{"id":6377,"date":"2026-04-22T13:31:20","date_gmt":"2026-04-22T13:31:20","guid":{"rendered":"https:\/\/marksizm.org.tr\/?p=6377"},"modified":"2026-04-22T13:31:38","modified_gmt":"2026-04-22T13:31:38","slug":"gunumuz-batili-gelismis-kapitalist-toplumlarda-ortaya-cikan-sosyalist-unsurlar-dogru-anlasilmali","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/marksizm.org.tr\/?p=6377","title":{"rendered":"G\u00fcn\u00fcm\u00fcz Bat\u0131l\u0131 Geli\u015fmi\u015f Kapitalist Toplumlarda Ortaya \u00c7\u0131kan Sosyalist Unsurlar Do\u011fru Anla\u015f\u0131lmal\u0131"},"content":{"rendered":"\n

G\u00fcn\u00fcm\u00fcz Bat\u0131l\u0131 Geli\u015fmi\u015f Kapitalist Toplumlarda Ortaya \u00c7\u0131kan Sosyalist Unsurlar Do\u011fru Anla\u015f\u0131lmal\u0131<\/strong><\/h1>\n\n\n\n

Kaynak:<\/strong> Akademik \u00d6nsaflar Dergisi, Nisan 2021 (\u0130kinci Yar\u0131)<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

Yazar: Prof. Wang Wenzhang, Marksizm Okulu, Sosyal Geli\u015fim Enstit\u00fcs\u00fc,  Pekin \u00dcniversitesi<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Bu yaz\u0131 son derece geli\u015fmi\u015f \u00fcretici g\u00fc\u00e7ler, \u00fcretimin artan derecelerde sosyalle\u015fmesi ve i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n s\u00fcregelen m\u00fccadelesi gibi yeni ko\u015fullar kar\u015f\u0131s\u0131nda, bug\u00fcnk\u00fc geli\u015fmi\u015f Kapitalist \u00fclkelerin, sosyalist \u00fclkelerin geli\u015fme ba\u015far\u0131lar\u0131ndan yararlanarak mevcut sistem \u00e7er\u00e7evesi i\u00e7inde bir dizi \u00f6z-d\u00fczenleme ve reform yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 savunmaktad\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bu durum, bug\u00fcnk\u00fc geli\u015fmi\u015f kapitalist \u00fclkelerde baz\u0131 sosyalist unsurlar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131na ve birikmesine yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. Bu olgular\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131, kapitalist toplumun do\u011fas\u0131nda temel bir de\u011fi\u015fim anlam\u0131na gelmese dahi sosyalizmin ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz zaferine olan g\u00fcvenimizi g\u00fc\u00e7lendirmemize, bu zaferin zorlu ve dolamba\u00e7l\u0131 uzun bir s\u00fcre\u00e7 olaca\u011f\u0131n\u0131 kavramam\u0131za ve sosyalist \u00fclkelerin kapitalist d\u00fcnya ile ili\u015fkilerini do\u011fru de\u011ferlendirip d\u00fczg\u00fcn bir \u015fekilde y\u00fcr\u00fctmelerine yard\u0131mc\u0131 olacakt\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bir dizi reform ve politika d\u00fczenlemesi yoluyla, bug\u00fcnk\u00fc geli\u015fmi\u015f kapitalist Bat\u0131 toplumlar\u0131 sosyalist unsurlar\u0131n ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131na ve birikimine tan\u0131kl\u0131k etmi\u015f ve etmeye devam ediyor. Bu durum, Marx ve Engels’in kapitalist toplumlar i\u00e7inde yeni sosyalist unsurlar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kabilece\u011fi y\u00f6n\u00fcndeki de\u011ferlendirmesiyle \u00f6rt\u00fc\u015fmektedir.<\/p>\n\n\n\n

Bu ayn\u0131 zamanda Kapitalist \u00fclkelerdeki y\u00fcksek d\u00fczeyde geli\u015fmi\u015f \u00fcretici g\u00fc\u00e7lerin, kapitalizmin s\u00fcrekli kendi kendini d\u00fczenlemesinin, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n devam eden m\u00fccadelelerinin ve sosyalist \u00fclkelerin ba\u015far\u0131lar\u0131n\u0131 s\u00fcrekli izleyip kendilerine uyarlamalar\u0131n\u0131n bir sonucudur. Sosyalizm ve kapitalizmin bir arada ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ve rekabet etti\u011fi g\u00fcn\u00fcm\u00fcz d\u00fcnyas\u0131nda, bug\u00fcnk\u00fc geli\u015fmi\u015f Bat\u0131 toplumlar\u0131ndaki geli\u015fme ve de\u011fi\u015fimlerin kapsaml\u0131 ve derinlemesine anla\u015f\u0131lmas\u0131, \u00c7in’in sosyalist modernle\u015fmesini ilerletmek i\u00e7in b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Bu sosyalist olgular\u0131n  ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 kapitalist toplumun do\u011fas\u0131nda temelden bir de\u011fi\u015fim anlam\u0131na gelmese de, bu olgular sosyalizmin ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz zaferine olan g\u00fcvenimizi peki\u015ftirmemize, bu zaferin zorlu ve dolamba\u00e7l\u0131 uzun bir s\u00fcre\u00e7 olaca\u011f\u0131n\u0131 anlamam\u0131za ve \u00c7in’in kapitalist d\u00fcnya ile olan ili\u015fkisini do\u011fru anlay\u0131p d\u00fczg\u00fcn y\u00f6netmemize yard\u0131mc\u0131 olacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Bug\u00fcnk\u00fc Kapitalist geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerde sosyalist unsurlar\u0131n olu\u015fumu ve sosyalist unsurlar\u0131n birikiminin karma\u015f\u0131k niteli\u011fini nas\u0131l anlamal\u0131y\u0131z? <\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bug\u00fcnk\u00fc geli\u015fmi\u015f kapitalist \u00fclkelerde sosyalist unsurlar\u0131n birikmesi, kapitalist toplumun \u00f6zel m\u00fclkiyet yap\u0131s\u0131n\u0131, siyasi sistemini ve temel \u00e7eli\u015fkilerini k\u00f6kten de\u011fi\u015ftirmemi\u015ftir ve de\u011fi\u015ftiremez. Sosyal refah sistemlerini kurmaya y\u00f6nelik \u00f6nlemler, zengin ve fakir aras\u0131ndaki u\u00e7urumu bir \u00f6l\u00e7\u00fcde daraltm\u0131\u015f ve kapitalist toplumdaki i\u00e7 \u00e7eli\u015fkileri hafifletmi\u015f olsa da, e\u015fitsiz b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc ve toplumsal kutupla\u015fmay\u0131 tamamen ortadan kald\u0131ramaz; sermaye ile \u00fccretli emek aras\u0131ndaki s\u00f6m\u00fcr\u00fc ili\u015fkisini de de\u011fi\u015ftiremez.<\/p>\n\n\n\n

Bug\u00fcnk\u00fc geli\u015fmi\u015f Kapitalist \u00fclkelerde \u00e7e\u015fitli sosyalist unsurlar\u0131n geli\u015fmesi ve birikmesi olgusu, d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda sosyalizmin ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz zaferine olan g\u00fcvenimizi g\u00fc\u00e7lendirmeye yard\u0131mc\u0131 olmaktad\u0131r. Toplumsal \u00fcretici g\u00fc\u00e7lerin s\u00fcrekli geli\u015fimi, kapitalist toplumlar\u0131n daha fazla sosyalist unsur biriktirmesine olanak tan\u0131yarak sosyalist toplumun kapsaml\u0131 bir \u015fekilde ger\u00e7ekle\u015fmesi i\u00e7in daha fazla nesnel ko\u015ful yaratmakta ve nihayetinde mevcut kapitalist toplumlar\u0131 tedrici olarak sosyalist toplumlara d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmektedir.<\/p>\n\n\n\n

Bug\u00fcnk\u00fc geli\u015fmi\u015f Kapitalist \u00fclkelerde \u00e7e\u015fitli sosyalist unsurlar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 ve birikmesi, bu \u00fclkelerle ili\u015fkilerimizi d\u00fczg\u00fcn bir \u015fekilde y\u00fcr\u00fctmemizi gerektirir. Bug\u00fcnk\u00fc geli\u015fmi\u015f Kapitalist \u00fclkelerin kapitalist geli\u015fimi kar\u015f\u0131s\u0131nda d\u00fc\u015fmanca veya \u00e7at\u0131\u015fmac\u0131 bir tav\u0131r tak\u0131nmamal\u0131y\u0131z. Bunun yerine, d\u0131\u015fa a\u00e7\u0131l\u0131m\u0131m\u0131z\u0131 s\u00fcrekli geni\u015fleterek geli\u015fmi\u015f Kapitalist \u00fclkelerle ekonomik, siyasi, bilimsel ve k\u00fclt\u00fcrel alanlarda de\u011fi\u015fim ve i\u015f birli\u011fini g\u00fc\u00e7lendirmeli, kapitalist medeniyetin \u00e7e\u015fitli ba\u015far\u0131lar\u0131ndan tam olarak \u00f6\u011frenip yararlanmal\u0131 ve yeni d\u00f6nemde \u00c7in’in sosyalist modernle\u015fmesini te\u015fvik etmek i\u00e7in onlar\u0131n ileri bilim, teknoloji ve y\u00f6netim deneyimlerini g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u015fekilde \u00f6z\u00fcmseyip sunmal\u0131y\u0131z.<\/p>\n\n\n\n

B\u00f6l\u00fcm 1.  Kapitalist geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerin i\u00e7 yap\u0131s\u0131.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Sosyalist unsurlar\u0131n nesnel varl\u0131\u011f\u0131.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

K\u00fcreselle\u015fmenin ve burjuva modernle\u015fmenin geli\u015fmesiyle birlikte, bug\u00fcnk\u00fc geli\u015fmi\u015f Kapitalist \u00fclkeler geli\u015fim s\u00fcre\u00e7lerinde gerekli reform ve \u00f6z-d\u00fczenlemelerden ge\u00e7mi\u015flerdir. Sosyalist unsurlar hem \u00fcretim ili\u015fkilerinde hem de \u00fcst yap\u0131da artmaktad\u0131r. M\u00fclkiyet yap\u0131lar\u0131n\u0131n \u00e7e\u015fitlenmesi, toplumsal \u00fcretimin planl\u0131 d\u00fczenlenmesi ve ekonomi ve \u00fcretimin makro kontrol\u00fc, y\u00fcksek oranda artan oranl\u0131 vergilerin ve refah sistemlerinin yayg\u0131n uygulanmas\u0131, i\u015fyerlerinde i\u015f\u00e7i-sermaye ortak karar mekanizmalar\u0131n\u0131n hayata ge\u00e7irilmesi ve \u00fc\u00e7 b\u00fcy\u00fck fark\u0131n (sosyal, ekonomik ve k\u00fclt\u00fcrel) daralt\u0131lmas\u0131; bunlar\u0131n t\u00fcm\u00fc kapitalist toplumlar i\u00e7inde ortaya \u00e7\u0131kan belirli sosyalist de\u011fer y\u00f6nelimlerine sahip olan yeni toplumsal fakt\u00f6rler olarak g\u00f6r\u00fclebilir.<\/p>\n\n\n\n

\u0130deolojik farkl\u0131l\u0131klar nedeniyle bu fakt\u00f6rleri kasten g\u00f6rmezden gelemeyiz; aksine, bunlar\u0131n nesnel varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve spesifik yans\u0131malar\u0131n\u0131 kabul etmeliyiz. Birinci olarak, m\u00fclkiyet a\u00e7\u0131s\u0131ndan, devlet m\u00fclkiyeti, anonim \u015firket ekonomisi ve kooperatif ekonomisi gibi \u00e7e\u015fitli m\u00fclkiyet ekonomisi bi\u00e7imleri ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Bug\u00fcnk\u00fc geli\u015fmi\u015f Kapitalist \u00fclkelerde devlete ait i\u015fletmelerin kurulmas\u0131 ve geli\u015ftirilmesi iki amaca hizmet eder: birincisi, kapitalizmin i\u00e7sel \u00e7eli\u015fkilerini hafifletmek; ikincisi ise makroekonomik kontrol politikalar\u0131n\u0131 daha iyi uygulamak i\u00e7in devlet m\u00fclkiyetindeki ekonomi arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla ekonomide hakimiyeti elde tutmakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Bu devlet sekt\u00f6r ekonomileri do\u011falar\u0131 gere\u011fi sosyalist olmasalar da bir\u00e7ok sosyalist unsur bar\u0131nd\u0131r\u0131rlar. Ayn\u0131 zamanda, bug\u00fcnk\u00fc geli\u015fmi\u015f Kapitalist \u00fclkelerde yayg\u0131n olan anonim \u015firket hissedarl\u0131k sistemi; hisselerin y\u00fcksek oranda da\u011f\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131, kurumsalla\u015fm\u0131\u015f kontrol ve y\u00f6netim haklar\u0131n\u0131n sermayenin m\u00fclkiyetinden ayr\u0131lmas\u0131 gibi \u00f6nemli \u00f6zellikler sergilemektedir. Bu sistem, kamuya a\u00e7\u0131k anonim \u015firketlerin belirli derecede kamu m\u00fclkiyeti niteliklerine sahip olmas\u0131n\u0131 ifade eder ve Marx’\u0131n “toplumsal m\u00fclkiyet” olarak adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 yeni toplumsal unsurlar\u0131 ta\u015f\u0131maktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Kooperatif tarz\u0131 ekonomik \u00f6rg\u00fctler<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Dahas\u0131, Marx’\u0131n “eski formlar i\u00e7indeki birinci gedik” olarak b\u00fcy\u00fck \u00f6vg\u00fcyle bahsetti\u011fi kooperatif \u00f6rg\u00fctleri; bug\u00fcnk\u00fc geli\u015fmi\u015f Kapitalist \u00fclkelerde \u00fcretim, dola\u015f\u0131m, b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcm ve t\u00fcketimin \u00e7e\u015fitli alanlar\u0131nda, ayr\u0131ca sanayi, tar\u0131m, in\u015faat, ticaret, hizmet ve ula\u015f\u0131m gibi \u00e7e\u015fitli ekonomik sekt\u00f6rlerde ve sosyal giri\u015fimlerde yayg\u0131n olarak bulunmakta ve ulusal ekonomilerinin vazge\u00e7ilmez ve \u00f6nemli bir bile\u015feni haline gelmektedir. Kooperatiflere kat\u0131lanlar\u0131n say\u0131s\u0131 ve kooperatiflerin ekonomik \u00e7\u0131kt\u0131 de\u011ferleri kayda de\u011fer d\u00fczeydedir. \u00d6rne\u011fin, kooperatiflere kat\u0131lan n\u00fcfusun oran\u0131 Fransa’da %50, Japonya’da %17, \u0130talya’da %8,1 ve Almanya’da %25’tir; kooperatiflerin ekonomik \u00e7\u0131kt\u0131s\u0131n\u0131n milli gelir i\u00e7indeki pay\u0131 Danimarka’da %24, Fransa ve Hollanda’da ise %10’dur.<\/p>\n\n\n\n

Kooperatif t\u00fcrleri de \u00e7e\u015fitlidir; bizzat i\u015f\u00e7iler taraf\u0131ndan finanse edilen ve y\u00f6netilen kooperatif i\u015fletmeler veya \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n sahibi oldu\u011fu \u015firketler, \u00e7ift\u00e7iler taraf\u0131ndan organize edilen \u00e7e\u015fitli kooperatifler ve \u015fehirli ile k\u00f6yl\u00fc sakinler taraf\u0131ndan organize edilen t\u00fcketim kooperatifleri, bunlar\u0131n hepsi a\u00e7\u0131k sosyalist unsurlar sergilemektedir.<\/p>\n\n\n\n

\u0130kinci olarak,<\/strong> toplumsal \u00fcretimde belirli makro kontrol \u00f6nlemlerinin uygulanmas\u0131 zorunlu hale geldi. Toplumsal \u00fcretimdeki anar\u015fi ve d\u00f6ng\u00fcsel dalgalanmalar ve s\u0131k tekrarlanan irili ufakl\u0131 krizler, bir zamanlar kapitalist ekonomik geli\u015fimin temel \u00f6zellikleriydi ve \u00e7e\u015fitli ekonomik ve sosyal felaketleri tetikliyordu.<\/p>\n\n\n\n

Ancak, \u00fcretimin artan derecelerde sosyalle\u015fmesi, \u00fcretici g\u00fc\u00e7lerin h\u0131zl\u0131 geli\u015fimi ve yeni teknolojik devrimler kar\u015f\u0131s\u0131nda geli\u015fmi\u015f kapitalist \u00fclkeler, kendi i\u00e7 ekonomik sekt\u00f6rlerini ve b\u00f6lgesel yap\u0131lar\u0131n\u0131 d\u00fczen \u00e7er\u00e7evesi i\u00e7inde reforme etmi\u015f ve d\u00fczenlemi\u015flerdir. \u00dcretimi ve pazarlar\u0131 aktif ve kapsaml\u0131 bir \u015fekilde d\u00fczenlemek i\u00e7in genellikle mali, parasal, gelir, sanayi, millile\u015ftirme ve y\u00f6nlendirici planlar gibi proaktif ve etkili ekonomik \u00f6nlemleri benimsemi\u015flerdir. Uluslararas\u0131 alanda ise uluslar aras\u0131ndaki i\u015f b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc, fiyatlar\u0131, g\u00fcmr\u00fck vergilerini ve d\u00f6viz kurlar\u0131n\u0131 proaktif ve kapsaml\u0131 bir \u015fekilde koordine etmi\u015flerdir.<\/p>\n\n\n\n

Bu durum pazar ekonomisinin kendili\u011findenli\u011fini, k\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, spek\u00fclasyonunu ve y\u0131k\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 tedrici olarak reforma tabi tutmu\u015f , planl\u0131, d\u00fczenli ve kontrol edilebilir ekonomik operasyonlar sa\u011flayarak \u00fcretimdeki anar\u015fi ve ekonomik kriz olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 azaltm\u0131\u015ft\u0131r. Bu nedenle, bug\u00fcnk\u00fc geli\u015fmi\u015f Kapitalist \u00fclkelerdeki kapitalizm, bir anlamda tedrici olarak makro kontroll\u00fc kapitalizm haline gelmi\u015ftir. Hatta baz\u0131 \u00fclkeler \u00f6zel ekonomik kontrol departmanlar\u0131 kurmu\u015f ve orta ve uzun vadeli kalk\u0131nma planlar\u0131 haz\u0131rlam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Toplumsal \u00fcretimin makro kontrol\u00fc veya planlanmas\u0131, sosyalist toplumlar\u0131n \u00f6nemli bir \u00f6zelli\u011fidir. Geli\u015fmi\u015f Kapitalist \u00fclkelerin ekonomilerinde makro kontrol ve kalk\u0131nma planlamas\u0131n\u0131n uygulanmas\u0131, i\u00e7lerinde sosyalist unsurlar\u0131n geli\u015fmesi ve birikmesi i\u00e7in alan yaratm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc olarak, gelir b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcnde adalet ve sosyal refah\u0131n evrensel hale gelmesi. Bug\u00fcnk\u00fc geli\u015fmi\u015f Kapitalist \u00fclkeler, gelir b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcne m\u00fcdahale etmek ve d\u00fczenlemek i\u00e7in ekonomik, yasal ve idari \u00f6nlemler dahil olmak \u00fczere \u00e7e\u015fitli ara\u00e7lar kullanmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Birincil b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcmde i\u015fverenler, ulusal asgari \u00fccret sistemine ba\u011fl\u0131 kalarak i\u015f\u00e7i \u00fccretlerini sendikalarla m\u00fczakere etmek zorundad\u0131r. \u0130kincil b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcmde h\u00fck\u00fcmet, y\u00fcksek artan oranl\u0131 gelir vergileri ve veraset vergileri kullanarak y\u00fcksek gelirli ki\u015filerin gelirlerinin bir k\u0131sm\u0131n\u0131 sosyal refah sistemlerine aktarmakta, toplumsal adalet ve hakkaniyeti te\u015fvik etmektedir. Baz\u0131 akademisyenler, h\u00fck\u00fcmete gelir vergisi toplamak ve sosyal refah sa\u011flamak gibi giderek artan ekonomik i\u015flevler verildi\u011fini savunmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Bu yeni sistemi “refah devleti” olarak adland\u0131r\u0131yorlar; burada pazar g\u00fcnl\u00fck ekonomik faaliyetleri d\u00fczenlerken, h\u00fck\u00fcmet sosyal d\u00fczeni y\u00f6netmekte, emekli maa\u015flar\u0131 ve sa\u011fl\u0131k hizmetleri sa\u011flamakta ve di\u011fer \u015feylerin yan\u0131 s\u0131ra bir sosyal g\u00fcvenlik a\u011f\u0131 kurmaktad\u0131r. \u00d6rne\u011fin Almanya’da 2005 y\u0131l\u0131nda artan oranl\u0131 ki\u015fisel gelir vergisi oran\u0131 %19 ile %42 aras\u0131nda, veraset vergisi oran\u0131 ise %3 ile %70 aras\u0131nda de\u011fi\u015fiyordu. Y\u00fcksek ki\u015fisel gelir vergisi muafiyet s\u0131n\u0131r\u0131, daha fazla d\u00fc\u015f\u00fck gelirli ki\u015finin vergiden ka\u00e7\u0131nmas\u0131na ve ki\u015fisel gelirini art\u0131rmas\u0131na olanak tan\u0131yarak s\u0131radan i\u015f\u00e7ilerin \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 korumaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Bu arada, ki\u015fisel gelir vergisi, veraset vergisi ve hibe-ba\u011f\u0131\u015f vergisi i\u00e7in uygulanan nispeten y\u00fcksek artan oranl\u0131 vergi oranlar\u0131, “zenginden al\u0131p fakire verme” ve zengin ile fakir aras\u0131ndaki u\u00e7urumu daraltma hedefine ula\u015fabilmektedir. Vergiler kullan\u0131larak in\u015fa edilen sosyal refah sistemleri; emekliler i\u00e7in maa\u015flar, i\u015fsizler i\u00e7in i\u015fsizlik sigortas\u0131, \u00e7al\u0131\u015fma yetene\u011fini kaybetmi\u015f olanlar i\u00e7in asgari ge\u00e7im \u00f6denekleri ve yard\u0131mlar, okul \u00e7a\u011f\u0131ndaki n\u00fcfus i\u00e7in e\u011fitim f\u0131rsatlar\u0131, a\u015f\u0131r\u0131 yoksullar i\u00e7in bar\u0131nma ve n\u00fcfusun \u00e7o\u011funlu\u011fu i\u00e7in sa\u011fl\u0131k sigortas\u0131 gibi di\u011fer sosyal g\u00fcvenlik \u00f6nlemlerini i\u00e7ermektedir.<\/p>\n\n\n\n

Bu nedenle, refah harcamalar\u0131 genellikle bug\u00fcnk\u00fc geli\u015fmi\u015f Kapitalist \u00fclke h\u00fck\u00fcmetlerinin y\u0131ll\u0131k mali harcamalar\u0131ndaki en b\u00fcy\u00fck kalemdir ve mali gelirin %50’sinden fazlas\u0131n\u0131 olu\u015fturmaktad\u0131r. Geli\u015fmi\u015f Kapitalist \u00fclkelerin gelir politikalar\u0131 ve sosyal refah sistemleri, b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcm ili\u015fkilerinin kapitalist do\u011fas\u0131n\u0131 k\u00f6kten de\u011fi\u015ftirmemi\u015f olsa da, sosyalizmin temel hedeflerinden baz\u0131lar\u0131na k\u0131smen ula\u015fm\u0131\u015f, \u00e7al\u0131\u015fan insanlar\u0131n ya\u015fam kalitesini art\u0131rm\u0131\u015f, i\u015f\u00e7i ile k\u00f6yl\u00fc, kent ile k\u0131r ve zihinsel emek ile kol eme\u011fi aras\u0131ndaki u\u00e7urumu daraltm\u0131\u015f ve sosyalizmin de\u011fer y\u00f6nelimini sergilemektedirler.<\/p>\n\n\n\n

D\u00f6rd\u00fcnc\u00fcs\u00fc, b\u00fcy\u00fck \u015firketlerin y\u00f6netiminde ve \u00fclkelerin siyasi sistemlerinde demokratikle\u015fme.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u0130\u015f\u00e7iler ile y\u00f6netim \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 hafifletmek ve i\u015f ili\u015fkilerini d\u00fczenlemek i\u00e7in bug\u00fcnk\u00fc geli\u015fmi\u015f Kapitalist \u00fclkeler, \u00f6zellikle i\u015f\u00e7iler ve y\u00f6netim aras\u0131nda diyalog ve i\u015f birli\u011fi mekanizmalar\u0131 kurarak bir dizi reform \u00f6nlemi benimsemi\u015flerdir. Bu reformlar toplu pazarl\u0131k ve toplu i\u015f s\u00f6zle\u015fmelerinin yan\u0131 s\u0131ra bir ortak karar sistemine yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. \u0130\u015f\u00e7iler i\u015fletmelerin demokratik y\u00f6netimine kat\u0131larak \u00f6nemli konularda i\u015fverenler ve y\u00f6neticilerle birlikte karar vermektedir.<\/p>\n\n\n\n

\u00d6rne\u011fin, Bat\u0131 Avrupa \u00fclkelerinde uygulanan ortak karar sistemi, \u015firketlerin y\u00f6netim kurullar\u0131na y\u00f6netime kat\u0131lmalar\u0131 i\u00e7in belirli say\u0131da i\u015f\u00e7i dahil etmelerini gerektirmektedir; \u015firketlerin i\u015f\u00e7ileri keyfi olarak i\u015ften \u00e7\u0131karmalar\u0131 yasakt\u0131r ve i\u015ften \u00e7\u0131karma gerekti\u011finde sendikalara dan\u0131\u015f\u0131lmal\u0131 ve tazminat sa\u011flamal\u0131d\u0131rlar. Bu politikalar bir \u00f6l\u00e7\u00fcde i\u015f\u00e7i ve y\u00f6netim aras\u0131ndaki uzla\u015fmaz antagonizmay\u0131 azaltm\u0131\u015f, i\u015f\u00e7ilerin durumunu iyile\u015ftirmi\u015f ve haklar\u0131n\u0131 korumu\u015ftur. Bu arada, halk\u0131n demokratik haklar\u0131n\u0131 geni\u015fletme y\u00f6n\u00fcndeki g\u00fc\u00e7l\u00fc bask\u0131s\u0131 alt\u0131nda geli\u015fmi\u015f Kapitalist \u00fclke h\u00fck\u00fcmetleri, genel oy sistemlerini reforme edip iyile\u015ftirmi\u015f; ifade, toplant\u0131 ve \u00f6rg\u00fctlenme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc dahil olmak \u00fczere sivil haklar\u0131 geni\u015fletmi\u015f; ve hukuk sistemlerini geli\u015ftirerek devlet g\u00fcc\u00fcn\u00fcn i\u015fleyi\u015fini, denge ve denetimini yasal bir \u00e7er\u00e7eveye oturtmu\u015flard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Demokratik sistemlerin s\u00fcrekli iyile\u015ftirilmesi, sosyalist hedef unsurlar\u0131n\u0131 bar\u0131nd\u0131ran siyasi partilerin me\u015fru varl\u0131\u011f\u0131na ve daha fazla geli\u015fmesine yard\u0131mc\u0131 olmaktad\u0131r. D\u00fcnyada \u015fu anda yakla\u015f\u0131k 120 kom\u00fcnist veya Marksist tarzda siyasi parti ve 200’\u00fcn \u00fczerinde sosyalist parti bulunmaktad\u0131r ve bunlar\u0131n \u00e7o\u011fu geli\u015fmi\u015f Kapitalist \u00fclkelerdedir. Bu siyasi partilerin h\u00fck\u00fcmete girmesi veya do\u011frudan iktidara gelmesi de sosyalist unsurlar\u0131n olu\u015fumunu ve sosyalist unsurlar\u0131n birikimini yans\u0131tmakta ve te\u015fvik etmektedir.<\/p>\n\n\n\n

B\u00f6l\u00fcm 2.  Kapitalist \u00fclkelerde Sosyalist Unsurlar\u0131n Filizleri Olu\u015fmakta ve Geli\u015fmekte<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Kapitalist toplum i\u00e7inde ortaya \u00e7\u0131kan bu yeni geli\u015fmeler Marx ve Engels’in fikirleriyle \u00f6rt\u00fc\u015fmektedir. Oysa, Marx ve Engels’in \u00f6l\u00fcmlerini takip eden d\u00f6nemde baz\u0131 Marksist ve Leninist teorisyenler, s\u00f6m\u00fcr\u00fcc\u00fc sistemlerin d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcyle ilgili ve tarihsel ge\u00e7i\u015fle ilgili g\u00f6r\u00fc\u015flerinde yeni bir toplumsal sistemin unsurlar\u0131n\u0131n k\u00f6leci toplumda ve feodal toplumda eski sistem i\u00e7inde kendili\u011finden do\u011fmas\u0131na ve birikmesine olanak vermesine ra\u011fmen  sosyalist unsurlar\u0131n kapitalist toplum i\u00e7inde do\u011fup birikemeyece\u011fini savunmu\u015flard\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Bu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn nedeni, sosyalizmin insanl\u0131k tarihindeki \u00f6zel m\u00fclkiyeti ortadan kald\u0131ran ilk b\u00fct\u00fcn\u00fcyle yeni olan bir kamu m\u00fclkiyeti sistemi olmas\u0131 sebebiyle, \u00e7e\u015fitli unsurlar\u0131n\u0131n ancak bir proleter devrimin zaferinin ard\u0131ndan kurulan proleter devletin t\u00fcm \u00f6zel m\u00fclkiyeti ortadan kald\u0131rmas\u0131ndan sonra olu\u015fabilece\u011fi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcyd\u00fc.<\/p>\n\n\n\n

\u00d6rne\u011fin Lenin, “sosyalist bir devrim ile bir burjuva devrimi aras\u0131ndaki fark\u0131n, bir burjuva devriminde halihaz\u0131rda haz\u0131r kapitalist ili\u015fkiler formlar\u0131n\u0131n bulunmas\u0131, oysa bir Sovyet rejiminde, yani bir proleter rejimde bu t\u00fcr haz\u0131r sosyalist \u00fcretim ili\u015fkilerin bulunmamas\u0131” oldu\u011funu savunuyordu.<\/p>\n\n\n\n

Elbette Lenin’in sosyalist unsurlar\u0131n kapitalist toplumlar i\u00e7inde tasarlanamayaca\u011f\u0131 fikri, esas olarak Rusya’n\u0131n o d\u00f6nemdeki az geli\u015fmi\u015f ekonomik ve k\u00fclt\u00fcrel ko\u015fullar\u0131 ile ba\u011flant\u0131l\u0131 idi. Lenin, di\u011fer kapitalist toplumlar i\u00e7inde sosyalist unsurlar\u0131n filizlenebilece\u011fini ve birikebilece\u011fini inkar etmemi\u015fti. Hatta Lenin, Alman devlet kapitalizminin form olarak sosyalizmle pek \u00e7ok benzerli\u011fi oldu\u011funa inan\u0131yordu \u00e7\u00fcnk\u00fc “orada ‘en son ba\u015far\u0131lara’ ula\u015fm\u0131\u015f modern b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekli kapitalist teknoloji ve Junker+burjuva emperyalizmine tabi planl\u0131 bir ekonomik \u00f6rg\u00fctlenme ve faaliyet vard\u0131r” ifadesini kullanm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Lenin’in Rus kapitalizminin sosyalist unsurlar \u00fcretemeyece\u011fi fikri Stalin ve Mao Zedong taraf\u0131ndan devral\u0131nd\u0131 ve daha da teorize edilip sistemli ve ideolojik bir g\u00f6r\u00fc\u015f hale getirilerek bir d\u00f6nem Sovyetler Birli\u011fi ve \u00c7in’deki Marksist teorik \u00e7evreler taraf\u0131ndan yayg\u0131n olarak kabul edilen hatal\u0131 bir Marksist g\u00f6r\u00fc\u015f olarak yerle\u015fti.<\/p>\n\n\n\n

Stalin, 1951 tarihli SSCB’de Sosyalizmin Ekonomik Sorunlar\u0131 adl\u0131 kitab\u0131nda Sovyet rejiminin \u00f6zel rol\u00fcn\u00fc tart\u0131\u015f\u0131rken, “Sovyet rejiminin \u00f6nceki devrimlerin yapt\u0131\u011f\u0131 gibi bir s\u00f6m\u00fcr\u00fc bi\u00e7imini di\u011feriyle de\u011fi\u015ftiremeyece\u011fini, t\u00fcm s\u00f6m\u00fcr\u00fcy\u00fc ortadan kald\u0131rmas\u0131 gerekti\u011fini” belirtmi\u015f ve “\u00fclkede haz\u0131r sosyalist ekonomik filizler bulunmad\u0131\u011f\u0131ndan, Sovyet rejiminin s\u00f6zde ‘bo\u015f toprak’ \u00fczerinde yeni sosyalist ekonomik formlar yaratmas\u0131 gerekti\u011fini” s\u00f6ylemi\u015fti.<\/p>\n\n\n\n

Mao Zedung Aral\u0131k 1959’dan 1960’a kadar Sovyet ders kitab\u0131 Ekonomi Politik’i (Cilt 2) okudu\u011funda, Lenin de sosyalist devlet m\u00fclkiyetindeki ve kooperatif ekonomilerinin \u00f6zel m\u00fclkiyete dayal\u0131 bir kapitalist toplum i\u00e7inde ortaya \u00e7\u0131k\u0131p b\u00fcy\u00fcmesinin m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmi\u015fti.<\/p>\n\n\n\n

 Lenin, “revizyonistler kapitalist toplumda kentsel kamu hizmetlerinin sosyalist unsurlar oldu\u011funu ve kapitalizmin bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l bir \u015fekilde sosyalizme d\u00f6n\u00fc\u015febilece\u011fini s\u00f6yl\u00fcyorlar; bu Marksizmin ciddi bir \u00e7arp\u0131t\u0131lmas\u0131d\u0131r” g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcndeydi.<\/p>\n\n\n\n

Asl\u0131nda Stalin ve Mao Zedong taraf\u0131ndan ifade edilen bu g\u00f6r\u00fc\u015fler Marx ve Engels’in orijinal fikirlerine uymuyordu \u00e7\u00fcnk\u00fc onlar sosyalist unsurlar\u0131n kapitalist toplum i\u00e7inde kendili\u011finden do\u011fup ortaya \u00e7\u0131kabilece\u011fini defalarca ve a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtmi\u015flerdi.<\/p>\n\n\n\n

Daha 1848’de Kom\u00fcnist Manifesto’yu yay\u0131mlad\u0131klar\u0131nda Marx ve Engels, eski toplum i\u00e7inde yeni toplumsal unsurlar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kabilece\u011fine i\u015faret etmi\u015flerdi. “\u0130nsanlar t\u00fcm toplumu devrimcile\u015ftiren fikirlerden bahsettiklerinde, sadece eski toplum i\u00e7inde yeni toplumsal unsurlar\u0131n halihaz\u0131rda olu\u015ftu\u011fu ger\u00e7e\u011fini ifade etmektedirler.”<\/p>\n\n\n\n

Onlar bu g\u00f6r\u00fc\u015fe dayanarak, “kapitalist toplumun ekonomik yap\u0131s\u0131n\u0131n feodal toplumun ekonomik yap\u0131s\u0131ndan do\u011fdu\u011funa… \u0130kincisinin da\u011f\u0131lmas\u0131n\u0131n birincisinin unsurlar\u0131n\u0131 serbest b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131na” i\u015faret ettiler. Analoji yoluyla, kapitalist toplumun geli\u015fiminin de benzer bir hareketi i\u00e7erdi\u011fini, yani sosyalist toplumun maddi ko\u015fullar\u0131n\u0131n ve ekonomik ili\u015fkilerinin kapitalist ana rahminde olu\u015fabilece\u011fini kabul ettiler. Marx, 1877’de Rusya Narodnik Dergisi (Chronicle of the Fatherland) edit\u00f6rlerine yazd\u0131\u011f\u0131 mektupta, kapitalist \u00fcretimin geli\u015fim s\u00fcrecinde ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz tarihsel e\u011filimin ( kapitalizmi) kendisini yads\u0131mak oldu\u011funa i\u015faret etmi\u015fti.<\/p>\n\n\n\n

Klasik Marksist yazarlar\u0131n kapitalizmin kendi kendini a\u015fma s\u00fcrecinde “yeni bir toplumun unsurlar\u0131n\u0131” ve “yeni bir ekonomik sistemin unsurlar\u0131n\u0131” a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131na, yani sosyalist unsurlar\u0131n kapitalist toplum i\u00e7inde kendili\u011finden olu\u015fup birikti\u011fine i\u015faret ettikleri a\u00e7\u0131kt\u0131r. Hatta Lenin bile sosyalizme ge\u00e7i\u015f yapan bir ekonomik formun kapitalizm i\u00e7inde olu\u015fabilece\u011fine inan\u0131yor, tekelci devlet kapitalizminin sosyalizmin en eksiksiz maddi haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 ve \u00f6nc\u00fcs\u00fc oldu\u011funu belirtiyordu.<\/p>\n\n\n\n

Diyalektik materyalizm, her \u015feyin geli\u015fiminin niceliksel de\u011fi\u015fimin niteliksel de\u011fi\u015fime yol a\u00e7mas\u0131 yasas\u0131n\u0131 takip etti\u011fini savunur; niceliksel de\u011fi\u015fim belli bir dereceye kadar biriktikten sonra nitel bir s\u0131\u00e7rama meydana gelir. Bu nedenle yeni \u015feylerin ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 kaynaks\u0131z veya temelsiz olamaz; yeni \u015feyler eski olan\u0131n i\u00e7inde olu\u015fmal\u0131 ve birikmelidir. Do\u011fadaki t\u00fcrlerin evrimi gibi, hi\u00e7bir toplumsal form sadece kendi toplumunun temel \u00f6zelliklerine sahip de\u011fildir. Bir \u00f6ncekinin kal\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131 ve bir sonraki toplumun do\u011fmakta olan y\u00f6nlerini ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak bar\u0131nd\u0131r\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

\u00d6rne\u011fin, kapitalist toplum hem feodal toplumun kal\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131 hem de do\u011fmakta olan sosyalist unsurlar\u0131 i\u00e7erir. Ger\u00e7ekte, kapitalist toplumun geli\u015fimi, sosyalist unsurlar\u0131n s\u00fcrekli artmas\u0131 s\u00fcrecidir, sosyalizme ge\u00e7i\u015f i\u00e7in bir maddi birikim s\u00fcrecidir. Sosyalist siyasi, ekonomik ve k\u00fclt\u00fcrel fakt\u00f6rler belli bir \u00f6l\u00e7\u00fcde birikti\u011finde, kapitalist toplum sosyalist topluma do\u011fru niteliksel bir de\u011fi\u015fim ge\u00e7irecektir. Bu nedenle Marx, kom\u00fcnist (sosyalist) toplumun “kapitalist toplumdan hen\u00fcz \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 ve \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 eski toplumun izlerini hala ta\u015f\u0131yaca\u011f\u0131na” i\u015faret etmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

B\u00f6l\u00fcm 3 Geli\u015fmi\u015f Kapitalist \u00dclkelerin Geli\u015fiminde Dikkat \u00c7eken Ger\u00e7ekler<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bug\u00fcnk\u00fc geli\u015fmi\u015f Bat\u0131 toplumlar\u0131nda sosyalist unsurlar\u0131n ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 ve birikmesi, nesnel olarak konu\u015fursak burjuvazinin kendili\u011finden bir hay\u0131rseverlik veya \u015fefkat eylemi de\u011fildir; aksine burjuvazinin ve h\u00fck\u00fcmetlerinin, \u00e7a\u011fda\u015f ve yeni kapitalist \u00fcretici g\u00fc\u00e7lerin geli\u015fimine ve sosyalle\u015fmi\u015f b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekli \u00fcretim durumundaki de\u011fi\u015fikliklere yan\u0131t olarak kapitalist toplumdaki ba\u015fl\u0131ca i\u00e7 \u00e7eli\u015fkileri hafifletmek amac\u0131yla yapt\u0131\u011f\u0131 d\u00fczen i\u00e7i politika d\u00fczenlemelerinin pasif bir sonucudur.<\/p>\n\n\n\n

Bu ayn\u0131 zamanda i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n ve \u00e7al\u0131\u015fan kitlelerin kendi haklar\u0131n\u0131 korumak i\u00e7in verdi\u011fi kararl\u0131 m\u00fccadelenin ve burjuvaziyi taviz vermeye zorlamas\u0131n\u0131n bir sonucudur; Sosyal Demokrat Parti gibi sosyalist unsurlar\u0131 bar\u0131nd\u0131ran partilerin h\u00fck\u00fcmete girmesi veya iktidara gelmesinin ard\u0131ndan benimsedikleri sosyalist unsurlar i\u00e7eren reform \u00f6nlemlerinin bir sonucudur; ve burjuvazinin kendi y\u00f6netimini s\u00fcrd\u00fcrmek amac\u0131yla sosyalist \u00fclkelerin kalk\u0131nma deneyimlerinden \u00f6\u011frenmesinin ve yararlanmas\u0131n\u0131n da bir sonucudur.<\/p>\n\n\n\n

Birinci olarak, kapitalist toplumda sosyalist unsurlar\u0131n miktar\u0131 genellikle kapitalist \u00fcretici g\u00fc\u00e7lerin seviyesiyle pozitif korelasyon orant\u0131s\u0131 g\u00f6sterir. Tarihsel materyalizm, \u00fcretici g\u00fc\u00e7lerin insanl\u0131\u011f\u0131n toplumsal ilerlemesini sa\u011flayan en aktif ve devrimci unsur oldu\u011funu savunur. Teorik olarak sosyalist toplum, y\u00fcksek d\u00fczeyde geli\u015fmi\u015f \u00fcretici g\u00fc\u00e7ler ve y\u00fcksek d\u00fczeyde sosyalle\u015fmi\u015f b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekli bir \u00fcretim temeli \u00fczerine in\u015fa edilmelidir. Kapitalizm ne kadar geli\u015firse kendi rahminde o kadar \u00e7ok sosyalist unsur ortaya \u00e7\u0131kacakt\u0131r \u00e7\u00fcnk\u00fc \u00fcretici g\u00fc\u00e7lerin geli\u015fimi \u00fcretimde sosyalle\u015fme derecesini y\u00fckseltecek ve topluma ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 art\u0131racakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

\u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131’n\u0131n ard\u0131ndan, bug\u00fcnk\u00fc geli\u015fmi\u015f Kapitalist \u00fclkelerin toplumsal \u00fcretici g\u00fc\u00e7leri h\u0131zl\u0131 bir geli\u015fim ya\u015fad\u0131. Bunun temel nedenleri \u015funlard\u0131: Bilgi teknolojisi devrimiyle temsil edilen \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc Teknoloji Devrimi toplumsal \u00fcretici g\u00fc\u00e7leri b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde \u00f6zg\u00fcrle\u015ftirmi\u015f; geli\u015fmi\u015f Kapitalist \u00fclkeler ekonomik k\u00fcreselle\u015fmeyi kendi \u00fcretici g\u00fc\u00e7lerinin geli\u015fimine daha elveri\u015fli bir y\u00f6ne kanalize etmi\u015flerdir ve geli\u015fmi\u015f Kapitalist \u00fclkeler ak\u0131l d\u0131\u015f\u0131 uluslararas\u0131 i\u015f b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc ve adaletsiz uluslararas\u0131 siyasi ve ekonomik d\u00fczeni tam olarak kullanm\u0131\u015f; muazzam a\u015f\u0131r\u0131 karlar elde etmi\u015flerdir.<\/p>\n\n\n\n

\u00dcretici g\u00fc\u00e7lerin bu h\u0131zl\u0131 geli\u015fimi ve emek-\u00fcretim verimlili\u011findeki \u00f6nemli art\u0131\u015f, geli\u015fmi\u015f Kapitalist \u00fclkelerin sosyalist unsurlar bar\u0131nd\u0131ran sosyal refah sistemleri in\u015fa etmelerine, orta s\u0131n\u0131f\u0131 geni\u015fletmelerine ve toplumsal e\u015fitsizli\u011fi iyile\u015ftirmelerine olanak tan\u0131m\u0131\u015f ve kapitalist toplumlardaki sosyalist unsurlar\u0131 art\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

\u0130kinci olarak, \u00fcretici g\u00fc\u00e7lerdeki h\u0131zl\u0131 de\u011fi\u015fimler geli\u015fmi\u015f Kapitalist \u00fclkeleri kendilerini\u2014d\u00fczen \u00e7er\u00e7evesi i\u00e7inde– s\u00fcrekli d\u00fczenlemeye zorlam\u0131\u015ft\u0131r. Bu \u00e7eli\u015fkileri hafifletmek i\u00e7in burjuvazi ve h\u00fck\u00fcmetleri, kapitalist \u00f6zel m\u00fclkiyetin izin verdi\u011fi s\u0131n\u0131rlar dahilinde \u00fcretim ili\u015fkilerinin bi\u00e7imlerini ve sistemlerini d\u00fczenlemek zorunda kalm\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Asl\u0131nda, bug\u00fcnk\u00fc geli\u015fmi\u015f Bat\u0131 toplumlar\u0131nda uygulanan i\u015f kanunlar\u0131 ve asgari \u00fccret yasalar\u0131, \u00fcst yap\u0131da siyasi sistemlerin ve hukukun \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn etkin entegrasyonu ve ekonomide uygulanan h\u00fck\u00fcmet m\u00fcdahalesi; burjuvazinin kendi iktidar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmek i\u00e7in yapt\u0131\u011f\u0131 kendi kendine d\u00fczenlemelerdir. Belirli sosyalist unsurlar i\u00e7eren bu d\u00fczenleme \u00f6nlemlerinin getirilmesi, Sosyal Demokrat Parti gibi partilerin iktidara gelmesinden sonra uygulad\u0131klar\u0131 reformist politikalarla ve h\u00fck\u00fcmetlerin sosyalist \u00fclkelerin kalk\u0131nma ba\u015far\u0131lar\u0131n\u0131 \u00f6z\u00fcmsemesiyle de ilgilidir.<\/p>\n\n\n\n

G\u00fcn\u00fcm\u00fcz sosyalizmi, kapitalizmin hayatta ayakta kalmas\u0131 ve geli\u015fmesi i\u00e7in g\u00fc\u00e7l\u00fc bir meydan okuma olu\u015ftururken, ayn\u0131 zamanda kapitalizmin dezavantajlar\u0131n\u0131n \u00fcstesinden gelinmesi i\u00e7in baz\u0131 y\u00f6ntemler de sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. Kapitalist \u00fclkeler bu sosyalist uygulamalardan \u00f6\u011frenerek i\u00e7sel toplumsal \u00e7eli\u015fkilerini hafifletmi\u015flerdir.<\/p>\n\n\n\n

\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n ekonomik ve siyasi \u00e7\u0131karlar\u0131 i\u00e7in verdi\u011fi s\u00fcrekli m\u00fccadele, bug\u00fcnk\u00fc geli\u015fmi\u015f Kapitalist \u00fclkelerdeki reformlar\u0131 tetiklemi\u015ftir. \u0130\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131, grevler veya kendi siyasi partileri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla burjuvaziyi baz\u0131 siyasi veya ekonomik tavizler vermeye zorlamaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

\u00d6zellikle sendikalar, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n kitlesel \u00f6rg\u00fctleri olarak sosyal refah\u0131n uygulanmas\u0131 gibi pek \u00e7ok ger\u00e7ek\u00e7i ve rasyonel talepler dile getirerek mevcut kapitalist sistemin ayr\u0131lmaz bir par\u00e7as\u0131 haline gelmi\u015ftir. \u0130\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n uzun s\u00fcreli m\u00fccadelesinin getirdi\u011fi \u00e7e\u015fitli toplumsal ilerlemeler, sosyal demokrat partiler taraf\u0131ndan te\u015fvik edilen ilerici reformlarla birlikte \u2014ekonomik alanda makroekonomik d\u00fczenleme, kapsaml\u0131 sosyal refah sistemleri ve i\u015f\u00e7ilerin i\u015fletme y\u00f6netimine dahil edilmesi dahil\u2014 geli\u015fmi\u015f Kapitalist \u00fclkelerin toplumlar\u0131nda sosyalist unsurlar\u0131n birikmesine katk\u0131da bulunmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n

B\u00f6l\u00fcm D\u00f6rt: Kapitalist geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerdeki sosyalist unsurlar\u0131n \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc ve karma\u015f\u0131k do\u011fas\u0131.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

 Birinci olarak, bug\u00fcnk\u00fc geli\u015fmi\u015f Kapitalist \u00fclkelerde sosyalist unsurlar\u0131n birikmesi, kapitalist toplumun \u00f6zel do\u011fas\u0131n\u0131, siyasi sistemini ve temel \u00e7eli\u015fkilerini k\u00f6kten de\u011fi\u015ftirmemi\u015ftir ve de\u011fi\u015ftiremez. G\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fte \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n \u015firket hisse senedi sahipli\u011fi, \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131n\u0131n m\u00fclkiyetini yaymaktad\u0131r ancak ger\u00e7ekte bu, \u00e7al\u0131\u015fan i\u015f\u00e7i hissedarlar\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011funun kapitalistler haline geldi\u011fi anlam\u0131na gelmez. Anonim \u015firketin karar verme yetkisi b\u00fcy\u00fck kapitalistlerin elinde s\u0131k\u0131ca kalmaya devam etmektedir.<\/p>\n\n\n\n

\u0130\u015f\u00e7ilerin i\u015fletme y\u00f6netimine kat\u0131l\u0131m\u0131, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n i\u015fletmelerdeki s\u00f6m\u00fcr\u00fclen \u00e7al\u0131\u015fanlar stat\u00fcs\u00fcn\u00fc de\u011fi\u015ftirmemi\u015ftir ve de\u011fi\u015ftiremez; ne de emek ile sermaye aras\u0131ndaki uzla\u015fmaz \u00e7eli\u015fkiyi k\u00f6kten de\u011fi\u015ftirebilir. Sosyal refah sistemlerinin kurulmas\u0131 bir \u00f6l\u00e7\u00fcde zengin ile fakir aras\u0131ndaki u\u00e7urumu daraltm\u0131\u015f olsa da, bu durum e\u015fitsiz b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc tamamen ortadan kald\u0131ramaz; sermaye ile \u00fccretli emek aras\u0131ndaki s\u00f6m\u00fcr\u00fc ili\u015fkisini de de\u011fi\u015ftiremez. Makroekonomik kontrol \u00f6nlemleri ekonomik krizleri azaltmada olumlu bir rol oynasa da, nihayetinde kapitalist toplumun temel \u00e7eli\u015fkilerini \u00e7\u00f6zemez.<\/p>\n\n\n\n

Baz\u0131 sosyalist \u00fclkelerin uygulamalar\u0131n\u0131n kapitalist \u00fclkeler taraf\u0131ndan benimsenmesi, kapitalizmin kapitalist \u00fcretim ili\u015fkilerini d\u00fczenlemek i\u00e7in baz\u0131 sosyalist de\u011ferleri kabul etti\u011fini g\u00f6sterse de, bu sadece kapitalist sistemin hayatta kalmas\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmek i\u00e7in bir ara\u00e7t\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

\u0130kinci olarak, bug\u00fcnk\u00fc Kapitalist geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerde \u00e7e\u015fitli sosyalist fakt\u00f6rlerin geli\u015fmesi olgusu, sosyalizmin d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak galip gelece\u011fine olan g\u00fcvenimizi g\u00fc\u00e7lendirmemize yard\u0131mc\u0131 olur. Toplumsal \u00fcretici g\u00fc\u00e7lerin s\u00fcrekli geli\u015fimi, mevcut kapitalist toplumun tedrici olarak sosyalist topluma d\u00f6n\u00fc\u015fmesine yol a\u00e7maktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Bu tarihsel trendi g\u00f6rmek, sosyalizmin nihayetinde kapitalizme galip gelece\u011fine dair sa\u011flam bir g\u00fcven olu\u015fturmam\u0131za yard\u0131mc\u0131 olur. Elbette, bug\u00fcnk\u00fc geli\u015fmi\u015f Kapitalist \u00fclkelerde sosyalist unsurlar\u0131n birikmesi tedrici ve evrimci bir s\u00fcre\u00e7tir; yani ancak sosyalist unsurlar \u00f6nemli bir dereceye kadar birikti\u011finde sosyalizme do\u011fru niteliksel bir de\u011fi\u015fim ger\u00e7ekle\u015fecektir. Bu durum, sosyalizme giden yolun dolamba\u00e7l\u0131 ve uzun bir s\u00fcre\u00e7 olaca\u011f\u0131 anlam\u0131na gelir. Bu nedenle, bug\u00fcnk\u00fc geli\u015fmi\u015f Kapitalist \u00fclkelerin finansal, ekonomik ve sosyal bir dizi sistemik krizle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya olduklar\u0131n\u0131 kabul etmeliyiz.<\/p>\n\n\n\n

Di\u011fer yandan, bug\u00fcnk\u00fc geli\u015fmi\u015f Kapitalist \u00fclkelerde \u00e7e\u015fitli sosyalist fakt\u00f6rlerin birikmesinin nispeten gev\u015femi\u015f olan bir emek-sermaye \u00e7eli\u015fkisine yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131 da kabul etmeliyiz. Kapitalizm g\u00fc\u00e7l\u00fc bir hayatta ayakta kalma kapasitesini korumaktad\u0131r ve yeni sosyalist \u00fcretim ili\u015fkilerinin kurulmas\u0131 hala zaman gerektirmektedir. Marx bir keresinde \u015f\u00f6yle demi\u015fti: Hi\u00e7bir toplumsal d\u00fczen, i\u00e7inde bar\u0131nd\u0131rmaya devam etti\u011fi t\u00fcm (kapitalist m\u00fclkiyet alt\u0131ndaki) \u00fcretici g\u00fc\u00e7ler geli\u015fmeden \u00f6nce yok olmaz ve yeni, daha \u00fcst\u00fcn<\/strong> \u00fcretim ili\u015fkileri, varolu\u015flar\u0131n\u0131n maddi ko\u015fullar\u0131 eski toplum \u00e7er\u00e7evesinde olgunla\u015fmadan \u00f6nce asla eski \u00fcretim ili\u015fkilerinin yerini almaz. <\/strong>“<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bu nedenle sosyalist fakt\u00f6rlerin olu\u015fumunun bizzat yeni sosyalist toplumun kendisine e\u015fde\u011fer olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 da kabul etmeliyiz. Sosyalizmi ger\u00e7ekle\u015ftirme yolculu\u011fu proletaryan\u0131n uzun ve zorlu bir m\u00fccadeleye giri\u015fmesini gerektiriyor.<\/p>\n\n\n\n

\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc, bug\u00fcnk\u00fc geli\u015fmi\u015f Kapitalist \u00fclkelerde \u00e7e\u015fitli sosyalist unsurlar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 ve birikmesi, sosyalist \u00fclkelerin bu kapitalist \u00fclkelerle ili\u015fkilerini d\u00fczg\u00fcn bir \u015fekilde y\u00f6netmesini gerektiriyor. Sosyalist ve kapitalist sistemler aras\u0131ndaki ili\u015fki mutlak bir kar\u015f\u0131tl\u0131k de\u011fil, aksine hem birbirini d\u0131\u015flama hem de kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k ili\u015fkisidir. \u00d6ng\u00f6r\u00fclebilir bir gelecek boyunca sosyalist ve kapitalist sistemler bir arada ya\u015famaya devam edecek ve sosyalizmin geli\u015fimi kapitalizmin geli\u015fiminden etkilenecektir. Bu durum, \u00e7o\u011fu sosyalist \u00fclkenin \u015fu anda toplumsal \u00fcretici g\u00fc\u00e7lerin seviyesi bak\u0131m\u0131ndan onlardan geride oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde ger\u00e7ek\u00e7idir.<\/p>\n\n\n\n

\u00c7in’de bile, \u00fcretici g\u00fc\u00e7lerin seviyesi hala geli\u015fmi\u015f Kapitalist \u00fclkelerin gerisindedir ve sosyalist pazar ekonomisi sistemi m\u00fckemmel olmaktan uzakt\u0131r. Bu nedenle, bug\u00fcnk\u00fc Kapitalist geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerin kapitalist geli\u015fimi kar\u015f\u0131s\u0131nda rasyonel bir tutum ve a\u00e7\u0131k bir tav\u0131r s\u00fcrd\u00fcrmeliyiz. Kalk\u0131nma ger\u00e7eklerini g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurmadan soyut bir \u015fekilde “kapitalist mi yoksa sosyalist mi” sorusunu tart\u0131\u015fmamal\u0131; bunun yerine geli\u015fmi\u015f Kapitalist \u00fclkelerle ekonomik, siyasi, bilimsel ve k\u00fclt\u00fcrel alanlarda i\u015f birli\u011fini g\u00fc\u00e7lendirmeliyiz. Kapitalist medeniyetin \u00e7e\u015fitli ba\u015far\u0131lar\u0131ndan yararlanmal\u0131 ve \u00c7in’in sosyalist modernle\u015fmesini te\u015fvik etmeliyiz. Lenin’in dedi\u011fi gibi, “Sosyalizm, kapitalizmin miras\u0131ndan yararlanmadan kurulamaz.”<\/p>\n\n\n\n

Sonu\u00e7 olarak, y\u00fcksek d\u00fczeyde geli\u015fmi\u015f \u00fcretici g\u00fc\u00e7ler, \u00fcretimin artan \u00f6l\u00e7\u00fcde sosyalle\u015fmesi ve i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n devam eden m\u00fccadeleleri gibi yeni ko\u015fullarla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalan bug\u00fcnk\u00fc geli\u015fmi\u015f Bat\u0131 \u00fclkeleri, sosyalist \u00fclkelerin kalk\u0131nma ba\u015far\u0131lar\u0131ndan yararlanarak bir dizi d\u00fczenleme ve reform yapm\u0131\u015flard\u0131r. Bu da baz\u0131 kapitalist \u00fclkelerde sosyalist unsurlar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131na ve birikmesine yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. Bu ger\u00e7ekler, Marx ve Engels\u2019in sosyalist unsurlar\u0131n kapitalist toplumun ba\u011fr\u0131nda geli\u015febildi\u011fi y\u00f6n\u00fcndeki g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcyle \u200b\u200btutarl\u0131d\u0131r ve sosyalizmin ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz zaferine olan g\u00fcvenimizi g\u00fc\u00e7lendirmeye de katk\u0131da bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

G\u00fcn\u00fcm\u00fcz Bat\u0131l\u0131 Geli\u015fmi\u015f Kapitalist Toplumlarda Ortaya \u00c7\u0131kan Sosyalist Unsurlar Do\u011fru Anla\u015f\u0131lmal\u0131 Kaynak: Akademik \u00d6nsaflar Dergisi, Nisan 2021 (\u0130kinci Yar\u0131) Yazar: Prof. Wang Wenzhang, Marksizm Okulu, Sosyal Geli\u015fim Enstit\u00fcs\u00fc,  Pekin \u00dcniversitesi Bu yaz\u0131 son derece geli\u015fmi\u015f \u00fcretici g\u00fc\u00e7ler, \u00fcretimin artan derecelerde sosyalle\u015fmesi ve i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n s\u00fcregelen m\u00fccadelesi gibi yeni ko\u015fullar kar\u015f\u0131s\u0131nda, bug\u00fcnk\u00fc geli\u015fmi\u015f Kapitalist \u00fclkelerin, sosyalist \u00fclkelerin geli\u015fme […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["post-6377","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kapitalizm"],"blocksy_meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6377","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6377"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6377\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6378,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6377\/revisions\/6378"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6377"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6377"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6377"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}