{"id":6695,"date":"2026-07-26T03:12:42","date_gmt":"2026-07-26T03:12:42","guid":{"rendered":"https:\/\/marksizm.org.tr\/?p=6695"},"modified":"2026-07-26T03:12:43","modified_gmt":"2026-07-26T03:12:43","slug":"teori-dergisinde-yapay-zeka-lideri-cinin-arastirmacilardan-onemli-ceviriler-basliyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/marksizm.org.tr\/?p=6695","title":{"rendered":"Teori Dergisi\u2019nde Yapay Zeka Lideri \u00c7in\u2019in Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lardan \u00d6nemli \u00c7eviriler Ba\u015fl\u0131yor \u00a0"},"content":{"rendered":"\n<h1 class=\"wp-block-heading\"><strong>Teori Dergisi\u2019nde Yapay Zeka Lideri \u00c7in\u2019in Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lardan \u00d6nemli \u00c7eviriler Ba\u015fl\u0131yor &nbsp;<\/strong><\/h1>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>Eyl\u00fcl Deniz<\/strong>, <strong>Temmuz 2026<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"683\" src=\"https:\/\/marksizm.org.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/ChatGPT-Image-25-Tem-2026-09_55_11.jpg-1024x683.webp\" alt=\"\" class=\"wp-image-6696\" srcset=\"https:\/\/marksizm.org.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/ChatGPT-Image-25-Tem-2026-09_55_11.jpg-1024x683.webp 1024w, https:\/\/marksizm.org.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/ChatGPT-Image-25-Tem-2026-09_55_11.jpg-300x200.webp 300w, https:\/\/marksizm.org.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/ChatGPT-Image-25-Tem-2026-09_55_11.jpg-768x512.webp 768w, https:\/\/marksizm.org.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/ChatGPT-Image-25-Tem-2026-09_55_11.jpg.webp 1536w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">G\u00fcn\u00fcm\u00fczde farkl\u0131 tarihsel ko\u015fullara sahip toplumlar\u0131n yapay zek\u00e2ya bak\u0131\u015f\u0131 da farkl\u0131l\u0131k g\u00f6stermektedir. Finans oligar\u015fisinin devlet mekanizmalar\u0131n\u0131 bask\u0131 alt\u0131nda tuttu\u011fu Bat\u0131da, yapay zek\u00e2, kamusal bir de\u011fer olarak i\u015flev geli\u015ftirmek yerine bireyin zafiyetlerini hedef alan, pazarlama s\u00fcre\u00e7lerinin emrinde bir \u00fcr\u00fcn olarak \u00f6ne \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\"><strong>Google, Meta, Microsoft, Amazon<\/strong>&nbsp;gibi k\u00fcresel teknoloji devleri, ellerinde biriken muazzam miktardaki kullan\u0131c\u0131 verilerini&nbsp;<strong>kar \u00f6nceliklerine<\/strong>&nbsp;g\u00f6re de\u011ferlendirirken \u00fcrettikleri teknolojik \u00e7\u0131kt\u0131lar, \u00fcr\u00fcn bazl\u0131 geli\u015ftirme \u00fczerine yo\u011funla\u015fm\u0131\u015f durumda. H\u0131zla geli\u015fen bu teknolojinin toplumsal etkinliklere ve halk\u0131n g\u00fcnl\u00fck kullan\u0131m\u0131na entegre edilmesi ise finans kapitalin tek ba\u015f\u0131na ba\u015farabilece\u011fi bir i\u015f de\u011fil. Geli\u015fim-Kullan\u0131m aras\u0131ndaki dengenin tesis edilmesi, yapay zek\u00e2 teknolojisinin ekonomi politi\u011fi hakk\u0131nda toplumsal bilin\u00e7 ve siyasi irade yarat\u0131lmas\u0131n\u0131 gerektiriyor.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">Bu konuda, \u00c7in Halk Cumhuriyeti\u2019ndeki akademik tart\u0131\u015fmalar dikkat \u00e7eken bir ilerleme kaydetmi\u015f durumda. Teorik tart\u0131\u015fmalar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, devlet, yapay zek\u00e2 teknolojisini kullanarak g\u00f6r\u00fcnmez bir altyap\u0131 d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm s\u00fcrecine \u00f6nc\u00fcl\u00fck ediyor. \u00c7in\u2019de yapay zek\u00e2 teknolojisi; ki\u015fiselle\u015ftirilmi\u015f e\u011fitimden ak\u0131ll\u0131 y\u00f6neti\u015fim ve yolsuzluk tespitine, ak\u0131ll\u0131 trafik y\u00f6netiminden hassas ormanc\u0131l\u0131\u011fa kadar bir\u00e7ok pratik alanda g\u00fcnl\u00fck kullan\u0131ma entegre edilmi\u015f durumda. Yapay zek\u00e2, Bat\u0131da finansalla\u015ft\u0131r\u0131l\u0131rken, \u00c7in\u2019de \u00fcretime kazand\u0131r\u0131l\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">T\u00fcrk\u00e7e literat\u00fcrde ise Yapay Zeka tart\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n \u00f6nemli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc Bat\u0131 kaynaklar\u0131na dayanmaktad\u0131r. K\u00fcresel yapay zek\u00e2 rekabetinin en \u00f6nemli akt\u00f6rlerinden biri olan \u00c7in\u2019in konuya ili\u015fkin teorik yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131 anlamak, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde yapay zek\u00e2 \u00fczerine y\u00fcr\u00fct\u00fclen tart\u0131\u015fmalar\u0131 daha b\u00fct\u00fcnl\u00fckl\u00fc de\u011ferlendirebilmek a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">Bu eksikli\u011fi gidermeye katk\u0131 sunmak amac\u0131yla \u00c7in\u2019de yay\u0131mlanan \u00f6nemli akademik \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 T\u00fcrk\u00e7eye kazand\u0131rmak i\u00e7in kollar\u0131 s\u0131vad\u0131k. Bu \u00e7eviri dizisi, T\u00fcrkiye\u2019de yapay zek\u00e2 ve otomasyonun ekonomi politi\u011fine ili\u015fkin tart\u0131\u015fmalar\u0131 yeni kaynaklar ve yeni bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131yla zenginle\u015ftirmeyi ama\u00e7lamaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">A\u015fa\u011f\u0131da yer alan makaleler, bu \u00e7eviri dizisinin ilk \u00f6rneklerini olu\u015fturmaktad\u0131r. Her biri, yapay zek\u00e2n\u0131n farkl\u0131 bir boyutunu ele almakta; teknoloji, emek, \u00fcretim, insan\u0131n \u00f6znelli\u011fi ve toplumsal d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm gibi temel meseleleri \u00c7in akademisinde y\u00fcr\u00fct\u00fclen tart\u0131\u015fmalar \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda incelemektedir.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">*&nbsp;<strong>Do\u00e7. Dr. Yao Mingming \u2013 Chang Jiayang (Zhejiang \u00dcniversitesi Marksizm Enstit\u00fcs\u00fc)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\"><strong>Yapay Zek\u00e2 \u00c7a\u011f\u0131nda \u0130nsan \u00d6znelli\u011finin D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc: Marksist Bilim ve Teknoloji Anlay\u0131\u015f\u0131 Temelinde Felsefi Bir \u0130nceleme<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">Zhejiang \u00dcniversitesi Marksizm Enstit\u00fcs\u00fc \u00f6\u011fretim \u00fcyesi Do\u00e7. Dr. Yao Mingming yapay zek\u00e2n\u0131n insanlar\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnme, karar verme ve d\u00fcnyayla kurdu\u011fu ili\u015fkiyi nas\u0131l de\u011fi\u015ftirdi\u011fini Marksist bilim ve teknoloji anlay\u0131\u015f\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde incelemektedir. Makale, yapay zek\u00e2n\u0131n bilgi \u00fcretme bi\u00e7imlerini, de\u011fer yarg\u0131lar\u0131n\u0131 ve g\u00fcnl\u00fck ya\u015fam pratiklerini d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcrken insan\u0131n teknoloji kar\u015f\u0131s\u0131ndaki konumunu da yeniden \u015fekillendirdi\u011fini savunmaktad\u0131r. Bununla birlikte, teknolojinin insan\u0131n yerini almamas\u0131; aksine insan\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, yarat\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve karar verme yetisini g\u00fc\u00e7lendirecek \u015fekilde geli\u015ftirilmesi gerekti\u011fi vurgulanmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\"><strong>* Prof. Dr. Huang Xinrong (Jiangxi Maliye ve Ekonomi \u00dcniversitesi<\/strong><strong>)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\"><strong>&nbsp;B\u00fcy\u00fck Veri, Yapay Zek\u00e2 ve Sosyalizm ve Kom\u00fcnizm<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">Jiangxi Maliye ve Ekonomi \u00dcniversitesi Y\u00f6netim Felsefesi Ara\u015ft\u0131rma Merkezi M\u00fcd\u00fcr\u00fc ve Marksizm Enstit\u00fcs\u00fc \u00f6\u011fretim \u00fcyesi Prof. Dr. Huang Xinrong, b\u00fcy\u00fck veri, internet ve yapay zek\u00e2 teknolojilerinin kom\u00fcnizmin maddi ve teknolojik temellerini g\u00fc\u00e7lendirdi\u011fini ileri s\u00fcrmektedir. Makale; veri ekonomisi, payla\u015f\u0131m ekonomisi ve ak\u0131ll\u0131 makinelerin emek s\u00fcre\u00e7lerini d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmesi \u00fczerinden bilgi toplumunun kom\u00fcnist toplumla ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 benzerlikleri tart\u0131\u015fmaktad\u0131r. Yazara g\u00f6re bilgi teknolojilerinin geli\u015fimi, Marx\u2019\u0131n \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc \u00f6zg\u00fcrle\u015fme potansiyelini ger\u00e7ekle\u015ftirebilecek yeni tarihsel imk\u00e2nlar ortaya \u00e7\u0131karmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">*&nbsp;<strong>Prof. Dr. Pan Enrong \u2013 Ruan Fan \u2013 Dr. Guo Liang (Zhejiang \u00dcniversitesi)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\"><strong>Yapay Zek\u00e2da \u201cMakinelerin \u0130nsanlar\u0131n Yerini Almas\u0131\u201d Sorununun Yeniden Kurgulanmas\u0131: Marksist Felsefenin Bir Yorumu ve M\u00fcdahale Yolu<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">Zhejiang \u00dcniversitesi Marksizm Enstit\u00fcs\u00fc Profes\u00f6r\u00fc Prof. Dr. Pan Enrong, doktora ara\u015ft\u0131rmac\u0131s\u0131 Ruan Fan ve Zhejiang \u00dcniversitesi Guanghua Hukuk Fak\u00fcltesi doktora sonras\u0131 ara\u015ft\u0131rmac\u0131s\u0131 Dr. Guo Liang, yapay zek\u00e2 nedeniyle \u201cmakinelerin insanlar\u0131n yerini alaca\u011f\u0131\u201d y\u00f6n\u00fcndeki yayg\u0131n tart\u0131\u015fmalar\u0131 Marx\u2019\u0131n&nbsp;<em>Kapital<\/em>\u2018de geli\u015ftirdi\u011fi emek zaman\u0131 kavram\u0131 \u00fczerinden yeniden de\u011ferlendirmektedir. Yazarlara g\u00f6re yapay zek\u00e2 insan eme\u011fini b\u00fct\u00fcn\u00fcyle ortadan kald\u0131rmamakta; emek zaman\u0131n\u0131n yeniden d\u00fczenlenmesini m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lan tarihsel bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm yaratmaktad\u0131r. Makale, insan ve makineyi kar\u015f\u0131t iki unsur olarak g\u00f6ren yakla\u015f\u0131mlar\u0131 ele\u015ftirirken, insan-yapay zek\u00e2 i\u015f birli\u011fine dayanan yeni y\u00f6neti\u015fim modellerini ve \u201cYapay zek\u00e2 Marksizmi\u201d olarak adland\u0131r\u0131lan yeni bir ara\u015ft\u0131rma alan\u0131n\u0131 tart\u0131\u015fmaya a\u00e7maktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\"><strong>* Do\u00e7. Dr. Liu Weibing (Fudan \u00dcniversitesi Marksizm Enstit\u00fcs\u00fc)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\"><strong>Yapay Zek\u00e2 Kom\u00fcnizmin Ger\u00e7ekle\u015fmesini Te\u015fvik Eder mi?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">\u015eangay Fudan \u00dcniversitesi Marksizm Enstit\u00fcs\u00fc \u00f6\u011fretim \u00fcyesi Do\u00e7. Dr. Liu Weibing, yapay zek\u00e2n\u0131n kom\u00fcnizmin ger\u00e7ekle\u015fmesine sa\u011flayabilece\u011fi katk\u0131lar\u0131 ve bu katk\u0131lar\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 Marksist politik ekonomi perspektifinden de\u011ferlendirmektedir. Makale, yapay zek\u00e2n\u0131n \u00fcretici g\u00fc\u00e7leri geli\u015ftirdi\u011fini, emek adaletini destekleyebilece\u011fini ve insan\u0131n \u00f6zg\u00fcr geli\u015fimine yeni olanaklar sunabilece\u011fini savunmaktad\u0131r. Bununla birlikte, \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131 \u00fczerindeki \u00f6zel m\u00fclkiyet s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc s\u00fcrece yapay zek\u00e2n\u0131n tek ba\u015f\u0131na kom\u00fcnizmi ger\u00e7ekle\u015ftiremeyece\u011fi ve sermaye ili\u015fkilerinin bu potansiyeli s\u0131n\u0131rland\u0131raca\u011f\u0131 sonucuna ula\u015fmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\"><strong>* Do\u00e7. Dr. Ran Siwei (Ningbo \u00dcniversitesi Marksizm Enstit\u00fcs\u00fc)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\"><strong>Yapay Zek\u00e2n\u0131n G\u00fcncel Meydan Okumalar\u0131 ve Bunlara Verilen Yan\u0131tlar: Marksist Bir Analiz Perspektifi<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:clamp(16.834px, 1.052rem + ((1vw - 3.2px) * 0.716), 26px);\">Ningbo \u00dcniversitesi Marksizm Enstit\u00fcs\u00fc \u00f6\u011fretim \u00fcyesi Do\u00e7. Dr. Ran Siwei, yapay zek\u00e2n\u0131n felsefe, politik ekonomi ve toplumsal yap\u0131 \u00fczerindeki etkilerini b\u00fct\u00fcnc\u00fcl bir Marksist \u00e7er\u00e7evede incelemektedir. Makale; yapay zek\u00e2n\u0131n emek-de\u011fer teorisi, de\u011fer \u00fcretimi, istihdam ve insan\u0131n toplumsal konumu a\u00e7\u0131s\u0131ndan ortaya \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 yeni tart\u0131\u015fmalar\u0131 de\u011ferlendirmektedir. Yazara g\u00f6re yapay zek\u00e2, Marx\u2019\u0131n de\u011fer teorisini ge\u00e7ersiz k\u0131lmamakta; \u00fcretici g\u00fc\u00e7lerde yaratt\u0131\u011f\u0131 d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm nedeniyle \u00fcretim ili\u015fkilerinin yeniden d\u00fczenlenmesini zorunlu h\u00e2le getirmekte<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Teori Dergisi\u2019nde Yapay Zeka Lideri \u00c7in\u2019in Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lardan \u00d6nemli \u00c7eviriler Ba\u015fl\u0131yor &nbsp; Eyl\u00fcl Deniz, Temmuz 2026 G\u00fcn\u00fcm\u00fczde farkl\u0131 tarihsel ko\u015fullara sahip toplumlar\u0131n yapay zek\u00e2ya bak\u0131\u015f\u0131 da farkl\u0131l\u0131k g\u00f6stermektedir. Finans oligar\u015fisinin devlet mekanizmalar\u0131n\u0131 bask\u0131 alt\u0131nda tuttu\u011fu Bat\u0131da, yapay zek\u00e2, kamusal bir de\u011fer olarak i\u015flev geli\u015ftirmek yerine bireyin zafiyetlerini hedef alan, pazarlama s\u00fcre\u00e7lerinin emrinde bir \u00fcr\u00fcn olarak \u00f6ne [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[5,51,6],"tags":[],"class_list":["post-6695","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-dunya-sosyalizmi","category-dunya-sosyalizmi-tr","category-sosyalist-ulkeler"],"blocksy_meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6695","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6695"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6695\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6697,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6695\/revisions\/6697"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6695"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6695"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6695"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}