{"id":6522,"date":"2026-06-14T13:32:50","date_gmt":"2026-06-14T13:32:50","guid":{"rendered":"https:\/\/marksizm.org.tr\/?p=6522"},"modified":"2026-06-14T13:48:27","modified_gmt":"2026-06-14T13:48:27","slug":"dunya-sosyalist-akiminin-bazi-kilit-sorunlari-hakkinda-goruslerimiz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/marksizm.org.tr\/?p=6522","title":{"rendered":"D\u00fcnya Sosyalist Ak\u0131m\u0131n\u0131n Baz\u0131 Kilit Sorunlar\u0131 hakk\u0131nda G\u00f6r\u00fc\u015flerimiz: \u00a0"},"content":{"rendered":"\n

D\u00fcnya Sosyalist Ak\u0131m\u0131n\u0131n Baz\u0131 Kilit Sorunlar\u0131 hakk\u0131nda G\u00f6r\u00fc\u015flerimiz:  <\/strong><\/h1>\n\n\n\n

Sosyalizmin Acil Hedefi Modernle\u015fmeyi Ba\u015farmakt\u0131r<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

Cem K\u0131z\u0131l\u00e7e\u00e7- Ali Elik<\/strong>, Haziran 2026<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

Bu k\u0131sa yaz\u0131da b\u00fcy\u00fck bir aile olarak geli\u015fen ve bilimsel sosyalist ak\u0131m\u0131 (kom\u00fcnizm) demokratik sosyalizmi, ulusal demokratik sosyalizmi ve akademik sosyalizmi de i\u00e7eren d\u00fcnya sosyalist ak\u0131m\u0131n\u0131n baz\u0131 g\u00f6zden ka\u00e7an sorunlar\u0131n\u0131 k\u0131saca ele alaca\u011f\u0131z..<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Birincisi, d\u00fcnya sosyalist ak\u0131m\u0131n\u0131n ba\u015fl\u0131ca sorunu<\/strong> \u201cKapitalizmin Kahredici Caudine Boyunduru\u011funun\u201d nas\u0131l a\u015f\u0131laca\u011f\u0131 idi.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Sosyalist devrimler, geli\u015fmi\u015f \u00fcretici g\u00fc\u00e7lere sahip birka\u00e7 \u201cuygar\u201d kapitalist \u00fclkede ayn\u0131 anda patlak vermedi. Paris Kom\u00fcn\u00fc d\u00fcnyan\u0131n ilk proletarya rejimini kurmu\u015f olsa da, sadece iki ay sonra bo\u011fuldu. D\u00fcnyan\u0131n ilk sosyalist \u00fclkesi olan Sovyetler Birli\u011fi’nin ve d\u00fcnyan\u0131n en kalabal\u0131k \u00fclkesi olan \u00c7in Halk Cumhuriyeti’nde sosyalist sistemin kurulmas\u0131, nispeten ekonomik ve k\u00fclt\u00fcrel olarak geri kalm\u0131\u015f \u00fclkelerde sosyalizmin kurulmas\u0131n\u0131n ve geli\u015ftirilmesinin ger\u00e7ek\u00e7i bir olas\u0131l\u0131k oldu\u011funu g\u00f6sterdi.<\/p>\n\n\n\n

Marx, ilerleyen ya\u015fl\u0131 y\u0131llar\u0131nda\u00a0\u201cKapitalizmin Kahredici Caudine Boyunduru\u011funun\u201d nas\u0131l a\u015f\u0131laca\u011f\u0131\u00a0meselesini g\u00fcndeme getirdi;<\/strong>\u00a0bu, Rusya gibi geri kalm\u0131\u015f \u00fclkelerin “kapitalizmin\u00a0Kahredici Caudine Boyunduru\u011funu ya\u015famaktan\u00a0<\/strong>ka\u00e7\u0131nabilece\u011fi”, yani bu \u00fclkelerin kapitalizmin kazan\u0131mlar\u0131n\u0131 onun neden oldu\u011fu zorluklara katlanmadan kullanabilece\u011fi ve \u201ckapitalizmin \u00fczerinden atlayarak\u201d do\u011frudan sosyalist topluma girebilece\u011fi anlam\u0131na geliyordu. Ger\u00e7ek sosyalizmin ara\u015ft\u0131rma s\u00fcreci bu parlak iddiay\u0131 kan\u0131tlad\u0131. Lenin’in hayat\u0131n\u0131n son y\u0131llar\u0131nda sosyalizmin nas\u0131l in\u015fa edilece\u011fine dair yeni d\u00fc\u015f\u00fcnceleri, Mao Zedong’un 1956’da Marksizmin temel ilkelerini \u00c7in’in \u00f6zg\u00fcn ger\u00e7ekleriyle “ikinci b\u00fct\u00fcnle\u015ftirme” d\u00fc\u015f\u00fcncesi ve Deng Xiaoping’in sosyalizmin \u00f6z\u00fcn\u00fcn ne oldu\u011funu yeniden tan\u0131mlamas\u0131, sosyalizmin kendi \u00fclkesinin \u00f6zg\u00fcn ger\u00e7eklerine dayanarak nas\u0131l in\u015fa edilece\u011fine, \u00f6zellikle de sosyalist sistemin kendi kendini geli\u015ftirmesi ve b\u00fcy\u00fcmesi yoluyla toplumsal \u00fcretici g\u00fc\u00e7lerin nas\u0131l \u00f6zg\u00fcrle\u015ftirilece\u011fine ve nas\u0131l \u00a0geli\u015ftirilece\u011fine ve s\u00fcrekli olarak toplumdaki herkesin ortakla\u015fa refah\u0131na do\u011fru nas\u0131l ilerlenece\u011fine i\u015faret etmi\u015ftir..<\/p>\n\n\n\n

Bkz. https:\/\/marksizm.org.tr\/?p=6428<\/a> \u201cKapitalizmin Kahredici Caudine Boyunduru\u011funu\u201d A\u015fmak ve \u00c7in\u2019in \u0130zledi\u011fi Sosyalist Yol ve Sosyalist Modernle\u015fme<\/strong><\/p>\n\n\n\n

D\u00fcnya sosyalizminin \u00e7\u00f6zd\u00fc\u011f\u00fc ikinci \u00f6nemli sorun:<\/strong> Sosyalist in\u015fan\u0131n acil ve do\u011frudan amac\u0131 modernle\u015fmedir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Sosyalist in\u015fan\u0131n en y\u00fcksek ideali ve nihai amac\u0131 kom\u00fcnizmin ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi fakat acil ve do\u011frudan hedefi modernle\u015fmedir.<\/p>\n\n\n\n

Modernle\u015fme s\u00fcrecine ilk ba\u015flayan geli\u015fmi\u015f kapitalist \u00fclkelerle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, bug\u00fcn ya\u015fayan sosyalist \u00fclkeler ger\u00e7ekte nispeten geridedir.<\/p>\n\n\n\n

Bu sosyalist \u00fclkeler geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerle aray\u0131 kapatma konusunda i\u00e7sel bir aciliyet duygusu hissetmektedirler ve sosyalist sistemin kapitalizme g\u00f6re \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc sergileme gereksinimini iliklerinde hissederek modernle\u015fme hedefini \u00e7ok \u00f6nemli bir \u00f6ncelik olarak g\u00f6rmektedirler. \u00d6rne\u011fin Sanayile\u015fme her zaman modernle\u015fmenin temel bir bile\u015feni olmu\u015ftur. Kapitalist \u00fclkelere bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, modernle\u015fme genellikle teknolojik ve end\u00fcstriyel devrimler yoluyla sanayile\u015fmeyi ilk ba\u015faranlar taraf\u0131ndan y\u00f6nlendirilir.<\/p>\n\n\n\n

Sovyetler Birli\u011fi’nin sosyalist in\u015fa ba\u015far\u0131lar\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n

 Sovyetler Birli\u011fi’nin sosyalist in\u015fa ba\u015far\u0131lar\u0131 da h\u0131zla geli\u015fen a\u011f\u0131r sanayisinde belirgin bir \u015fekilde g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Modernle\u015fmenin, insan toplumunun gelenekten modernli\u011fe do\u011fru ilerleyen evrensel bir tarihsel s\u00fcreci oldu\u011funu ve temel amac\u0131n\u0131n rasyonel kontrol yoluyla verimlili\u011fi en \u00fcst d\u00fczeye \u00e7\u0131karmak oldu\u011funu vurgulamak \u00f6nemlidir.<\/p>\n\n\n\n

Kapitalizmden sosyalizme ilerleyen evrensel tarihsel trend s\u00fcreci ve modernle\u015fmenin evrensel tarihsel s\u00fcreci b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde e\u015f zamanl\u0131d\u0131r; Dolay\u0131s\u0131yla, modernle\u015fmenin kendisi de kapitalist modernle\u015fmeden sosyalist modernle\u015fmeye do\u011fru evrilmektedir.<\/p>\n\n\n\n

K\u00fcresel \u00f6l\u00e7ekte modernle\u015fme s\u00fcrecinde, kapitalist toplumun i\u00e7sel \u00e7eli\u015fkileri giderek daha belirgin ve yo\u011fun hale gelirken ve kapitalist modernle\u015fmenin dezavantajlar\u0131 giderek daha ciddi ve a\u00e7\u0131k g\u00f6r\u00fcn\u00fcr hale gelirken, sosyalist \u00fclkelerin kurulmas\u0131ndan sonra sosyalist modernle\u015fme aray\u0131\u015f\u0131 pasif bir tutumdan aktif tutuma ge\u00e7mi\u015ftir. Sosyalist \u00fclkelerin kurulmas\u0131ndan \u00f6nce, d\u00fcnya sosyalizm hareketinin esas olarak kapitalist modernle\u015fmeye ve sonu\u00e7lar\u0131na pasif bir tepki oldu\u011fu s\u00f6ylenebilir. Sosyalist \u00fclkelerin kurulmas\u0131ndan sonra, t\u00fcm insanl\u0131k ve \u00f6zellikle K\u00fcresel G\u00fcney \u00fclkeleri sosyalist modernle\u015fmeyi ve modernle\u015fmenin olumlu etkilerini aktif olarak aramaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r.  <\/p>\n\n\n\n

D\u00fcnya Sosyalist Ak\u0131m\u0131n\u0131n Geli\u015fimi 3  Dinami\u011fe Dayan\u0131r<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Birinci olarak,<\/strong>\u00a0Marksizmin mant\u0131\u011f\u0131 ve dinami\u011fi: \u00a0Bu esas olarak Marksizmin ke\u015ffetti\u011fi ve ke\u015ffetmeye devam etti\u011fi toplumsal geli\u015fmenin yasalar\u0131na, \u00f6zellikle de kapitalist toplumun ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak sosyalist toplumla yer de\u011fi\u015ftirece\u011fi tarihsel ka\u00e7\u0131n\u0131lmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlat\u0131r.\u00a0\u0130kincisi,<\/strong>\u00a0devrimci zor mant\u0131\u011f\u0131: bir toplumsal bi\u00e7imin di\u011feriyle yer de\u011fi\u015ftirmesi genellikle inan\u0131lmaz derecede \u015fiddetli ve karma\u015f\u0131k m\u00fccadeleleri i\u00e7erir. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc<\/strong>, uygarl\u0131\u011f\u0131n geli\u015fim mant\u0131\u011f\u0131: Kapitalizm ayn\u0131 zamanda kapitalist uygarl\u0131kt\u0131r, bug\u00fcn d\u00fcnya sosyalist ak\u0131m\u0131 ve sosyalist \u00fclkeler yeni bir uygarl\u0131k yaratmaktad\u0131rlar. D\u00fcnya sosyalizminin geli\u015fiminde, bu \u00fc\u00e7 mant\u0131k ve dinamik \u00fcst\u00fcste \u00f6rt\u00fc\u015fmekte ve birlikte \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131rlar.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

D\u00fcnya Sosyalist Ak\u0131m\u0131n\u0131n Baz\u0131 Kilit Sorunlar\u0131 hakk\u0131nda G\u00f6r\u00fc\u015flerimiz:   Sosyalizmin Acil Hedefi Modernle\u015fmeyi Ba\u015farmakt\u0131r Cem K\u0131z\u0131l\u00e7e\u00e7- Ali Elik, Haziran 2026 Bu k\u0131sa yaz\u0131da b\u00fcy\u00fck bir aile olarak geli\u015fen ve bilimsel sosyalist ak\u0131m\u0131 (kom\u00fcnizm) demokratik sosyalizmi, ulusal demokratik sosyalizmi ve akademik sosyalizmi de i\u00e7eren d\u00fcnya sosyalist ak\u0131m\u0131n\u0131n baz\u0131 g\u00f6zden ka\u00e7an sorunlar\u0131n\u0131 k\u0131saca ele alaca\u011f\u0131z.. Birincisi, d\u00fcnya […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[49,20],"tags":[],"class_list":["post-6522","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-arsiv-tr","category-arsiv"],"blocksy_meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6522","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6522"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6522\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6535,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6522\/revisions\/6535"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6522"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6522"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6522"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}