{"id":6500,"date":"2026-06-03T23:33:14","date_gmt":"2026-06-03T23:33:14","guid":{"rendered":"https:\/\/marksizm.org.tr\/?p=6500"},"modified":"2026-06-03T23:33:15","modified_gmt":"2026-06-03T23:33:15","slug":"kazakistandaki-halk-eylemi-ve-engelsin-gucler-bileskesi-teorisi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/marksizm.org.tr\/?p=6500","title":{"rendered":"Kazakistan\u2019daki Halk Eylemi ve Engels\u2019in G\u00fc\u00e7ler Bile\u015fkesi Teorisi"},"content":{"rendered":"\n<h1 class=\"wp-block-heading\" id=\"kazakistan-daki-halk-eylemi-ve-engels-in-tarihsel-materyalist-gucler-bileskesi-teorisi\">Kazakistan\u2019daki Halk Eylemi ve Engels\u2019in G\u00fc\u00e7ler Bile\u015fkesi Teorisi<\/h1>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Engels\u2019in Tarihsel Materyalizme B\u00fcy\u00fck Katk\u0131s\u0131: Tarihte Bir Olay Nas\u0131l Meydana Gelir?<\/h2>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">Kazakistan i\u015f\u00e7ilerinin uzun vadede ne gibi bir kazan\u0131mlar elde edebilece\u011fini, bu eylemlerden hangi dersleri \u00e7\u0131kar\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 zaman g\u00f6sterecek. \u00dclkedeki sosyalizm g\u00fc\u00e7leri i\u015f\u00e7iler aras\u0131ndan yeni g\u00fc\u00e7ler sa\u011flayacak m\u0131? Engels\u2019in yazd\u0131\u011f\u0131 gibi bunlar\u0131n yan\u0131t\u0131 bir\u00e7ok iradenin kesi\u015fmesine ve \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131na -g\u00fc\u00e7ler bile\u015fkesine-&nbsp;ba\u011fl\u0131 olacak.<\/p>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\" id=\"giris\"><strong>Giri\u015f<\/strong><\/h1>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">Baz\u0131 sosyalist yay\u0131nlarda ve \u00e7evirilerde Kazakistan\u2019daki i\u015f\u00e7i eylemlerinin hakl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 Kazakistan y\u00f6netiminin adaletsizli\u011fini merkeze koyan yay\u0131nlar yap\u0131larak, Kazakistan\u2019da meydana gelen ve devam eden olay\u0131n b\u00fct\u00fcnsel boyutu g\u00f6zden ka\u00e7\u0131r\u0131l\u0131yor. \u00d6zellikle ABD \u00f6nderli\u011findeki Bat\u0131n\u0131n son y\u0131l i\u00e7inde yo\u011funla\u015fan ve 7 y\u0131ld\u0131r s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc Rusya\u2019y\u0131 k\u00f6\u015feye s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rma ama\u00e7l\u0131 jeopolitik kavgas\u0131 g\u00f6zden ka\u00e7\u0131r\u0131l\u0131yor. Bu sosyalistler neyi savunduklar\u0131ndan habersiz, \u015eangay \u0130\u015fbirli\u011fi \u00d6rg\u00fct\u00fc \u00fcyesi Kazakistan\u2019\u0131n zaten Bat\u0131 kamp\u0131 i\u00e7inde oldu\u011funun kan\u0131tlamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Baz\u0131lar\u0131na g\u00f6re, zaten bu jeopolitik kavgan\u0131n galibinin kim olaca\u011f\u0131 da D\u00fcnya sosyalizmi ve uluslararas\u0131 ilerici g\u00fc\u00e7lerin genel \u00e7\u0131karlar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan hi\u00e7 \u00f6nemli de\u011fil.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">Bunlar i\u00e7in Amerika, Rusya veya \u00c7in fark etmiyor. Hepsi Kazakistan \u00fczerinde \u00e7\u0131kar kavgas\u0131 veriyor ve Kazakistan bu kavgay\u0131 seyretmek zorunda olan tamamen pasif bir tarihi akt\u00f6r.&nbsp;&nbsp;Milliyet\u00e7i sol olay\u0131n sadece d\u0131\u015f siyasi m\u00fcdahale parma\u011f\u0131 boyutuna i\u015faret ederek Kazakistan\u2019\u0131n siyasi egemenli\u011finin \u00f6nemine vurgu yap\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\"><strong>Bize g\u00f6re uzun vadede bu olay\u0131n etkisi Rusya\u2019n\u0131n m\u00fccadele cephesini geni\u015fleterek, ABD ve Bat\u0131l\u0131 g\u00fc\u00e7lerin i\u015fine yarayacak, \u00f6te yandan Kazakistan&nbsp;toplumu&nbsp;i\u00e7indeki&nbsp;Bat\u0131 yanl\u0131s\u0131 g\u00fc\u00e7leri cesaretlendirecek. Rusya i\u00e7in Afganistan\u2019dan sonra u\u011fra\u015fmas\u0131 gereken yeni bir b\u00f6lgesel sorun ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f oldu. Rusya\u2019n\u0131n g\u00fc\u00e7leri b\u00f6l\u00fcn\u00fcyor.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">Olay\u0131n, Kazak y\u00f6netimi a\u00e7\u0131s\u0131ndan neler getirece\u011fini kestiremiyoruz, fakat d\u00fcnyada bug\u00fcn \u00e7ok yayg\u0131n hale gelen denge politikas\u0131 trendine ba\u011fl\u0131 kalaca\u011f\u0131n\u0131 varsayabiliriz.&nbsp;Kazakistan pasif bir \u00f6zne de\u011fil ve denge politikas\u0131 yoluyla ulusal \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 azamile\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015facakt\u0131r.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\" id=\"isciler-ve-halk-ne-kazanacak\"><strong>\u0130\u015f\u00e7iler ve Halk Ne Kazanacak?&nbsp;&nbsp;<\/strong><\/h1>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">Kan\u0131m\u0131zca bug\u00fcn k\u00fcresel d\u00fczlemde etkile\u015fim ola\u011fan\u00fcst\u00fc boyutlara ula\u015fm\u0131\u015f boyutta\u2026 bug\u00fcn d\u00fcnyan\u0131n hi\u00e7bir \u00fclkesinde, hi\u00e7 siyasi s\u00fcre\u00e7, hi\u00e7bir olay, ulusal d\u00fczeyde yal\u0131t\u0131k olarak ele al\u0131n\u0131p de\u011ferlendirilemez. Korona ve d\u00fcnya ekonomik krizi olmasayd\u0131, Amerika\u2019n\u0131n \u00c7in\u2019e kar\u015f\u0131 ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 ticari sava\u015f&nbsp;olmasayd\u0131,&nbsp;Bat\u0131n\u0131n&nbsp;Rusya\u2019y\u0131 k\u00f6\u015feye s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rma sava\u015f\u0131 olmasayd\u0131, Kazakistan\u2018daki ekonomik ve toplumsal durum bu kadar&nbsp;dayan\u0131lmaz&nbsp;felaket bir noktaya gelir miydi?&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">Kazakistan i\u015f\u00e7ilerinin uzun vadede ne gibi bir kazan\u0131mlar elde edebilece\u011fini, bu eylemlerden hangi dersleri \u00e7\u0131kar\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 zaman g\u00f6sterecek. \u00dclkedeki sosyalizm g\u00fc\u00e7leri i\u015f\u00e7iler aras\u0131ndan yeni g\u00fc\u00e7ler sa\u011flayacak m\u0131? Engels\u2019in yazd\u0131\u011f\u0131 gibi bunlar\u0131n yan\u0131t\u0131 bir\u00e7ok iradenin kesi\u015fmesine ve \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131na&#8212;g\u00fc\u00e7ler bile\u015fkesine&#8211;&nbsp;ba\u011fl\u0131 olacak. <strong>Bu \u00fclkede \u00f6rg\u00fctl\u00fc olan ve yasal d\u00fczeyde m\u00fccadele eden Ocak 2021 se\u00e7imlerinde % 7.2 oy alarak 107 ki\u015filik meclise 7 i\u015f\u00e7i temsilcisini sokmay\u0131 ba\u015faran sosyalist Kazakistan Halk Partisi&#8217;ne yeni d\u00f6nemde ba\u015far\u0131lar diliyoruz.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\"><strong>Engels\u2019in bu teorisini a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131 s\u00f6zleri aktaral\u0131m:&nbsp;<\/strong>tarih \u00f6yle bir yolda ilerler ki,&nbsp;<strong>nihai&nbsp;sonu\u00e7<\/strong>, her zaman, bireysel bir\u00e7ok isten\u00e7 ve irade aras\u0131ndaki \u00e7at\u0131\u015fmalardan do\u011far; o isten\u00e7lerin her biri de, bir s\u00fcr\u00fc \u00f6zel ya\u015fam ko\u015fulunun \u00fcr\u00fcn\u00fcd\u00fcr. B\u00f6ylece, bir bile\u015fkeyi -tarihsel olay\u0131- belirleyen, birbiriyle kesi\u015fen say\u0131s\u0131z g\u00fc\u00e7ler, o g\u00fc\u00e7lerin olu\u015fturdu\u011fu&nbsp;<strong>sonsuz&nbsp;say\u0131da<\/strong>&nbsp;paralel kenarlar vard\u0131r. Bu da t\u00fcm\u00fcyle bilin\u00e7sizce ve isten\u00e7siz i\u015fleyen bir g\u00fcc\u00fcn \u00fcr\u00fcn\u00fc say\u0131labilir.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">\u00c7\u00fcnk\u00fc her bireyin istedi\u011fi \u015fey ba\u015fka herkes\u00e7e engellenir ve ortaya \u00e7\u0131kan hi\u00e7 kimsenin istemedi\u011fi bir \u015feydir. Tarih \u015fimdiye de\u011fin i\u015fte b\u00f6yle do\u011fal bir s\u00fcre\u00e7 tarz\u0131nda ilerlemi\u015ftir ve<strong>&nbsp;temel olarak&nbsp;&nbsp;<\/strong>ayn\u0131 devinim yasalar\u0131na uyar. Ama birey isten\u00e7leri, her biri kendi fiziksel yap\u0131s\u0131 ve d\u0131\u015f, son u\u011frakta ekonomik, ko\u015fullarca (ya kendi ki\u015fisel ko\u015fullar\u0131nca ya da genel olarak toplumunkilerce) istemeye itildikleri \u015feye eri\u015femeyip genel bir ortalamada, ortak bir bile\u015fkede kayna\u015f\u0131rlar; ancak, bundan birey isten\u00e7lerinin s\u0131f\u0131ra e\u015fit olduklar\u0131 sonucu \u00e7\u0131kar\u0131lmamas\u0131 gerekir. Tersine,<strong>&nbsp;bile\u015fkeye her bir&nbsp;bireyin irades<\/strong>i&nbsp;katk\u0131da bulunur ve bile\u015fkede o oranda i\u00e7erilir.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\"><strong>Engels\u2019ten&nbsp;Almanya&nbsp;K\u00f6nigsberg\u2019deki&nbsp;sosyalist&nbsp;Joseph Bloch\u2019a tarihsel materyalizmi tart\u0131\u015fan mektup*<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\"><em>Londra, 21 [-22] Eyl\u00fcl 1890<\/em><\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">\u2026 Materyalist tarih anlay\u0131\u015f\u0131na g\u00f6re, tarihte nihai belirleyici etken, ger\u00e7ek ya\u015fam\u0131n \u00fcretimi ve yeniden \u00fcretimidir.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">Marx da ben de bundan daha ba\u015fka bir \u015feyi asla ileri s\u00fcrmedik. Bundan \u00f6t\u00fcr\u00fc, herhangi bir kimse bunu ekonomik etken&nbsp;<strong>tek ve&nbsp;biricik&nbsp;<\/strong>belirleyici etkendir diyerek bozarsa, bu \u00f6nermeyi anlams\u0131z, soyut, sa\u00e7ma bir s\u00f6ze d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcyor demektir.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">Ekonomik durum durum temeldir, ama \u00fcstyap\u0131n\u0131n&nbsp;<strong>\u00e7e\u015fitli \u00f6\u011feleri&nbsp;de<\/strong>&nbsp;-s\u0131n\u0131f sava\u015f\u0131m\u0131n\u0131n politik bi\u00e7imleri ve sonu\u00e7lar\u0131, \u00f6rne\u011fin ba\u015far\u0131l\u0131 bir \u00e7arp\u0131\u015fmadan sonra galip gelen s\u0131n\u0131f\u0131n koydu\u011fu anayasalar vb. hukuksal bi\u00e7imler, \u00f6zellikle de bu ger\u00e7ek sava\u015f\u0131mlar&nbsp;ve&nbsp;onlara kat\u0131lanlar\u0131n beyinlerindeki yans\u0131malar\u0131, politik, hukuksal, felsefi teoriler, dinsel g\u00f6r\u00fc\u015fler ve daha sonra bunlar\u0131n <em>dogmatik&nbsp;<\/em><strong>d\u00fc\u015f\u00fcnce&nbsp;sistemlerine&nbsp;d\u00f6n\u00fc\u015fmeleri<\/strong>&nbsp;&#8211; de tarihsel sava\u015f\u0131mlar\u0131n gidi\u015finde etkilerini g\u00f6sterirler ve bir\u00e7ok durumda \u00f6zellikle&nbsp;<strong>bu m\u00fccadelelerin<\/strong>&nbsp;&nbsp;bi\u00e7imini belirlerler.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">B\u00fct\u00fcn bu \u00f6\u011feler aras\u0131nda bir etkile\u015fim vard\u0131r; bu etkile\u015fimde b\u00fct\u00fcn sonsuz ilinekler (accident) (yani, i\u00e7 ba\u011fla\u015f\u0131m\u0131 bizim kendisini yokmu\u015f gibi savsayabilece\u011fimiz kadar uzak veya kan\u0131tlanmas\u0131 o kadar olanaks\u0131z&nbsp;<strong>\u00e7ok say\u0131da&nbsp;<\/strong>\u015feyler&nbsp;<strong>ve olaylar)&nbsp;&nbsp;i\u00e7inde&nbsp;<\/strong>ekonomik devinim sonunda kendisini kesinlikle olurlamak zorundad\u0131r. Yoksa&nbsp;<strong>tarihsel materyalist&nbsp; teorinin tarihin&nbsp;<\/strong>herhangi bir&nbsp; d\u00f6nemine uygulanmas\u0131, birinci dereceden basit bir denklemin \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcnden<strong>&nbsp;\u00e7ok&nbsp;daha kolay olurdu.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">Tarihimizi&nbsp;<strong>biz&nbsp;kendimiz&nbsp;<\/strong>yapar\u0131z ama, ba\u015fta \u00e7ok belirli \u00f6nceller (antecedent) ve ko\u015fullar alt\u0131nda. Bunlar aras\u0131nda nihai belirleyici olan, ekonomik olanlard\u0131r. Ama politik olanlar vb. ve insanlar\u0131n&nbsp;<strong>zihinlerinden<\/strong>&nbsp;&nbsp;\u00e7\u0131kmaya<strong>n&nbsp;eski&nbsp;<\/strong>gelenekler bile, belirleyici olmasalar da bir rol oynarlar.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">Prusya Devleti de tarihsel, en sonunda ekonomik nedenlerden do\u011fup geli\u015fti. Ama, Kuzey Almanya\u2019daki bir s\u00fcr\u00fc k\u00fc\u00e7\u00fck devlet aras\u0131nda, ekonomide, dilde, Reformasyon\u2019dan sonra da dinde Kuzey ile G\u00fcney\u2019in farkl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 kendisinde birle\u015ftiren b\u00fcy\u00fck devletin \u00f6zellikle Brandenburg olmas\u0131n\u0131n, yaln\u0131zca ekonomik zorunluluklardan \u00f6t\u00fcr\u00fc olup burada ba\u015fka etkenlerin (ve hepsinden \u00f6nemlisi Prusya\u2019y\u0131 elinde bulundurdu\u011fu i\u00e7in Polonya ile ve dolay\u0131s\u0131yla -Avusturya Hanedan\u0131\u2019n\u0131n olu\u015fmas\u0131nda da belirleyici olmu\u015f- uluslararas\u0131 politik ili\u015fkilerle ba\u015f\u0131 dertte olmas\u0131 durumunun) rol oynamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrebilmek \u00e7ok bilgi\u00e7\u00e7e bir iddia olurdu. G\u00fcl\u00fcn\u00e7 duruma d\u00fc\u015fmeden, ge\u00e7mi\u015fteki ve bug\u00fcnk\u00fc k\u00fc\u00e7\u00fck Alman devletlerinin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 veya S\u00fcdetler\u2019den Taunus\u2019a kadar uzanan da\u011f silsilesinin olu\u015fturdu\u011fu co\u011frafi b\u00f6l\u00fcnmeyi iyice derinle\u015ftiren Y\u00fcksek Almanca olarak bilinen Alman&nbsp;&nbsp;leh\u00e7esinin k\u00f6kenini ekonomiyle a\u00e7\u0131klaman\u0131n olana\u011f\u0131 yoktur.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">Bununla birlikte, ikinci olarak, tarih \u00f6yle bir yolda ilerler ki,&nbsp;<strong>nihai&nbsp;sonu\u00e7<\/strong>, her zaman, bireysel bir\u00e7ok isten\u00e7 aras\u0131ndaki \u00e7at\u0131\u015fmalardan do\u011far; o isten\u00e7lerin her biri de, bir s\u00fcr\u00fc \u00f6zel ya\u015fam ko\u015fulunun \u00fcr\u00fcn\u00fcd\u00fcr. B\u00f6ylece, bir bile\u015fkeyi -tarihsel olay\u0131- belirleyen, birbiriyle kesi\u015fen say\u0131s\u0131z g\u00fc\u00e7ler, o g\u00fc\u00e7lerin olu\u015fturdu\u011fu&nbsp;<strong>sonsuz&nbsp;say\u0131da<\/strong>&nbsp;paralel kenarlar vard\u0131r. Bu da t\u00fcm\u00fcyle bilin\u00e7sizce ve isten\u00e7siz i\u015fleyen bir g\u00fcc\u00fcn \u00fcr\u00fcn\u00fc say\u0131labilir.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">\u00c7\u00fcnk\u00fc her bireyin istedi\u011fi \u015fey ba\u015fka herkes\u00e7e engellenir ve ortaya \u00e7\u0131kan hi\u00e7 kimsenin istemedi\u011fi bir \u015feydir. Tarih \u015fimdiye de\u011fin i\u015fte b\u00f6yle do\u011fal bir s\u00fcre\u00e7 tarz\u0131nda ilerlemi\u015ftir ve<strong>&nbsp;temel olarak&nbsp;&nbsp;<\/strong>ayn\u0131 devinim yasalar\u0131na uyar. Ama birey isten\u00e7leri, her biri kendi fiziksel yap\u0131s\u0131 ve d\u0131\u015f, son u\u011frakta ekonomik, ko\u015fullarca (ya kendi ki\u015fisel ko\u015fullar\u0131nca ya da genel olarak toplumunkilerce) istemeye itildikleri \u015feye eri\u015femeyip genel bir ortalamada, ortak bir bile\u015fkede kayna\u015f\u0131rlar; ancak, bundan birey isten\u00e7lerinin s\u0131f\u0131ra e\u015fit olduklar\u0131 sonucu \u00e7\u0131kar\u0131lmamas\u0131 gerekir. Tersine,<strong>&nbsp;bile\u015fkeye her bir&nbsp;bireyin irades<\/strong>i&nbsp;katk\u0131da bulunur ve bile\u015fkede o oranda i\u00e7erilir.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\"><strong>Tarihsel materyalizmin teorisini (Bu teoriyi)&nbsp;dolayl\u0131 de\u011fil,<\/strong>&nbsp;\u00f6zg\u00fcn kaynaklar\u0131ndan incelemenizi ayr\u0131ca isterdim; bu, ger\u00e7ekten \u00e7ok daha kolayd\u0131r.&nbsp;<strong>Marx bu teoriyi kullanmad\u0131\u011f\u0131&nbsp;&nbsp;pek az \u015fey yazm\u0131\u015ft\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">Ama \u00f6zellikle Der 18. Brumaire des Louis Bonaparte [Louis Bonapart\u2019\u0131n 18. Brumaire\u2019i] bu teorinin uygulan\u0131\u015f\u0131na pek yetkin bir \u00f6rnektir. Kapital\u2019de bu yap\u0131ta s\u0131k s\u0131k g\u00f6nderme yap\u0131l\u0131r. Benim, tarihsel materyalizmin bildi\u011fimce var olan en ayr\u0131nt\u0131l\u0131 a\u00e7\u0131klamalar\u0131n\u0131 sundu\u011fum yap\u0131tlar\u0131m\u0131 da, san\u0131r\u0131m, sal\u0131k verebilirim: Herrn Eugen D\u00fchring\u2019s Umwalzung der Wissenschaft [Bay Eugen D\u00fchring\u2019in \u2018Bilimde Devrim\u2019i] ve Ludwig Feuerbach und der Ausgang der klassischen deutschen Philosophie [Ludwig Feuerbach ve Klasik Alman Felsefesinin Sonu].<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">Gen\u00e7lerin bazen ekonomik yan\u0131 ona uygun olandan daha \u00e7ok vurgulamalar\u0131 olgusundan Marx\u2019la benim de k\u0131smen sorumlu tutulmam\u0131z gerekir. Has\u0131mlar\u0131m\u0131z kar\u015f\u0131s\u0131nda has\u0131mlar\u0131m\u0131z\u0131n yads\u0131d\u0131klar\u0131 ana ilkeyi vurgulamam\u0131z gerekiyordu, ne yaz\u0131k ki etkile\u015fime kat\u0131lan di\u011fer etkenleri onlara uygun \u00f6l\u00e7\u00fcde vurgulayacak ne zaman, ne yer, ne de f\u0131rsat bulabildik.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">Ama bir tarih kesimini sunmaya, yani teoriyi prati\u011fe uygulamaya giri\u015fildi\u011finde sorun farkl\u0131yd\u0131 ve hi\u00e7bir yanl\u0131\u015fl\u0131\u011fa izin yoktu. Ama, ne yaz\u0131k ki, yeni bir teorinin ana ilkelerini, her zaman do\u011fru bi\u00e7imde olmasa bile, \u00f6z\u00fcmser \u00f6z\u00fcmsemez o teoriyi t\u00fcm\u00fcyle anlad\u0131klar\u0131n\u0131 sananlar pek s\u0131k g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. \u015eimdilerde&nbsp;hen\u00fcz&nbsp;yeni \u201cMarksist\u201d olmu\u015flar\u0131n bir\u00e7o\u011funu bu ele\u015ftirinin d\u0131\u015f\u0131nda sayamam; \u00e7\u00fcnk\u00fc en \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 sa\u00e7mal\u0131klar o \u00e7evrede \u00fcretiliyor\u2026<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kazakistan\u2019daki Halk Eylemi ve Engels\u2019in G\u00fc\u00e7ler Bile\u015fkesi Teorisi Engels\u2019in Tarihsel Materyalizme B\u00fcy\u00fck Katk\u0131s\u0131: Tarihte Bir Olay Nas\u0131l Meydana Gelir? Kazakistan i\u015f\u00e7ilerinin uzun vadede ne gibi bir kazan\u0131mlar elde edebilece\u011fini, bu eylemlerden hangi dersleri \u00e7\u0131kar\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 zaman g\u00f6sterecek. \u00dclkedeki sosyalizm g\u00fc\u00e7leri i\u015f\u00e7iler aras\u0131ndan yeni g\u00fc\u00e7ler sa\u011flayacak m\u0131? Engels\u2019in yazd\u0131\u011f\u0131 gibi bunlar\u0131n yan\u0131t\u0131 bir\u00e7ok iradenin kesi\u015fmesine ve \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131na [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"class_list":["post-6500","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-klasikler"],"blocksy_meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6500","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6500"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6500\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6501,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6500\/revisions\/6501"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6500"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6500"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6500"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}