{"id":6592,"date":"2026-06-30T01:41:36","date_gmt":"2026-06-30T01:41:36","guid":{"rendered":"https:\/\/marksizm.org.tr\/?p=6592"},"modified":"2026-07-03T20:28:37","modified_gmt":"2026-07-03T20:28:37","slug":"kucuk-bir-sosyalist-partinin-burjuva-muhalefet-bloku-icinde-erimesi-riski-ve-cozum-onerileri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/marksizm.org.tr\/?p=6592","title":{"rendered":"K\u00fc\u00e7\u00fck Bir Sosyalist Partinin Burjuva Muhalefet Bloku \u0130\u00e7inde Erimesi Riski ve \u00c7\u00f6z\u00fcm \u00d6nerileri"},"content":{"rendered":"\n

K\u00fc\u00e7\u00fck Bir Sosyalist Partinin Burjuva Muhalefet Bloku \u0130\u00e7inde Erimesi Riski ve \u00c7\u00f6z\u00fcm \u00d6nerileri<\/strong><\/h1>\n\n\n\n

K\u00fc\u00e7\u00fck Bir Sosyalist Partinin \u00d6n\u00fcndeki G\u00f6revler Nas\u0131l Anla\u015f\u0131lmal\u0131?<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

Kemal Okur, Ferdi Bekir<\/strong>, May\u0131s 2026<\/strong><\/h4>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

\u00d6nce mevcut siyasi arena hakk\u0131nda net bir vizyona sahip olmal\u0131y\u0131z: Bug\u00fcnk\u00fc siyasi arenan\u0131n  temel niteli\u011fi kapitalist devletin kontrol\u00fc i\u00e7in iktidar blo\u011fu i\u00e7inde ya\u015fanan bir hakimiyet m\u00fccadelesidir. H\u00fck\u00fcmet bir fraksiyonu temsil ediyor: muhafazak\u00e2r, otoriter, belki de dindar veya ulusal \u015fovenist k\u00fc\u00e7\u00fck burjuvazi aras\u0131nda belirli bir tabana sahip<\/strong>. Burjuva muhalefet blo\u011fu ise ba\u015fka bir fraksiyonu temsil ediyor: kentli liberaller, kozmopolit eski b\u00fcy\u00fck sermaye ve eski elitlerin kal\u0131nt\u0131lar\u0131.<\/strong> Her ikisi de kapitalist \u00e7er\u00e7eveye sad\u0131k olan iki fraksiyondur<\/p>\n\n\n\n

K\u00fc\u00e7\u00fck bir sosyalist parti i\u00e7in, otoriter bir h\u00fck\u00fcmet genellikle daha acil ve nefret uyand\u0131ran bir d\u00fc\u015fmand\u0131r, \u00e7\u00fcnk\u00fc sendikalara, kad\u0131n haklar\u0131na, az\u0131nl\u0131klara sald\u0131ran, demokratik normlar\u0131 ihlal eden bir h\u00fck\u00fcmet s\u00f6z konusudur. Bu durumda k\u00fc\u00e7\u00fck bir sosyalist parti sempatizanlar\u0131ndan, medyadan, hatta partinin kendi ahlaki \u00f6fkesinden gelen “demokratik” muhalefet blo\u011funa kat\u0131larak “tarihin do\u011fru taraf\u0131nda olmak” y\u00f6n\u00fcnde b\u00fcy\u00fck bir bask\u0131 alt\u0131nda kalacakt\u0131r. Bu tutumu benimsemek yap\u0131labilecek tek pratik ve sonu\u00e7 do\u011furucu \u015fey gibi g\u00f6r\u00fcnecektir.<\/p>\n\n\n\n

K\u00fc\u00e7\u00fck bir parti i\u00e7in “istenmeyen vahim hata” cesaret eksikli\u011finden ve kendi g\u00fcc\u00fcn\u00fc yanl\u0131\u015f anlamas\u0131ndan kaynaklan\u0131r. Sosyalist bir parti kendi \u00e7ap\u0131n\u0131 iyi analiz etmeli ve kendisini dev aynas\u0131nda g\u00f6rmemelidir. Parti, \u00e7a\u011f\u0131n tarihsel g\u00f6revini (ki bu ger\u00e7ekten de iyice y\u0131pranm\u0131\u015f bir h\u00fck\u00fcmeti devirmek olabilir) kendi \u00f6n\u00fcndeki en acil \u00f6rg\u00fctsel g\u00f6reviyle kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131r. Partinin g\u00f6revi, kendisinin y\u00f6netemeyece\u011fi bir muhalif m\u00fccadeleye \u00f6nderlik etmeye \u00e7al\u0131\u015fmak de\u011fildir. Partinin g\u00f6revi, m\u00fccadelenin bir sonraki a\u015famas\u0131 i\u00e7in siyasi ve \u00fcye\/kadro zemini haz\u0131rlamakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Parti, h\u00fck\u00fcmet kar\u015f\u0131t\u0131 kavgada burjuva siyasi piyes oyunlar\u0131nda sempatik bir k\u00fc\u00e7\u00fck fig\u00fcran olmay\u0131 de\u011fil, militan halk \u00f6nc\u00fclerin sayg\u0131s\u0131n\u0131 kazanm\u0131\u015f, bir d\u00f6nem \u00f6ncesine g\u00f6re g\u00f6rece biraz daha b\u00fcy\u00fck, \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde daha deneyimli, siyasi olarak sertle\u015fmi\u015f ve halk i\u00e7inde derin k\u00f6k salm\u0131\u015f bir \u00e7ekirdek olarak \u00e7\u0131kmay\u0131 hedeflemelidir. Partinin ba\u015far\u0131s\u0131, h\u00fck\u00fcmetin bir an \u00f6nce d\u00fc\u015f\u00fcp d\u00fc\u015fmemesiyle de\u011fil, Partinin sadece mevcut iktidardaki h\u00fck\u00fcmete kar\u015f\u0131 de\u011fil, devrim d\u00fc\u015fman\u0131 s\u0131n\u0131flar\u0131n\u0131n t\u00fcm h\u00fck\u00fcmetlerine meydan okuyabilecek ger\u00e7ek anlamda ba\u011f\u0131ms\u0131z bir i\u015f\u00e7i ve halk hareketinin temelini olu\u015fturup olu\u015fturmad\u0131\u011f\u0131yla \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcr. Parti H\u00fck\u00fcmet de\u011fi\u015fikli\u011fini ba\u015f g\u00f6revi haline getirerek, kendini kal\u0131c\u0131 bir bi\u00e7imde yard\u0131mc\u0131 stat\u00fcs\u00fcne mahk\u00fbm eder. Partinin oda\u011f\u0131n\u0131 devrimci kapasitesini geli\u015ftirmeye y\u00f6nlendirmesi, partinin gelecekteki \u00f6nderlik olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 korumas\u0131n\u0131 sa\u011flar.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Yukar\u0131da \u00fclkenin siyasi arenas\u0131ndaki yo\u011fun iki bloklu kutupla\u015fmadan s\u00f6z etmi\u015ftik:<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Asl\u0131nda iki kamp aras\u0131ndaki m\u00fccadele h\u00e2kim devlet s\u0131n\u0131flar\u0131n\u0131n i\u00e7inde bir kampla\u015fma ve mevcut devletin kumanda tepesini ele ge\u00e7irmek i\u00e7in verilen kavgad\u0131r. Diyelim ki, h\u00fck\u00fcmet kanad\u0131 h\u00e2kim devlet s\u0131n\u0131flar\u0131n\u0131n i\u00e7inde bir kanad\u0131 temsil ediyor. Muhafazakar, islamc\u0131, milliyet\u00e7i, merkeziyet\u00e7i, otoriter bu kanad\u0131n dindar muhafazakar kitleler ve milliyet\u00e7i-\u015fovenist k\u00fc\u00e7\u00fck burjuvazinin bir b\u00f6l\u00fcm kitlesinde taban\u0131 var.<\/p>\n\n\n\n

Muhalif g\u00fc\u00e7ler ba\u015fka bir h\u00e2kim s\u0131n\u0131f kanad\u0131n\u0131 temsil ediyor, kentli liberallere, klasik Atat\u00fcrk\u00e7\u00fc, Kemalist elitlere, laik kimli\u011fe, Alevi kimli\u011fine, kozmopolit d\u00fc\u015f\u00fcnceli Bat\u0131c\u0131 b\u00fcy\u00fck burjuvalara ve orta burjuvalara dayan\u0131yor. Buna Alt\u0131l\u0131 Masa\u2019n\u0131n di\u011fer sa\u011f kanat T\u00fcrk milliyet\u00e7isi, liberal, \u0130slamc\u0131, (Nurcu Demokratik parti dahil) g\u00fc\u00e7leri de ekleyebiliriz. Asl\u0131nda genel olarak bu partilerin devrimin d\u00fc\u015fmanlar\u0131 olarak tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00fc\u00e7 g\u00fc\u00e7 ile temel bir sorunlar\u0131 yoktur. Bunlar sadece h\u00fck\u00fcmeti devirip, onun yerine ge\u00e7mek ve siyasi rejimde\u2014e\u011fer i\u00e7erden ve d\u0131\u015fardaki emperyalist-liberal kanattan bir r\u00fczg\u00e2r yaratabilirlerse\u2014baz\u0131 reformlar yapabilirler.<\/p>\n\n\n\n

K\u00fc\u00e7\u00fck Sosyalist Parti Muhalefet blokunun eklentisi olma tuza\u011f\u0131na neden d\u00fc\u015fer?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

K\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7apl\u0131 bir sosyalist parti i\u00e7in genellikle\u2014sendikalara, kad\u0131n haklar\u0131na, feminist eylemlere, \u00e7e\u015fitli \u015fiddetli sosyalist \u00f6rg\u00fctlere bask\u0131 yapan ve \u00e7e\u015fitli demokratik normlar\u0131 Anayasa Mahkemesini \u00e7i\u011fneyen<\/strong>— muhafazak\u00e2r merkeziyet\u00e7i-otoriter sert elli bir h\u00fck\u00fcmet daha do\u011frudan ve d\u00fc\u015fmanca g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. K\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7apl\u0131 bir sosyalist partinin sempatizanlar\u0131, b\u00fcy\u00fck muhalif medyadan—partinin dirsek temas\u0131 i\u00e7inde oldu\u011fu \u00e7evrelerden ve k\u00f6\u015fe yazarlar\u0131ndan– gelen a\u011f\u0131r bas\u0131n\u00e7 sonucunda bir ahlaki\/vicdan\u0131 bask\u0131 alt\u0131nda kalarak \u201cdemokratik\u201d muhalif kampa kat\u0131lma y\u00f6n\u00fcnde\u2014tarihin do\u011fru taraf\u0131nda yer alma— tercihi b\u00fcy\u00fck a\u011f\u0131rl\u0131k g\u00f6sterir. Bu tutum en pratik, en mant\u0131ki, ger\u00e7ek\u00e7i davran\u0131\u015f se\u00e7ene\u011fi olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcr. <\/p>\n\n\n\n

Fakat burada ciddi bir problem ortaya \u00e7\u0131kar:<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Yukar\u0131da tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z siyasi arena ko\u015fullar\u0131 alt\u0131nda b\u00f6yle k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7apl\u0131 bir sosyalist partinin\u2014T\u00fcrkiye’deki bir\u00e7ok parti gibi—ba\u015f g\u00f6rev olarak \u201cH\u00fck\u00fcmeti g\u00f6nderme\u201d g\u00f6revini benimsemesi bu partileri nesnel olarak muhalefetteki Bat\u0131c\u0131\/liberal\/milliyet\u00e7i\/Nurcu muhalefet blokunun en u\u00e7taki sol kanad\u0131 haline getirir.<\/p>\n\n\n\n

19 Mart 2025 eylemlerinde ve CHP \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 ile yap\u0131lan mitinglerde oldu\u011fu gibi—Partinin siyasi faaliyeti ve eylemi muhalefet blokunun etkisini ve eylemlili\u011fini g\u00fc\u00e7lendirmeye indirgenmi\u015f olur. Parti bu nesnel konumunun \u00fcst\u00fcn\u00fc \u00f6rtmek i\u00e7in ne kadar \u201cradikal bir s\u00f6ylem\u201d kullansa bile ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak d\u00fc\u015fman g\u00fc\u00e7lerin devrimci ele\u015ftiri\u015finin i\u00e7eri\u011fini zay\u0131flat\u0131r, di\u011fer muhalif partilerin s\u00f6ylemleri ve ele\u015ftirileri ile uyumlu bir s\u00f6ylem geli\u015ftirmeye \u00f6zen g\u00f6sterir.<\/p>\n\n\n\n

\u00d6rne\u011fin, \u201chalk\u0131n se\u00e7me ve se\u00e7ilme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn gasp edilmesi, yarg\u0131n\u0131n siyasile\u015ftirmesi ve yarg\u0131n\u0131n siyasi sopa haline getirilmesi, Erdo\u011fan\u2019\u0131n gelecekteki en g\u00fc\u00e7l\u00fc siyasi rakibini tasfiye etmesi, yeni fa\u015fizan rejim in\u015fas\u0131nda \u00f6nemli bir d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131nda bulundu\u011fumuz ger\u00e7e\u011fi\u201d gibi burjuva liberal ele\u015ftiriler tekrarlan\u0131r.<\/strong>. Hatta CHP\u2019nin \u201cB\u00fcy\u00fck 19 Mart direni\u015fimiz olmasayd\u0131, Partimiz kapat\u0131lacakt\u0131\u201d<\/strong> s\u00f6ylemini tekrarlayan sosyalist partiler g\u00f6rd\u00fcm.<\/p>\n\n\n\n

B\u00f6ylece nesnel olarak Partimizin m\u00fccadelesi mevcut gerici d\u00fczeni hangi taraf\u0131n ekibinin daha iyi y\u00f6netece\u011fi ve emperyalist g\u00fc\u00e7lerle ili\u015fkileri hangi taraf\u0131n ekibinin daha iyi y\u00f6netece\u011fi kavgas\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcren bir \u015fey haline gelir. Sonu\u00e7ta sosyalist parti “daha az k\u00f6t\u00fc olan” se\u00e7ene\u011fin i\u00e7ine kar\u0131\u015fm\u0131\u015f olur ve \u00f6nerdi\u011fi sosyalist politikalar, kamuoyuna sunulan bir alternatif olmaktan uzakla\u015f\u0131r. Hatta bu konuda muhalefetin kuraca\u011f\u0131 h\u00fck\u00fcmet ko\u015fullar\u0131n\u0131n \u201cPartimize ve i\u015f\u00e7ilere daha avantajl\u0131 ko\u015fullar sunaca\u011f\u0131 ve bunun da sosyalist m\u00fccadelenin daha ileri bir a\u015famaya ge\u00e7mesi i\u00e7in yolu a\u00e7aca\u011f\u0131\u201d bile savunulur.  Kendi destekledi\u011fi taraf\u0131n bir belediye ba\u015fkan\u0131 a\u011f\u0131r bir yolsuzlu\u011fa batsa bile bu konuda susmay\u0131 tercih ederek, deste\u011fini sunar veya meclis yemin t\u00f6reninde \u00e7\u0131kan kavgada kendi taraf\u0131n\u0131 hakl\u0131 g\u00f6stermeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Sosyalist bas\u0131ndan taraf tutma kayg\u0131s\u0131yla yaz\u0131lan bir man\u015fet verelim<\/strong>: Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019na atanan Ak\u0131n G\u00fcrlek yuhalamalar i\u00e7inde ve ancak AKP’li vekillerin korumas\u0131yla Meclis’te yemin edebildi. CHP’li Mahmut Tanal yumruklu sald\u0131r\u0131ya u\u011frad\u0131. CHP’li Murat Emir, “Bu yemin ge\u00e7erli de\u011fil” dedi.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bir de halk kitlelerinin psikolojisine ve davran\u0131\u015flar\u0131na bakal\u0131m: Burada kitlelerin davran\u0131\u015f\u0131n\u0131n bir futbol ma\u00e7\u0131 seyircisi tarz\u0131 bir siyasi davran\u0131\u015f\u0131 benimseme durumunu tart\u0131\u015faca\u011f\u0131z: <\/strong>Halk\u0131n ho\u015fnutsuzlu\u011fu ve s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 konumu \u00f6z-\u00f6rg\u00fctlenmeye, ba\u011f\u0131ms\u0131z eylemlere, toplant\u0131lara ba\u015fvurmak yerine, bir ma\u00e7ta taraftar seyirci gibi partisinin mitinglerine kat\u0131lmak ve \u201ckendi se\u00e7ti\u011fi taraf\u201d i\u00e7in propaganda yapmaya kanalize edilmi\u015f olur. B\u00f6ylece kitlelerin politik faaliyeti pasif, dikey ve kimlik-temelli bir faaliyete d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr, olmas\u0131 gereken aktif, yatay ve s\u0131n\u0131f temelli bir siyasi faaliyet olmaktan \u00e7\u0131kar.  <\/p>\n\n\n\n

K\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7apl\u0131 sosyalist parti, do\u011fal olarak kendi faaliyetine ilgi g\u00f6sterecek izleyiciye sahip olma a\u00e7l\u0131\u011f\u0131 ve bask\u0131s\u0131 duyar,<\/strong> Parti<\/strong> var olma nedeninin do\u011frulanmas\u0131n\u0131n a\u00e7l\u0131\u011f\u0131n\u0131 ya\u015far.<\/p>\n\n\n\n

K\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7apl\u0131 Sosyalist parti kendisini bu a\u011f\u0131r bask\u0131 alt\u0131nda muhalif burjuva partilerinin te\u015fvik etti\u011fi futbol ma\u00e7\u0131 seyircisi tarz\u0131 siyasi davran\u0131\u015f\u0131n egemen oldu\u011fu bu oyuna <\/strong>kat\u0131lmaya zorunlu hisseder.  Parti, muhalefet partilerinin d\u00fczenledi\u011fi mitinglere kat\u0131l\u0131r, orada daha radikal sloganlarla ve pankartlarla g\u00f6r\u00fcn\u00fcr olmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r.  Kendi ajitasyonu ve sloganlar\u0131n\u0131 kutupla\u015fm\u0131\u015f ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131n diliyle \u00e7er\u00e7eveler (“Bize kat\u0131l\u0131n, ger\u00e7ek anlamda demokratik g\u00fc\u00e7, biziz!”). Fakat bu radikal sloganlar ve pankartlar bu sosyalist partinin oyunun par\u00e7as\u0131 olma nesnel durumunu de\u011fi\u015ftirmez.<\/p>\n\n\n\n

Ortaya \u00e7\u0131kan sorunu \u00f6zetlersek: bu taraftar-seyirci oyununa dahil olmak i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n ileri unsurlar\u0131n\u0131 pasifle\u015ftiren politik faaliyet bi\u00e7iminin yeniden \u00fcretilmesinden ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir. B\u00f6ylece sosyalist parti farkl\u0131 t\u00fcrden ba\u011f\u0131ms\u0131z bir siyasi alan yaratma g\u00f6revini ihmal etmi\u015f olur: t<\/strong>art\u0131\u015fan, farkl\u0131 tutumlar\u0131n a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya koyuldu\u011fu, a\u015fa\u011f\u0131dan yukar\u0131 kolektif olarak karar alan bir \u00f6rg\u00fct olma \u00f6zelli\u011fi giderek a\u015f\u0131n\u0131r. Bu taraftar-seyirci oyununda kazanma \u00e7abas\u0131 i\u00e7inde asl\u0131nda \u00fcstlenmesi gereken zorlu g\u00f6revi yerine getiremez: s\u0131n\u0131f i\u00e7inden lider \u00f6rg\u00fct\u00e7\u00fcler ve sava\u015f\u00e7\u0131lar yeti\u015ftirme i\u015fi ihmal edilir.  <\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bir de soruna bu k\u00fc\u00e7\u00fck partinin d\u00f6nemsel taktiksel faaliyeti a\u00e7\u0131s\u0131ndan bakal\u0131m:<\/strong><\/p>\n\n\n\n

B\u00f6yle bir k\u00fc\u00e7\u00fck sosyalist partinin en de\u011ferli g\u00fc\u00e7 kayna\u011f\u0131, kendini davaya adam\u0131\u015f az say\u0131daki kadrolar\u0131n\u0131n zaman\u0131n\u0131 ve enerjisini do\u011fru bir bi\u00e7imde kullanmakt\u0131r. Siyasi arenadaki bu kutupla\u015fm\u0131\u015f durumda, iki taraf aras\u0131nda g\u00fcndelik kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 hamlelerin y\u00fcksek bir temposu vard\u0131r. K\u00fc\u00e7\u00fck sosyalist partinin taraftarlar\u0131 bunlarla ilgili haberlerle ve tart\u0131\u015fmalarla me\u015fgul olurlar. H\u00fck\u00fcmet yetkililerinin yolsuzluklar\u0131, skandallar, muhalefetin protesto eylemleri ve a\u00e7\u0131klamalar\u0131, se\u00e7im takti\u011fi tart\u0131\u015fmalar\u0131 ve kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 medya sava\u015flar\u0131 yo\u011fundur. K\u0131rk ya\u015f \u00fcst\u00fc bir\u00e7ok yolda\u015f\u0131m\u0131z\u0131n neredeyse t\u00fcm saatlerini muhalif TV kanallar\u0131ndaki bu g\u00fcndelik tart\u0131\u015fmalar\u0131 izlemekle ge\u00e7irdiklerine tan\u0131k oldum.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Devam edelim k\u00fc\u00e7\u00fck sosyalist partimiz bu ku\u015fat\u0131c\u0131 atmosfer i\u00e7inde \u201chakl\u0131 varolu\u015f nedenini\u201d g\u00f6stermek i\u00e7in g\u00fcndelik olan biten her \u015fey \u00fczerinde bir yorum yapmak (buna Sol haber en iyi \u00f6rnektir); her g\u00fcndelik olay\u0131n i\u00e7ine dahil olmak; parlamento veya b\u00fcy\u00fck medya i\u00e7indeki her t\u00fcrl\u00fc tart\u0131\u015fmaya kendince bir yan\u0131t vermek bask\u0131s\u0131 alt\u0131nda kal\u0131r. <\/p>\n\n\n\n

Buradaki temel sorun:<\/strong> Partinin as\u0131l odaklanmas\u0131 gereken stratejik \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n ihmal edilmesi ve stratejik uzun vadeli d\u00fc\u015f\u00fcnme \u00e7abas\u0131n\u0131n ihmal edilmesidir. Bu olumsuz atmosfer i\u00e7inde kadrolar\u0131m\u0131z zamanlar\u0131n\u0131 \u015funlarla ge\u00e7irmeye ba\u015flar: H\u00fck\u00fcmetin g\u00fcncel skandallar\u0131na kar\u015f\u0131 tepkisel polemikler yazmak; di\u011fer muhalefet partileriyle bitmek bilmeyen i\u015fbirli\u011fi ve koordinasyon \u00e7abalar\u0131na zaman ay\u0131rmak; pop\u00fclist sloganlarla suland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f “Demokrasi\u201d mitingleri i\u00e7in seferber olmak.<\/p>\n\n\n\n

\u0130\u015fte bu tuza\u011fa d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde kadrolar\u0131n ve liderlerin sessiz, temel \u00f6nem ta\u015f\u0131yan uzun ve orta vadeli sonu\u00e7 al\u0131c\u0131 olan \u00e7al\u0131\u015fmalara ay\u0131rmalar\u0131 gereken enerji t\u00fcketilmi\u015f olur: yani sistematik ve d\u00fczenli olarak da\u011f\u0131t\u0131lmas\u0131 haz\u0131rlanmas\u0131 gereken i\u015f yeri b\u00fcltenleri, sab\u0131rl\u0131 siyasi e\u011fitim gruplar\u0131n\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131, i\u015f\u00e7i kitleleri daha kal\u0131c\u0131 ba\u011flar kurmak i\u00e7in yap\u0131lmas\u0131 gereken i\u015fler ve ziyaretler, \u00fclkedeki temel trendlerin ve s\u0131n\u0131fsal yap\u0131lar\u0131n incelenmesine zaman ayr\u0131lmas\u0131 gibi i\u015fler ihmal edilir.<\/p>\n\n\n\n

Parti, kendi \u015fartlar\u0131n\u0131n belirledi\u011fi ko\u015fullar i\u00e7inde kendi taban\u0131n\u0131 in\u015fa eden stratejik bir \u00f6rg\u00fct olmak yerine, burjuva-b\u00fcy\u00fck siyasi g\u00fc\u00e7lerin oynad\u0131\u011f\u0131 siyasi g\u00fcndeme tepki veren gazeteci veya radikal aktivistlerin olu\u015fturdu\u011fu bir kolektif haline gelmeye ba\u015flar. Bir sosyalist lider, bu t\u00fcr bir \u00e7abay\u0131 g\u00fczelleyerek  \u201cbiz burjuvaziye kar\u015f\u0131 yumruk mesafesinden\u201d m\u00fccadele ediyoruz, de\u011ferlendirmesinde bulunmu\u015ftu. C\u00fcce ile dev yumruk mesafesinde nas\u0131l d\u00f6v\u00fc\u015febilir. Bu tutum sadece d\u00fcnyan\u0131n kendi etraf\u0131nda d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcnmektir.<\/p>\n\n\n\n

Meseleye bir de teorik ve parti kitlesinin do\u011fru siyasi e\u011fitimi a\u00e7\u0131s\u0131ndan bakal\u0131m: bu tarz siyaset, s\u0131n\u0131f analizi pusulam\u0131z\u0131n fel\u00e7 olmas\u0131 anlam\u0131na gelir. <\/strong>Bu kutupla\u015fm\u0131\u015f iki kamp atmosferinde, hakim tart\u0131\u015fma s\u00f6ylemi \u201cDemokrasi ile Otoriterizmin\u201d m\u00fccadelesi \u201cdemokrasinin ilerlemesi ile gerilemesi\u201d veya \u00f6rne\u011fin \u201culus devletin avantajlar\u0131 ile k\u00fcreselle\u015fmenin avantajlar\u0131\u201d veya \u201cotoriterizmin fa\u015fizme do\u011fru ilerlemesi ile bu ilerlemenin durdurulmas\u0131n\u0131n olanaklar\u0131\u201d ve benzeri tart\u0131\u015fmalarla ge\u00e7er.<\/p>\n\n\n\n

 Siyasi trendlerin analizi, s\u0131n\u0131flar\u0131n ve kitlelerin davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131n analizi, emperyalist ve i\u00e7 s\u00f6m\u00fcr\u00fc, m\u00fclkiyet ili\u015fkileri analizi ele\u015ftirisi ikinci plana d\u00fc\u015fer. Parti kendisini yukar\u0131daki tart\u0131\u015fmalara kat\u0131lmak zorunda hisseder. Hatta \u015fu s\u00f6ylemlere dahi ba\u015fvurulur: \u201cBu kar\u015f\u0131 devrimci h\u00fck\u00fcmet kar\u015f\u0131s\u0131nda ger\u00e7ek bir demokrasinin de yolu emek\u00e7ilerin iktidar m\u00fccadelesinden ge\u00e7iyor. Sosyalizme ula\u015fman\u0131n bug\u00fcnk\u00fc yolu da devrimci bir m\u00fccadeleden ge\u00e7iyor.\u201d<\/strong>  Emek\u00e7ileri iktidar m\u00fccadelesine\u2014her bak\u0131mdan (ideolojik\/siyasi\/\u00f6rg\u00fctsel) haz\u0131rlama gibi stratejik \u00e7abalar\u0131 ihmal etti\u011fin halde, parti \u00fcyelerine ve halka ger\u00e7ek demokrasiye ula\u015fma vaadi vermek nas\u0131l kar\u015f\u0131lan\u0131r bilmiyorum.<\/p>\n\n\n\n

S\u00f6zde \u201cdemokratik muhalefetin\u201d en sol kanad\u0131 olmay\u0131 benimsedi\u011fin ko\u015fullarda, halka ger\u00e7ek demokrasiye ula\u015fma vaadi verilemez. Halk i\u00e7in ger\u00e7ek demokrasi devrimin \u00fc\u00e7 d\u00fc\u015fman\u0131n\u0131n devrilmesi ile sa\u011flanabilir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Buradaki sorun Partinin teorik a\u00e7\u0131dan ger\u00e7ek bir silahs\u0131zlanmas\u0131 anlam\u0131na gelir:<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Parti \u00f6nderli\u011fi art\u0131k parti kitlesinin do\u011fru siyasi e\u011fitimini tamamen unutmu\u015ftur. Oysa \u00e7arp\u0131\u015fan iki blo\u011fun da emperyalizmin ve i\u015fbirlik\u00e7i tekelci kapitalizmin mant\u0131\u011f\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde hareket etti\u011fi a\u00e7\u0131kt\u0131r, aralar\u0131ndaki tek fark benimsedikleri tarzd\u0131r ve kendi temsil ettikleri farkl\u0131 \u00e7\u0131karlar i\u00e7in m\u00fccadele ediyor olmalar\u0131d\u0131r. Her burjuva partisinin ve \u00e7o\u011fu kez kendi in\u015fa etmi\u015f olduklar\u0131 kimlik gruplar\u0131 ve se\u00e7men gruplar\u0131 vard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Oysa partinin \u00f6nderli\u011finin parti kitlesine anlatmas\u0131 gereken \u015fey \u015fudur: Ororiterizm genellikle kapitalizmin i\u00e7ine girdi\u011fi kriz ortam\u0131n\u0131n ve liberal demokrasinin ve liberalizmin yetmezli\u011finin  bir sonucudur: iki taraf aras\u0131ndaki bu sert kavga ve kutupla\u015fma asl\u0131nda krizin bedelini \u00f6deyecek olan i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n hangi blok taraf\u0131ndan bu y\u0131k\u0131ma zorlanaca\u011f\u0131n\u0131 belirleyecektir. Parti \u00f6nderli\u011fi b\u00f6ylece merkezi g\u00f6revi olan \u00fcye kitlesinin siyasi e\u011fitimi<\/strong> i\u015fini ihmal etmi\u015f olur. Parti kendi \u00fcye kitlesini ve izleyicisi olan sempatizan kitleyi olas\u0131 h\u00fck\u00fcmet de\u011fi\u015fikli\u011fi sonras\u0131nda ya\u015fanacak olan ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz siyasi ihanet kar\u015f\u0131s\u0131nda silahs\u0131z b\u0131rakm\u0131\u015f olur.  <\/p>\n\n\n\n

Ad\u0131na lay\u0131k bir sosyalist parti nas\u0131l bir taktik \u00e7izgi izlemeli:<\/strong><\/p>\n\n\n\n

B\u00f6ylesi bir siyasi arenada parti g\u00fc\u00e7 bir i\u015f olmas\u0131na kar\u015f\u0131n ikili bir hareket \u00e7izgisi izlemelidir. Mevcut h\u00fck\u00fcmete kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmal\u0131, fakat muhalif blok i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmamal\u0131d\u0131r. Partinin temel g\u00f6revi ba\u011f\u0131ms\u0131z bir i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 politikas\u0131 kutbunu in\u015fa etmek olmal\u0131d\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Kamuoyuna d\u00f6n\u00fck a\u00e7\u0131klamalar\u0131nda “Her \u0130ki Tarafa da Lanet Olsun”<\/strong> tarz\u0131nda bir s\u00f6ylem benimsemelidir. Partinin propagandas\u0131, hem milliyet\u00e7i muhafazak\u00e2r-otoriter h\u00fck\u00fcmeti hem de Bat\u0131c\u0131\/liberal\/milliyet\u00e7i karma muhalefeti ac\u0131mas\u0131zca ele\u015ftirmelidir. Parti, muhalefet partilerinin i\u015f d\u00fcnyas\u0131 yanl\u0131s\u0131 politikalar\u0131n\u0131, emperyalist g\u00fc\u00e7lerle ba\u011flar\u0131n, ge\u00e7mi\u015fteki i\u015f\u00e7i kar\u015f\u0131t\u0131 ve demokrasi kar\u015f\u0131t\u0131 eylemlerinin tarihini if\u015fa etmelidir. Partinin ana slogan\u0131 \u015fu olmal\u0131d\u0131r: “AKP H\u00fck\u00fcmetinin Fanatizmine ve A\u00e7g\u00f6zl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcne Hay\u0131r!<\/strong> Muhalefetin Bo\u015f Vaatlerine G\u00fcven Yok! \u0130\u015f\u00e7ilerin Alternatifi \u0130\u00e7in Birle\u015felim!”<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ana muhalefet partisi CHP\u2019nin senaryolar\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendirmek yerine onun senaryolar\u0131n\u0131 bozmaya d\u00f6n\u00fck hamleler yap\u0131lmal\u0131d\u0131r: onun mitinglerine kat\u0131l\u0131p daha b\u00fcy\u00fck daha radikal pankartlar ta\u015f\u0131mak bir i\u015fe yaramayacakt\u0131r. Muhalefetin politikalar\u0131na do\u011frudan meydan okuyan bro\u015f\u00fcrler da\u011f\u0131t\u0131lmal\u0131 veya onu zora sokacak sloganlar at\u0131lmal\u0131. “Demokrasi vaat ediyorsunuz \u2013 i\u015fyerlerinin kontrol\u00fcn\u00fc bize verecek misiniz?” “Yolsuzluklara kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131yorsunuz – milyarderlerin servetine el koyacak m\u0131s\u0131n\u0131z?” Vergi aff\u0131ndan yararlanan b\u00fcy\u00fck holdinglerden vergi toplayacak m\u0131s\u0131n\u0131z? B\u00fcy\u00fck arazi ve emlak sahiplerine servet vergisi getirecek misiniz? <\/strong>CHP\u2019nin “demokrasi” g\u00f6sterisi i\u00e7inde s\u0131n\u0131fsal ger\u00e7ekleri vurgulayarak rahats\u0131z edici bir rol oynamaya \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131y\u0131z.<\/p>\n\n\n\n

Parti Somut \u00e7al\u0131\u015fmalara Odaklanmal\u0131d\u0131r:<\/strong> iki burjuva blok \u00fclke \u00e7ap\u0131ndaki anlat\u0131 ve kendi s\u00f6ylemleri \u00fczerinde kavga ederlerken, sosyalist parti dikkatini bu \u00fclke \u00e7ap\u0131ndaki anlat\u0131 ve propaganda kavgas\u0131na \u00e7evirmek yerine, son derece yerel \u00e7al\u0131\u015fma odakl\u0131 ve somut i\u015flere, kitlelere dokunan somut sorunlara odaklanmal\u0131d\u0131r. \u00d6rne\u011fin, zor durumdaki kirac\u0131lar\u0131 her iki blo\u011fu da destekleyebilecek olan ev sahiplerine kar\u015f\u0131 \u00f6rg\u00fctlemeye \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131y\u0131z. K\u00fc\u00e7\u00fck bir fabrikadaki i\u015f\u00e7ilerin kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131 \u00fccret kesintisine kar\u015f\u0131 m\u00fccadele etmelerine yard\u0131mc\u0131 olmal\u0131y\u0131z. Bu somuta odakl\u0131 m\u00fccadeleleri y\u00fcr\u00fct\u00fcrken ger\u00e7ek d\u00fc\u015fman\u0131n \u015fu veya bu siyasi parti de\u011fil, her iki blo\u011fun da destekledi\u011fi h\u00e2kim s\u0131n\u0131f g\u00fc\u00e7leri oldu\u011funu a\u00e7\u0131klamal\u0131y\u0131z. Bu somut m\u00fccadeleleri, kutupla\u015fm\u0131\u015f olan siyasi sistemin iflas etti\u011fini g\u00f6stermek i\u00e7in kullanmal\u0131y\u0131z.<\/p>\n\n\n\n

\u0130ki Siyasi Blok D\u0131\u015f\u0131nda olan kendimize ait ba\u011f\u0131ms\u0131z siyasi alanlar ve siyasi faaliyetler \u00f6rg\u00fctlemeliyiz:<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Her iki blo\u011fa kar\u015f\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a alternatif sunan tarzda \u00e7er\u00e7evelenmi\u015f siyasi forumlar, inceleme ve ara\u015ft\u0131rma gruplar\u0131 ve alternatif sosyal ili\u015fki alanlar\u0131 olu\u015fturmal\u0131y\u0131z. Her iki tarafa da k\u0131zg\u0131n olan insanlar\u0131 bu alanlara \u00e7ekmeye \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131y\u0131z. \u0130nceleme ve ara\u015ft\u0131rma gruplar\u0131n\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 i\u00e7inde ve ilgili Parti merkezi ara\u015ft\u0131rma organ\u0131nda ekonomik krizin daha kapsaml\u0131 ve s\u0131n\u0131fsal analizini geli\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131y\u0131z. Bu alanlar asl\u0131nda partimize yeni insanlar kazand\u0131\u011f\u0131m\u0131z ve yeni insanlar\u0131 e\u011fitti\u011fimiz alanlar olacakt\u0131r. <\/p>\n\n\n\n

Muhalefet blokunun siyasi krizine haz\u0131rl\u0131kl\u0131 olmal\u0131y\u0131z:<\/strong> gev\u015fek bir muhalefet blo\u011fu do\u011fas\u0131 gere\u011fi istikrars\u0131zd\u0131r-Ak\u015fener olay\u0131 ve Alt\u0131l\u0131 Masan\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 krizi ve sa\u011f partilere verilen tavizleri hat\u0131rlay\u0131n. Bu tip olaylar bizim i\u00e7in f\u0131rsat olarak g\u00f6r\u00fclmelidir. Partimiz, teorik ve siyasi olarak netle\u015ferek muhalefetin par\u00e7alanmas\u0131 olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 veya iktidar\u0131 kazanmaya do\u011fru gidip gitmedi\u011fini \u00f6ng\u00f6rmeli veya yeni h\u00fck\u00fcmetin ihanetini \u00f6ng\u00f6rmeye haz\u0131r olmal\u0131d\u0131r. Hi\u00e7bir sosyalist partinin 2023 genel se\u00e7imlerinde yenilgiyi \u00f6ng\u00f6rememesi hem kitle ba\u011flar\u0131n\u0131n zay\u0131fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n hem de siyasi ara\u015ft\u0131rma yeteneklerinin zay\u0131fl\u0131\u011f\u0131na ba\u011flanabilir. Partimizin yerel ve merkezi kadrolar\u0131, “halka bak\u0131n biz size s\u00f6ylemi\u015ftik” demeye ve muhalefetin ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011f\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131na u\u011fram\u0131\u015f insanlar\u0131 kazanmaya haz\u0131r olmal\u0131d\u0131r. Oysa tam tersi oldu bir\u00e7ok siyasi parti 2023 genel se\u00e7imlerinde yenilgi kar\u015f\u0131s\u0131nda moral bozuklu\u011fu ya\u015fad\u0131 ve baz\u0131lar\u0131 bu moral bozuklu\u011fu sonucunda Cumhuriyet\u00e7ilerle kom\u00fcnistler ittifak\u0131 takti\u011fine ge\u00e7meye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131lar. Partinin do\u011fru siyasi ara\u015ft\u0131rmalarla ve saha ara\u015ft\u0131rmalar\u0131yla hedeflemesi gereken ama\u00e7, iki blok aras\u0131ndaki kavgan\u0131n \u00fczerindeki sisler da\u011f\u0131lmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda ve ger\u00e7ekler ayd\u0131nlanmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda do\u011facak siyasi ve \u00f6rg\u00fctsel f\u0131rsatlar\u0131 de\u011ferlendirecek \u00f6l\u00e7\u00fcde siyasi netli\u011fe olmakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

\u00d6zetle:<\/strong> K\u00fc\u00e7\u00fck bir sosyalist partinin \u00fclkede yukar\u0131da tan\u0131mlanan ikili kutuplu ko\u015fulda, ba\u015f g\u00f6revini \u201cmevcut AKP h\u00fck\u00fcmetini g\u00f6ndermek\u201d olarak tan\u0131mlamas\u0131 ve ana muhalefet partisi ile saf tutmas\u0131 \u00f6l\u00fcmc\u00fcl bir hatad\u0131r. Bu tercih partinin kullanaca\u011f\u0131 f\u0131rsatlar\u0131 g\u00f6z ard\u0131 etmesi ve Partiyi sonucunu kendisinin kontrol edemeyece\u011fi bir muhalefet projesine ba\u011flamak anlam\u0131na gelir.<\/p>\n\n\n\n

 K\u00fc\u00e7\u00fck sosyalist parti, uzun vadede halk\u0131n muhalefetine \u00f6nderlik olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 korumak i\u00e7in k\u0131sa vadede tecrit olmay\u0131 g\u00f6ze alma cesaretine sahip olmal\u0131d\u0131r. Partinin g\u00f6revi, mevcut burjuva g\u00fc\u00e7ler aras\u0131ndaki siyasi i\u00e7 sava\u015f\u0131 kazanmak de\u011fil, farkl\u0131 \u00e7\u0131karlar\u0131 temsil eden burjuva siyasi fraksiyonlar\u0131 aras\u0131ndaki taktik ayr\u0131l\u0131klara bakmaks\u0131z\u0131n t\u00fcm burjuvaziye kar\u015f\u0131 gelecekteki bir i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 siyasi i\u00e7 sava\u015f\u0131n\u0131n haz\u0131rl\u0131k temellerini atmakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Parti, bu ortamda “ba\u011f\u0131ms\u0131z \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc bir ak\u0131m” olarak hareket etmelidir; merkezde duran ve iki taraf\u0131 da yumu\u015fak bir \u015fekilde ele\u015ftiren bir parti gibi de\u011fil, burjuva partilerin politikalar\u0131ndan niteliksel olarak farkl\u0131, s\u0131n\u0131f temelli bir kutup olmal\u0131 ve iki blok aras\u0131ndaki m\u00fccadelenin iktidardaki hakim s\u0131n\u0131f siyaset\u00e7ileri aras\u0131ndaki bir aile kavgas\u0131 oldu\u011fu maskaral\u0131\u011f\u0131 amans\u0131zca ve sert bir bi\u00e7imde if\u015fa etmelidir. K\u00fc\u00e7\u00fck bir sosyalist Partinin ba\u015far\u0131s\u0131, se\u00e7im sonucunu etkileyelim rol\u00fcyle —veya sonucu ne kadar etkiledik sorusu ile de\u011fil (ki \u00e7ap\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck oldu\u011fu i\u00e7in sonucu etkileme \u015fans\u0131 olduk\u00e7a zay\u0131ft\u0131r), mevcut siyasi arenada olup bitenleri do\u011fru g\u00f6ren ve kendi kurtulu\u015flar\u0131n\u0131n sistemi y\u00f6netecek daha iyi bir siyasi ekip se\u00e7mekte de\u011fil, mevcut d\u00fczeni tamamen sona erdirmekte yatt\u0131\u011f\u0131n\u0131 kavrayan bir i\u015f\u00e7i \u00f6nderlerinden olu\u015fan sosyalist bir g\u00fc\u00e7 merkezi yarat\u0131p yaratmad\u0131\u011f\u0131yla \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

K\u00fc\u00e7\u00fck Bir Sosyalist Partinin Burjuva Muhalefet Bloku \u0130\u00e7inde Erimesi Riski ve \u00c7\u00f6z\u00fcm \u00d6nerileri K\u00fc\u00e7\u00fck Bir Sosyalist Partinin \u00d6n\u00fcndeki G\u00f6revler Nas\u0131l Anla\u015f\u0131lmal\u0131? Kemal Okur, Ferdi Bekir, May\u0131s 2026 \u00d6nce mevcut siyasi arena hakk\u0131nda net bir vizyona sahip olmal\u0131y\u0131z: Bug\u00fcnk\u00fc siyasi arenan\u0131n  temel niteli\u011fi kapitalist devletin kontrol\u00fc i\u00e7in iktidar blo\u011fu i\u00e7inde ya\u015fanan bir hakimiyet m\u00fccadelesidir. H\u00fck\u00fcmet bir […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[4,53],"tags":[],"class_list":["post-6592","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-turkiye-sosyalizmi","category-turkiye-sosyalizmi-tr"],"blocksy_meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6592","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6592"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6592\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6599,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6592\/revisions\/6599"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6592"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6592"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6592"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}