{"id":6325,"date":"2026-03-23T15:56:33","date_gmt":"2026-03-23T15:56:33","guid":{"rendered":"https:\/\/marksizm.org.tr\/?p=6325"},"modified":"2026-03-23T20:30:22","modified_gmt":"2026-03-23T20:30:22","slug":"nevroz-bayrami-turkiye-ve-bolgede-nevroz-kutlamalari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/marksizm.org.tr\/?p=6325","title":{"rendered":"Nevroz Bayram\u0131: T\u00fcrkiye ve B\u00f6lgede Nevroz Kutlamalar\u0131"},"content":{"rendered":"\n

Nevroz Bayram\u0131: T\u00fcrkiye ve B\u00f6lgede Nevroz Kutlamalar\u0131<\/strong><\/h1>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Kemal Okur<\/strong><\/p>\n\n\n\n

21 Mart 2026<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Giri\u015f<\/strong><\/p>\n\n\n\n

D\u00fcn ve ge\u00e7en hafta h\u00fck\u00fcmet ve DEM parti Nevroz bayram\u0131 kutlama etkinlikleri \u00f6rg\u00fctlediler. T\u00fcrkiye\u2019deki T\u00fcrkle\u015ftirme ve K\u00fcrtlere kar\u015f\u0131 etnik ayr\u0131mc\u0131l\u0131k sonucu 1990\u2019lar\u0131n ba\u015f\u0131na kadar K\u00fcrt halk\u0131n\u0131n Nevroz kutlamalar\u0131 kat\u0131 yasaklara tabi tutuldu. 1978\u2019de PKK\u2019nin T\u00fcrk h\u00fck\u00fcmetine kar\u015f\u0131 ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 silahl\u0131 sava\u015f ve \u015fiddet-sabotaj eylemleri \u00f6nce Irak\u2019a daha sonra Suriye ve \u0130ran\u2019a yay\u0131ld\u0131 ve ABD ve Bat\u0131l\u0131 g\u00fc\u00e7lere yaslanarak bu \u00fclke h\u00fck\u00fcmetlerini de hedef tahtas\u0131na koydu. 1990\u2019larda T\u00fcrkiye etnik bir K\u00fcrt partisinin yasal faaliyetine izin vererek, PKK\u2019yi tecrit etmeye, etnik \u00e7eli\u015fmenin ve milliyet\u00e7ili\u011fin ate\u015fini d\u00fc\u015f\u00fcrmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131, fakat istedi\u011fi sonucu alamad\u0131.   <\/p>\n\n\n\n

Bu y\u0131l yap\u0131lan k\u0131tlamalarda DEM parti Nevroz bayram\u0131na partizan ve etnik bir i\u00e7erik vererek T\u00fcrkiye ve Ortado\u011fu\u2019da farkl\u0131 \u00fclkelerde ya\u015fayan K\u00fcrtlerin demokratik taleplerini yayg\u0131nla\u015ft\u0131rma arac\u0131 olarak kulland\u0131. H\u00fck\u00fcmet devletin do\u011fal olarak uzla\u015ft\u0131rma i\u015flevi gere\u011fi g\u00f6rece daha kapsay\u0131c\u0131 bir etkinlik program\u0131 d\u00fczenledi.<\/p>\n\n\n\n

DEM parti etkinliklerinde Suriye ve \u0130ran\u2019da ya\u015fayan K\u00fcrtlere b\u00f6lgesel siyasi \u00f6zerklik verilmesi talepleri de dile getirildi. Bilindi\u011fi gibi Nevroz \u015eii \u0130ran\u2019da iki haftal\u0131k resmi tatilin ba\u015flang\u0131c\u0131 olarak \u00f6nemli bir k\u00fclt\u00fcrel bayram olarak kutlanmakta fakat Araplar\u0131n \u00e7o\u011funluk oldu\u011fu Irak\u2019ta ge\u00e7mi\u015fte ya\u015fanan K\u00fcrt-Arap \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131 nedeniyle Nevroz bayram\u0131 sadece Irak K\u00fcrt B\u00f6lgesel Y\u00f6netim b\u00f6lgesinde kutlanmaktad\u0131r. Irak \u015eii n\u00fcfusunun da genel olarak Nevroz bayram\u0131n\u0131 kutlamad\u0131\u011f\u0131 biliniyor.<\/p>\n\n\n\n

H\u00fck\u00fcmet ve Abdullah \u00d6calan\u2019\u0131n<\/strong> ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 K\u00fcrt uzla\u015fma s\u00fcreci DEM parti ve PKK i\u00e7inde de yank\u0131s\u0131n\u0131 buldu ve uzla\u015fma \u00e7abalar\u0131 olumlu y\u00f6nde ilerlemeye devam ediyor. Bu s\u00fcre\u00e7 halklar aras\u0131nda genel bir onay ve destek g\u00f6rmeye devam ediyor. Bununla birlikte uzla\u015fma s\u00fcreci olumlu sonu\u00e7land\u0131\u011f\u0131nda bile DEM partinin<\/strong> etnik kimlik temelli<\/strong> bir merkez sol parti olarak ya\u015fam\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmek isteyece\u011fi \u00f6ng\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Bu i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131+\u00e7ift\u00e7iler ve halklar\u0131n siyasi geli\u015fmesi ve siyasi olgunla\u015fmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan engelleyici sorunlardan bir olmaya devam edecektir. Umudumuz uzun vadede T\u00fcrkiye\u2019de Nevroz\u2019un t\u00fcm halklar\u0131n ortak bir k\u00fclt\u00fcrel bayram\u0131 olarak<\/strong> kutlanaca\u011f\u0131 siyasi ko\u015fullar\u0131n\u0131n olu\u015fmas\u0131\u2026 zaten halklar\u0131n ortakla\u015fa \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve anti-emperyalist m\u00fccadelesini ve ortak kader birli\u011fini savunan sosyalist vizyonun gere\u011fi de budur.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Nevroz Bayram\u0131: T\u00fcrkiye ve B\u00f6lgede Nevroz Kutlamalar\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Nevroz Bayram\u0131<\/strong> en g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u015fekilde \u015eii \u0130ran halk\u0131 aras\u0131nda resmi olarak iki haftal\u0131k y\u0131lba\u015f\u0131 bayram\u0131 ve tatil olarak kutlanmaktad\u0131r. \u00a0<\/p>\n\n\n\n

T\u00fcrkiye\u2019de cumhuriyetin ilan\u0131ndan sonra Nevruz kutlama etkinli\u011fi, yakla\u015f\u0131k 70 y\u0131l boyunca resm\u00ee bir stat\u00fc kazanamam\u0131\u015f ve b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde yasakl\u0131 bir d\u00f6nem ge\u00e7irmi\u015ftir. 1920’li y\u0131llarda, Mustafa Kemal Atat\u00fcrk’\u00fcn \u00f6nderli\u011finde Nevruz, “Ergenekon Bayram\u0131” ad\u0131yla kutlanmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131. Bu, T\u00fcrk mitolojisindeki Ergenekon destan\u0131na at\u0131fla, bayram\u0131 ulusal bir kimlikle yeniden canland\u0131rma giri\u015fimiydi. Ancak bu uygulama 1926 y\u0131l\u0131ndan sonra s\u00fcrd\u00fcr\u00fclemedi ve Nevruz, bir s\u00fcre sonra resm\u00ee takvimden tamamen \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde bildi\u011fimiz \u015fekliyle geni\u015f \u00e7apl\u0131 ve resm\u00ee stat\u00fcdeki Nevruz kutlamalar\u0131, asl\u0131nda 1990’l\u0131 y\u0131llar\u0131n ba\u015f\u0131ndan itibaren, \u00f6zellikle de 1995 y\u0131l\u0131ndan sonra ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Osmanl\u0131’dan Cumhuriyet’e Nevruz’un De\u011fi\u015fen Durumu<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Nevruz, Anadolu’da Sel\u00e7uklular ve Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu d\u00f6neminde \u00f6nemli bir k\u00fclt\u00fcrel gelenek olarak kutlanm\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7ok milliyetli Osmanl\u0131 devleti saray\u0131nda padi\u015fahlara “Nevruziye”<\/strong> ad\u0131 verilen \u015fiirler sunulmas\u0131, takvimlerin hediye edilmesi gibi \u00f6zel t\u00f6renler d\u00fczenlenirdi. Bu asl\u0131nda Do\u011fu d\u00fcnyas\u0131n\u0131n imparatorluklar\u0131nda g\u00f6r\u00fclen do\u011fal bir pratiktir. Nevruz, Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu’nda sadece halk\u0131n de\u011fil, devlet erk\u00e2n\u0131n\u0131n da b\u00fcy\u00fck \u00f6nem verdi\u011fi, resm\u00ee bir bayram niteli\u011findeydi. Saray T\u00f6renleri ve “Nevruziye” Gelene\u011fi: Bu d\u00f6nemde Nevruz, yeni y\u0131l\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131 olarak kabul edilirdi. Sarayda d\u00fczenlenen \u00f6zel t\u00f6renlerde padi\u015faha, bahar\u0131n geli\u015fini, do\u011fan\u0131n uyan\u0131\u015f\u0131n\u0131 anlatan “nevruziye” ad\u0131 verilen kaside t\u00fcr\u00fc \u015fiirler sunulurdu. M\u00fcneccimba\u015f\u0131, yeni y\u0131l takvimini padi\u015faha takdim eder ve “nevruziye bah\u015fi\u015fi” ad\u0131 verilen bir \u00f6d\u00fcl al\u0131rd\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Saraydaki bu resm\u00ee havan\u0131n yan\u0131 s\u0131ra halk aras\u0131nda da Nevruz, Mart ay\u0131n\u0131n ilk g\u00fcnlerinde ba\u015flayan \u00e7e\u015fitli geleneklerle kutlan\u0131rd\u0131. “Mart dokuzu”, “karayla”, “mart bozumu” gibi y\u00f6resel adlarla an\u0131lan bu gelenekler aras\u0131nda ate\u015ften atlama, niyet tutma, mezarl\u0131k ziyaretleri, yumurta toku\u015fturma ve \u00f6zel yiyecekler haz\u0131rlama gibi uygulamalar vard\u0131. Alevi-Bekta\u015fi topluluklar\u0131 i\u00e7in ise Nevruz, Hz. Ali’nin do\u011fumu, Hz. Muhammed’in onu kendine halife tayin etti\u011fi g\u00fcn olarak derin bir dini anlam da ta\u015f\u0131yordu. Ancak cumhuriyetin ilan\u0131ndan sonraki s\u00fcre\u00e7te bu gelenek, ulus in\u015fas\u0131 ve T\u00fcrkle\u015ftirme ve K\u00fcrtlere kar\u015f\u0131 etnik ayr\u0131mc\u0131l\u0131k politikas\u0131 sonucu etkisini kaybetmi\u015f ve uzun s\u00fcre resm\u00ee bir kimlik kazanamam\u0131\u015ft\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Yasakl\u0131 Y\u0131llar<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Cumhuriyet tarihi boyunca Nevruz’un stat\u00fcs\u00fc, \u00f6zellikle K\u00fcrt etnik kimli\u011fi ve K\u00fcrt isyanlar\u0131 ile ili\u015fkilendirilmesi nedeniyle yasakl\u0131 olmu\u015ftur. 1980’lerin sonu ve 1990’lar\u0131n ba\u015f\u0131nda \u015fiddete dayal\u0131 PKK hareketinin etkili olmas\u0131 sonucunda Nevruz kutlamalar\u0131 \u00f6zellikle PKK ve K\u00fcrt siyasi hareketi ile \u00f6zde\u015fle\u015ftirildi\u011fi i\u00e7in fiilen yasaklanm\u0131\u015f, kutlamalar sert g\u00fcvenlik \u00f6nlemleri alt\u0131nda yap\u0131lm\u0131\u015f ve s\u0131k s\u0131k \u00e7at\u0131\u015fmalara sahne olmu\u015ftur. Bu d\u00f6nemde Nevruz, “PKK\u2019n\u0131n sava\u015f ve \u015fiddet hareketi” ile ili\u015fkilendirilen bir etkinlik olarak g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n

1991 y\u0131l\u0131ndan itibaren devlet, Nevruz’u “T\u00fcrk Ergenekon” efsanesine ve Orta Asya T\u00fcrki dil konu\u015fan Cumhuriyetlerle k\u00fclt\u00fcrel ba\u011flar\u0131 geli\u015ftirme temeline dayand\u0131rarak yeniden yorumlam\u0131\u015f ve kutlamalar\u0131 resm\u00ee bir kimlikle d\u00fczenlemeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Bu s\u00fcrecin sonunda 1995 y\u0131l\u0131nda h\u00fck\u00fcmet, Nevruz’u “Nevruz Bayram\u0131” ad\u0131 alt\u0131nda resm\u00ee bir bayram olarak ilan etmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

1995’ten itibaren Nevruz, T\u00fcrkiye’de resm\u00ee olarak tan\u0131nan bir bahar bayram\u0131 haline gelmi\u015f ve her y\u0131l 21 Mart civar\u0131nda \u00e7e\u015fitli etkinliklerle kutlanmaktad\u0131r. Ancak bu bayram\u0131n yorumu ve K\u00fcrt etnik kimli\u011fi ile ba\u011f\u0131 konusunda farkl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f ve yorumlar vard\u0131r. DEM parti bu bayrama 1990\u2019larda oldu\u011fu gibi siyasi damgas\u0131n\u0131 vurmakta \u0131srar edecek ve di\u011fer siyasi partilerle bu konuda rekabet\u00e7i bir tutum almay\u0131 s\u00fcrd\u00fcrecektir. DEM parti 2026 y\u0131l\u0131n\u0131n Nevroz slogan\u0131n\u0131 “\u00d6zg\u00fcrl\u00fck ve Demokrasi Newrozu” olarak belirlenmi\u015f ve kutlamalar\u0131 9 Mart-24 Mart tarihleri aras\u0131nda en az 53 merkezde ger\u00e7ekle\u015ftirmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

T\u00fcrk H\u00fck\u00fcmetinin Resm\u00ee ve K\u00fclt\u00fcrel Kutlamalar\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Devlet erkan\u0131 ve T\u00fcrk D\u00fcnyas\u0131 ile ili\u015fkilerden sorumlu bakan\u0131n kat\u0131l\u0131m\u0131yla d\u00fczenlenen, daha \u00e7ok “bahar\u0131n geli\u015fi” ve “T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n ortak k\u00fclt\u00fcr\u00fc” vurgusu yap\u0131lan etkinliklerdir. Bu etkinlikler, K\u00fclt\u00fcr ve Turizm Bakanl\u0131\u011f\u0131’n\u0131n da<\/strong> katk\u0131lar\u0131yla, yurt genelinde halk oyunlar\u0131, konserler ve \u00e7e\u015fitli \u015fenlikler \u015feklinde d\u00fczenlenmektedir.<\/p>\n\n\n\n

Nevroz Irak\u2019ta da Resmi Bayram<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Irak’ta Nevruz, resmi olarak tan\u0131nan ve co\u015fkuyla kutlanan bir bayramd\u0131r. \u015eii n\u00fcfusun Irak\u2019ta % 60 a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 olmas\u0131na kar\u015f\u0131n bu kutlamalar\u0131n merkezinde, \u00f6zellikle \u00fclkenin kuzeyindeki Irak K\u00fcrt B\u00f6lgesel Y\u00f6netimi (IKBY) bulunur. Nevruz, K\u00fcrtler i\u00e7in ulusal kimli\u011fin, bahar\u0131n ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn en g\u00fc\u00e7l\u00fc simgelerinden biri olarak sahiplenilmi\u015ftir. Arap halk\u0131 ile K\u00fcrt halk\u0131 aras\u0131ndaki bu k\u00fclt\u00fcrel ayr\u0131\u015fman\u0131n temelinde bu \u00fclkede 100 y\u0131l boyunca s\u00fcren K\u00fcrt ulusal hareketi ve iki taraf aras\u0131nda kanl\u0131 sava\u015flar\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmesi ve K\u00fcrtlerin ABD\u2019nin Irak\u2019a kar\u015f\u0131 y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc sava\u015fta ABD ve Bat\u0131l\u0131 g\u00fc\u00e7lerin yan\u0131nda yer almas\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Buna kar\u015f\u0131n Irak’\u0131n merkezi h\u00fck\u00fcmeti de Nevruz’u resmi bir tatil olarak kabul etmekte ve Ba\u015fbakan gibi \u00fcst d\u00fczey yetkililer, K\u00fcrtlere bu bayramda resmi tebrik mesajlar\u0131 g\u00f6ndermektedir. Bu mesajlarda Nevruz’un “umut”, “birlik” ve “ortak kader birli\u011fi” de\u011ferlerine vurgu yap\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Nevroz Bayram\u0131: T\u00fcrkiye ve B\u00f6lgede Nevroz Kutlamalar\u0131 Kemal Okur 21 Mart 2026 Giri\u015f D\u00fcn ve ge\u00e7en hafta h\u00fck\u00fcmet ve DEM parti Nevroz bayram\u0131 kutlama etkinlikleri \u00f6rg\u00fctlediler. T\u00fcrkiye\u2019deki T\u00fcrkle\u015ftirme ve K\u00fcrtlere kar\u015f\u0131 etnik ayr\u0131mc\u0131l\u0131k sonucu 1990\u2019lar\u0131n ba\u015f\u0131na kadar K\u00fcrt halk\u0131n\u0131n Nevroz kutlamalar\u0131 kat\u0131 yasaklara tabi tutuldu. 1978\u2019de PKK\u2019nin T\u00fcrk h\u00fck\u00fcmetine kar\u015f\u0131 ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 silahl\u0131 sava\u015f ve \u015fiddet-sabotaj […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[91],"tags":[],"class_list":["post-6325","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kurtler"],"blocksy_meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6325","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6325"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6325\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6328,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6325\/revisions\/6328"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6325"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6325"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6325"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}