{"id":6365,"date":"2026-04-16T19:45:22","date_gmt":"2026-04-16T19:45:22","guid":{"rendered":"https:\/\/marksizm.org.tr\/?p=6365"},"modified":"2026-04-16T19:45:24","modified_gmt":"2026-04-16T19:45:24","slug":"kuba-sorununun-ozu-emperyalist-kusatma-karsisinda-direnme-uluslararasi-dayanisma-ve-sosyalist-iktidarin-pekistirilmesi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/marksizm.org.tr\/?p=6365","title":{"rendered":"K\u00fcba Sorununun \u00d6z\u00fc: Emperyalist Ku\u015fatma Kar\u015f\u0131s\u0131nda Direnme, Uluslararas\u0131 Dayan\u0131\u015fma ve Sosyalist \u0130ktidar\u0131n Peki\u015ftirilmesi"},"content":{"rendered":"\n

K\u00fcba Sorununun \u00d6z\u00fc: Emperyalist Ku\u015fatma Kar\u015f\u0131s\u0131nda Direnme, Uluslararas\u0131 Dayan\u0131\u015fma ve Sosyalist \u0130ktidar\u0131n Peki\u015ftirilmesi<\/strong><\/h1>\n\n\n\n

Mart 2026, Leng Xi<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

\u00c7eviren: Ferdi Bekir<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

\u015eu an itibar\u0131yla \u015funu genel olarak belirtmek gerekmektedir; K\u00fcba’n\u0131n bug\u00fcn kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya oldu\u011fu durum, bir Karayipler b\u00f6lgesi ada \u00fclkesinin tesad\u00fcfi ko\u015fullar alt\u0131nda maruz kald\u0131\u011f\u0131 yerel bir kriz de\u011fildir; birtak\u0131m diplomatik s\u00fcrt\u00fc\u015fmelerin, ABD\u2019nin baz\u0131 idari maddelerinin ve piyasa dalgalanmalar\u0131n\u0131n basit bir toplam\u0131 hi\u00e7 de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n

K\u00fcba meselesinin \u00f6z\u00fc, derin bir dengesizlik ve giderek artan d\u00fcnya hegemonyas\u0131 kayg\u0131s\u0131 i\u00e7indeki bug\u00fcnk\u00fc tekelci kapitalist d\u00fcnya sisteminin, sosyalist bir devlete uygulad\u0131\u011f\u0131 karma\u015f\u0131k ve bile\u015fik bir bask\u0131 t\u00fcr\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n

Meselenin kilidi, K\u00fcba’n\u0131n bir “b\u00fcy\u00fck g\u00fcc\u00fc g\u00fccendirip g\u00fccendirmedi\u011fi” ya da ABD\u2019nin uygulad\u0131\u011f\u0131 yapt\u0131r\u0131m maddelerinin tam olarak ne kadar artt\u0131\u011f\u0131 de\u011fil; emperyalist devlet mekanizmas\u0131n\u0131n enerji, finans, \u00f6deme ve takas sistemleri, personel hareketlili\u011fi, kamuoyu me\u015fruiyetinin \u015fekillendirilmesi ve toplumsal yap\u0131n\u0131n ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 gibi \u00e7ok boyutlu ara\u00e7lar\u0131, hedefi net, a\u015famal\u0131 ve birbiriyle e\u015fg\u00fcd\u00fcml\u00fc bir kurumsal ku\u015fatma mekanizmas\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrm\u00fc\u015f olmas\u0131d\u0131r. Ama\u00e7, g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fte daha modern, daha teknik ve daha \u00f6rt\u00fck bir bi\u00e7imde sosyalist devletlerin toplumsal yeniden \u00fcretimi ba\u011f\u0131ms\u0131z bi\u00e7imde \u00f6rg\u00fctleme kapasitesini zay\u0131flatmak, onlar\u0131n devlet egemenli\u011fini ve siyasal istikrar\u0131n\u0131 sarsmakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Tam da bu nedenle K\u00fcba meselesi, en ba\u015f\u0131ndan beri basit bir “diplomatik mesele” de\u011fil, belirgin bir s\u0131n\u0131fsal nitelik ve iki sistem aras\u0131 \u00e7at\u0131\u015fma karakteri ta\u015f\u0131yan bir meseledir.<\/p>\n\n\n\n

Kapitalizm ve sosyalizm aras\u0131ndaki bu iki sistemin m\u00fccadelesi, burada soyut ideolojik sloganlarla de\u011fil; en somut, en ger\u00e7ek ve en ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bi\u00e7imlerle tezah\u00fcr etmektedir: Petrol tankerlerinin yana\u015f\u0131p yana\u015famayaca\u011f\u0131, elektrik santrallerinin \u00e7al\u0131\u015f\u0131p \u00e7al\u0131\u015famayaca\u011f\u0131, ila\u00e7lar\u0131n K\u00fcba\u2019ya girip giremeyece\u011fi, maa\u015flar\u0131n \u00f6denip \u00f6denemeyece\u011fi ve g\u0131da karnelerinin miktar\u0131, devletin kamu d\u00fczenini koruyup koruyamayaca\u011f\u0131 ve halk\u0131n zorluklar\u0131n kayna\u011f\u0131n\u0131 emperyalist blokaja m\u0131 yoksa kendi y\u00f6netimine mi ba\u011flayaca\u011f\u0131… Bu g\u00fcndelik gibi g\u00f6r\u00fcnen sorular, iki sistem aras\u0131ndaki m\u00fccadelesinin en keskin ifade bi\u00e7imleridir. Bu nokta g\u00f6r\u00fclmedi\u011fi s\u00fcrece, K\u00fcba’daki duruma dair t\u00fcm y\u00fczeysel yarg\u0131lar olgular aras\u0131nda gezinmekten \u00f6teye gidemez ve meselenin \u00f6z\u00fcne n\u00fcfuz edemez.<\/p>\n\n\n\n

\u00d6z ancak somut ger\u00e7eklikler zinciri \u00fczerinden kavranabilece\u011fi i\u00e7in, K\u00fcba\u2019daki duruma dair analizler soyut bir sempati veya bo\u015f bir dayan\u0131\u015fma s\u00f6ylemiyle s\u0131n\u0131rl\u0131 kalamaz. Mevcut uluslararas\u0131 jeopolitik tablonun ger\u00e7ekleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan; ABD’nin K\u00fcba \u00fczerindeki sistematik bask\u0131s\u0131, K\u00fcba Kom\u00fcnist Partisi’nin kriz ve yapt\u0131r\u0131mlara kar\u015f\u0131 ald\u0131\u011f\u0131 idari ve ekonomik \u00f6nlemler, \u00c7in ve Rusya gibi geleneksel dost \u00fclkelerin yard\u0131mlar\u0131 ile uluslararas\u0131 solun ve \u00f6rg\u00fctlerin eylemleri, birbirinden alakas\u0131z veri gruplar\u0131 de\u011fil, ayn\u0131 s\u00fcrecin farkl\u0131 halkalar\u0131d\u0131r. Ancak bu halkalar b\u00fct\u00fcnc\u00fcl bir s\u0131n\u0131fsal analiz \u00e7er\u00e7evesine oturtuldu\u011funda; K\u00fcba meselesi emperyalizm, sosyalist sistemin istikrar\u0131, K\u00fcba\u2019n\u0131n devlet olarak kapasitesi, enternasyonalist sorumluluk ve stratejik reformlar ekseninde birle\u015fik bir mesele olarak anla\u015f\u0131labilir.<\/p>\n\n\n\n

ABD’nin K\u00fcba’ya Y\u00f6nelik Bile\u015fik Bask\u0131s\u0131n\u0131n Kurumsal Yap\u0131s\u0131 ve S\u0131n\u0131fsal \u00d6z\u00fc<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u00d6ncelikle belirtilmelidir ki K\u00fcba\u2019n\u0131n \u015fu an maruz kald\u0131\u011f\u0131 \u015fey, birbirinden kopuk \u00f6nlemlerin mekanik bir toplam\u0131 de\u011fil; ABD Beyaz Saray\u0131, D\u0131\u015fi\u015fleri, Hazine ve Ticaret Bakanl\u0131klar\u0131 ile s\u0131n\u0131r ve g\u00fcvenlik sistemlerinin ortakla\u015fa y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc b\u00fct\u00fcnsel bir devlet zor ayg\u0131t\u0131<\/strong> sistemidir.<\/p>\n\n\n\n

2025\u2019te yeniden y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe konan ulusal g\u00fcvenlik ba\u015fkanl\u0131k notu ve 2026\u2019da imzalanan 14380 say\u0131l\u0131 ba\u015fkanl\u0131k kararnamesiyle birlikte, ABD eski ambargoyu enerji, finans, ula\u015f\u0131m ve toplumsal yeniden \u00fcretim zincirlerine y\u00f6nelik e\u015f zamanl\u0131 bir ku\u015fatmaya d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n

Ayr\u0131ca g\u00f6r\u00fclmelidir ki bu bask\u0131 sistemi, enerji meselesi<\/strong> ekseninde \u00f6rg\u00fctlenmi\u015ftir. Enerji burada art\u0131k sadece ekonomik bir girdi de\u011fil, a\u00e7\u0131k\u00e7a siyasi bir silaha d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n

Trump taraf\u0131ndan yay\u0131mlanan 14380 say\u0131l\u0131 Kararnamenin \u00f6z\u00fc, sadece yeni bir ambargo ilan etmek de\u011fil, K\u00fcba’ya petrol sa\u011flayan \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u00fclkeleri de ABD’nin cezaland\u0131rma menziline alarak petrol arz\u0131n\u0131 ikili bir ticari konudan s\u0131n\u0131r \u00f6tesi cayd\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k niteli\u011fi ta\u015f\u0131yan stratejik bir bask\u0131 arac\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmektir. Mesele sadece K\u00fcba’n\u0131n “petrols\u00fcz kalmas\u0131” de\u011fil, bug\u00fcnk\u00fc ko\u015fullar\u0131nda yak\u0131t kesildi\u011fi anda elektrik, su, ula\u015f\u0131m, hastaneler, okullar, g\u0131da da\u011f\u0131t\u0131m\u0131, so\u011fuk zincir depolamas\u0131 ve kamu g\u00fcvenli\u011finin h\u0131zla darbe almas\u0131d\u0131r. Yani enerji meselesinin burada belirleyici bir \u00f6nem ta\u015f\u0131mas\u0131n\u0131n sebebi, ekonomik bask\u0131y\u0131 do\u011frudan K\u00fcba\u2019n\u0131n devlet kapasitesinin zay\u0131flat\u0131lmas\u0131na, altyap\u0131 sorunlar\u0131n\u0131 ise do\u011frudan sosyalist sistemin istikrar sorununa d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrebilmesidir. ABD, tam da bu noktay\u0131 hedef alarak enerji zincirini t\u00fcm ku\u015fatma sisteminin ana ekseni haline getirmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

Buna paralel olarak ABD, ekonomik ili\u015fkileri \u201cdevlet\u2013\u00f6zel sekt\u00f6r\u201d ayr\u0131m\u0131 \u00fczerinden yeniden d\u00fczenlemektedir. K\u00fcba devletine ba\u011fl\u0131 kurumlar, bankalar ve kamu yap\u0131lar\u0131 sistem d\u0131\u015f\u0131na itilirken, K\u00fcba\u2019daki \u00f6zel sekt\u00f6r faaliyetlerine ve bireysel ekonomik faaliyetlere s\u0131n\u0131rl\u0131 da olsa alan a\u00e7\u0131lmakta ve \u201cABD bunlarla \u00e7al\u0131\u015f\u0131r\u0131m ben\u201d demektedir.<\/p>\n\n\n\n

Bu durum ABD y\u00f6netimi a\u00e7\u0131s\u0131ndan basit bir taviz de\u011fil, a\u00e7\u0131k\u00e7a bir s\u0131n\u0131fsal b\u00f6lme stratejisidir: devletin yeniden \u00fcretim kapasitesini s\u00fcrd\u00fcren alanlar hedef al\u0131nmakta, buna kar\u015f\u0131l\u0131k devlet d\u0131\u015f\u0131 alanlar te\u015fvik edilmektedir.<\/p>\n\n\n\n

Dolay\u0131s\u0131yla, ABD politikas\u0131ndaki “K\u00fcba halk\u0131na yard\u0131m etme” s\u00f6yleminin neden tarafs\u0131z bir insani teknik sorun olarak ele al\u0131namayaca\u011f\u0131n\u0131 anlamak zor de\u011fildir. ABD bir yandan kiliseler ve belirli yard\u0131m kanallar\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla s\u0131n\u0131rl\u0131 yard\u0131mlar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcrken, di\u011fer yandan vizeleri ask\u0131ya alma, vize teminatlar\u0131, g\u00f6\u00e7men vizelerini k\u0131s\u0131tlama ve insan hareketlili\u011fine getirilen s\u0131n\u0131rlamalar yoluyla K\u00fcba halk\u0131n\u0131n hayatta ayakta kalma maliyetlerini ve ya\u015famlar\u0131ndaki belirsizli\u011fi art\u0131rmaktad\u0131r; bir yandan K\u00fcba’da bir “insani felaket” ya\u015fanmas\u0131n\u0131 istemedi\u011fini iddia ederken, di\u011fer yandan enerji ve bankac\u0131l\u0131k kanallar\u0131na y\u00f6nelik sald\u0131r\u0131lar\u0131n\u0131 aral\u0131ks\u0131z s\u00fcrd\u00fcrmektedir.<\/p>\n\n\n\n

Burada s\u00f6zde bir de\u011fer tarafs\u0131zl\u0131\u011f\u0131 kesinlikle s\u00f6z konusu de\u011fildir; zira “halka yard\u0131m etmenin” kurumsal tan\u0131m\u0131 asl\u0131nda \u015fudur: ABD y\u00f6netimine g\u00f6re, sosyalist devletin b\u00fct\u00fcnsel yap\u0131s\u0131ndan kopuk toplumsal g\u00fc\u00e7lere yard\u0131m edilebilir, ancak K\u00fcba sosyalist devletinin omurgas\u0131n\u0131 olu\u015fturan mali, enerji, bankac\u0131l\u0131k ve idari sistemlere yard\u0131m edilmesine asla izin verilemez. Emperyalizmin bug\u00fcnk\u00fc bi\u00e7imi, giderek daha az oranda geleneksel s\u00f6m\u00fcrgeci i\u015fgal y\u00f6ntemleriyle do\u011frudan ortaya \u00e7\u0131kmakta; giderek daha fazla oranda devlet ile toplum aras\u0131ndaki ili\u015fkileri kurumsal b\u00f6l\u00fcnmeler yoluyla yeniden yap\u0131land\u0131rma ve “devletsizle\u015ftirilmi\u015f” (devlet d\u0131\u015f\u0131) ekonomik ve toplumsal alanlar\u0131 destekleyerek sosyalist iktidar\u0131n b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc a\u015f\u0131nd\u0131rma bi\u00e7iminde kendini g\u00f6stermektedir.<\/p>\n\n\n\n

Daha da \u00f6tesi, bizzat Trump’\u0131n s\u00f6ylemlerindeki de\u011fi\u015fim, bu kurumsal projenin \u00f6znel niyetini daha da net bir \u015fekilde if\u015fa etmektedir.<\/p>\n\n\n\n

\u015eubat ay\u0131 ba\u015flar\u0131nda K\u00fcba hakk\u0131nda daha \u00e7ok bir t\u00fcccar edas\u0131yla konu\u015farak “bir anla\u015fmaya var\u0131laca\u011f\u0131n\u0131” iddia ediyor ve sorun sanki hala m\u00fczakere ve takas d\u00fczeyinde kalm\u0131\u015f gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyordu.<\/p>\n\n\n\n

 Mart ay\u0131 ortalar\u0131na gelindi\u011finde ise, “dostane devralma”, “\u015fu ya da bu \u015fekilde K\u00fcba’y\u0131 ele ge\u00e7irmekten onur duyaca\u011f\u0131m”, “ona istedi\u011fim her \u015feyi yapabilirim” gibi tahakk\u00fcm edici bir dil kullanmaya ba\u015flad\u0131.<\/p>\n\n\n\n

ABD G\u00fcney Komutanl\u0131\u011f\u0131’n\u0131n daha sonra K\u00fcba’y\u0131 i\u015fgal etmeye veya ele ge\u00e7irmeye y\u00f6nelik bir haz\u0131rl\u0131klar\u0131n\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtmesi, ABD’nin mevcut temel y\u00f6nteminin do\u011frudan askeri i\u015fgal de\u011fil, hala ekonomik sava\u015f oldu\u011fu anlam\u0131na gelse de, bu durum asl\u0131nda \u015funu daha da belirgin k\u0131lmaktad\u0131r: Emperyalizm her zaman ilk olarak \u00e7\u0131karma gemilerine ve deniz piyadelerine ba\u015fvurmaz; rakibini pekala \u00f6nce enerji ablukas\u0131, finansal engelleme, teknolojik ambargo ve kurumsal ayr\u0131\u015ft\u0131rma (kutupla\u015ft\u0131rma) yoluyla da \u00e7\u00f6kertilebilir. Trump’\u0131n a\u011fz\u0131ndan d\u00f6k\u00fclen “K\u00fcba’y\u0131 alaca\u011f\u0131m, ona istedi\u011fimi yapar\u0131m” t\u00fcr\u00fcndeki a\u00e7\u0131k tehdit s\u00f6ylemi ile ABD’nin ayn\u0131 anda sessiz sedas\u0131z y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc strateji \u2014 yani K\u00fcba devletine giden enerji, para ve ticaret yollar\u0131n\u0131 tek tek kesmek \u2014 birbirinden ayr\u0131 \u015feyler de\u011fildir. \u0130kisi de ayn\u0131 amaca hizmet eden, ayn\u0131 plan\u0131n farkl\u0131 iki g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n

En nihayetinde, ABD’nin K\u00fcba’ya y\u00f6nelik bu kombine sald\u0131r\u0131s\u0131n\u0131n hedefi, K\u00fcba’n\u0131n somut bir diplomatik tutumu ya da genel anlamda bir devletler aras\u0131 anla\u015fmazl\u0131k de\u011fil, K\u00fcba sosyalist devletinin ba\u011f\u0131ms\u0131z yeniden \u00fcretim kapasitesidir. ABD, K\u00fcba\u2019n\u0131n t\u00fcm ekonomik faaliyetlerine kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131km\u0131yor; onun kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 \u015fey, K\u00fcba sosyalist devletinin b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, siyasi \u00f6zerkli\u011fini ve organizasyon kapasitesini ayakta tutan ekonomik faaliyetlerdir.<\/p>\n\n\n\n

ABD, t\u00fcm \u00f6zel i\u015fletmeleri basit\u00e7e reddetmiyor; hatta se\u00e7ici bir bi\u00e7imde K\u00fcba \u00f6zel sekt\u00f6r\u00fc i\u00e7in kanallar\u0131 a\u00e7\u0131k tutuyor, ancak bunun tek bir \u015fart\u0131 var: Bu kanal, K\u00fcba Kom\u00fcnist Partisi liderli\u011findeki devlet sistemini g\u00fc\u00e7lendirmemeli, aksine onu zay\u0131flatmal\u0131d\u0131r. Bu nedenle, bu m\u00fccadelenin derin mant\u0131\u011f\u0131, “piyasa ile piyasa d\u0131\u015f\u0131” aras\u0131ndaki soyut bir tart\u0131\u015fma de\u011fil; “toplumsal yeniden \u00fcretimi kimin organize edece\u011fi, stratejik kaynaklar\u0131 kimin kontrol edece\u011fi ve toplumsal geli\u015fimin y\u00f6n\u00fcn\u00fc kimin belirleyece\u011fi” ekseninde d\u00f6nen s\u0131n\u0131fsal bir sorundur.<\/p>\n\n\n\n

Tam da bu ba\u011flamda, ABD’nin K\u00fcba’ya y\u00f6nelik yapt\u0131r\u0131mlar\u0131; bug\u00fcnk\u00fc uluslararas\u0131 tekelci kapitalist devlet ayg\u0131t\u0131n\u0131n sosyalist rejime kar\u015f\u0131 y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc bir ekonomik sava\u015f, iki sistem aras\u0131 bir sava\u015f, yava\u015f yava\u015f ilerleyen siyasi bir \u00e7\u00f6kertme sava\u015f\u0131 olarak g\u00f6r\u00fclmelidir.<\/p>\n\n\n\n

Hedef al\u0131nan \u015fey yaln\u0131zca K\u00fcba’n\u0131n bug\u00fcnk\u00fc zorluklar\u0131 de\u011fil, sosyalist devletin ger\u00e7ek bir sistem formu olarak varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrme olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n bizzat kendisidir. Mademki sorunun \u00f6z\u00fc buradad\u0131r, o halde K\u00fcba sorunu bir ABD-K\u00fcba ili\u015fkileri sorunu boyutuna indirgenemez; bunu d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda kapitalizm ile sosyalizm aras\u0131ndaki m\u00fccadele sorunu ba\u011flam\u0131nda okumal\u0131y\u0131z. K\u00fcba sorunu da tam olarak bu mant\u0131ksal \u00e7\u0131k\u0131\u015f noktas\u0131ndan hareketle, herhangi bir izleyicinin kay\u0131ts\u0131zca d\u0131\u015far\u0131dan seyredebilece\u011fi \u00f6nemsiz bir mesele olmaktan \u00e7\u0131karak, do\u011fal olarak enternasyonalist bir soruna d\u00f6n\u00fc\u015fmektedir.<\/p>\n\n\n\n

E\u011fer yukar\u0131daki analiz emperyalist bask\u0131n\u0131n kurumsal yap\u0131s\u0131n\u0131 ve s\u0131n\u0131fsal \u00f6z\u00fcn\u00fc ortaya koyuyorsa, bundan ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak do\u011facak olan bir sonraki soru \u015fudur: K\u00fcba’n\u0131n maruz kald\u0131\u011f\u0131 \u015fey K\u00fcba\u2019n\u0131n sosyalist sistemine y\u00f6nelik \u00f6rg\u00fctl\u00fc bir ku\u015fatma oldu\u011funa g\u00f6re, uluslararas\u0131 sosyalist g\u00fc\u00e7lerin, geleneksel dost \u00fclkelerin ve d\u00fcnyadaki t\u00fcm anti-hegemonyac\u0131 g\u00fc\u00e7lerinin \u00fcstlenmesi gereken sorumluluk tam olarak nedir? Bu da K\u00fcba sorununun ikinci boyutuna girmemizi gerektirir.<\/p>\n\n\n\n

K\u00fcba Sorununun Enternasyonalist Boyutu ve Be\u015f Sosyalist \u00dclkenin Ger\u00e7ek Sorumlulu\u011fu<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u00d6ncelikle, K\u00fcba’n\u0131n maruz kald\u0131\u011f\u0131 darbeleri basit\u00e7e “Amerikan kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131n\u0131n yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 Trump yapt\u0131r\u0131mlar\u0131” olarak anlayan y\u00fczeysel bir anlamay\u0131 d\u00fczeltmek gerekir. K\u00fcba sorunu ile Venezuela sorunu, her ne kadar birbirine yak\u0131n zamanlarda patlak verse de \u00f6z\u00fcnde birbirinden farkl\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

K\u00fcba sorununu basitle\u015ftirmek, toplumsal \u00f6z analizinin yerine diplomasi psikolojisini koymakt\u0131r; bu y\u00fczden de mesele ba\u015f\u0131ndan beri dar bir \u00e7er\u00e7evede anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Amerikan resmi belgelerinin “kom\u00fcnist K\u00fcba rejimi”, “d\u00fc\u015fman akt\u00f6rleri destekleme”, “ABD’nin ulusal g\u00fcvenli\u011fine ve d\u0131\u015f politikas\u0131na ola\u011fand\u0131\u015f\u0131 bir tehdit olu\u015fturma” gibi ifadeleri defalarca kullanmas\u0131; hedeflenenin K\u00fcba’n\u0131n ABD’ye y\u00f6nelik duygusal bir tutumu olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, aksine K\u00fcba’n\u0131n Kom\u00fcnist Parti liderli\u011finde \u0131srar etmesi, kamu m\u00fclkiyeti \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcndeki ekonomiyi savunmas\u0131 ve anti-emperyalist, ba\u011f\u0131ms\u0131z kalk\u0131nma \u00e7izgisini s\u00fcrd\u00fcrmesi \u015feklindeki sistemsel ger\u00e7e\u011fi oldu\u011funu a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6stermektedir. Bir ba\u015fka ifadeyle, K\u00fcba’n\u0131n bir hedef haline gelmesinin sebebi ” K\u00fcba’n\u0131n ne s\u00f6yledi\u011fi” de\u011fil, “ne oldu\u011fu”dur. Emperyalizm i\u00e7in, Bat\u0131 Yar\u0131mk\u00fcre’de uzun s\u00fcredir var olan ve varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 hala sosyalist bir devlet bi\u00e7iminde s\u00fcrd\u00fcren bir K\u00fcba, ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na kapitalizme kar\u015f\u0131 sistemsel bir itirazd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Sorunun temeli tam da burada yatt\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, \u00c7in a\u00e7\u0131s\u0131ndan K\u00fcba asla uzak ve s\u0131radan bir diplomatik muhatap de\u011fil, sosyalist kamp\u0131n hala varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcren bir par\u00e7as\u0131d\u0131r. Bat\u0131 Yar\u0131mk\u00fcre’nin tek sosyalist \u00fclkesi olma stat\u00fcs\u00fc, nezaketen s\u00f6ylenmi\u015f bir s\u0131fat de\u011fil, uluslararas\u0131 bir siyasi ger\u00e7ektir:<\/p>\n\n\n\n

ABD anakaras\u0131na en yak\u0131n stratejik alanda K\u00fcba, Kom\u00fcnist Parti’nin \u00f6nderli\u011findeki sosyalist devlet bi\u00e7imiyle anti-emperyalist, anti-hegemonyac\u0131 ve ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k kar\u015f\u0131t\u0131 kalk\u0131nma y\u00f6nelimini \u0131srarla s\u00fcrd\u00fcrmektedir. Bu durum, K\u00fcba’n\u0131n kaderinin yaln\u0131zca bir Karayipler meselesi olarak anla\u015f\u0131lamayaca\u011f\u0131n\u0131 belirler ve Ocak 2026’da Maduro’nun yasad\u0131\u015f\u0131 bir \u015fekilde tutuklan\u0131p hapsedildi\u011fi Venezuela olaylar\u0131yla da \u00f6z\u00fcnde ayn\u0131 \u00e7izgidedir \u2014 mevcut K\u00fcba sorunu, sosyalist uluslararas\u0131 g\u00fc\u00e7 dengeleri konjonkt\u00fcr\u00fcne yerle\u015ftirilerek anla\u015f\u0131lmal\u0131d\u0131r. K\u00fcba Kom\u00fcnist Partisi, sosyalist \u00fclkeler i\u00e7in sadece genel anlamda iktidardaki bir parti de\u011fil, uzun s\u00fcreli anti-emperyalist m\u00fccadelelerde ve sosyalizmin in\u015fas\u0131nda tarihi sorumluluklar\u0131 ortakla\u015fa \u00fcstlenmi\u015f bir karde\u015f parti ve yolda\u015f bir g\u00fc\u00e7t\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n

Buradan hareketle, \u00c7in ve Rusya gibi K\u00fcba’n\u0131n geleneksel dost \u00fclkelerinin yard\u0131mlar\u0131 asla genel bir diplomatik iyi niyet olarak anla\u015f\u0131lamaz; aksine, sosyalist g\u00fc\u00e7 dengesini korumaya y\u00f6nelik ger\u00e7ek\u00e7i eylemler olarak g\u00f6r\u00fclmelidir.<\/p>\n\n\n\n

 \u00c7in’in olu\u015fturdu\u011fu yard\u0131m \u00e7er\u00e7evesi tek seferlik sembolik bir hareket de\u011fil; acil mali yard\u0131m, g\u0131da ba\u011f\u0131\u015f\u0131, g\u00fcne\u015f enerjisi ekipmanlar\u0131 ve fotovoltaik elektrik \u00fcretme projeleri de i\u00e7eren yap\u0131sal bir destektir.<\/p>\n\n\n\n

Bu, hem mevcut zorluklar\u0131 hafifletmeyi hem de K\u00fcba’n\u0131n d\u0131\u015f s\u0131v\u0131 yak\u0131tlara olan k\u0131r\u0131lgan ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 azaltmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olmay\u0131 ama\u00e7lamaktad\u0131r. B\u00f6yle bir yard\u0131m\u0131n \u00f6zel bir anlam ta\u015f\u0131mas\u0131n\u0131n nedeni, basit\u00e7e bir gedi\u011fi kapatmas\u0131 de\u011fil; ayn\u0131 anda hem K\u00fcba\u2019n\u0131n devlet kapasitesini hem de halk\u0131n ge\u00e7im kayna\u011f\u0131 temelinden g\u00fc\u00e7 alarak, K\u00fcba’n\u0131n sadece k\u0131sa vadeli y\u00fczeysel bir istikrar\u0131 korumas\u0131na de\u011fil, daha diren\u00e7li bir yeniden \u00fcretim yap\u0131s\u0131n\u0131 yeniden tesis etmesine yard\u0131mc\u0131 olmaya \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Rusya’n\u0131n y\u00fcksek d\u00fczeyli siyasi deste\u011fi, finansal taahh\u00fctleri ve do\u011frudan yak\u0131t tedariki konusunda oynad\u0131\u011f\u0131 rol, \u00c7in ile bariz bir tamamlay\u0131c\u0131l\u0131k olu\u015fturmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Rus taraf\u0131, finansal yard\u0131mlar da dahil olmak \u00fczere K\u00fcba’ya gerekli deste\u011fi sa\u011flamaya devam edece\u011fini kamuoyuna duyurmu\u015ftur; ayn\u0131 zamanda K\u00fcba’ya giden Rus petrol tankerleri ve dizel ta\u015f\u0131ma giri\u015fimleri, Rusya’n\u0131n K\u00fcba’n\u0131n en acil yaras\u0131 olan yak\u0131t sorununa temas etti\u011fini g\u00f6stermektedir. Buradaki anlam, herhangi bir \u00fclkeyi romantikle\u015ftirmekte de\u011fil, \u015funu g\u00f6rebilmektedir: Enternasyonalizm g\u00fcn\u00fcm\u00fczde tek bir bi\u00e7ime sahip de\u011fildir, ger\u00e7ek\u00e7i bir i\u015fb\u00f6l\u00fcm\u00fc bar\u0131nd\u0131rmaktad\u0131r. Sosyalist bir \u00fclke enerji y\u00f6n\u00fcnden bo\u011fulmakla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131\u011f\u0131nda yapt\u0131r\u0131mlar\u0131 ve nakliye risklerini g\u00f6ze alarak do\u011frudan yak\u0131t tedariki sa\u011flayabilmek, ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na ger\u00e7ek bir a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 olan siyasi bir eylemdir. Bu durum K\u00fcba’n\u0131n tamamen tecrit edilemedi\u011fini ve emperyalizmin tedarik zincirini kopararak siyasi tecrit yaratma hesaplar\u0131n\u0131n tamamen ba\u015far\u0131ya ula\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir.<\/p>\n\n\n\n

\u00c7in ve Rusya’n\u0131n dar anlamda enternasyonalizmin bu iki tipik destek bi\u00e7imiyle b\u00fct\u00fcnle\u015fen \u015fey ise Meksika, Brezilya, Kanada, uluslararas\u0131 sol ve Birle\u015fmi\u015f Milletler sisteminin olu\u015fturdu\u011fu daha geni\u015f bir destek a\u011f\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Meksika, ABD’nin bask\u0131lar\u0131 alt\u0131nda K\u00fcba’ya petrol tedarikini ask\u0131ya almak zorunda kald\u0131ktan sonra dahi Havana’ya \u00e7ok miktarda insani yard\u0131m malzemesi g\u00f6ndermeye devam etmi\u015f; Brezilya b\u00fcy\u00fck miktarda g\u0131da g\u00f6ndermeye haz\u0131rlanm\u0131\u015f; Kanada, D\u00fcnya G\u0131da Program\u0131 ve UNICEF arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla beslenme yard\u0131m\u0131 sa\u011flam\u0131\u015f; Birle\u015fmi\u015f Milletler’in ilgili mekanizmalar\u0131 ABD’nin yeni \u00f6nlemlerini a\u00e7\u0131k\u00e7a “yak\u0131t ablukas\u0131” olarak nitelendirerek insani sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 vurgulam\u0131\u015f; 90’dan fazla siyasi \u00f6rg\u00fct K\u00fcba ile dayan\u0131\u015fma bildirisini ortakla\u015fa imzalam\u0131\u015f, Avrupa ve Amerika solundan konvoylar, t\u0131bbi malzemeler ve hijyen \u00fcr\u00fcnleri ard\u0131 ard\u0131na ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. B\u00f6ylesine \u00e7ok kademeli bir yard\u0131m modeli, K\u00fcba’ya verilen deste\u011fin art\u0131k geleneksel dost devletler aras\u0131 ili\u015fkilerle s\u0131n\u0131rl\u0131 kalmad\u0131\u011f\u0131n\u0131; devletlerin, uluslararas\u0131 \u00f6rg\u00fctlerin, siyasi partilerin, sendikalar\u0131n, toplumsal hareketlerin ve ulus\u00f6tesi kamuoyunun birlikte olu\u015fturdu\u011fu karma\u015f\u0131k bir yap\u0131ya do\u011fru geni\u015flemeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir.<\/p>\n\n\n\n

\u00d6zellikle kavranmas\u0131 gereken husus, bu yard\u0131mlar\u0131n farkl\u0131la\u015fm\u0131\u015f bi\u00e7imler sergilemesinin, tam olarak geni\u015f anlamda enternasyonalizmin bug\u00fcnk\u00fc d\u00fcnya ko\u015fullar\u0131nda i\u015fb\u00f6l\u00fcm\u00fc ve kurumsalla\u015fma a\u015famas\u0131na girdi\u011fini g\u00f6stermesidir.<\/p>\n\n\n\n

\u00c7in yap\u0131sal enerjiye ve halk\u0131n asgari ge\u00e7imine, Rusya do\u011frudan yak\u0131t ve siyasi g\u00fcvenceye, Meksika ve Brezilya g\u0131da ve acil ya\u015fam malzemelerine, Birle\u015fmi\u015f Milletler sistemi me\u015fruiyete ve insani kanallara, uluslararas\u0131 sol ise kamuoyuna, siyasi seferberli\u011fe ve sembolik olarak ku\u015fatmay\u0131 yarmaya a\u011f\u0131rl\u0131k vermektedir. Bu g\u00fc\u00e7lerin d\u0131\u015favurum bi\u00e7imleri farkl\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in onlar\u0131 birbirinden izole edilmi\u015f par\u00e7alar olarak g\u00f6remeyiz; tam aksine, onlar\u0131n hep birlikte olu\u015fturdu\u011fu \u015fey, tam da abluka kar\u015f\u0131t\u0131 ko\u015fullarda sosyalist uluslararas\u0131 destek zincirinin ger\u00e7ek\u00e7i bir bi\u00e7imidir. Enternasyonalizm g\u00fcn\u00fcm\u00fczde art\u0131k temel olarak tek merkezli ve emir komuta zincirine dayal\u0131 bir destek bi\u00e7iminde de\u011fil; daha \u00e7ok, bask\u0131 alt\u0131ndaki bir sosyalist devletin etraf\u0131nda \u015fekillenen \u00e7ok noktal\u0131 koordinasyon, \u00e7ok katmanl\u0131 destek ve i\u015flevsel tamamlay\u0131c\u0131l\u0131k bi\u00e7iminde kendini g\u00f6stermektedir.<\/p>\n\n\n\n

E\u011fer 20. y\u00fczy\u0131l\u0131n sonlar\u0131nda d\u00fcnya sosyalist sisteminin u\u011frad\u0131\u011f\u0131 a\u011f\u0131r yenilgi, b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde uluslararas\u0131 kom\u00fcnist hareketin fiili merkezi olan Sovyetler Birli\u011fi’nin par\u00e7alanmas\u0131 ve yok edilmesiyle uluslararas\u0131 destek zincirlerinin kopmas\u0131, ekonomik yard\u0131mla\u015fma sisteminin \u00e7\u00f6kmesi ve ideolojik olarak kapitalizmin “tek yol” oldu\u011funun pasif bir \u015fekilde kabullenilmesi olarak kendini g\u00f6sterdi denilebilirse, o halde bug\u00fcn K\u00fcba meselesinde ayn\u0131 tarihsel mant\u0131\u011f\u0131n tekrar etmesine asla izin verilemez.<\/p>\n\n\n\n

Mesele sadece K\u00fcba’n\u0131n mevcut zorluklar\u0131 atlat\u0131p atlatamayaca\u011f\u0131 de\u011fil; d\u00fcnya emek\u00e7i halklar\u0131n\u0131n, emperyalizmin uzun s\u00fcreli abluka, enerji y\u00f6n\u00fcnden bo\u011fma ve i\u00e7 toplumsal \u00e7\u00f6z\u00fclme yoluyla sosyalist bir devleti pasif bir \u015fekilde geri \u00e7ekilmeye, tecrit ederek kan kaybetmeye ve nihayetinde sistemsel inisiyatifini yitirmeye zorlamas\u0131na bir kez daha seyirci kal\u0131p kalmayaca\u011f\u0131d\u0131r. Tarihsel deneyimler, sosyalizmin ald\u0131\u011f\u0131 yenilgilerin hi\u00e7bir zaman sadece bir \u00fclkenin i\u00e7 olay\u0131 olarak kalmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, aksine derhal emperyalizm taraf\u0131ndan k\u00fcresel \u00e7apta ideolojik bir silaha ve siyasi yay\u0131lma f\u0131rsat\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc \u00e7oktan g\u00f6stermi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

Buradan \u00f6nemli bir sonuca var\u0131labilir: K\u00fcba’y\u0131 desteklemek duygusal bir taraf tutma de\u011fil; proletarya enternasyonalizmini, anti-hegemonyac\u0131 m\u00fccadele ilkeleri ve ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k kar\u015f\u0131t\u0131 kalk\u0131nma yolunu savunman\u0131n tarihsel gereksinimidir. Tam da bu y\u00fczden, uluslararas\u0131 destek ger\u00e7ekten bir g\u00fc\u00e7 yaratacaksa, soyut beyanlarda tak\u0131l\u0131p kalmamal\u0131; K\u00fcba’n\u0131n devlet kapasitesinin \u00a0in\u015fas\u0131, \u00f6rg\u00fctsel istikrar\u0131 ve politika ayarlamalar\u0131 ile birle\u015ftirilmelidir. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

K\u00fcba Sorununun \u00d6z\u00fc: Emperyalist Ku\u015fatma Kar\u015f\u0131s\u0131nda Direnme, Uluslararas\u0131 Dayan\u0131\u015fma ve Sosyalist \u0130ktidar\u0131n Peki\u015ftirilmesi Mart 2026, Leng Xi \u00c7eviren: Ferdi Bekir \u015eu an itibar\u0131yla \u015funu genel olarak belirtmek gerekmektedir; K\u00fcba’n\u0131n bug\u00fcn kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya oldu\u011fu durum, bir Karayipler b\u00f6lgesi ada \u00fclkesinin tesad\u00fcfi ko\u015fullar alt\u0131nda maruz kald\u0131\u011f\u0131 yerel bir kriz de\u011fildir; birtak\u0131m diplomatik s\u00fcrt\u00fc\u015fmelerin, ABD\u2019nin baz\u0131 idari maddelerinin […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[51,5,6],"tags":[],"class_list":["post-6365","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-dunya-sosyalizmi-tr","category-dunya-sosyalizmi","category-sosyalist-ulkeler"],"blocksy_meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6365","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6365"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6365\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6366,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6365\/revisions\/6366"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6365"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6365"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6365"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}