{"id":6638,"date":"2026-07-15T16:12:56","date_gmt":"2026-07-15T16:12:56","guid":{"rendered":"https:\/\/marksizm.org.tr\/?p=6638"},"modified":"2026-07-15T16:12:56","modified_gmt":"2026-07-15T16:12:56","slug":"cagimiz-kuresel-tekelci-finans-kapitalizmin-yeni-emperyalizmin-asilmasinin-gundeme-girdigi-cagdir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/marksizm.org.tr\/?p=6638","title":{"rendered":"\u00c7a\u011f\u0131m\u0131z K\u00fcresel Tekelci Finans Kapitalizmin\u2014Yeni Emperyalizmin&#8211; A\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131n G\u00fcndeme Girdi\u011fi \u00c7a\u011fd\u0131r \u00a0\u00a0"},"content":{"rendered":"\n<h1 class=\"wp-block-heading\"><strong>\u00c7a\u011f\u0131m\u0131z K\u00fcresel Tekelci Finans Kapitalizmin\u2014Yeni Emperyalizmin&#8211; A\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131n G\u00fcndeme Girdi\u011fi \u00c7a\u011fd\u0131r &nbsp;&nbsp;<\/strong><\/h1>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>Cem K\u0131z\u0131l\u00e7e\u00e7<\/strong>, <strong>May\u0131s 2026<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"712\" height=\"356\" src=\"https:\/\/marksizm.org.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/u3059368871402538763fm253fmtautoapp138fJPEG.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-6639\" srcset=\"https:\/\/marksizm.org.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/u3059368871402538763fm253fmtautoapp138fJPEG.jpg 712w, https:\/\/marksizm.org.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/u3059368871402538763fm253fmtautoapp138fJPEG-300x150.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 712px) 100vw, 712px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">Bug\u00fcnk\u00fc kapitalizmin analizi ve bu kapitalizmin nereye do\u011fru gitti\u011fine ili\u015fkin de\u011ferlendirme sosyalist ak\u0131m\u0131n en kilit sorunudur. Bu sorunu \u00e7\u00f6zmeden \u00fclkemizdeki sosyalist ak\u0131m\u0131 kesinlikle sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir \u015fekilde geli\u015ftiremeyiz. Sosyalist ak\u0131m i\u00e7inde bug\u00fcnk\u00fc kapitalizm ve d\u00fcnyan\u0131n nereye evrildi\u011fi \u00fczerine \u00e7e\u015fitli g\u00f6r\u00fc\u015fler var: baz\u0131lar\u0131 otoriter kapitalizmden, insanl\u0131\u011f\u0131n ve i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n bir kapitalist kar\u015f\u0131-devrim ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya oldu\u011fundan s\u00f6z ediyor; baz\u0131lar\u0131 insanl\u0131\u011f\u0131n bir yol ayr\u0131m\u0131 ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya oldu\u011funu ileri s\u00fcr\u00fcyor ve bu yol ayr\u0131m\u0131n\u0131&nbsp;<strong>Ya Sosyalizm Ya Barbarl\u0131k&nbsp;<\/strong>olarak tan\u0131ml\u0131yor. Baz\u0131lar\u0131 d\u00fcnya kapitalizminin s\u00f6m\u00fcr\u00fcy\u00fc azamile\u015ftirmek i\u00e7in yeni bir fa\u015fizme gitti\u011fine ve neoliberal kapitalizmin ve liberal demokrasinin \u00e7\u00f6kt\u00fc\u011f\u00fcne inan\u0131yor. &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\"><strong>A\u015fa\u011f\u0131da bu konuda kendi vard\u0131\u011f\u0131m sonu\u00e7lar\u0131 \u00f6zetleyece\u011fim: &nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">Lenin 19. y\u00fczy\u0131l\u0131n sonlar\u0131nda ve 20. y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015flar\u0131nda kapitalizmin en son en y\u00fcksek a\u015famas\u0131na, yani tekelci kapitalizm a\u015famas\u0131na\u2014emperyalizm a\u015famas\u0131na ge\u00e7ti\u011fini de\u011ferlendirmi\u015fti. Hala bu b\u00fcy\u00fck \u00e7a\u011f\u0131n i\u00e7indeyiz ve bu \u00e7a\u011f g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar uzanmaktad\u0131r. Tekelci kapitalizm a\u015famas\u0131nda, kapitalist geli\u015fme kabaca \u00fc\u00e7 d\u00f6nemden ge\u00e7mi\u015ftir: birinci d\u00f6nem \u00f6zel tekelci kapitalizm d\u00f6nemidir; ikinci d\u00f6nem tekelci devlet kapitalizmi d\u00f6nemidir; ve \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc d\u00f6nem uluslararas\u0131 tekelci finans kapitalizmi d\u00f6nemidir, buradaki \u201culuslararas\u0131\u201d s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn yerine rahatl\u0131kla \u201ck\u00fcresel\u201d s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc kullanabiliriz; \u00e7\u00fcnk\u00fc bug\u00fcnk\u00fc tekelci finans kapitalizmi neredeyse t\u00fcm\u00fcyle k\u00fcresel \u00f6l\u00e7ekte faaliyet g\u00f6steren &nbsp;&nbsp;&nbsp;yeni burjuva z\u00fcmrelere dayanmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\"><strong>K\u00fcresel tekelci finans kapitalizmi<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">Asl\u0131nda 1970\u2019lerin ikinci yar\u0131s\u0131 ile birlikte k\u00fcresel tekelci finans kapitalizmi ad\u0131m ad\u0131m olu\u015fmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Daha sonra Sovyetler Birli\u011fi ve Do\u011fu Avrupa&#8217;n\u0131n \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcnden sonra kapitalizmin tekelci devlet kapitalizmi a\u015famas\u0131ndan k\u00fcresel tekelci finans kapitalizmi a\u015famas\u0131na evrilmesi b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde h\u0131zlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">K\u00fcresel tekelci finans kapitalizmi finans sermayesine sahip olan dev &nbsp;tekellerinin kapitalist sistem i\u00e7inde mutlak kontrol\u00fc elinde tuttu\u011fu ve sermaye ve servetin h\u0131zla birka\u00e7 k\u00fcresel finansal tekelci oligark\u0131n elinde yo\u011funla\u015ft\u0131\u011f\u0131 yeni bir kapitalist geli\u015fme bi\u00e7imidir. Bu finans oligarklar\u0131, k\u00fcresel ekonomik sistemde mutlak g\u00fc\u00e7 kullanarak, tekelci finans sermaye ihracat\u0131 yoluyla k\u00fcresel serveti ya\u011fmal\u0131yorlar.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">K\u00fcresel tekelci finansal sermaye sahibi z\u00fcmreler ilk do\u011fduklar\u0131 \u00fclkedeki \u00fcretimi, bu \u00fclkedeki yat\u0131r\u0131mlar\u0131, uluslararas\u0131 dola\u015f\u0131m\u0131, uluslararas\u0131 ticareti ve uluslararas\u0131 pazarlar\u0131 finansal sermaye arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla kontrol etmekte ve geli\u015fmekte olan \u00fclkeleri ekonomik olarak s\u00f6m\u00fcrmekte, siyasi olarak boyunduruk alt\u0131nda tutmakta ve geli\u015fmekte olan \u00fclkeleri askeri tehdit ve boyunduru\u011fa maruz b\u0131rakan yeni bir tekelci kapitalizm&#8212;<strong>yeni bir emperyalizm<\/strong>\u2014bi\u00e7imidir.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\"><strong>Bu, yeni emperyalizmin temel \u00f6zellikleri \u015funlard\u0131r:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">S\u00fcper dev uluslararas\u0131 finans \u015firketleri d\u00fcnya ekonomisinde ve d\u00fcnya piyasas\u0131nda hakim g\u00fc\u00e7ler haline gelmi\u015ftir;<\/li>\n\n\n\n<li style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">\u00a0K\u00fcresel \u00f6l\u00e7ekte tekelci\u00a0<strong>finans sermayesi yat\u0131r\u0131mlar\u0131<\/strong>\u00a0ve geni\u015fleme, uluslararas\u0131 sermaye yat\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131n ana bi\u00e7imi haline gelmi\u015ftir;<\/li>\n\n\n\n<li style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">\u00dcretim ve sermaye giderek k\u00fcresel tekelci finans sermayesi sahibi oligarklar\u0131n elinde yo\u011funla\u015fmakta ve toplanmaktad\u0131r;<\/li>\n\n\n\n<li style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">K\u00fcresel tekelci finans sermaye g\u00fc\u00e7leri, hem\u00a0<strong>\u00fclkedeki devlet g\u00fcc\u00fcn\u00fc kullanarak hem de devlet g\u00fcc\u00fcn\u00fc a\u015farak<\/strong>\u00a0d\u00fcnyay\u0131 kontrol etmekte ve y\u00f6netmektedir;<\/li>\n\n\n\n<li style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">\u00a0Yeni tip Amerikan emperyalizmi, d\u00fcnyay\u0131 hakim ve h\u00fckmeden hegemonik bir konum kurmu\u015ftur.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">K\u00fcresel tekelci finans sermayesi \u015firketleri, sermaye \u00f6d\u00fcn\u00e7 verme yoluyla a\u015f\u0131r\u0131 kar elde etmekte ve reel ekonominin art\u0131 de\u011ferini faiz yoluyla b\u00f6l\u00fc\u015ft\u00fcrerek bir t\u00fcr &#8220;bor\u00e7land\u0131rma kapitalizmi&#8221; haline gelmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">Ger\u00e7ekten de, uzun y\u0131llar boyunca Amerika Birle\u015fik Devletleri ve Bat\u0131 \u00fclkelerinin tekelci finans sermayesi gruplar\u0131, geli\u015fmekte olan \u00fclkelerin b\u00fcy\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc onlara bor\u00e7 vererek ve y\u00fcksek faizler yoluyla s\u00fcrekli olarak s\u00f6m\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr; bor\u00e7, kalk\u0131nma a\u00e7\u0131\u011f\u0131 ile bo\u011fu\u015fan bir\u00e7ok geli\u015fmekte olan \u00fclke i\u00e7in a\u011f\u0131r bir pranga haline gelmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">K\u00fcresel tekelci finans burjuvazisi z\u00fcmreleri, yaln\u0131zca finans sekt\u00f6r\u00fcn\u00fc de\u011fil, ellerindeki &#8220;finansal g\u00fc\u00e7 silah\u0131&#8221; arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile reel ekonomideki \u00e7e\u015fitli sanayi sekt\u00f6rlerini de kapsayan bir bi\u00e7imde arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla t\u00fcm d\u00fcnya ekonomisini kontrol etmektedirler; ellerindeki &#8220;teknoloji tekeli g\u00fc\u00e7 silah\u0131&#8221; arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla y\u00fcksek teknoloji tekelini korumaya ve di\u011fer \u00fclkelerin teknolojik geli\u015fimini bast\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131rlar; ayn\u0131 zamanda ellerindeki askeri &#8220;sert g\u00fc\u00e7 silah\u0131&#8221; arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla hegemonik bir sistem kurmakta ve s\u00fcrd\u00fcrmektedirler. K\u0131sacas\u0131, bu olgular bug\u00fcnk\u00fc yeni emperyalizmin ekonomik, teknolojik ve askeri alanlardaki yo\u011funla\u015fm\u0131\u015f tezah\u00fcrleridir. K\u00fcresel tekelci finans sermaye gruplar\u0131, sermaye avantajlar\u0131n\u0131 d\u00fcnya bas\u0131n\u0131na ve kamuoyuna h\u00fckmetmek, uluslararas\u0131 s\u00f6ylem \u00fczerinde azami kontrol sa\u011flamak, kendilerini y\u00fcceltmek ve aklamak, ayn\u0131 zamanda baz\u0131lar\u0131n\u0131 karalamak damgalamak, ger\u00e7e\u011fi \u00e7arp\u0131tmak, kamuoyunu kar\u0131\u015ft\u0131rmak ve bast\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 halklar\u0131 ve \u00fclkeleri yan\u0131ltmak i\u00e7in kullanmaktad\u0131rlar.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\"><strong>K\u00fcresel Tekelci Finans Kapitalizmi \u00c7a\u011f\u0131nda Burjuvazi<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">K\u00fcresel tekelci finans kapitalizmi \u00e7a\u011f\u0131n\u0131n olu\u015fumu ile birlikte&nbsp;burjuvazi de \u00f6nemli bir farkl\u0131la\u015fma ge\u00e7irmi\u015f ve kendi katmanlar\u0131 aras\u0131nda hiyerar\u015fik bir yap\u0131 olu\u015fturmu\u015ftur:&nbsp;<strong>en \u00fcst d\u00fczeyde, uluslararas\u0131 finansal tekelci kapitalistlerden olu\u015fan bir oligar\u015fik s\u0131n\u0131f bulunur<\/strong>.&nbsp;Bu katman, hiyerar\u015finin en \u00fcst\u00fcndedir. Art\u0131k tek bir \u00fclkeye ba\u011fl\u0131 olmayan, ulus \u00f6tesi, k\u00fcresel sermaye ak\u0131\u015f\u0131n\u0131 y\u00f6neten fon y\u00f6neticileri \u015firketleri, hedge fon \u015firketleri ve yat\u0131r\u0131m bankalar\u0131n\u0131n en tepe liderleridir: \u00f6rne\u011fin&nbsp;<strong>BlackRock, Vanguard, JP Morgan<\/strong>&nbsp;gibi devasa kurumlar, k\u00fcresele varl\u0131k y\u00f6netimi \u015firketleri ve bunlar\u0131n y\u00f6neticileri ve sahipleri&#8230;&nbsp;G\u00fcn\u00fcm\u00fczde, uluslararas\u0131 finansal tekel sermayesi, bir \u015firketi kontrol etmek i\u00e7in hisselerin sadece %3-5&#8217;ine sahip olmakla bu kontrol\u00fc sa\u011flayabilmektedir.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">Bu birinci katman\u0131n g\u00fcc\u00fc,&nbsp;do\u011frudan \u00fcretimden&nbsp;de\u011fil,&nbsp;paran\u0131n fiyat\u0131n\u0131&nbsp;belirlemekten yani bor\u00e7 verme faiz oranlar\u0131n\u0131, likidite, k\u00fcresel bor\u00e7 piyasalar\u0131n\u0131 belirlemekten gelir. Onlar i\u00e7in \u00fclkeler ve \u00fclke s\u0131n\u0131rlar\u0131 yaln\u0131zca yat\u0131r\u0131m f\u0131rsatlar\u0131d\u0131r. Bu s\u0131n\u0131f, k\u00fcresel emperyalizmin&nbsp;beyni&nbsp;konumundad\u0131r; devletleri bile kendi \u00e7\u0131karlar\u0131 do\u011frultusunda y\u00f6nlendirebilecek g\u00fcce sahiptirler. Bunlar sadece ekonomik de\u011fil politik g\u00fc\u00e7 sahibidirler.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\"><strong>\u0130kinci kademe, finans sermayesiyle birle\u015fmi\u015f olan ve esas olarak finans+askeri sava\u015f sanayi (Lockheed Martin), finans+enerji-bilgi (Exxon Mobil (enerji)&nbsp;sanayisi ve finans+bili\u015fim+veri (Google\/Meta (veri sekt\u00f6r\u00fc)&nbsp;NVIDIA (d\u00fcnyan\u0131n en geli\u015fmi\u015f yapay zeka \u00e7iplerini tasarlar)&nbsp;sanayisi sekt\u00f6rlerine dayanan uluslararas\u0131 tekelci finans+sanayi oligar\u015fik s\u0131n\u0131f\u0131d\u0131r.&nbsp;Bu&nbsp;<\/strong>sekt\u00f6rler (askeri, enerji, bili\u015fim) tesad\u00fcfi de\u011fil; bunlar&nbsp;ulusal g\u00fcvenlik ve hegemonya&nbsp;i\u00e7in kritik olan sekt\u00f6rlerdir;&nbsp;Bu d\u00f6rt katman da son tahlilde&nbsp;<em>\u00fccretli eme\u011fin s\u00f6m\u00fcr\u00fcs\u00fc<\/em>&nbsp;\u00fczerinden var olur. Fark, sadece art\u0131-de\u011ferin nas\u0131l payla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131d\u0131r. 1. ve 2. katman bunu&nbsp;<strong>k\u00fcresel finansal spek\u00fclasyon<\/strong>&nbsp;ve&nbsp;<strong>tekel rant\u0131<\/strong>&nbsp;ile al\u0131r. 1. Ve 2. Katman devlet ile i\u015fbirli\u011fi i\u00e7inde jeopolitik m\u00fccadeleler alan\u0131nda \u00f6nemli roller oynarlar.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\"><strong>\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc kademe, \u00e7e\u015fitli sanayilerde tekel konumunda bulunan tekelci sanayi sermayesini kontrol eden kapitalist s\u0131n\u0131ft\u0131r. \u00c7e\u015fitli stratejik olmayan veya k\u00fcresel \u00f6l\u00e7ekte daha az hassas olan sekt\u00f6rlerde tekel konumunda bulunurlar, ancak yine de \u00f6nemli bir pazar g\u00fcc\u00fcne sahiptirler. \u00d6rne\u011fin b\u00fcy\u00fck otomobil ve ila\u00e7 firmalar\u0131. Bunlar finans sermayesine ba\u011f\u0131ml\u0131 ve tabidirler. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc katman (tekelci sanayi kapitalistleri) ve \u00f6zellikle d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc katman (KOB\u0130&#8217;ler de dahil olmak \u00fczere genel burjuvazi), en \u00fcstteki tekelci finans oligar\u015fiyle kendi \u00e7eli\u015fkilerine sahiptir. \u00d6rne\u011fin, en \u00fcst katman\u0131n politikalar\u0131 genellikle ekonominin &#8220;i\u00e7inin bo\u015falt\u0131lmas\u0131na&#8221; ve finansal krizlere yol a\u00e7arak \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ve d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc katmanlar\u0131n \u00fcretken sermayesine do\u011frudan zarar verir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\"><strong>&nbsp;D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc kademe ise CEO\u2019lar (y\u00f6netici kapitalistler), rantiyeler (emlak ve menkul varl\u0131k sahipleri\u2014ellerinde de\u011ferli ka\u011f\u0131t tutanlar) ve ilaveten k\u00fc\u00e7\u00fck ve orta \u00f6l\u00e7ekli i\u015fletme kapitalistlerinden olu\u015fan genel burjuvazi s\u0131n\u0131f\u0131d\u0131r.&nbsp;Bu katman, piramidin en geni\u015f ama en g\u00fc\u00e7s\u00fcz taban\u0131d\u0131r, tekelci olmayan burjuvazidir. \u0130\u00e7inde profesyonel \u015firket y\u00f6neticileri (CEO&#8217;lar dahil, ancak hisse senedi sahibi olsalar da \u015firketlerin as\u0131l sahipler de\u011fillerdir, gayrimenkul ve arazi rant\u0131yla ge\u00e7inen rant\u00e7\u0131lar ve ulusal\/yerel \u00f6l\u00e7ekte faaliyet g\u00f6steren k\u00fc\u00e7\u00fck ve orta \u00f6l\u00e7ekli i\u015fletme sahipleri bulunur. Bu katman, toplumda genellikle &#8220;orta s\u0131n\u0131f&#8221; veya &#8220;\u00fcst-orta s\u0131n\u0131f&#8221; olarak alg\u0131lan\u0131r. Ancak bu d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc grup, asl\u0131nda \u00fcstteki \u00fc\u00e7 katman\u0131n kurallar\u0131na&nbsp;tabi olan&nbsp;ve onlar\u0131n art\u0131-de\u011fer havuzunun k\u0131r\u0131nt\u0131larla yetinmek durumunda olan kesimdir. \u00d6rne\u011fin, bir restoran zincirinin sahibi veya bir yaz\u0131l\u0131m firmas\u0131n\u0131n KOB\u0130 d\u00fczeyindeki patronu, k\u00fcresel bir finansal krizde veya b\u00fcy\u00fck bir tekelin fiyat politikas\u0131nda ilk ezilen gruptur. Onlar sistemin&nbsp;i\u015fleyi\u015fini&nbsp;sa\u011flarlar ama sistemin&nbsp;sahipler<em>i&nbsp;<\/em>de\u011fillerdir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">Yukar\u0131daki ilk iki grubun faaliyeti neredeyse t\u00fcm\u00fcyle k\u00fcreseldir, bunlar\u0131n anavatanlar\u0131 ve do\u011fu\u015f k\u00f6kleri \u00e7oklukla ba\u015fta ABD olmak \u00fczere G7 \u00fclkeleridir; bunlara emperyalist burjuvazi de denilebilir, bunlar\u0131n ana vatan\u0131 olmasa da kendi devletleri ile i\u015fbirli\u011fi yapmalar\u0131 yayg\u0131n bir olgudur.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\"><strong>\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc ve d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc grup<\/strong>&nbsp;burjuva \u015firketleri i\u00e7inde g\u00fc\u00e7l\u00fc k\u00fcresel ve b\u00f6lgesel ba\u011flar\u0131 olan \u00e7e\u015fitli firmalar olmas\u0131na kar\u015f\u0131n bunlar \u00e7oklukla ulusal veya yerel firmalard\u0131r.&nbsp;<strong>T\u00fcrkiye\u2019de ba\u015fta Ko\u00e7 ve Sabanc\u0131 gibi bu t\u00fcr k\u00fcresel lige \u00e7\u0131km\u0131\u015f en az 15 grup veya aile bulunur.<\/strong>&nbsp;Bu gruplar\u0131n k\u00fcresel olanlar\u0131 dahi ilk iki burjuva z\u00fcmresine ba\u011f\u0131ml\u0131d\u0131r&#8212;ayr\u0131ca bunlar\u0131n K\u00fcresel G\u00fcney \u00fclkelerinde yerli k\u00f6kleri ve g\u00fc\u00e7l\u00fc bir a\u011f\u0131rl\u0131klar\u0131 vard\u0131r. Baz\u0131 ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar bunlar\u0131 yerli burjuvazi veya yerli genel burjuvazi olarak adland\u0131r\u0131rlar. Bunlar\u0131n emperyalist burjuvazinin politikalar\u0131 ile&#8212;yani faiz art\u0131\u015flar\u0131, d\u00f6viz kurlar\u0131 manip\u00fclasyonlar\u0131 veya \u00e7e\u015fitli spek\u00fclatif i\u015flem hamleleri nedeniyle \u00e7eli\u015fmeleri&#8211; s\u00f6z konusudur; \u00e7\u00fcnk\u00fc bu politikalar onlar\u0131n i\u015flerine b\u00fcy\u00fck zararlar verir.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\"><strong>K\u00fcresel Tekelci Finans Kapitalizmin Gelece\u011fi ve A\u015f\u0131lmas\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\"><strong>\u015eu an i\u00e7inde bulundu\u011fumuz tarihsel an s\u0131radan bir an de\u011fil, tarihin kaderinin \u00e7izildi\u011fi, iki z\u0131t kutbun yar\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131, tehlikeli olaylar\u0131n ya\u015fand\u0131\u011f\u0131, meydan okumalarla dolu ama ayn\u0131 zamanda umut vaat eden kritik bir e\u015fikteyiz&#8221;.&nbsp;&nbsp;<\/strong>D\u00fcnya d\u00fczeni muazzam \u00f6nemli de\u011fi\u015fikliklerden ge\u00e7iyor, geride b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131m\u0131z 100 y\u0131l boyunca g\u00f6r\u00fclmemi\u015f bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm ya\u015f\u0131yor. K\u00fcresel g\u00fc\u00e7 dengesi derin bir de\u011fi\u015fime u\u011fruyor ve &#8220;Do\u011fu&#8217;nun y\u00fckseli\u015fi ve Bat\u0131&#8217;n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fc&#8221; \u015feklinde \u00f6nemli bir trend g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor; geli\u015fmekte olan \u00fclkelerin genel g\u00fcc\u00fc art\u0131yor. D\u00fcnya halklar\u0131n\u0131n ba\u015f d\u00fc\u015fman\u0131 olan Amerika Birle\u015fik Devletleri&#8211;k\u00fcresel tekelci finans sermayesinin merkezi \u00fcss\u00fc&#8211; hala g\u00fc\u00e7l\u00fc, fakat g\u00f6receli bir d\u00fc\u015f\u00fc\u015f s\u00fcrecinde.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">K\u00fcresel tekelci finans kapitalizmin anayurtlar\u0131 olan ba\u015fta&nbsp;Amerika Birle\u015fik Devletleri \u00f6nderli\u011findeki Bat\u0131l\u0131 b\u00fcy\u00fck g\u00fc\u00e7ler, gerilemelerini kabul etmeye yana\u015fm\u0131yor ve ellerinde kalan avantajlar\u0131n\u0131 k\u00fcresel bir hegemonik sistem kurmak ve s\u00fcrd\u00fcrmek i\u00e7in kullanmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. Ancak d\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rt bir yan\u0131ndaki halklar, ortakla\u015fa refah\u0131n sa\u011flanmas\u0131yla karakterize edilen, insanl\u0131k i\u00e7in ortak gelece\u011fe sahip bir topluluk kurmay\u0131 istiyorlar. Sosyalist \u00c7in ve di\u011fer geli\u015fmekte olan \u00fclkelerin, \u00f6zellikle de y\u00fckselen ekonomilerin h\u0131zl\u0131 geli\u015fimiyle birlikte, bu yeni d\u00f6nemin, y\u00fczlerce y\u0131l s\u00fcren eski d\u00f6nemin ve ABD&#8217;nin tek kutuplu hegemonyas\u0131n\u0131n yerini yava\u015f yava\u015f alaca\u011f\u0131na kesinlikle inan\u0131yorum.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\"><strong>\u201cD\u00fcnya bir kez daha tarihi bir yol ayr\u0131m\u0131na geldi. Ger\u00e7ekten de, benzeri g\u00f6r\u00fclmedik meydan okumalarla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya oldu\u011fumuz bir &#8220;zaman&#8221; i\u00e7inde ya\u015f\u0131yoruz ve d\u00fcnya tarihinin seyri yeni bir &#8220;yol ayr\u0131m\u0131na&#8221; ula\u015ft\u0131\u201d. D\u00fcnya tarihine uzun vadeli bir perspektiften bakarsak, s\u00f6m\u00fcrgecilik ve emperyalizmin egemen oldu\u011fu, zay\u0131f uluslar\u0131n sald\u0131r\u0131lara ve s\u00f6m\u00fcr\u00fc-ya\u011fmalanmaya maruz kald\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6nemden, &#8220;t\u00fcm insanl\u0131k i\u00e7in bar\u0131\u015f, kalk\u0131nma, adalet, hakkaniyet, demokrasi ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck gibi ortak de\u011ferlerin te\u015fvik edildi\u011fi&#8221; ve insanl\u0131k i\u00e7in ortakla\u015fa gelece\u011fe sahip bir toplulu\u011fun in\u015fa edildi\u011fi bir d\u00f6neme ge\u00e7i\u015fin ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc g\u00fcn\u00fcm\u00fcz d\u00fcnyas\u0131n\u0131 en ger\u00e7ek\u00e7i g\u00f6ren g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00c7a\u011f\u0131m\u0131z K\u00fcresel Tekelci Finans Kapitalizmin\u2014Yeni Emperyalizmin&#8211; A\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131n G\u00fcndeme Girdi\u011fi \u00c7a\u011fd\u0131r &nbsp;&nbsp; Cem K\u0131z\u0131l\u00e7e\u00e7, May\u0131s 2026 Bug\u00fcnk\u00fc kapitalizmin analizi ve bu kapitalizmin nereye do\u011fru gitti\u011fine ili\u015fkin de\u011ferlendirme sosyalist ak\u0131m\u0131n en kilit sorunudur. Bu sorunu \u00e7\u00f6zmeden \u00fclkemizdeki sosyalist ak\u0131m\u0131 kesinlikle sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir \u015fekilde geli\u015ftiremeyiz. Sosyalist ak\u0131m i\u00e7inde bug\u00fcnk\u00fc kapitalizm ve d\u00fcnyan\u0131n nereye evrildi\u011fi \u00fczerine \u00e7e\u015fitli g\u00f6r\u00fc\u015fler var: [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["post-6638","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kapitalizm"],"blocksy_meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6638","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6638"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6638\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6640,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6638\/revisions\/6640"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6638"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6638"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6638"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}