![\"\"](\"https:\/\/sosyalistbirlik.com\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/gorbacov-KAE2_cover-1024x576.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n1985-1991 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda Sovyetler Birli\u011fi Kom\u00fcnist Partisi Merkez Komitesi Genel Sekreteri ve Sovyetler Birli\u011fi’nin son y\u00fcksek d\u00fczey lideriydi.<\/p>\n\n\n\n
Stavropol’de k\u00f6yl\u00fc bir ailenin \u00e7ocu\u011fu olarak 2 Mart 1931’de do\u011fdu. 1950’de Moskova \u00dcniversitesi’nin hukuk b\u00f6l\u00fcm\u00fcne girdi. 1952’de Sovyetler Birli\u011fi Kom\u00fcnist Partisi’ne kat\u0131ld\u0131. 1955’te mezun olduktan sonra b\u00fcy\u00fcd\u00fc\u011f\u00fc memleketinde \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flad\u0131. Aral\u0131k 1962’de s\u0131n\u0131r b\u00f6lgesi Stavropol tar\u0131msal Parti B\u00fcrosu y\u00f6neticisi olarak g\u00f6rev yapt\u0131. Eyl\u00fcl 1962’den 1967’ye kadar Stavropol Tar\u0131m \u00dcniversitesinde uzaktan yaz\u0131\u015fma e\u011fitimini tamamlad\u0131 ve tar\u0131msal ekonomi diplomas\u0131n\u0131 ald\u0131.<\/p>\n\n\n\n
1966-70 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda Stavropol Kenti Parti \u00d6rg\u00fct\u00fc Birinci Sekreterli\u011fi, \u0130kinci Sekreterli\u011fi ve B\u00f6lge Parti Komitesi Birinci Sekreterli\u011fi g\u00f6revlerini \u00fcstlendi. 1971’den itibaren SBKP Merkez Komitesi \u00fcyesi oldu ve Sovyetler Birli\u011fi Kom\u00fcnist Partisi’nin 22., 24., 25., 26. ve 27. Kongrelerinde temsilci olarak g\u00f6rev yapt\u0131. Kas\u0131m 1978’de SBKP Merkez Komitesi Sekreterya \u0130\u015fleri ba\u015f sorumlusu olarak atand\u0131. Kas\u0131m 1979’da SBKP Merkez Komitesi Siyasi B\u00fcrosu Aday \u00dcyesi olarak g\u00f6rev yapt\u0131 ve bir sonraki y\u0131l\u0131n Ekim ay\u0131nda Siyasi B\u00fcro \u00fcyeli\u011fine terfi etti. 11 Mart 1985 tarihinde SBKP Merkez Komitesi Genel Sekreteri se\u00e7ildi.<\/p>\n\n\n\n
1 Ekim 1988’de Sovyetler Birli\u011fi Y\u00fcksek Sovyeti Prezidyum Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131na se\u00e7ildi. 25 May\u0131s 1989’da ilk Sovyet Halk Kongresi’nde Y\u00fcksek Sovyetler Birli\u011fi Ba\u015fkan\u0131 se\u00e7ildi.<\/p>\n\n\n\n
14 Mart 1990’da \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc (ola\u011fan\u00fcst\u00fc) Halk Kongresi’nde Sovyetler Birli\u011fi’nin ilk Devlet Ba\u015fkan\u0131 se\u00e7ildi.<\/p>\n\n\n\n
1991’deki “19-22 A\u011fustos” olay\u0131ndan sonra SBKP Merkez Komitesi Genel Sekreterli\u011fi g\u00f6revinden istifa etti\u011fini a\u00e7\u0131klad\u0131 ve SBKP Merkez Komitesi’nin “kendisini feshetmesini” talep etti.<\/p>\n\n\n\n
25 Aral\u0131k 1991’de Sovyetler Birli\u011fi Devlet Ba\u015fkan\u0131 ve Sovyet Silahl\u0131 Kuvvetleri Komutan\u0131 iken istifa etti ve eski SSCB’nin n\u00fckleer silah kullanma yetkisini Rusya Federasyonu Devlet Ba\u015fkan\u0131 Yeltsin’e devretti.<\/p>\n\n\n\n
24 May\u0131s 1993’te Gorba\u00e7ov, “Uluslararas\u0131 Ye\u015fil Ha\u00e7” \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn kurulu\u015f kongresinde bu \u00f6rg\u00fct\u00fcn ilk ba\u015fkan\u0131 olarak se\u00e7ildi. Eyl\u00fcl 1999’da ba\u015flayan Rusya Birle\u015fik Sosyal Demokrat Partisi’nin kurulu\u015f haz\u0131rl\u0131klar\u0131na \u00f6nc\u00fcl\u00fck etti ve 11 Mart 2000’de partinin lideri se\u00e7ildi.<\/p>\n\n\n\n
Gorba\u00e7ov SBKP’nin en y\u00fcksek lideri olduktan sonra yeni bir sosyalizm anlay\u0131\u015f\u0131 ortaya koydu ve Sovyetler Birli\u011fi’nin reformunu talep etti ve Sovyetler Birli\u011fi’nin reformunu ve uluslararas\u0131 ili\u015fkilerinde yayg\u0131n olarak “Yeni D\u00fc\u015f\u00fcnce” olarak bilinen bir dizi yeni teori olu\u015fturdu. Daha \u00f6nceki Parti g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc olan “Geli\u015fmi\u015f sosyalizm” yerine “m\u00fckemmel sosyalizm” kavram\u0131n\u0131 \u00f6ne s\u00fcrd\u00fc ve halk\u0131n \u00f6zerkli\u011fini merkezi hedef olarak belirleyerek, “sosyal demokratikle\u015fme” plan\u0131n\u0131n ana hatlar\u0131n\u0131 \u00e7izdi, b\u00f6ylece ekonomik ve siyasi sistem reform ile ilgili \u00f6zel eylem program\u0131n\u0131 ortaya koydu. Gorba\u00e7ov 1987’den sonra “Reform ve Yeni D\u00fc\u015f\u00fcnce” adl\u0131 kitab\u0131nda s\u0131n\u0131flar \u00fcst\u00fc “demokratikle\u015fme”, ilkesiz “\u00e7o\u011fulculuk” ve soyut “h\u00fcmanizm” ve s\u0131n\u0131rs\u0131z “a\u00e7\u0131kl\u0131k” kavramlar\u0131n\u0131 savunmu\u015f ve Sovyetler Birli\u011fi’nin sosyalist yolunu t\u00fcmden reddetmi\u015ftir. 1988’de SBKP Parti Kongresi’nde “insani (humane) ve demokratik sosyalizm” kavram\u0131 ortaya at\u0131ld\u0131 ve “sosyalist \u00e7o\u011fulculuk”, “demokratikle\u015fme” ve “a\u00e7\u0131kl\u0131k” \u00fc\u00e7 ana “reform giri\u015fimi” olarak kongrede kabul edildi.<\/p>\n\n\n\n
Bu Kongrede sosyalist ekonomi, siyaset ve ideoloji alan\u0131nda demokratik mekanizmalar\u0131n kurulmas\u0131, \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131 \u00fczerinde m\u00fclkiyet \u00e7e\u015fitlili\u011finin sa\u011flanmas\u0131, Parti ve h\u00fck\u00fcmetin ademi merkeziyet\u00e7i tarzda \u00f6rg\u00fctlenmesi ve kamuoyu alan\u0131nda \u00e7o\u011fulculu\u011fun uygulanmas\u0131 gere\u011fi savunuldu.<\/p>\n\n\n\n
\u015eubat 1990’da Gorba\u00e7ov’un \u00f6nerisiyle SBKP Merkez Komitesi Genel Plenum Toplant\u0131s\u0131 “\u0130nsani, Demokratik Bir Sosyalizm \u0130\u00e7in Eylem Program\u0131 Tasla\u011f\u0131”n\u0131 yay\u0131nlad\u0131. Ayn\u0131 y\u0131l\u0131n Haziran ay\u0131nda, SBKP 28. Ulusal Kongresi, Sovyetler Birli\u011fi’ndeki reformun amac\u0131n\u0131n “insani, demokratik bir sosyalizm kurmak” olmas\u0131 gerekti\u011fini ilan eden yeni bir program tasla\u011f\u0131n\u0131 resmen kabul etti.<\/p>\n\n\n\n
“Uluslararas\u0131 politikada yeni d\u00fc\u015f\u00fcnce” ve “insani, demokratik bir sosyalizm” politika y\u00f6neliminin ba\u015flat\u0131lmas\u0131, Parti ve toplum i\u00e7inde b\u00fcy\u00fck bir siyasi ve ideolojik karga\u015faya yol a\u00e7m\u0131\u015f ve SSCB’de reformun yoldan \u00e7\u0131kmas\u0131na neden olmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n
Gorba\u00e7ov, ekonomik sistem reformunda “her t\u00fcrl\u00fc m\u00fclkiyet t\u00fcr\u00fc e\u015fittir”, “tekelle\u015fmeme”, “millile\u015ftirmeme” ve “\u00f6zelle\u015ftirme” ilkelerini savundu. Siyasi sistem reformunda ise \u00e7ok partili sistemi ve ba\u015fkanl\u0131k sistemini hayata ge\u00e7irmi\u015f ve Cumhuriyetler aras\u0131nda yeni t\u00fcrden federal ili\u015fkiler kurmu\u015ftur. Anayasadaki Kom\u00fcnist Parti’nin sosyalizmin in\u015fas\u0131nda \u00f6nderli\u011fi ile ilgili madde iptal edildi ve Sovyetler Birli\u011fi Kom\u00fcnist Partisi “kendi kendine d\u00f6n\u00fck bir sosyal ve siyasi \u00f6rg\u00fct” ve “parlamenter bir parti” haline d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcld\u00fc.<\/p>\n\n\n\n
Gorba\u00e7ev’e g\u00f6re ideoloji alan\u0131nda Marksizm’in \u00f6nderli\u011fini terk etmeli, “\u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve demokrasinin insan uygarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n en b\u00fcy\u00fck de\u011ferleri oldu\u011funu” savunmal\u0131, “\u00e7o\u011fulcu” uygulamal\u0131yd\u0131k. B\u00f6ylece Yakovlev gibi radikal sistem kar\u015f\u0131t\u0131 unsurlar\u0131n halk ve ayd\u0131n kamuoyunu yanl\u0131\u015f y\u00f6nlendirmesine izin vermeli, bu \u015fekilde bi\u00e7imlenen kamuoyunun ele\u015ftirilerine g\u00f6z yumulmal\u0131 ve teslim olunmal\u0131yd\u0131. Ele\u015ftiri oklar\u0131 a\u00e7\u0131k ve do\u011frudan bir bi\u00e7imde Sovyetler Birli\u011fi Kom\u00fcnist Partisi’ne, Partinin tarihine ve sosyalist sistemine y\u00f6neltilmeli, tart\u0131\u015fmal\u0131 bir dizi edebiyat ve sanat eserinin \u00fczerindeki yasaklar kald\u0131r\u0131lmal\u0131 ve Bat\u0131’da yayg\u0131n olan Sovyet toplumuna kar\u015f\u0131 muhalif g\u00f6r\u00fc\u015f ve sesler Sovyet kamuoyunda serbest\u00e7e yay\u0131labilmeliydi.<\/p>\n\n\n\n
Sosyal alanda, hedefli ve \u00f6rg\u00fctl\u00fc konumda olan anti-Kom\u00fcnist ve anti sosyalist siyasi \u00f6rg\u00fctler de dahil olmak \u00fczere \u00e7e\u015fitli gayri resmi sivil \u00f6rg\u00fctlerin kurulmas\u0131na izin verilmeli ve bunlar desteklenmeliydi. Bu \u00f6rg\u00fctler taraf\u0131ndan ba\u015flat\u0131lan Sovyetler Birli\u011fi Kom\u00fcnist Partisi ve sosyalizm kar\u015f\u0131t\u0131 protestolar kar\u015f\u0131s\u0131nda, sosyal d\u00fczensizlik ve su\u00e7 oran\u0131nda keskin bir art\u0131\u015fla sonu\u00e7lanacak herhangi bir \u00f6nlem al\u0131nmamal\u0131yd\u0131.<\/p>\n\n\n\n
Diplomasi doktrini a\u00e7\u0131s\u0131ndan, “evrensel k\u00fcresel insanl\u0131k de\u011ferinin her \u015feyin \u00fcst\u00fcnde oldu\u011fu” g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc ve d\u0131\u015f politikada y\u00f6nlendirici ilke olarak “ge\u00e7mi\u015fteki s\u0131n\u0131f \u00e7\u0131karlar\u0131 mant\u0131\u011f\u0131 ge\u00e7ersizdir, bunun yerine g\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u00f6ne \u00e7\u0131kan t\u00fcm d\u00fcnyadaki insaniyetin” \u00e7\u0131karlar\u0131d\u0131r g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc benimsenmi\u015ftir. \u00d6zellikle n\u00fckleer silahlar\u0131n kontrol\u00fcne ve say\u0131lar\u0131n\u0131n azalt\u0131lmas\u0131na dayal\u0131 hafifletme stratejisi uygulanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Gorba\u00e7ov’un “insani ve demokratik sosyalizm” fikri ve ilgili politikalar\u0131, Sovyetler Birli\u011fi Kom\u00fcnist Partisi’nin \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcne ve Sovyetler Birli\u011fi’nin ABD ve Bat\u0131l\u0131 g\u00fc\u00e7lere boyun e\u011fmesi gibi ciddi sonu\u00e7lara yol a\u00e7t\u0131. Sovyetler Birli\u011fi’nin \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn ba\u015f haz\u0131rlay\u0131c\u0131s\u0131 ve “kom\u00fcnizme ihanetin” simgesi oldu. Bu nedenle Bat\u0131l\u0131 \u00fclkeler taraf\u0131ndan parlat\u0131ld\u0131 ve \u00f6d\u00fcllendirildi.<\/p>\n\n\n\n
Eyl\u00fcl 1990’da Nobel Bar\u0131\u015f \u00d6d\u00fcl\u00fc’n\u00fc kazanan Gorba\u00e7ov, Haziran 2005’te (Do\u011fu-Bat\u0131) Almanya Birle\u015fme Komisyonu’nun tavsiyesiyle Almanya’n\u0131n yeniden birle\u015fmesini desteklemedeki rol\u00fc nedeniyle “Point Alpha” \u00d6d\u00fcl\u00fcne lay\u0131k g\u00f6r\u00fcld\u00fc. Ayr\u0131ca 18 Eyl\u00fcl 2008 tarihinde Amerika Birle\u015fik Devletleri taraf\u0131ndan \u00d6zg\u00fcrl\u00fck Madalyas\u0131 ile \u00f6d\u00fcllendirildi.<\/p>\n\n\n\n
Eserleri aras\u0131nda Reform ve Yeni D\u00fc\u015f\u00fcnce (1987), A\u011fustos Darbesi (1992), Gelecekte Sosyalizm (1994), Ge\u00e7mi\u015f ve Gelecek \u00dczerine D\u00fc\u015f\u00fcnmek (1998), Gorba\u00e7ov’un Hat\u0131rat\u0131 (2003), Do\u011fu ve Bat\u0131 Almanya’n\u0131n Birle\u015fmesi (2006), 20. Y\u00fczy\u0131l\u0131n Manevi Dersleri (2005), Birlikte Tek Ba\u015f\u0131na (2012), Kremlin’den Ayr\u0131l\u0131rken (2014) ve di\u011ferleri bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
B\u00fcy\u00fck Marksizm S\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fc: Mikhail Sergeyevi\u00e7 Gorba\u00e7ov (1931) [B\u00fcy\u00fck Marksizm S\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fc, Marx’\u0131n 200. Do\u011fum G\u00fcn\u00fcn\u00fc anmak amac\u0131yla Wuhan\/\u00c7in’de yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r. 5 Milyon s\u00f6zc\u00fckten ve 4 B\u00f6l\u00fcmden olu\u015fmaktad\u0131r: Marxism, Leninizm, Mao Zedung D\u00fc\u015f\u00fcncesi ve d\u00f6rd\u00fcnc\u00fcs\u00fc \u00c7ine \u00d6zg\u00fc Sosyalizm \u0130n\u015fa Teorisi. S\u00f6zl\u00fck 2012’de ba\u015flayan Xi JinPing D\u00f6nemini de kaps\u0131yor.] 1985-1991 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda Sovyetler Birli\u011fi Kom\u00fcnist Partisi Merkez Komitesi Genel […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[49,20],"tags":[],"class_list":["post-6287","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-arsiv-tr","category-arsiv"],"blocksy_meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6287","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6287"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6287\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6294,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6287\/revisions\/6294"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6287"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6287"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6287"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}