{"id":6530,"date":"2026-06-14T13:37:51","date_gmt":"2026-06-14T13:37:51","guid":{"rendered":"https:\/\/marksizm.org.tr\/?p=6530"},"modified":"2026-06-14T13:41:14","modified_gmt":"2026-06-14T13:41:14","slug":"bilimsel-sosyalizme-gore-sosyalizmin-evrensel-nitelikleri-ve-tikel-nitelikleri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/marksizm.org.tr\/?p=6530","title":{"rendered":"Bilimsel Sosyalizme G\u00f6re Sosyalizmin Evrensel Nitelikleri ve Tikel Nitelikleri Nedir?"},"content":{"rendered":"\n<h1 class=\"wp-block-heading\"><strong>Bilimsel Sosyalizme G\u00f6re Sosyalizmin Evrensel Nitelikleri ve Tikel Nitelikleri<\/strong> Nedir?<\/h1>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>Derleyen Cem K\u0131z\u0131l\u00e7e\u00e7<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">Not:&nbsp;<strong>Bu tart\u0131\u015fma 2000 y\u0131l\u0131nda \u00c7in ve Vietnam KP teorisyenlerinin ortak teorik \u00e7al\u0131\u015fma konferans\u0131ndan al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. A\u015fa\u011f\u0131da verece\u011fimiz par\u00e7a \u00fcnl\u00fc \u00c7KP teorisyeni ve lideri Li Tieying\u2019in bu toplant\u0131daki konu\u015fmas\u0131ndan derlenmi\u015ftir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">Sosyalizm teorisyenleri olarak \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki en \u00f6nemli ba\u015fl\u0131klardan biri, sosyalizmin evrensel nitelikleri ve tikel\/\u00f6zg\u00fcn nitelikleri aras\u0131ndaki ili\u015fkiyi do\u011fru bir \u015fekilde anlay\u0131p ele alabilmemizdir.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">*Kom\u00fcnist Manifesto*nun yay\u0131nlanmas\u0131ndan ve bilimsel sosyalizm teorisinin do\u011fu\u015fundan bu yana 150 y\u0131ldan fazla zaman ge\u00e7ti. D\u00fcnyan\u0131n ilk sosyalist \u00fclkesi olan Sovyetler Birli\u011fi, on y\u0131llarca sosyalist prati\u011fi y\u00fcr\u00fctt\u00fc.&nbsp; \u00c7in Halk Cumhuriyeti ve Vietnam Sosyalist Cumhuriyeti de 50 y\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n s\u00fcredir sosyalist pratikleri ara\u015ft\u0131rd\u0131. Gerek pratik ke\u015fif ve deneyim birikimi a\u00e7\u0131s\u0131ndan, gerekse teorik iyile\u015ftirme ve geli\u015fme a\u00e7\u0131s\u0131ndan, sosyalizm anlay\u0131\u015f\u0131m\u0131z art\u0131k eskisinden \u00e7ok daha derin, zengin ve \u00e7ok daha somut.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">Sosyalizmin evrensel niteliklerini ve tikel\/\u00f6zg\u00fcn niteliklerini do\u011fru bir \u015fekilde anlamak, esasen sosyalizmin ne oldu\u011funu ve nas\u0131l in\u015fa edilece\u011fini anlamak anlam\u0131na gelir. Ge\u00e7mi\u015fte bunu tam olarak anlamam\u0131\u015ft\u0131k.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\"><strong>Sosyalizmin Evrensel Nitelikleri: Sosyalizm nedir?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">Birincisi; genel anlamda, sosyalizm \u00f6ncelikle tarihsel geli\u015fmenin evrensel yasalar\u0131na dayal\u0131 olarak, gelece\u011fi temsil eden ve en nihayetinde kapitalizmin yerini alacak yeni, geli\u015fmi\u015f bir toplumsal yap\u0131y\u0131 ifade eder. Sosyalizmin evrensel niteli\u011fi, sosyalizmin geli\u015fim yolunun tarihsel olarak ka\u00e7\u0131n\u0131lmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade eder. Yani, her \u00fclke ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak eninde sonunda sosyalist yola girecektir. Bu, kar\u015f\u0131 konulamaz bir nesnel yasad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">\u0130kincisi, bu evrensellik, izlenmesi gereken genel ilkelerde, yani sosyalist sistemin niteliksel \u00f6zelliklerinde veya kendisini sosyalizmin \u00f6z\u00fcnde daha da net g\u00f6sterir.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">Sosyalist sistemi kapitalizmden ve di\u011fer s\u00f6m\u00fcr\u00fcc\u00fc sistemlerden ay\u0131ran da tam olarak bu temel \u00f6zelliklerdir.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">Marx, Engels, Lenin ve di\u011fer Klasik Marksist yazarlar, bu evrensel nitelikleri farkl\u0131 bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131ndan ve farkl\u0131 eserlerde \u00f6zetlemi\u015flerdir. Yolda\u015f Deng Xiaoping bunu \u015f\u00f6yle de\u011ferlendirmi\u015fti: &#8220;Sosyalizmin \u00f6z\u00fc (sosyalizmin evrensel nitelikleri), \u00fcretici g\u00fc\u00e7leri \u00f6zg\u00fcrle\u015ftirmek ve geli\u015ftirmek, s\u00f6m\u00fcr\u00fcy\u00fc ortadan kald\u0131rmak, toplumdaki kutupla\u015fmay\u0131 ortadan kald\u0131rmak ve nihayetinde ortakla\u015fa refah\u0131 sa\u011flamakt\u0131r.&#8221;<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">Deng Xiaoping&#8217;in sosyalizmin \u00f6z\u00fcne veya sosyalizmin evrensel nitelikleri dair bu yeni teorizasyonu, Marksist bilimsel sosyalizmin temel ilkelerini savunup geli\u015ftirerek ona yeni bir anlam ve \u00e7a\u011fda\u015f i\u00e7erik kazand\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\"><strong>Peki, sosyalist sistemin evrensel niteliklerini somutla\u015ft\u0131ran temel \u00f6zellikler ve ana ilkeler nelerdir?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\"><strong>Bizce ba\u015fl\u0131ca 6 ana nokta \u015funlard\u0131r:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">&#8211;Sosyalist toplum, \u00fcretici g\u00fc\u00e7leri m\u00fcmk\u00fcn olan en k\u0131sa s\u00fcrede geli\u015ftirmeli, kapitalizmden daha y\u00fcksek bir emek verimlili\u011fi yaratmal\u0131d\u0131r;<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">&#8211;\u00fcretim ara\u00e7lar\u0131n\u0131n kamu m\u00fclkiyetinin ve da\u011f\u0131t\u0131m\u0131n\u0131n eme\u011fe g\u00f6re bask\u0131n konumunu kurmal\u0131, baz\u0131 b\u00f6lgelerin ve baz\u0131 insanlar\u0131n \u00f6nce zenginle\u015fmesine izin vermeli ve nihayetinde ortak refah\u0131 sa\u011flamal\u0131d\u0131r;<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">&#8212;halk\u0131n demokratik diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc veya proletarya diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc uygulamal\u0131d\u0131r;<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">&#8212; i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n \u00f6nc\u00fcs\u00fc olan Kom\u00fcnist Partiyi temel \u00f6nder etken olarak almal\u0131d\u0131r;<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">&#8212;Toplumda Marksizmi yol g\u00f6sterici ideoloji olarak in\u015fa etmeli ve sosyalist d\u00fc\u015f\u00fcnce ve k\u00fclt\u00fcr\u00fc yaratmal\u0131d\u0131r;<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">&nbsp;&#8211;Yurtseverlik ve proletarya enternasyonalizminin birli\u011fine ba\u011fl\u0131 kalmal\u0131, d\u0131\u015f d\u00fcnyaya a\u00e7\u0131lmaya ve di\u011fer \u00fclkelerle e\u015fit ve kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 yarar sa\u011flayan i\u015f birli\u011fine ba\u011fl\u0131 kalmal\u0131, hegemonyac\u0131l\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmal\u0131, d\u00fcnya bar\u0131\u015f\u0131n\u0131 korumal\u0131 ve uluslararas\u0131 i\u015f birli\u011fi ve kalk\u0131nmay\u0131 te\u015fvik etmelidir.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">Deng Xiaoping, \u00fcretici g\u00fc\u00e7lerin \u00f6zg\u00fcrle\u015ftirilmesi ve geli\u015ftirilmesini sosyalizmin temel ve \u00f6ncelikli g\u00f6revi seviyesine y\u00fckseltmi\u015f, bu g\u00f6revi sosyalizmin \u00f6z\u00fcne (evrensel nitelikleri aras\u0131na) &nbsp;dahil etmi\u015f ve b\u00f6ylece klasik Marksist yazarlar\u0131n da bir\u00e7ok eserde ortaya koydu\u011fu gibi sosyalizmin en temel niteli\u011fini (evrensel niteli\u011fi) -daha y\u00fcksek emek verimlili\u011fi yaratmay\u0131- vurgulam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">Deng Xiaoping&#8217;in bu g\u00fcncellemesi, \u00f6zellikle az geli\u015fmi\u015f ekonomilere ve k\u00fclt\u00fcrlere sahip \u00fclkeler i\u00e7in ge\u00e7erlidir. \u00c7in&#8217;in yeni d\u00f6neminde zihinlerimizin \u00f6zg\u00fcrle\u015fmesinde en \u00f6nemli ba\u015far\u0131lar\u0131ndan biri, sosyalizmin evrensel niteliklerine ili\u015fkin d\u00fc\u015f\u00fcncemizin \u00f6zg\u00fcrle\u015fmesidir. Elbette, \u00fcretici g\u00fc\u00e7lerin geli\u015ftirilmesinin \u00f6nemini vurgularken, sosyalizmin di\u011fer evrensel niteliklerini de g\u00f6z ard\u0131 etmemeliyiz. Bunun yerine, \u00fcretici g\u00fc\u00e7lerin geli\u015ftirilmesi temel g\u00f6revini sosyalizmin di\u011fer temel y\u00f6nleriyle organik olarak birle\u015ftirmeli, b\u00f6ylece toplumsal \u00fcretici g\u00fc\u00e7lerin ve \u00fcretim ili\u015fkilerinin birli\u011fini ve sosyalizmin temel g\u00f6revinin ve temel nihai amac\u0131n\u0131n birli\u011fini somutla\u015ft\u0131rmal\u0131y\u0131z. Bu temel \u00f6zellikler ve temel ilkeler, Partimizin temel program\u0131nda a\u00e7\u0131klanmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\"><strong>Sosyalizmin Tikel Nitelikleri ve \u00c7in&#8217;e \u00d6zg\u00fc Sosyalizmde Pratik Uygulamalar\u0131n Ard\u0131ndaki Teorik G\u00f6r\u00fc\u015fler<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">Evrensel nitelikler, asl\u0131nda tikel nitelikler i\u00e7inde i\u00e7erilir. Sosyalizmin tikel veya \u00f6zg\u00fcn nitelikleri, sosyalizmin evrensel niteliklerinin \u00e7e\u015fitli \u00fclkelerde ve sosyalizmin o \u00fclkedeki farkl\u0131 geli\u015fim a\u015famalar\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirilmesinin tikel bi\u00e7imlerini ifade eder. Bu, farkl\u0131 tarihsel ko\u015fullar alt\u0131nda sosyalizmin temel ilkelerinin, bir \u00fclkenin \u00f6zg\u00fcn ger\u00e7ekleriyle birle\u015fme s\u00fcrecinde yarat\u0131c\u0131 bir \u015fekilde uygulanmas\u0131 ve pratik bir tezah\u00fcr\u00fcd\u00fcr. \u00c7ine \u00f6zg\u00fc sosyalizm ve Vietnam&#8217;\u0131n ulusal ko\u015fullar\u0131na uygun sosyalizm, bilimsel sosyalizmin evrensel nitelikleri ile Vietnam&#8217;\u0131n \u00f6zg\u00fcn\/tikel ulusal ko\u015fullar\u0131n\u0131n diyalektik ve organik bir birle\u015fimini temsil eder.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">Sosyalizmin evrensel niteliklerinin ve tikel niteliklerinin birli\u011fi, mevcut sosyalist sistemin temel gere\u011fidir. Bu temel gereklili\u011fe ba\u011fl\u0131 kalmak, sosyalizm davas\u0131n\u0131n geli\u015fmesini ve s\u00fcrekli ilerlemesini sa\u011flayacakt\u0131r; bu gereklili\u011fin ihlali sapmalara ve hatta gerilemelere yol a\u00e7acakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\"><strong>\u0130ki Hatal\u0131 Yakla\u015f\u0131m<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">Bu nedenle, iki hatal\u0131 e\u011filime kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmal\u0131y\u0131z: birincisi sosyalizmin tikel niteliklerini g\u00f6z ard\u0131 edip tek tarafl\u0131 olarak evrensel niteliklerini vurgulamak ve ikincisi evrenselli\u011fi terk edip yaln\u0131zca \u00f6zg\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc vurgulamak. Her iki e\u011filim de sosyalist prati\u011fin y\u00f6n\u00fcn\u00fc kaybetmesine ve zorluklara d\u00fc\u015fmesine neden olacakt\u0131r. Uluslararas\u0131 kom\u00fcnist hareketin tarihi bunu defalarca kan\u0131tlam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">1960;mso-spacerun:yes&#8217;&gt;&nbsp;&nbsp;ve \u00f6\u011frenirken sosyalizmi in\u015fa ediyoruz. Sadece sosyalizmi in\u015fa ederek sosyalist deneyim kazanabiliriz. Sosyalizmi yaln\u0131zca kitaplardan tart\u0131\u015fma d\u00f6nemi sonsuza dek sona erdi\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">Marksizmin temel ilkelerine rehberlik eden \u00c7in ve Vietnam halklar\u0131, kendi ulusal ko\u015fullar\u0131ndan hareket etme ve prati\u011fe giri\u015fime yoluyla \u00f6\u011frenme, ke\u015ffetme ve geli\u015ftirme ilkesine ba\u011fl\u0131 kalarak, s\u00fcrekli olarak yeni deneyimler yarat\u0131p biriktirerek, Marksizmin teorik hazinesini zenginle\u015ftirmeye gereken katk\u0131lar\u0131 yapmaktad\u0131rlar.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\"><strong>Pratik Uygulamada Hatalar\u0131m\u0131z<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">\u00c7in gibi ekonomik ve k\u00fclt\u00fcrel olarak geri kalm\u0131\u015f bir Do\u011fu \u00fclkesinde sosyalizmi in\u015fa etmek, Marksizm tarihinde yeni bir zorlu meydan okumayd\u0131. Sosyalist toplumda \u00fcretici g\u00fc\u00e7lerin ve \u00fcretim ili\u015fkilerinin nas\u0131l ele al\u0131naca\u011f\u0131 konusundaki kritik soruda biz iki hata yapt\u0131k:<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">Birincisi, sosyalist m\u00fclkiyet bi\u00e7imine sahip olan sekt\u00f6rler ne kadar b\u00fcy\u00fck ve ne kadar ileri d\u00fczeyde kamusal olursa o kadar iyi oldu\u011funu savunduk; ikincisi, uzun s\u00fcre \u00fcretici g\u00fc\u00e7lerin geli\u015fimine \u00f6ncelik vermeyi ihmal ettik.&nbsp;<strong>\u0130ki hata \u015f\u00f6yleydi:<\/strong>&nbsp;bir yandan, \u00fcretici g\u00fc\u00e7lerin geli\u015fimini ciddi olarak engelleyen ve asl\u0131nda sosyalizmin temel nitelikleri i\u00e7ine dahil edilmemesi gereken baz\u0131 \u015feyleri veya yaln\u0131zca belirli \u00f6zel tarihsel ko\u015fullar i\u00e7in uygun olan bir\u00e7ok \u015feyi &#8220;sosyalist ilkeler&#8221; olarak g\u00f6rd\u00fck; di\u011fer yandan, sosyalist ko\u015fullar alt\u0131nda \u00fcretici g\u00fc\u00e7lerin geli\u015fimine katk\u0131da bulunacak bir\u00e7ok \u015feye &#8220;bu kapitalizm olur&#8221; diye kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131k.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\"><strong>\u00c7in \u00d6zg\u00fcl\u00fcne \u0130li\u015fkin Tespitlerimiz ve \u00d6zg\u00fcn Prati\u011fimize Y\u00f6n Veren G\u00f6r\u00fc\u015fler<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\"><strong>1) \u00c7in\u2019de Sosyalizmin \u0130lk Ba\u015flang\u0131\u00e7 A\u015famas\u0131nda Bulundu\u011fumuza \u0130li\u015fkin Marksist Bilimsel De\u011ferlendirme.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">Toplumumuzun \u015fu anda i\u00e7inde bulundu\u011fu tarihsel a\u015famay\u0131 do\u011fru anlamak, \u00c7ine \u00f6zg\u00fc sosyalizmi in\u015fa etmenin temel meselesi ve do\u011fru \u00e7izgiler ve politikalar form\u00fcle etmenin ve uygulaman\u0131n temelidir. Deng Xiaoping \u015f\u00f6yle ifade etmi\u015fti: \u201cSosyalizm kom\u00fcnizmin ilk a\u015famas\u0131d\u0131r; biz ise hala sosyalizmin ilk az geli\u015fkin a\u015famas\u0131nda bulunuyoruz\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">&nbsp;Y\u0131llar i\u00e7inde Partimizin \u00fclke ko\u015fullar\u0131n\u0131 anlamadaki en b\u00fcy\u00fck ba\u015far\u0131s\u0131, toplumumuzun geli\u015fim a\u015famam\u0131z\u0131 bilimsel ve do\u011fru bir \u015fekilde konumland\u0131rmak olmu\u015ftur; yani \u00c7in&#8217;in \u015fu anda ve uzun s\u00fcre sosyalizmin ilk a\u015famas\u0131nda olaca\u011f\u0131 tespiti.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\"><strong>2) Sosyalist Pazar Ekonomisi Sisteminin \u0130n\u015fas\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">Sosyalizm ve pazar ekonomisi aras\u0131ndaki ili\u015fki, bizim i\u00e7in her zaman kafa kar\u0131\u015ft\u0131ran bir sorun olmu\u015ftur. Bu sorun, sadece \u00c7in&#8217;de de\u011fil, di\u011fer sosyalist \u00fclkelerde de uzun s\u00fcreli tart\u0131\u015fmalara ve tekrar tekrar yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalara konu olmu\u015ftur. 1992 y\u0131l\u0131n\u0131n ba\u015flar\u0131nda, Yolda\u015f Deng Xiaoping \u00e7arp\u0131c\u0131 bir \u015fekilde \u015funlar\u0131 belirtmi\u015ftir: &#8220;Daha fazla planlama m\u0131 yoksa daha fazla pazar m\u0131 oldu\u011fu, sosyalizm ve kapitalizm aras\u0131ndaki temel fark de\u011fildir&#8221; ve &#8220;Planlama da pazar da sadece ekonomik ara\u00e7lard\u0131r.&#8221;<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">Bu \u00f6nemli de\u011ferlendirme, planl\u0131 ekonominin sosyalizme, pazar ekonomisinin ise kapitalizme ait oldu\u011fu \u015feklindeki geleneksel sosyalist g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcz\u00fcn k\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flayarak, sosyalizm ve pazar ekonomisi aras\u0131nda temelden bir \u00e7eli\u015fki olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koymu\u015ftur. Pazar mekanizmas\u0131, ileri d\u00fczeyde toplumsalla\u015fm\u0131\u015f \u00fcretim ko\u015fullar\u0131nda ekonomik kaynaklar\u0131n tahsisinin temel y\u00f6ntemidir; yani Pazar mekanizmas\u0131 hem kapitalizm hem de sosyalizm taraf\u0131ndan kullan\u0131labilir.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\"><strong>3) Sosyalist hukuk devletini kurmak ve hukukun egemenli\u011fini in\u015fa etmek<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">Demokrasi olmadan sosyalizm olmaz, Demokrasi olmadan sosyalist modernle\u015fme de olmaz. \u00dclkemizde uygulanan halk\u0131n demokratik diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc ve 5 kademeli halk kongreleri (Sovyet) sistemi, halk\u0131n m\u00fccadelesinin ve tarihin se\u00e7iminin meyvesidir.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">Ulusal ko\u015fullar\u0131m\u0131za uygundur ve sosyalizmin temel gereksinimlerini somutla\u015ft\u0131rarak siyasi sistemimizin temel ta\u015f\u0131n\u0131 olu\u015fturur. Demokrasinin geli\u015ftirilmesi, hukuk sisteminin iyile\u015ftirilmesi ve hukuk devletinin uygulanmas\u0131yla yak\u0131ndan b\u00fct\u00fcnle\u015ftirilmelidir. Parti, Anayasa ve yasalar\u0131n olu\u015fturulmas\u0131nda halka \u00f6nderlik eder ve Kom\u00fcnist Partisi de, Anayasa ve yasalar \u00e7er\u00e7evesinde faaliyet g\u00f6stermelidir. Hukuk devleti, sosyalist bir pazar ekonomisinin geli\u015ftirilmesi i\u00e7in nesnel bir gereklilik, toplumsal uygarla\u015fman\u0131n \u00f6nemli bir i\u015fareti ve uzun vadeli toplumsal istikrar i\u00e7in hayati bir g\u00fcvencedir. Demokratik denetim sistemi, parti i\u00e7i denetim, yasal denetim ve kamu denetimini birle\u015ftirerek ve kamuoyu denetiminin rol\u00fcn\u00fc tam olarak ortaya koyarak s\u00fcrekli olarak geli\u015ftirilmelidir. \u00d6zellikle, iktidar\u0131n k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6nlemek i\u00e7in her d\u00fczeydeki parti ve devlet g\u00f6revlilerinin, \u00f6zellikle de \u00fcst d\u00fczeydekilerin denetimi g\u00fc\u00e7lendirilmelidir.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\"><strong>4) Sosyalist Manevi Uygarl\u0131\u011f\u0131n \u0130n\u015fas\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">Reform ve d\u0131\u015fa a\u00e7\u0131lman\u0131n en ba\u015f\u0131ndan itibaren Partimiz, maddi ve manevi Uygarl\u0131\u011f\u0131n e\u015f zamanl\u0131 geli\u015ftirilmesine \u00f6nem vermi\u015ftir. \u00c7\u00fcnk\u00fc sosyalist manevi Uygarl\u0131k, sosyalist toplumun \u00f6nemli bir \u00f6zelli\u011fi ve modernle\u015fmenin hayati bir hedefi ve sosyalist modernle\u015fmenin g\u00fcvencesidir. Sosyalist davan\u0131n ba\u015far\u0131l\u0131 ve g\u00fc\u00e7l\u00fc geli\u015fmesi ile do\u011frudan ili\u015fkilidir. Manevi uyarl\u0131\u011f\u0131n in\u015fas\u0131 olarak adland\u0131r\u0131lan s\u00fcre\u00e7 iki y\u00f6n\u00fc i\u00e7erir: ideolojik ve ahlaki in\u015fa ve e\u011fitimsel, bilimsel ve k\u00fclt\u00fcrel in\u015fa. Manevi uyarl\u0131\u011f\u0131n in\u015fas\u0131 maddi alanda uygarla\u015fmaya g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u015fekilde n\u00fcfuz eder ve ekonomik, politik, k\u00fclt\u00fcrel ve sosyal ya\u015fam\u0131n t\u00fcm y\u00f6nlerine yans\u0131r. \u00c7ine \u00f6zg\u00fc sosyalizmi in\u015fa etme prati\u011fimizde, manevi alanda uygarla\u015fma iyi geli\u015ftirilmez ise maddi uygarla\u015fma \u00e7abam\u0131z\u0131n da zarar g\u00f6rece\u011fini ve hatta toplumun bir\u00e7ok a\u00e7\u0131dan bozulabilece\u011fini derinden deneyimledik. Sadece ve sadece hem maddi hem de manevi uygarla\u015fmay\u0131 birlikte geli\u015ftirerek \u00c7ine \u00f6zg\u00fc sosyalizmi ilerletebiliriz. Asla sadece maddi alanda uygarla\u015fmaya odaklan\u0131p manevi alanda uygarla\u015fmay\u0131 ihmal etmemeliyiz; ne de maddi uygarla\u015fmay\u0131 manevi uygarla\u015fman\u0131n \u00f6n\u00fcne koymal\u0131y\u0131z; ve kesinlikle manevi alanda uygarla\u015fmay\u0131 k\u0131sa vadeli ekonomik kalk\u0131nma kazan\u0131mlar\u0131 i\u00e7in feda edemeyiz.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\"><strong>5) \u00c7in Kom\u00fcnist Partisi, sosyalizmi in\u015fa etmede halk\u0131 y\u00f6nlendiren ve birle\u015ftiren temel g\u00fc\u00e7t\u00fcr.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">\u00c7in&#8217;in t\u00fcm sorunlar\u0131n\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc Parti&#8217;dedir; \u00c7in&#8217;in sorunlarla kar\u015f\u0131la\u015fmas\u0131 da Parti&#8217;nin hatalar\u0131n\u0131n bir sonucu olacakt\u0131r. Tarih, Partimize b\u00fcy\u00fck bir sorumluluk y\u00fcklemi\u015ftir ve halk Partimize b\u00fcy\u00fck umutlar ba\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. \u00dclkeyi y\u00f6netmek i\u00e7in \u00f6nce Partiyi \u00e7ok iyi ve \u00e7ok s\u0131k\u0131 y\u00f6netmek gerekir; Partiyi y\u00f6netmede ise kat\u0131 olmak gerekir. S\u0131k\u0131 Parti y\u00f6netimi, Partinin geli\u015fmi\u015f ileri do\u011fas\u0131n\u0131 ve safl\u0131\u011f\u0131n\u0131 koruman\u0131n, birli\u011fini ve m\u00fccadele g\u00fcc\u00fcn\u00fc art\u0131rman\u0131n garantisidir. Yolsuzlukla m\u00fccadele, Parti ve \u00fclke i\u00e7in hayati \u00f6nem ta\u015f\u0131yan ciddi bir siyasi m\u00fccadeledir. Yolsuzluk etkili bir \u015fekilde engellenmezse, Parti halk\u0131n g\u00fcvenini ve deste\u011fini kaybedecektir.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\"><strong>Son S\u00f6zler:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">Sosyalizm, insanl\u0131k tarihindeki en kapsaml\u0131 ve derin toplumsal d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmd\u00fcr; zorlu, karma\u015f\u0131k ve uzun vadeli bir y\u00fcklenimdir. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde ve \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki uzun bir s\u00fcre boyunca, eski kapitalist sistem yeni sosyalist sistemi \u00e7evrelemeye devam edecektir.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">Gen\u00e7 ve olgunla\u015fmaktan hala olduk\u00e7a uzak olan bug\u00fcnk\u00fc sosyalist sistem, ancak mevcut uluslararas\u0131 siyasi ve ekonomik d\u00fczeni domine eden ve \u00fcst\u00fcn g\u00fcce sahip kapitalist \u00fclkelerin bask\u0131s\u0131 alt\u0131nda hayatta ayakta kalmay\u0131 ve geli\u015fmeyi ba\u015farmak zorundad\u0131r. G\u00fcn\u00fcm\u00fcz d\u00fcnyas\u0131nda sosyalizmin kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya oldu\u011fu durumu ve riskleri derinlemesine anlamal\u0131y\u0131z. 20. y\u00fczy\u0131lda sosyalist sistemin do\u011fu\u015fu, b\u00fcy\u00fcmesi ve ard\u0131ndan gelen gerilemeler ve yeniden y\u00fckseli\u015fi, sosyalizmin sadece sosyalist \u00fclkelerin de\u011fil, t\u00fcm insanl\u0131\u011f\u0131n da de\u011ferli bir varl\u0131\u011f\u0131 oldu\u011fu ger\u00e7e\u011fini ortaya koymaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">Sosyalist \u00fclkelerdeki teorisyenler olarak, bu zengin teorik miras\u0131 \u00f6zetlemeyi ciddi bir tarihsel sorumluluk olarak g\u00f6rerek, 20. y\u00fczy\u0131ldaki sosyalizmin prati\u011fini ve teorik kazan\u0131mlar\u0131n\u0131 ciddiyetle \u00f6zetlemeli, Marksizm&#8217;i desteklemeye ve geli\u015ftirmeye y\u00f6nelik \u00f6zg\u00fcn katk\u0131m\u0131z\u0131 sunmal\u0131 ve 21. y\u00fczy\u0131lda sosyalizmin prati\u011fini ve teorik ara\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131 daha da iyi y\u00f6nlendirmeliyiz.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bilimsel Sosyalizme G\u00f6re Sosyalizmin Evrensel Nitelikleri ve Tikel Nitelikleri Nedir? Derleyen Cem K\u0131z\u0131l\u00e7e\u00e7 Not:&nbsp;Bu tart\u0131\u015fma 2000 y\u0131l\u0131nda \u00c7in ve Vietnam KP teorisyenlerinin ortak teorik \u00e7al\u0131\u015fma konferans\u0131ndan al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. A\u015fa\u011f\u0131da verece\u011fimiz par\u00e7a \u00fcnl\u00fc \u00c7KP teorisyeni ve lideri Li Tieying\u2019in bu toplant\u0131daki konu\u015fmas\u0131ndan derlenmi\u015ftir. Sosyalizm teorisyenleri olarak \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki en \u00f6nemli ba\u015fl\u0131klardan biri, sosyalizmin evrensel nitelikleri ve tikel\/\u00f6zg\u00fcn nitelikleri [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"class_list":["post-6530","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-klasikler"],"blocksy_meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6530","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6530"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6530\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6532,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6530\/revisions\/6532"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6530"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6530"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6530"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}