{"id":6460,"date":"2026-05-14T23:00:42","date_gmt":"2026-05-14T23:00:42","guid":{"rendered":"https:\/\/marksizm.org.tr\/?p=6460"},"modified":"2026-05-14T23:00:43","modified_gmt":"2026-05-14T23:00:43","slug":"abd-cin-zirvesi-cin-abd-iliskilerini-duzenlemek-icin-yeni-bir-temel-olusturma-firsati-sunuyor-da-wei-ile-roportaj","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/marksizm.org.tr\/?p=6460","title":{"rendered":"ABD-\u00c7in Zirvesi , \u00c7in-ABD ili\u015fkilerini “d\u00fczenlemek” i\u00e7in yeni bir temel olu\u015fturma f\u0131rsat\u0131 sunuyor: Da Wei ile R\u00f6p\u00f6rtaj"},"content":{"rendered":"\n

ABD-\u00c7in Zirvesi , \u00c7in-ABD ili\u015fkilerini “d\u00fczenlemek” i\u00e7in yeni bir temel olu\u015fturma f\u0131rsat\u0131 sunuyor: Da Wei ile R\u00f6p\u00f6rtaj<\/strong><\/h1>\n\n\n\n

\u00c7in’in Stratejik Hedefi hi\u00e7bir zaman ABD’yi Ge\u00e7mek veya Yerine Ge\u00e7mek De\u011fil  <\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Da Wei, Pekin Tsinghua \u00dcniversitesi Stratejik ve G\u00fcvenlik \u00c7al\u0131\u015fmalar\u0131 Merkezi Direkt\u00f6r\u00fc ve Tsinghua \u00dcniversitesi Sosyal Bilimler Fak\u00fcltesi Uluslararas\u0131 \u0130li\u015fkiler B\u00f6l\u00fcm\u00fc’nde Profes\u00f6r ve Doktora Dan\u0131\u015fman\u0131d\u0131r. Da Wei, uzun s\u00fcredir uluslararas\u0131 ili\u015fkiler ve uluslararas\u0131 g\u00fcvenlik alanlar\u0131nda ara\u015ft\u0131rma ve e\u011fitim  yapmaktad\u0131r; ba\u015fl\u0131ca ara\u015ft\u0131rma alanlar\u0131 ABD d\u0131\u015f ve g\u00fcvenlik stratejisi, ABD politikas\u0131 ve \u00c7in-ABD ili\u015fkileridir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

May\u0131s 2026<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Mevcut \u00e7alkant\u0131l\u0131 uluslararas\u0131 d\u00fczen g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, iki b\u00fcy\u00fck g\u00fc\u00e7 aras\u0131ndaki bu zirve b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n

Yak\u0131n  zamanlarda, Da Wei, \u00c7in Haber Servisi’nin “Do\u011fu Bat\u0131yla Bulu\u015fuyor” program\u0131na \u00c7in-ABD ili\u015fkileri ve Orta Do\u011fu’daki durum gibi uluslararas\u0131 s\u0131cak konular hakk\u0131nda \u00f6zel bir r\u00f6portaj verdi. Da Wei, mevcut \u00c7in-ABD ili\u015fkilerinin temel g\u00f6revi “uyum sa\u011flamay\u0131 ba\u015farmak olmal\u0131d\u0131r” dedi.   Mevcut uluslararas\u0131 durum perspektifinden bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, \u00e7at\u0131\u015fma riski artm\u0131\u015f olsa da, n\u00fckleer cayd\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k ve ekonomik kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k, d\u00fcnyada bar\u0131\u015f i\u00e7in \u00f6nemli “denge ta\u015flar\u0131” olmaya devam etmektedir. Ve \u00c7in’in kalk\u0131nmadaki en b\u00fcy\u00fck g\u00fcc\u00fc her zaman kendisinden kaynaklanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

\u00c7in Haber muhabiri: \u00c7in ve K\u00fcreselle\u015fme Merkezi yak\u0131n zamanda \u00c7in-ABD ili\u015fkilerini “stratejik olarak istikrarl\u0131” olarak tan\u0131mlad\u0131. \u00c7in-ABD ili\u015fkilerinin mevcut durumu hakk\u0131ndaki g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcz nedir? \u00c7in ve ABD liderleri aras\u0131ndaki g\u00f6r\u00fc\u015fmenin ikili ili\u015fkilere etkisi ne olacak?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Da Wei: Stratejik istikrar kavram\u0131n\u0131n farkl\u0131 anlamlar\u0131 vard\u0131r. Akademik \u00e7evrelerde bu terim, iki veya daha fazla n\u00fckleer g\u00fcc\u00fcn hi\u00e7birinin \u00f6nce n\u00fckleer silah kullanma, stratejik sald\u0131r\u0131 ba\u015flatma veya askeri geni\u015fleme yoluyla belirleyici bir avantaj elde etme konusunda g\u00fc\u00e7l\u00fc bir te\u015fvike sahip olmad\u0131\u011f\u0131 bir g\u00fcvenlik durumunu ifade eden bir anlama sahiptir. \u00c7in ve ABD aras\u0131nda \u015fu anda tart\u0131\u015f\u0131lan “stratejik istikrar”, daha geni\u015f anlamda, iki \u00fclkenin en \u00f6nemli ili\u015fkilerinde genel olarak istikrar\u0131 koruyabilece\u011fi bir \u00e7er\u00e7eveyi ifade etmektedir.<\/p>\n\n\n\n

Bu y\u0131l \u00c7in-ABD ili\u015fkileri i\u00e7in \u00f6nemli bir y\u0131l ve devlet ba\u015fkanlar\u0131 d\u00fczeyindeki diplomasisinin ikili ili\u015fkiler \u00fczerindeki etkisi \u00e7ok \u00f6nemli.<\/p>\n\n\n\n

\u00c7in-ABD ili\u015fkilerindeki en \u00f6nemli g\u00f6rev, k\u00fcreselle\u015fmeye dayal\u0131 bir \u00c7in-ABD ili\u015fkisinden \u00e7ok kutuplu bir d\u00fcnyaya dayal\u0131 bir ili\u015fkiye d\u00f6n\u00fc\u015fmek anlam\u0131na gelen “yeni uyumdur\u201d. Bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm kendili\u011finden ger\u00e7ekle\u015fmeyecek; \u00e7\u00fcnk\u00fc birden fazla d\u00fczeyde ilerleme gerektiriyor. Bu y\u0131l, bu temeli in\u015fa etmek i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir f\u0131rsat\u0131m\u0131z var.<\/p>\n\n\n\n

Biliyorsunuz, 11 Nisan 2026’da, Hebei eyaletinin \u015eijiazhuang \u015fehrinde “Gen\u00e7lerin Dostlar\u0131” \u00c7in-ABD Gen\u00e7lik Dostluk De\u011fi\u015fimi ve \u00c7in-ABD “Masa Tenisi Diplomasisi”nin 55. Y\u0131ld\u00f6n\u00fcm\u00fc Anma T\u00f6reni d\u00fczenlendi.<\/p>\n\n\n\n

\u0130ran’\u0131n Bat\u0131 \u00fclkelerinin hayal etti\u011fi kadar savunmas\u0131z olmad\u0131\u011f\u0131 G\u00f6r\u00fcld\u00fc<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u00c7in Haber Servisi muhabiri: ABD+\u0130srail  ile \u0130ran aras\u0131ndaki sava\u015f k\u00fcresel ekonomiyi etkiledi. Orta Do\u011fu’daki mevcut de\u011fi\u015fiklikler hakk\u0131ndaki g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcz nedir?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Da Wei: Amerika Birle\u015fik Devletleri, \u0130srail ve \u0130ran’\u0131n sava\u015fta bir\u00e7ok zorlukla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve \u0130ran’\u0131n a\u011f\u0131r kay\u0131plar verdi\u011fini kabul etmeliyiz. \u015eahsi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcme g\u00f6re, \u0130ran \u00f6nemli taktiksel kay\u0131plar verdi ancak stratejik olarak sa\u011flam durdu.<\/p>\n\n\n\n

Birincisi, co\u011frafi konumu. \u0130ran \u00f6nemli bir b\u00f6lgesel g\u00fc\u00e7 ve H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131 topraklar\u0131na biti\u015fik. Di\u011fer K\u00f6rfez \u0130\u015fbirli\u011fi Konseyi \u00fcye devletleri de bu b\u00f6lgede yer al\u0131yor, bu da Amerika Birle\u015fik Devletleri’nin \u0130ran topraklar\u0131nda uzun ve zorlu bir askeri harek\u00e2t y\u00fcr\u00fctmesini zorla\u015ft\u0131r\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n

\u0130ran’\u0131n giderek daha proaktif bir stratejik pozisyon kazanmas\u0131n\u0131n temel nedenlerinden biri, ge\u00e7mi\u015fte insanlar\u0131n “\u0130ran’\u0131n H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131’n\u0131 kontrol edip edemeyece\u011fi” ve “\u0130ran’\u0131n yeterli dirence sahip olup olmad\u0131\u011f\u0131” gibi varsay\u0131mlar\u0131n\u0131n sava\u015f yoluyla do\u011frulanm\u0131\u015f olmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

D\u0131\u015f askeri bask\u0131yla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131\u011f\u0131nda \u0130ran’\u0131n Bat\u0131 \u00fclkelerinin hayal etti\u011fi kadar savunmas\u0131z olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fck. Askeri yetenekleri b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde zarar g\u00f6rm\u00fc\u015f olsa da, hala direnme yetene\u011fine sahip ve H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131 \u00fczerinde g\u00fc\u00e7l\u00fc bir kontrol\u00fc var.<\/p>\n\n\n\n

\u00d6zetle, \u0130ran y\u00fcz y\u0131l sonra da b\u00f6lgede varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrecek, ancak Amerika Birle\u015fik Devletleri’nin gelecekte b\u00f6lgedeki etkisi hakk\u0131nda bir \u015fey s\u00f6ylemek zor.<\/p>\n\n\n\n

Ayr\u0131ca, ABD ve \u0130ran aras\u0131nda zafer veya yenilgi standartlar\u0131 farkl\u0131l\u0131k g\u00f6stermektedir. \u0130ran i\u00e7in “zafer” kriterleri nispeten d\u00fc\u015f\u00fckt\u00fcr; rejim ve toplum istikrarl\u0131 kald\u0131\u011f\u0131 ve b\u00f6lgesel ve \u0130ran k\u00fcresel stratejik duruma etki etmeye devam etti\u011fi s\u00fcrece, \u0130ran’\u0131n “kazand\u0131\u011f\u0131” genel olarak kabul edilir. ABD ve \u0130srail’in hangi ko\u015fullar alt\u0131nda kendilerini “zafer kazanm\u0131\u015f” sayacaklar\u0131n\u0131 s\u00f6ylemek zordur, \u00e7\u00fcnk\u00fc ABD’nin bu sava\u015f\u0131 ba\u015flatmadaki stratejik hedefleri de belirsiz. Ne rejim de\u011fi\u015fikli\u011fi ne de \u0130ran’\u0131n n\u00fckleer ve f\u00fcze yeteneklerinin tamamen ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 olas\u0131 de\u011fil.<\/p>\n\n\n\n

\u00c7in Haber Servisi muhabiri: Sizce mevcut uluslararas\u0131 \u00e7at\u0131\u015fmal\u0131 durumun daha da t\u0131rmanma riski ne kadar b\u00fcy\u00fck ve yerel \u00e7at\u0131\u015fmalar yay\u0131lacak m\u0131?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Da Wei: \u0130ngilizcede bir s\u00f6z vard\u0131r: “Tarih asla kendini tekrar etmez, ama s\u0131k s\u0131k benzerlikler g\u00f6sterir.” Tarihsel benzetmeler ger\u00e7ekten ayd\u0131nlat\u0131c\u0131, hatta bazen \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 olabilir. *Uyurgezerler: Avrupa 1914’te Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131’na Nas\u0131l Do\u011fru Gitti* adl\u0131 kitap da o d\u00f6nemde hi\u00e7bir \u00fclkenin sava\u015f istemedi\u011fini, ancak sonu\u00e7ta t\u00fcm \u00fclkelerin “uyurgezer gibi” sava\u015fa s\u00fcr\u00fcklendi\u011fini belirtiyor. Bu, d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcc\u00fc bir hat\u0131rlatma ve bug\u00fcn de benzer hatalardan ka\u00e7\u0131nmal\u0131y\u0131z.<\/p>\n\n\n\n

Ancak tarih asla tamamen ayn\u0131 de\u011fildir. Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 s\u0131ras\u0131ndaki uluslararas\u0131 d\u00fczen, \u015fimdikinden \u00e7ok farkl\u0131yd\u0131. \u00d6rne\u011fin, o zamanlar d\u00fcnyada n\u00fckleer silahlar yoktu, ancak \u015fimdi var ve n\u00fckleer silahlar, bir \u00f6l\u00e7\u00fcde, b\u00fcy\u00fck g\u00fc\u00e7lerin birbirlerine kar\u015f\u0131 g\u00fc\u00e7 kullanmas\u0131n\u0131 cayd\u0131rabiliyor.<\/p>\n\n\n\n

Bug\u00fcn ekonomik kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k a\u00e7\u0131s\u0131ndan, end\u00fcstriyel zincirlerin kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131, Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 s\u0131ras\u0131nda oldu\u011fundan \u00e7ok daha derindir. Hi\u00e7bir \u00fclke, “tedarik zincirlerini tamamen ay\u0131r\u0131p koparamaz”, bu da \u00e7at\u0131\u015fmadan ka\u00e7\u0131nmam\u0131z\u0131 sa\u011flayan \u00f6zellikle \u00f6nemli bir g\u00fc\u00e7t\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n

Ayr\u0131ca, teknolojik geli\u015fmeler d\u00fcnyan\u0131n \u015feklini temelden de\u011fi\u015ftirebilir. Yapay zekan\u0131n geli\u015fimi gelece\u011fi tahmin etmeyi zorla\u015ft\u0131r\u0131yor, ancak yapay zeka 100 y\u0131l \u00f6nce yoktu ve 10 y\u0131l \u00f6nceki teknoloji bug\u00fcnk\u00fcne k\u0131yasla \u00e7ok daha geriydi.  Teknoloji yeni olanaklar ve f\u0131rsatlar getirecektir.<\/p>\n\n\n\n

Bu nedenle, genel olarak, t\u0131rmanma riski mevcut ve artm\u0131\u015f olsa da, \u00e7at\u0131\u015fma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 y\u00fcksek de\u011fil ve bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l bir gelecek i\u00e7in \u00e7aba g\u00f6sterme \u015fans\u0131m\u0131z y\u00fcksek.<\/p>\n\n\n\n

\u00c7in Haber Servisi muhabiri: Sizce, karma\u015f\u0131k uluslararas\u0131 siyasi ve ekonomik durum kar\u015f\u0131s\u0131nda \u00c7in’in ekonomik direncinin ve b\u00fcy\u00fcmesini s\u00fcrd\u00fcrmesinin kayna\u011f\u0131 nedir?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Da Wei: \u00c7in b\u00fcy\u00fck bir \u00fclke ve \u00c7in’in s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir ekonomik b\u00fcy\u00fcmesinin temel itici g\u00fcc\u00fc \u00c7in’in kendisinden geliyor. 1,4 milyar ki\u015filik dev bir pazar\u0131m\u0131z var.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u0130kincisi, reform ve d\u0131\u015fa a\u00e7\u0131lmadan bu yana ge\u00e7en on y\u0131llar s\u00fcren geli\u015fmenin ard\u0131ndan, canl\u0131 bir sosyalist Pazar ekonomisi sistemi, eksiksiz bir \u00fcretim sanayisi, m\u00fckemmel e\u011fitim ve \u00e7ok say\u0131da bilimsel ara\u015ft\u0131rmac\u0131 gibi zengin kaynaklar biriktirdik. Bunlar\u0131n hepsi \u00c7in ekonomisinin uzun vadeli geli\u015fimi i\u00e7in \u00f6nemli temellerdir.<\/p>\n\n\n\n

Mevcut uluslararas\u0131 ortam karma\u015f\u0131k olsa da, hi\u00e7bir \u00fclkenin tedarik zincirlerini tamamen ay\u0131ramayaca\u011f\u0131 ve koparamayaca\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r. Sanayi zincirleri birbirine ba\u011fl\u0131 kalmaya devam ediyor ve bilimsel bilginin yay\u0131lmas\u0131 durdurulamaz. D\u0131\u015f ortamdaki dramatik de\u011fi\u015fikliklere ra\u011fmen, hala \u00f6nemli bir b\u00fcy\u00fcme alan\u0131 var. Bu bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131ndan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, \u00c7in’in bilim ve teknolojisi ile ekonomisi geli\u015fmeye devam edecek ve \u00c7in’in gelece\u011fine tam g\u00fcven duyuyorum.<\/p>\n\n\n\n

Soru: D\u0131\u015f ili\u015fkiler perspektifinden bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, \u00c7in i\u00e7in mevcut “stratejik f\u0131rsat d\u00f6nemini\u201d nas\u0131l de\u011ferlendiriyorsunuz? Bu f\u0131rsat d\u00f6nemi ne kadar s\u00fcrecek? Ve \u00c7in bunu nas\u0131l kullanmal\u0131?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Da Wei:<\/strong> Bu sorunuza cevap vermek i\u00e7in \u00f6ncelikle “stratejik f\u0131rsat d\u00f6nemi” kavram\u0131n\u0131 nas\u0131l anlad\u0131\u011f\u0131m\u0131za ba\u011fl\u0131. Son 20 y\u0131ld\u0131r bar\u0131\u015f ve kalk\u0131nma, d\u00f6nemimizin temalar\u0131 olmu\u015ftur. Uluslararas\u0131 sistem, uluslararas\u0131 hukuka dayal\u0131 ve k\u00fcreselle\u015fmenin arka plan\u0131nda a\u00e7\u0131k bir uluslararas\u0131 sistemdir. \u00c7in gibi ge\u00e7 geli\u015fen \u00fclkeler, bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l yollarla ulusal kalk\u0131nmay\u0131 ve y\u00fckseli\u015fi ba\u015farabilir; bu, “stratejik f\u0131rsat d\u00f6nemi” de\u011ferlendirmemizin temel nedenidir.<\/p>\n\n\n\n

“Stratejik f\u0131rsat d\u00f6neminin”  uluslararas\u0131 sistemin istikrar\u0131 ve uluslararas\u0131 sistemin a\u00e7\u0131kl\u0131\u011f\u0131ndan kaynakland\u0131\u011f\u0131na inan\u0131yorum. “\u015eu anda ve bir s\u00fcre daha, \u00c7in’in kalk\u0131nmas\u0131 \u00f6nemli bir stratejik f\u0131rsat d\u00f6neminde kalmaya devam edecek, ancak hem f\u0131rsatlar hem de meydan okumalar yeni geli\u015fmeler ve de\u011fi\u015fiklikler var.” Bu, mevcut durum hakk\u0131ndaki bizim resmi de\u011ferlendirmemizdir. “Hem f\u0131rsatlar hem de meydan okumalar var” ifadesini kullanmam\u0131z\u0131n nedeni, bence, mevcut uluslararas\u0131 sistemin h\u0131zl\u0131 de\u011fi\u015fikliklere u\u011fram\u0131\u015f olmas\u0131d\u0131r. Birincisi, k\u00fcreselle\u015fme geriye do\u011fru aksakl\u0131klarla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131; ikincisi, ABD’nin \u00c7in’e y\u00f6nelik sald\u0131rgan stratejik ayarlamas\u0131, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz uluslararas\u0131 sisteminin istikrar\u0131, a\u00e7\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ve kapsay\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131nda 20 y\u0131l \u00f6ncesine k\u0131yasla bir d\u00fc\u015f\u00fc\u015fe yol a\u00e7t\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Bu, \u00c7in i\u00e7in “stratejik f\u0131rsat d\u00f6nemi”nin kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya oldu\u011fu yeni bir meydan okumad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Elbette, bu “stratejik f\u0131rsat d\u00f6nemini” kullanmak yeni f\u0131rsatlar da sunmaktad\u0131r; yani, \u00c7in’in kendi g\u00fcc\u00fc art\u0131k daha b\u00fcy\u00fck ve d\u0131\u015f \u00e7evreyi \u015fekillendirme yetene\u011fi b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde artm\u0131\u015ft\u0131r. Bu “stratejik f\u0131rsat d\u00f6nemini” kullanmak istiyorsak, bence cevap a\u00e7\u0131k: a\u00e7\u0131k, kapsay\u0131c\u0131 ve istikrarl\u0131 bir uluslararas\u0131 d\u00fczeni korumaya \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131y\u0131z.<\/p>\n\n\n\n

Bu d\u00fczeni koruyabildi\u011fimiz s\u00fcrece, “stratejik f\u0131rsat d\u00f6neminde” kalaca\u011f\u0131z ve \u00c7in hala bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l bir \u015fekilde geli\u015fmeyi ve y\u00fckselmeyi ba\u015farabilecektir.<\/p>\n\n\n\n

Bu ama\u00e7la, bence \u015funlar\u0131 yapmal\u0131y\u0131z: Birincisi, \u00c7in ile di\u011fer b\u00fcy\u00fck g\u00fc\u00e7ler aras\u0131ndaki ili\u015fkilerin son derece \u00e7at\u0131\u015fmac\u0131 hatta askeri \u00e7at\u0131\u015fmaya d\u00f6n\u00fc\u015fmesini \u00f6nlemeye \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131y\u0131z; ikincisi, mevcut uluslararas\u0131 i\u015f b\u00f6l\u00fcm\u00fc ve uluslararas\u0131 i\u015f birli\u011finden d\u0131\u015flanmaktan ka\u00e7\u0131nmal\u0131y\u0131z. Uluslararas\u0131 d\u00fczenin \u015fekillenmesine aktif olarak entegre olmal\u0131 ve hatta \u00f6nc\u00fcl\u00fck etmeli, k\u00fcreselle\u015fmeye \u00f6nc\u00fcl\u00fck etmeli, sanayi zincirlerinin, de\u011fer zincirlerinin ve uluslararas\u0131 i\u015f b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn istikrar\u0131n\u0131 te\u015fvik etmeye devam etmeli ve \u00fclkeler aras\u0131nda y\u00fcksek d\u00fczeyde a\u00e7\u0131kl\u0131k ve al\u0131\u015fveri\u015fi s\u00fcrd\u00fcrmeliyiz.<\/p>\n\n\n\n

\u00c7\u0130N-ABD STRATEJ\u0130K REKABET\u0130 KAVRAMI<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Soru: \u00c7in-ABD ili\u015fkisi \u015f\u00fcphesiz bug\u00fcn d\u00fcnyadaki en \u00f6nemli ikili ili\u015fkidir. ABD’nin mevcut \u00c7in-ABD ili\u015fkisini tan\u0131mlamak i\u00e7in kulland\u0131\u011f\u0131 temel terim rekabettir. Peki, sizin g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcze g\u00f6re, mevcut \u00c7in-ABD ili\u015fkisinin anahtar kelimeleri nelerdir?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Da Wei:<\/strong> \u00c7inliler olarak ABD’nin \u00c7in-ABD ili\u015fkilerini tan\u0131mlamak i\u00e7in kulland\u0131\u011f\u0131 “stratejik rekabet” terimine kat\u0131lmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a belirttik. Bazen ben \u00c7in ve ABD’nin “stratejik bir oyun” i\u00e7inde oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyorum, ancak “oyun” teriminin hala baz\u0131 belirsizlikler i\u00e7erdi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/p>\n\n\n\n

\u00c7in-ABD liderler toplant\u0131s\u0131nda her iki taraf da “bar\u0131\u015f i\u00e7inde bir arada ya\u015fama”dan bahsetti ve ABD de “bar\u0131\u015f i\u00e7inde bir arada ya\u015fama” terimini kulland\u0131.<\/p>\n\n\n\n

 \u00c7in’in ABD’ye y\u00f6nelik stratejik hedefi hi\u00e7bir zaman ABD’yi ge\u00e7mek veya onun yerini almak olmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u00c7in kendi geli\u015fimine \u00f6nem vermektedir; ayn\u0131 zamanda, \u00c7in ABD ile olan oyunu arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla, ABD’nin en az\u0131ndan \u00c7in’in geli\u015fimini engelleyememesini sa\u011flamak istemektedir. E\u011fer \u00c7in-ABD ili\u015fkileri genel olarak \u00c7in’in geli\u015fimine fayda sa\u011flayabilirse, bu daha da iyi olur. Bence bizim \u00c7in-ABD ili\u015fkileri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla ula\u015fmak istedi\u011fimiz hedef budur.<\/p>\n\n\n\n

2016 y\u0131l\u0131nda Trump y\u00f6netiminin \u00c7in ili\u015fkilerindeki en b\u00fcy\u00fck de\u011fi\u015fikli\u011fi, ABD’nin \u00c7in’e y\u00f6nelik stratejisini “angajman” politikas\u0131ndan \u201cstratejik rekabete\u201d<\/strong> kayd\u0131rmas\u0131yd\u0131. Bu, Biden taraf\u0131ndan da tamamen devral\u0131nd\u0131.<\/p>\n\n\n\n

\u00c7in ve ABD’nin birlikte baz\u0131 rekabet y\u00f6netimi mekanizmalar\u0131 kurmas\u0131n\u0131n \u00e7ok \u00f6nemli oldu\u011funa inan\u0131yorum. Ayr\u0131ca, \u00c7in ve ABD, i\u015f insanlar\u0131n\u0131n, ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n, \u00f6\u011frencilerin ve gazetecilerin birbirlerinin \u00fclkelerinde normal \u015fekilde \u00e7al\u0131\u015f\u0131p e\u011fitim g\u00f6rmelerine olanak sa\u011flayacak ikili halklar aras\u0131 de\u011fi\u015fimlerini<\/strong> en k\u0131sa s\u00fcrede nas\u0131l yeniden ba\u015flatacaklar\u0131n\u0131 da incelemelidir.<\/p>\n\n\n\n

ABD’nin Tayvan’a y\u00f6nelik politikas\u0131nda “niteliksel bir de\u011fi\u015fim” var m\u0131?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Soru: Tayvan meselesi, ABD ve Tayvan ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k yanl\u0131s\u0131 g\u00fc\u00e7lerin s\u00fcrekli olarak \u00e7izgiyi a\u015fmas\u0131yla, mevcut \u00c7in-ABD ili\u015fkilerinde \u015f\u00fcphesiz s\u0131cak bir konu. Ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k yanl\u0131s\u0131 g\u00fc\u00e7ler veya ABD k\u0131rm\u0131z\u0131 \u00e7izgiyi a\u015ft\u0131\u011f\u0131nda \u00c7in’in kararl\u0131 bir \u015fekilde harekete ge\u00e7ece\u011fini de biliyoruz. \u015eimdi sorumuz \u015fu: E\u011fer ABD ve ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k yanl\u0131s\u0131 g\u00fc\u00e7ler, k\u0131rm\u0131z\u0131 \u00e7izgiyi s\u00fcrekli olarak zorlayarak ve \u00c7in’in temel \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 k\u0131\u015fk\u0131rtarak bu “salam dilimi” ilerleme takti\u011fini s\u00fcrd\u00fcr\u00fcrlerse, \u00c7in’in Tayvan Bo\u011faz\u0131’ndaki durumu aktif olarak \u015fekillendirmesi m\u00fcmk\u00fcn m\u00fcd\u00fcr ve ABD tehditlerine nas\u0131l yan\u0131t vermelidir?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Da Wei:<\/strong> Bence ABD’nin Tayvan’a y\u00f6nelik politikas\u0131nda \u00f6nemli bir de\u011fi\u015fim oldu, ancak buna “niteliksel bir de\u011fi\u015fim” demek i\u00e7in hen\u00fcz erken. \u015eu anda adadaki ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k yanl\u0131s\u0131 g\u00fc\u00e7ler ve ABD, esasen k\u0131rm\u0131z\u0131 \u00e7izgiye s\u00fcrekli yakla\u015f\u0131rken \u00e7izgiyi do\u011frudan ge\u00e7mekten ka\u00e7\u0131nmaya \u00e7al\u0131\u015fan bir “salam dilimi” ilerleme takti\u011fi uyguluyorlar. Bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l birle\u015fme i\u00e7in \u00e7abalamaya devam edersek, iki \u015fey yapmam\u0131z gerekiyor: Birincisi, ABD ile diyalo\u011fu m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca art\u0131rmak, endi\u015felerimizi ve memnuniyetsizli\u011fimizi s\u00fcrekli olarak ABD\u2019ye iletmek; ikincisi, gerekti\u011finde net ve g\u00fc\u00e7l\u00fc sinyaller g\u00f6ndermek, eylemlerimizle ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 g\u00f6stermek. Ancak, eylemlerle g\u00f6stermenin belirli riskleri vard\u0131r ve s\u00fcrecin kontrolden \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 \u00f6nlemek i\u00e7in s\u00fcreci kontrol alt\u0131nda tutmam\u0131z ve ayn\u0131 zamanda sonraki ad\u0131mlar\u0131m\u0131z i\u00e7in planlama yapmam\u0131z gerekir. \u00d6n\u00fcm\u00fczdeki iki y\u0131l i\u00e7inde \u00c7in ve ABD’nin Tayvan meselesine odaklanmas\u0131 ve her iki taraf\u0131n da kaza ile \u00e7at\u0131\u015fma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6nlemek i\u00e7in bu “saman dilimi” ilerleme politikas\u0131 yakla\u015f\u0131m\u0131ndan vazge\u00e7mesi gerekiyor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

ABD-\u00c7in Zirvesi , \u00c7in-ABD ili\u015fkilerini “d\u00fczenlemek” i\u00e7in yeni bir temel olu\u015fturma f\u0131rsat\u0131 sunuyor: Da Wei ile R\u00f6p\u00f6rtaj \u00c7in’in Stratejik Hedefi hi\u00e7bir zaman ABD’yi Ge\u00e7mek veya Yerine Ge\u00e7mek De\u011fil   Da Wei, Pekin Tsinghua \u00dcniversitesi Stratejik ve G\u00fcvenlik \u00c7al\u0131\u015fmalar\u0131 Merkezi Direkt\u00f6r\u00fc ve Tsinghua \u00dcniversitesi Sosyal Bilimler Fak\u00fcltesi Uluslararas\u0131 \u0130li\u015fkiler B\u00f6l\u00fcm\u00fc’nde Profes\u00f6r ve Doktora Dan\u0131\u015fman\u0131d\u0131r. Da Wei, […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-6460","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-sosyalist-ulkeler"],"blocksy_meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6460","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6460"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6460\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6461,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6460\/revisions\/6461"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6460"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6460"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6460"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}