131klamak istiyorum. Marx \u015funu yaz\u0131yor Ekonomi Politi\u011finin \u00f6ns\u00f6z\u00fcnde diyor ki, “Bir toplumsal formasyonda” diyor, “\u00e7ok farkl\u0131 \u00fcretim tarzlar\u0131 olabilir” diyor ve genelde de \u00f6yledir diyor. Ama diyor bunlar i\u00e7erisindeki bir tanesi hakim konumdad\u0131r ve di\u011ferlerini son derece derinlemesine etkileme kapasitesi sahiptir. \u015eimdi insanlar bana soruyor s\u0131k s\u0131k. \u00c7in’deki hakim \u00fcretim ili\u015fkisi nedir?<\/p>\n\n\n\n

Onun tek bir cevab\u0131 var. Sosyalist kamu m\u00fclkiyet ili\u015fkileri ve \u00fcretim ili\u015fkileri, kamu sermayesine dayanan ili\u015fkiler. \u015eimdi burada dikkat ederseniz biz kamu sermayesi ve devlet sermayesi terimini kullan\u0131yoruz.<\/p>\n\n\n\n

Ger\u00e7ekten biz bug\u00fcn sosyalizmin bu a\u015famas\u0131nda \u00c7in’deki a\u015famas\u0131n\u0131 kastediyorum. Hatta daha \u00f6nceki Sovyetler i\u00e7in de bu ge\u00e7erlidir bana g\u00f6re. Maalesef sermaye ve \u00fccretli emek \u00e7eli\u015fmesini bunlar zaten ikiz karde\u015ftir, ancak ikisini birden ortadan kald\u0131rabilirsiniz, \u015fu an biz bunlar\u0131 kald\u0131ram\u0131yoruz.<\/p>\n\n\n\n

Bu da kom\u00fcnist topluma ge\u00e7ti\u011fimizde olur. Gotha program\u0131nda Marx’\u0131n ifade etti\u011fi gibi sermayeyi a\u015fam\u0131yoruz. Ancak bug\u00fcnk\u00fc sosyalist \u00fclkelerdeki kamu sermayesi ancak bizim d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz gelece\u011fin kom\u00fcnist toplumundaki sosyalist m\u00fclkiyetin embriyonik bebesidir. Bizim ger\u00e7ekten kom\u00fcnist toplumda kuraca\u011f\u0131m\u0131z toplumsal m\u00fclkiyet dedi\u011fimiz \u015fey \u00e7ok daha geli\u015fkin ve derinlemesine bir \u015feydir. \u00c7ok daha kat\u0131l\u0131mc\u0131 ve demokratik bir \u015feydir. \u00c7ok daha kapsay\u0131c\u0131 bir \u015feydir. Daha hen\u00fcz  bizim \u015fu anda kurdu\u011fumuz kamu sermayesinin egemen oldu\u011fu sistem tam olarak o Marx’\u0131n a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131 sosyal m\u00fclkiyet konumunda de\u011fil, fakat onun embriyosu onun baz\u0131 \u00f6zelliklerini ta\u015f\u0131yor \u015fu anda. Ama hen\u00fcz \u015f\u00f6yle diyeyim bebeklik \u00e7a\u011f\u0131ndaki bir sosyal m\u00fclkiyet anlam\u0131na geliyor ve bug\u00fcnk\u00fc sosyalist \u00fclkelerde bu hakim m\u00fclkiyet ili\u015fkisidir. Ge\u00e7en Candan Badem diye bir arkada\u015f var Yurtsever Gazetesinde, Candan Badem bu konuyu yazd\u0131\u2026..  Ger\u00e7ekten bu \u015feyi anlamam\u0131z laz\u0131m. Nas\u0131l oluyor da bu \u00f6zel sermayeye izin veriliyor ve \u00f6zel sermaye nas\u0131l oluyor da sosyalizmin in\u015fas\u0131n\u0131 destekliyor?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bu herkesin ger\u00e7ekten \u00fczerinde d\u00fc\u015f\u00fcnmesi gereken bir konu oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Bunun \u00e7e\u015fitli a\u00e7\u0131klamalar\u0131 olabilir.<\/p>\n\n\n\n

Evet. Burada \u00e7ok g\u00fczel gidiyor fakat kesmek zorunday\u0131m. \u00c7\u00fcnk\u00fc buraya ili\u015fkin bir soru olacak. Marx ve Engels i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n iktidarda olmad\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemde bile, muhalefetteyken bile devrimci m\u00fccadeleye hem ideolojik hem de pratik olarak \u00f6nc\u00fcl\u00fck etmesini savundular. Hatta Marx Engels dedi ki i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n kurtulu\u015fu onun kendi eseri olmal\u0131d\u0131r. Peki \u00c7in’de bu durum nedir? \u0130\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 \u00c7in’deki sosyalizmde nas\u0131l bir yer tutuyor? Nas\u0131l bir rol oynuyor? Nas\u0131l bir \u00f6nc\u00fcl\u00fckte bulunuyor? Ya da durumu nedir?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

CEM K: \u015eimdi i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n durumu \u00c7in’de tabii bununla ilgili yak\u0131nda bir yaz\u0131 yay\u0131nlad\u0131k ve orada \u00c7in’de \u00e7al\u0131\u015fma saatleri niye uzuyor diye bir soruyu yan\u0131tlad\u0131k. \u00c7in\u2019de ortalama \u00e7al\u0131\u015fma saati 48 ama yasal \u00e7al\u0131\u015fma saati kanununa g\u00f6re 40 saat ama pratikte bu \u00e7i\u011fneniyor baz\u0131 sekt\u00f6rlerde.<\/p>\n\n\n\n

Pratikte a\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131n da belli nedenleri var. O yaz\u0131da \u00e7ok g\u00fczel bunu a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131k. Ayr\u0131ca bir de emek ve sermaye aras\u0131ndaki ili\u015fki nas\u0131l d\u00fczenleniyor?<\/p>\n\n\n\n

Bu ikisi aras\u0131nda nas\u0131l bir denge kuruluyor? Bu da \u00e7ok \u00f6nemli bir soru. \u00c7\u00fcnk\u00fc siz diyorsunuz ki biz sermayeyi bir \u00fcretim fakt\u00f6r\u00fc olarak kullanaca\u011f\u0131z. Sermayenin avantajlar\u0131ndan yararlanaca\u011f\u0131z. Onun k\u00f6t\u00fc yanlar\u0131n\u0131 t\u00f6rp\u00fcleyece\u011fiz ve uygar bir pozisyonda—sermayeyi uygarla\u015ft\u0131rarak— onun faaliyetine izin verece\u011fiz dedi\u011finiz zaman i\u015fte o zaman ne oluyor?<\/p>\n\n\n\n

 Ekonomik a\u00e7\u0131dan bakarsan\u0131z sermaye sizin i\u00e7in \u00e7ok de\u011ferli oluyor. Neden? \u00c7\u00fcnk\u00fc sermayesi k\u0131t olan bir \u00fclkede ya\u015f\u0131yorsunuz. B\u00fct\u00fcn sosyalist \u00fclkeler sermayenin k\u0131t oldu\u011fu, eme\u011fin bol oldu\u011fu \u00fclkeler, n\u00fcfuslar\u0131 kalabal\u0131k. Dolay\u0131s\u0131yla sermayenin de\u011feri \u00e7ok b\u00fcy\u00fck. Yani onu da kollamak zorundas\u0131n\u0131z. Eme\u011fi de kollamak ve \u00fccretli eme\u011fi de kollamak zorundas\u0131n\u0131z. Eme\u011fi kollamad\u0131\u011f\u0131n\u0131z zaman sosyalist ideallerinizle ters d\u00fc\u015fersiniz.<\/p>\n\n\n\n

Bu denge nas\u0131l sa\u011flan\u0131yor diye bir yaz\u0131 yazd\u0131k. <\/p>\n\n\n\n

\u015eimdi gelelim Hamza yolda\u015f\u0131m\u0131z\u0131n sorusuna. \u015eimdi i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 \u00c7in’de hala en devrimci s\u0131n\u0131f olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Yani en devrimci s\u0131n\u0131f dedi\u011fimizde di\u011fer s\u0131n\u0131flar da var \u00c7in’de diyelim. \u00c7ift\u00e7iler s\u0131n\u0131f\u0131 var. Yeni sosyal tabakalar diye bir s\u0131n\u0131f veya tabaka var, ayd\u0131nlar var. Sosyalist ayd\u0131nlar var. Bunlar i\u00e7erisinde i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 hala en devrimci s\u0131n\u0131f olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor ve bunun sosyalist e\u011fitimine \u00e7ok b\u00fcy\u00fck \u00f6dem veriliyor.<\/p>\n\n\n\n

Yani i\u015f\u00e7ilere sosyalist idealler e\u011fitimi \u00c7in\u2019de \u00e7ok \u00f6nemli.  <\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u015eimdi bug\u00fcn biz \u00c7in\u2019de bir tak\u0131m \u00f6n\u00fcm\u00fcze \u00e7\u0131kan sorunlarla u\u011fra\u015f\u0131yoruz ama bu bizim ideallerimizden vazge\u00e7ti\u011fimiz takdirde bizim o itici g\u00fcc\u00fcm\u00fcz kayboluyor, heyecan\u0131m\u0131z kayboluyor.<\/p>\n\n\n\n

Bizim s\u0131n\u0131fs\u0131z, s\u00f6m\u00fcr\u00fcs\u00fcz, \u00f6zel m\u00fclkiyetsiz yani \u00f6zel m\u00fclkiyetten bireysel m\u00fclkiyete ge\u00e7ti\u011fimiz bir d\u00fcnya i\u00e7in m\u00fccadele ediyoruz. Dolay\u0131s\u0131yla \u00c7in’de i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 i\u00e7erisinde \u00e7ok \u00e7e\u015fitli yollarla tabii bunda medya kullan\u0131l\u0131yor, okullar ve yay\u0131nevleri, kitaplar ve dergiler  ve televizyonlar kullan\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n

Bu televizyonlar\u0131n ve radyolar\u0131n tamam\u0131 kamu sermayeli \u015firketler. Bu ara\u00e7lar ve kurumlar \u00fczerinden bir kere bu sosyalist idealler, kom\u00fcnist idealler ve sosyalist e\u011fitim \u00f6zellikle kolektivizm e\u011fitimi \u00e7ok \u00f6nemli bir yer tutuyor.<\/p>\n\n\n\n

Yani biz birey olarak bir \u015feyi ba\u015farmam\u0131z m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil, kolektif olarak ba\u015farabiliriz ki bu kolektivizm d\u00fc\u015f\u00fcncesini ilk defa Engels ortaya at\u0131yor i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131 inceleyerek: iki tane bu konuda \u00e7ok \u00f6nemli yaz\u0131s\u0131 ve bir kitab\u0131 var. \u0130\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 i\u00e7erisinde bu kolektivizm <\/a>ve sosyalist d\u00fc\u015f\u00fcnceler yay\u0131l\u0131yor. Dolay\u0131s\u0131yla orada ger\u00e7ekten sosyalizme inanan sosyalizmin insanl\u0131\u011f\u0131 kurtulu\u015fa ve sadece i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131 kurtulu\u015fa de\u011fil g\u00f6t\u00fcrecek yegane ak\u0131m oldu\u011funa inan\u0131yorlar—   i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 da halen \u00c7in’de tamamen kurtulmu\u015f de\u011fil. Neden? hala sermaye var. Sermayenin g\u00fcc\u00fc var, sermayenin b\u00fcy\u00fck g\u00fcc\u00fc var. Dolay\u0131s\u0131yla i\u015f\u00e7iler kendi kurtulu\u015flar\u0131n\u0131n, kendi ellerinde oldu\u011funu ve bu devrimci s\u0131n\u0131f olarak hala misyonu olan, belirli bir tarihi misyona sahip olduklar\u0131 bilinci i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131na \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u015fekilde veriliyor.<\/p>\n\n\n\n

Peki i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n \u00f6rg\u00fctleri i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n \u00f6rg\u00fctleri toplumun y\u00f6netiminde, gelece\u011fin tasarlanmas\u0131nda, sermayenin s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmas\u0131nda nas\u0131l rol oynuyorlar \u00f6nc\u00fc anlamda? Yani e\u011fer marksistse e\u011fer ya da \u015f\u00f6yle bir \u015fey mi: Parti esas, o y\u00f6netiyor s\u0131n\u0131f\u0131, o bilin\u00e7lendiriyor. \u00d6yle mi yani?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

CK: \u015eimdi burada parti tabii merkezi bir rol oynuyor ama parti bunu \u00e7ok yumu\u015fak ve dolayl\u0131  y\u00f6ntemlerle yap\u0131yor. Parti i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 hareketi ve onun \u00f6rg\u00fctlerine kaba bir \u015fekilde m\u00fcdahale eden bir \u00f6rg\u00fct de\u011fil.<\/p>\n\n\n\n

Mesela \u015f\u00f6yle alal\u0131m. Sendikalar\u0131 alal\u0131m. Bu sendikalar g\u00f6stermelik sendikalar de\u011fil. Bu sendikalara yeni bir i\u015flev verilmi\u015f. Demmi\u015f ki biz madem b\u00f6yle \u00e7o\u011fulcu bir m\u00fclkiyet yap\u0131s\u0131 kurduk, \u00f6zel sermaye, devlet sermayesi var, yabanc\u0131 sermaye var. O zaman siz art\u0131k bu meselede kilit bir rol oynayacaks\u0131n\u0131z.<\/p>\n\n\n\n

Yani i\u015f\u00e7inin hakk\u0131n\u0131 savunacaks\u0131n\u0131z. Onun gere\u011fini yapacaks\u0131n\u0131z. Toplu s\u00f6zle\u015fmeler yapacaks\u0131n\u0131z, m\u00fccadele edeceksiniz. Sizin art\u0131k rol\u00fcn\u00fcz tamamen de\u011fi\u015fmi\u015ftir. Yani siz sadece sosyalist e\u011fitimdi, \u015fuydu, buydu birtak\u0131m \u015feyler ile u\u011fra\u015fmayacaks\u0131n\u0131z.<\/p>\n\n\n\n

Bug\u00fcn esas sizin g\u00f6reviniz i\u015f\u00e7ilerin \u00e7al\u0131\u015fma yerlerindeki her t\u00fcrl\u00fc sosyal \u00f6zl\u00fck haklar\u0131n\u0131 korumak\u2026 \u00fccret m\u00fccadelesi yapmak.<\/strong> Bunlar\u0131 siz yapacaks\u0131n\u0131z. Bu i\u015fi \u00fcstleneceksiniz. Bak\u0131n sendikalar\u0131n yap\u0131s\u0131n\u0131 inceleyelim. Sendikalarda, y\u00f6netim d\u00fczeyinde %50’si kom\u00fcnist parti \u00fcyesidir. %50’si kom\u00fcnist olmayan partiler veya partisiz i\u015f\u00e7ilerin elindedir.<\/p>\n\n\n\n

Yani orada bir kom\u00fcnist hegemonya yarat\u0131l\u0131yor. Gramsci\u2019nin anlatt\u0131\u011f\u0131 gibi\u2026Siz orada bizzat hangi g\u00f6r\u00fc\u015ften olursa olsun farkl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015flerden insanlar\u0131n orada sendika y\u00f6netimlerinde g\u00f6rev almas\u0131n\u0131 sa\u011fl\u0131yorsunuz. Yeni sendikalarda birle\u015fik cephe anlay\u0131\u015f\u0131 s\u00f6z konusu\u2026.<\/p>\n\n\n\n

Ayn\u0131 \u015fekilde kad\u0131n \u00f6rg\u00fctlerindeki durum da b\u00f6yle 46 milyon \u00fcyesi olan bir kad\u0131nlar federasyonu var. Burada da bu \u015fekilde gen\u00e7lik \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fc alal\u0131m. Bir diyelim \u00c7in Gen\u00e7lik Birli\u011fi diye bir \u00f6rg\u00fct var. Tamamen kitle \u00f6rg\u00fct\u00fcd\u00fcr, gen\u00e7li\u011fin \u00e7\u0131karlar\u0131 i\u00e7in m\u00fccadele eder.<\/p>\n\n\n\n

Burada da kom\u00fcnistler olmakla beraber y\u00f6netimde orada kom\u00fcnist olmayan yani di\u011fer aktif insanlar da g\u00f6rev al\u0131yor. Dolay\u0131s\u0131yla siz orada hakim belirleyici bir konumda olmuyorsunuz. Siz orada yumu\u015fak ve dolayl\u0131 bir \u015fekilde Gramsci’nin tarif etti\u011fi gibi bir hegemonya sa\u011fl\u0131yorsunuz. E\u011fer siz g\u00fczel teklifler getirirseniz, g\u00fczel \u00fcr\u00fcnler getirirseniz ve di\u011ferlerini de te\u015fvik ederseniz orada belli bir hegemonya sa\u011flayabilirsiniz. Ama bunu ba\u015faramad\u0131\u011f\u0131n\u0131z takdirde o hegemonyay\u0131 kuramazs\u0131n\u0131z.<\/p>\n\n\n\n

Yani \u00c7in’deki sistemde daima kitlelerin s\u00f6z sahibi oldu\u011fu bir sistem vard\u0131r. Mesela \u015f\u00f6yle s\u00f6yleyelim. \u0130\u015f yerlerinde i\u015f yerleri konseyi vard\u0131r. B\u00fct\u00fcn i\u015f\u00e7ilerin kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir konsey. Bu konsey ayn\u0131 zamanda i\u015f yerlerinin y\u00f6netimine kat\u0131l\u0131r. Oradaki \u00e7al\u0131\u015fma d\u00fczenini kontrol eder. Hatta ayn\u0131 zamanda i\u015f yerinin koydu\u011fu hedefleri de tart\u0131\u015f\u0131r ve ele\u015ftirir ve yenilenmesini sa\u011flayabilir.<\/p>\n\n\n\n

Bu sadece tabandan de\u011fil, ayn\u0131 zamanda her kamu i\u015fletmesinde her kamu i\u015fletmesinde bir \u00fcst d\u00fczey y\u00f6neticiler i\u00e7inde \u00f6rg\u00fctl\u00fc olan bir ba\u015fka parti \u00f6rg\u00fct\u00fc daha var. Bu parti \u00f6rg\u00fct\u00fc daha do\u011frudan y\u00f6netime kat\u0131l\u0131r. Yani bir tarafta i\u015f yerinin y\u00f6netim kurulu vard\u0131r. Di\u011feri de parti y\u00f6netim kuruludur. Dolay\u0131s\u0131yla o parti y\u00f6netim kurulu dedi\u011fimiz yap\u0131 ger\u00e7ekten o kamu \u015firketinin h\u00fck\u00fcmet planlar\u0131na uygun mu \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor\u2026 her \u015feyini denetler, y\u00f6nlendirir. Onun da i\u015fletmede bir kendi odas\u0131 vard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Hatta ben bir arkada\u015f\u0131m\u0131n ni\u015fanl\u0131s\u0131 vard\u0131 \u00c7inli. Arkada\u015f\u0131mla onu ziyaret etmeye gittik biz Chengdu kentine, bir tren \u00fcretim fabrikas\u0131nda \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor k\u0131z. Gen\u00e7 bir m\u00fchendis.<\/p>\n\n\n\n

Dedi ki burada, bu i\u015f yerinde partinin s\u00f6z\u00fc daha fazla ge\u00e7er. Yani o kadar g\u00fc\u00e7l\u00fc bir konumda ki tabii bunu bir parti kontrol\u00fc anlam\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcnmemek laz\u0131m. \u00c7in’deki demokratik yap\u0131lar, parti ile ticari \u00e7izgide \u00e7al\u0131\u015fan i\u015fletmeler aras\u0131ndaki ili\u015fkiler, parti ile di\u011fer kurumlar aras\u0131ndaki ili\u015fkiler ta\u015fraya gittik\u00e7e daha \u00e7ok parti lehine g\u00fc\u00e7l\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n

Kentlerde, b\u00fcy\u00fck kentlerde partinin as\u0131l idealize etti\u011fi demokratik y\u00f6netim ve hegemonya sistemleri kurulmu\u015ftur. Yani m\u00fcdahaleci sistemler de\u011fil soft ve yumu\u015fak y\u00f6nlendirme sistemleri b\u00fcy\u00fck kentlerde kurulmu\u015ftur. Ta\u015fraya gittik\u00e7e o \u00c7hengdu dedi\u011fimiz yer.. ta\u015fra say\u0131l\u0131r, orta \u00c7in’de olan 10 milyonluk bir kent. Yani dolay\u0131s\u0131yla merkezlerde demokrasi daha g\u00fc\u00e7l\u00fcd\u00fcr.  Merkezlerde hegemonya daha yumu\u015fakt\u0131r ve bu \u015fekilde parti i\u015f\u00e7i kitlelerinin ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 k\u0131s\u0131tlamadan, onlar\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131z eylemini ve inisiyatifini k\u0131s\u0131tlamadan ger\u00e7ekten onlar\u0131 harekete ge\u00e7irebilir. Tabii parti \u00fcyeli\u011fi bamba\u015fka bir \u015fey orda ciddi bir disiplin vard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

SUNUCU: \u015eimdi ben \u015fimdi buradan vard\u0131\u011f\u0131m sonu\u00e7lar\u0131 \u00f6zetlemek istiyorum. Bir, \u00c7in K\u00fcresel G\u00fcney ad\u0131 verilen ba\u011f\u0131ml\u0131 ve s\u00f6m\u00fcr\u00fclen \u00fclkelerin kalk\u0131nmalar\u0131na yard\u0131mc\u0131 oluyor ve d\u00fcnyada bir bar\u0131\u015f d\u00fczeni kurulmas\u0131na kurulmas\u0131nda rol oynuyor, \u00f6nemli bir rol oynuyor ve g\u00fcc\u00fc yetti\u011fi kadar mevcut program\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde kurtulu\u015f sava\u015flar\u0131n\u0131 ve sosyalist m\u00fccadeleleri destekliyor.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ancak bunu b\u00fcy\u00fck \u00e7apta riske atm\u0131yor. S\u0131n\u0131f m\u00fccadelesi ilan etmiyor d\u00fcnyaya kar\u015f\u0131. \u00d6yle bir bayrak dalgaland\u0131rm\u0131yor ama K\u00fcresel G\u00fcneye yard\u0131m etme temelinde elinden geleni yapmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Kendi i\u00e7inde i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n durumunu da g\u00f6z \u00f6n\u00fcne alarak emek sermaye aras\u0131nda bir uyum sa\u011flamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Sermayenin \u00e7ok zararl\u0131 taraflar\u0131n\u0131 budamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor, hala i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131 en devrimci s\u0131n\u0131f olarak g\u00f6rmekle beraber benim anlad\u0131\u011f\u0131m kadar\u0131yla partinin \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn ilerisine ge\u00e7mi\u015f oluyor. Daha sonra bir iki arkada\u015f\u0131n da kat\u0131l\u0131m\u0131yla, bu \u00c7in’de devlet parti i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 ili\u015fkisinin tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00e7ok isterim. Ya bu yani somut olarak nas\u0131ld\u0131r? Devletin pozisyonu, devletin partiyle ili\u015fkisi nas\u0131ld\u0131r? \u0130\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n pozisyonu ne durumdad\u0131r burada? Onlar\u0131n tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131 isterim. Cevaplar\u0131 i\u00e7in kendim ad\u0131, kendi ad\u0131ma \u00e7ok te\u015fekk\u00fcr ediyorum. Zaten her zaman faydalan\u0131yorum. Eksik olmas\u0131n Cem K\u0131z\u0131l\u00e7e\u00e7\u2019e kendi ad\u0131ma \u00e7ok te\u015fekk\u00fcr ediyorum.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

CK: Bir birka\u00e7 \u015fey s\u00f6yleyeyim. \u00c7ok \u00f6nemli bir konu. Parti ve devlet ili\u015fkisi. Parti ve h\u00fck\u00fcmet ili\u015fkisi. Geleneksel sosyalizmde yani bu geleneksel sosyalizmi biz eski sosyalizm \u015fimdi sosyalizm 3.0’day\u0131z yani sosyalizm 3. Dalgada\u2026<\/p>\n\n\n\n

Geleneksel sosyalizmde g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz temel \u015fey devlet ile partinin i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7mesi olay\u0131n\u0131n \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir sak\u0131nca do\u011furdu\u011funu ve i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n ve halk\u0131n inisiyatifini k\u0131s\u0131tlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rerek burada kesin bir \u00f6nlem al\u0131yorlar.<\/p>\n\n\n\n

Birincisi eskiden partiyle ticari faaliyet g\u00f6steren i\u015fletme i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7iyor. Parti i\u015fletmeye do\u011frudan m\u00fcdahale ediyordu eski geleneksel sosyalizmde.<\/p>\n\n\n\n

\u0130kincisi parti h\u00fck\u00fcmet i\u015flerine do\u011frudan m\u00fcdahale ediyordu. \u00c7in ve di\u011fer sosyalist \u00fclkeler bu durumu 1980’den itibaren tamamen a\u015ft\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n

Parti \u015fu anda devletle i\u00e7 i\u00e7e de\u011fil, h\u00fck\u00fcmetin fonksiyonlar\u0131 ayr\u0131\u2026.. partinin fonksiyonlar\u0131 ayr\u0131, i\u015fletmelerin, devlet i\u015fletmelerinin fonksiyonlar\u0131 ayr\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Tabii bunlar aras\u0131nda bir etkile\u015fim var. Bu etkile\u015fim en optimal etkile\u015fim d\u00fczeyinde. Mesela \u015funu s\u00f6yleyeyim, son 15. sosyal ve ekonomik geli\u015fme plan\u0131nda Parti \u015funu yap\u0131yor: 3 sayfal\u0131k birtak\u0131m tavsiyeler \u00f6neriyor. Diyor ki, \u015fu \u015funlara dikkat ediniz\u2026 plan\u0131 haz\u0131rlarken \u015funlara dikkat ediniz. Ama bu plan\u0131 haz\u0131rlamak h\u00fck\u00fcmetin g\u00f6revi.<\/p>\n\n\n\n

H\u00fck\u00fcmet bir planlama komisyonu kurar. Plan\u0131n detaylar\u0131n\u0131 haz\u0131rlar ve b\u00fct\u00fcn toplum bunu 6 ay tart\u0131\u015f\u0131r. Herkes tart\u0131\u015f\u0131r.  Ondan sonra mecliste plan \u00fczerine tart\u0131\u015f\u0131l\u0131r ve karar al\u0131n\u0131r. Meclisin yap\u0131s\u0131 da bu ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 ortaya koyuyor. Bug\u00fcn Merkezi Halk Meclisi\u2019nde 3.000 tane milletvekili var Bunun sadece %65’i parti \u00fcyesi. Di\u011feri ba\u011f\u0131ms\u0131z ki\u015filer veya di\u011fer 8 demokratik partiden ki\u015filer, yani halk\u0131n se\u00e7ti\u011fi insanlardan olu\u015fuyor. Yani biz bug\u00fcn yeni bir sosyalizmi konu\u015fuyoruz. Bu yeni dedi\u011fimiz ger\u00e7ekten ge\u00e7mi\u015fte sorun yaratan olaylar\u0131n b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131n\u0131 a\u015fm\u0131\u015f yeni bir sosyalizmdir. Ben herkesin g\u00f6nl\u00fcn\u00fcn ferah olmas\u0131n\u0131 istiyorum ve bu konular\u0131 daha yak\u0131ndan incelemesini istiyorum. Ger\u00e7ekten b\u00fcy\u00fck yenilikler var sosyalizmde. B\u00fcy\u00fck a\u015famalar var. Bunlar\u0131 g\u00f6rmemiz laz\u0131m ve bunlar\u0131n bize b\u00fcy\u00fck bir devrimci heyecan verece\u011fine de inan\u0131yorum.<\/p>\n\n\n\n

Te\u015fekk\u00fcr ederim.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

D\u00fczg\u00fcn TV S\u00f6yle\u015fisi Kas\u0131m 2025 \u00c7in\u2019in D\u00fcnyada Oynad\u0131\u011f\u0131 Rol: K\u00fcresel G\u00fcney\u2019in Kolektif M\u00fccadelesi ve \u00c7in D\u0131\u015f Politikas\u0131 Cem K\u0131z\u0131l\u00e7e\u00e7 Sevgili seyirciler, Sosyalist Solla S\u00f6yle\u015filer program\u0131m\u0131zda bug\u00fcn Cem K\u0131z\u0131l\u00e7e\u00e7\u2019le beraberiz. Evet, Cem K\u0131z\u0131l\u00e7e\u00e7 1980’lerde d\u00fcnya sosyalizmi \u00fczerine ara\u015ft\u0131rmalar\u0131yla biliniyor. 2007 y\u0131l\u0131nda Canut yay\u0131nevini kurdu ve orada \u00c7in, Vietnam ve K\u00fcba hakk\u0131nda kitaplar \u00e7evirdi. \u0130ngilizce ve T\u00fcrk\u00e7e […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[5,51],"tags":[],"class_list":["post-6236","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-dunya-sosyalizmi","category-dunya-sosyalizmi-tr"],"blocksy_meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6236","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6236"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6236\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6241,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6236\/revisions\/6241"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6236"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6236"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6236"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}