{"id":6763,"date":"2026-10-12T22:59:24","date_gmt":"2026-10-12T22:59:24","guid":{"rendered":"https:\/\/marksizm.org.tr\/?p=6763"},"modified":"2026-10-12T22:59:25","modified_gmt":"2026-10-12T22:59:25","slug":"marksist-sinif-mucadelesi-teorisinin-sovyetler-birligi-ve-cinde-kavranisi-ve-uygulamasi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/marksizm.org.tr\/?p=6763","title":{"rendered":"Marksist S\u0131n\u0131f M\u00fccadelesi Teorisinin Sovyetler Birli\u011fi ve \u00c7in’de Kavran\u0131\u015f\u0131 ve Uygulamas\u0131"},"content":{"rendered":"\n

Kitap: Marksist S\u0131n\u0131f M\u00fccadelesi Teorisinin Sovyetler Birli\u011fi ve \u00c7in’de Kavran\u0131\u015f\u0131 ve Uygulamas\u0131<\/strong><\/h1>\n\n\n\n

Xi Jinping D\u00f6neminde Kavran\u0131\u015f\u0131 ve Uygulamas\u0131<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Chen Yue taraf\u0131ndan kaleme al\u0131nan ve 2025 y\u0131l\u0131nda People\u2019s Publishing House (Renmin Press) taraf\u0131ndan yay\u0131mlanan Marksist S\u0131n\u0131f Analizi \u00dczerine Bir Ara\u015ft\u0131rma: Teori ve Pratik<\/em> adl\u0131 kitab\u0131n ikinci b\u00f6l\u00fcm\u00fc, “Sovyetler Birli\u011fi Kom\u00fcnist Partisi’nin Marksist S\u0131n\u0131f ve Tabaka Teorisine \u0130li\u015fkin Kavray\u0131\u015f\u0131 ve Prati\u011fi” ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Bu b\u00f6l\u00fcmde; SBKP’nin \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fc ile Sovyetler Birli\u011fi’nin da\u011f\u0131lmas\u0131n\u0131n ard\u0131nda yatan \u00e7ok boyutlu etkenler incelenirken, Marksist s\u0131n\u0131f, s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesi ve proletarya diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc teorilerinden sapman\u0131n bu s\u00fcre\u00e7teki belirleyici rol\u00fc irdelenmektedir. Metinde ayr\u0131ca Stalin’in bu teorileri kavrama ve uygulama bi\u00e7imindeki do\u011frular ile sergiledi\u011fi sa\u011f ve “sol” sapmalar ele al\u0131nmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Ekim 1997 do\u011fumlu ve \u00c7in Kom\u00fcnist Partisi \u00fcyesi olan Chen Yue, \u00c7in Renmin \u00dcniversitesi Marksizm Okuluna ba\u011fl\u0131 Marksizm \u00c7al\u0131\u015fmalar\u0131 B\u00f6l\u00fcm\u00fc’nde \u00f6\u011fretim g\u00f6revlisidir. Y\u00fcksek lisans\u0131n\u0131 Eyl\u00fcl 2019 \u2013 Haziran 2021 tarihleri aras\u0131nda ayn\u0131 okulun Marksizmin Temel \u0130lkeleri Anabilim Dal\u0131’nda tamamlayarak Hukuk Y\u00fcksek Lisans derecesi alm\u0131\u015f; doktora derecesini ise Eyl\u00fcl 2021 \u2013 Haziran 2025 d\u00f6neminde \u0130deolojik ve Siyasi E\u011fitim Anabilim Dal\u0131’nda tamamlad\u0131\u011f\u0131 tezle elde etmi\u015ftir. Temel ara\u015ft\u0131rma alanlar\u0131 Marksizm, toplumsal d\u00fc\u015f\u00fcnce ak\u0131mlar\u0131 ve sosyalist ideolojinin in\u015fas\u0131 \u00fczerine odaklanan Chen Yue, lisans d\u00fczeyinde “\u0130deolojik ve Ahlaki E\u011fitim ile Hukukun \u00dcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc” derslerini y\u00fcr\u00fctmektedir.<\/p>\n\n\n\n

Akademik proje deneyimi kapsam\u0131nda Chen Yue, \u00c7in Renmin \u00dcniversitesi Lisans\u00fcst\u00fc Bilimsel Ara\u015ft\u0131rma Fonu destekli “Marx ve Engels’in Kamuoyu Olu\u015fturma Yasalar\u0131na \u0130li\u015fkin Bilimsel Anlay\u0131\u015f\u0131 ve Bunun G\u00fcncel De\u011feri” ba\u015fl\u0131kl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n yan\u0131 s\u0131ra Marksizm Okulu Lisans\u00fcst\u00fc Ara\u015ft\u0131rma Fonu taraf\u0131ndan desteklenen “Marx’\u0131n Ya\u015fam Felsefesindeki Ekolojik Boyutun \u00dcniversite \u00d6\u011frencilerinin D\u00fcnya G\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc \u015eekillendirmedeki Rol\u00fc” konulu kilit projelerin y\u00fcr\u00fct\u00fcc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc \u00fcstlenmi\u015ftir. Yazar ayr\u0131ca Ulusal Sosyal Bilimler Fonu b\u00fcnyesinde halen y\u00fcr\u00fct\u00fclen “K\u00fclt\u00fcrel A\u00e7\u0131dan G\u00fc\u00e7l\u00fc Bir Ulus \u0130n\u015fas\u0131 \u00dczerine Ara\u015ft\u0131rma” projesinde ara\u015ft\u0131rmac\u0131 olarak yer almaktad\u0131r. Bunun yan\u0131 s\u0131ra Pekin Sosyal Bilimler Ara\u015ft\u0131rma Fonu’nun tamamlanan “21. Y\u00fczy\u0131ldan Bug\u00fcne Yurt D\u0131\u015f\u0131ndaki Pop\u00fcler Sosyal E\u011filimler” ba\u015fl\u0131kl\u0131 kilit projesine ve Pekin Y\u00fcksek\u00f6\u011fretim \u0130deolojik ve Siyasi Teori Dersleri \u0130leri \u0130novasyon Merkezi’nce y\u00fcr\u00fct\u00fclen “Yeni D\u00f6nemde Sosyalist \u0130deolojinin Stratejik Alanlar\u0131nda \u0130deolojik Rehberlik” ba\u015fl\u0131kl\u0131 projeye ara\u015ft\u0131rmac\u0131 olarak katk\u0131 sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Chen Yue’nin yay\u0131mlanm\u0131\u015f makaleleri aras\u0131nda, Marxist Studies<\/em> dergisinde (Say\u0131 9, 2022) m\u00fcstakil olarak yay\u0131mlanan “\u00c7in Kom\u00fcnist Partisi’nin Y\u00fczy\u0131ll\u0131k Toplumsal D\u00fc\u015f\u00fcnceye \u00d6nderlik Deneyimi: Temalar, Ana Hatlar ve Ana Ak\u0131m” ile Research on Ideological Education<\/em> dergisindeki (Say\u0131 7, 2023) “Makro-Tarihsel Perspektiften \u00c7in Kom\u00fcnist Partisi’nin \u0130deolojik \u0130n\u015fa Prati\u011fi ve \u00d6nderlik Deneyimi” ba\u015fl\u0131kl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 \u00f6ne \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Yazar\u0131n ortak imzal\u0131 makaleleri aras\u0131nda ise Teaching and Research<\/em> dergisinde (Say\u0131 8, 2023) \u00e7\u0131kan “Kom\u00fcnist Manifesto Ba\u011flam\u0131nda Marx ve Engels\u2019in Toplumsal E\u011filimleri Tahlil Y\u00f6ntemleri ve Bunlar\u0131n G\u00fcncel De\u011feri” ile ilk olarak 10 A\u011fustos 2020 tarihli Beijing Daily<\/em> gazetesinde bas\u0131l\u0131p ard\u0131ndan Marxist Digest<\/em> dergisinde (Say\u0131 5, 2020) tam metin olarak yay\u0131mlanan “McCarthyizmin Yeniden Hortlamas\u0131n\u0131n Nedenleri” ba\u015fl\u0131kl\u0131 makaleleri yer almaktad\u0131r. Ayr\u0131ca Theory Guide<\/em> dergisinde (Say\u0131 9, 2021) birinci yazar olarak yer ald\u0131\u011f\u0131 “‘Yoksulluk Tuza\u011f\u0131’n\u0131 A\u015fmada \u00c7in Yolu ve Tarihsel Deneyim: Tuzak Teorisini \u00c7\u00fcr\u00fctmeye Y\u00f6nelik \u00c7in Tarz\u0131 Yoksullukla M\u00fccadele S\u00f6ylemi” ba\u015fl\u0131kl\u0131 tahlili ile 11 Haziran 2020 tarihli China Education Daily<\/em> gazetesinde \u00e7\u0131kan “Bat\u0131’daki Yeni Pop\u00fclist E\u011filimlerin Sa\u011fa Kayma Riskine Kar\u015f\u0131 Dikkatli Olunmal\u0131” ba\u015fl\u0131kl\u0131 yaz\u0131s\u0131 bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

Marksizm’in s\u0131n\u0131f ve s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesi, proletarya devrimi ve proletarya diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc teorisi, Marx ve Engels’in proletarya i\u00e7in kurdu\u011fu devrimci bilimsel teoridir. Sovyetler Birli\u011fi Kom\u00fcnist Partisi demokratik devrim, sosyalist devrim ve sosyalist in\u015fa s\u00fcrecinde Marksist s\u0131n\u0131f ve tabaka teorisinin anla\u015f\u0131lmas\u0131 ve uygulanmas\u0131 konusunda bir\u00e7ok ba\u015far\u0131l\u0131 deneyim ve hatalardan ders edinmi\u015ftir. Sovyetler Birli\u011fi Kom\u00fcnist Partisi’nin Marksist s\u0131n\u0131f ve tabaka teorisine ili\u015fkin anlay\u0131\u015f ve pratikte uygulamas\u0131n\u0131 incelemek, sosyalizmin ilk ba\u015flang\u0131\u00e7 a\u015famas\u0131nda ( primary stage of socialism)  Marksist s\u0131n\u0131f ve tabaka teorisini nas\u0131l do\u011fru anlay\u0131p uygulayaca\u011f\u0131m\u0131z konusunda bize faydal\u0131 referanslar sa\u011flayabilir.<\/p>\n\n\n\n

I. Lenin D\u00f6neminde Marksist S\u0131n\u0131f ve Tabaka Teorisinin Savunulmas\u0131 ve Geli\u015ftirilmesi<\/h3>\n\n\n\n

Lenin, Rusya’daki Ekim Devrimi’ne \u00f6nderlik etme ve Sovyet sosyalist davas\u0131n\u0131 ba\u015flatma prati\u011finde, Marksist s\u0131n\u0131f ve tabaka teorisini do\u011fru bi\u00e7imde uygulad\u0131; i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131na, k\u00f6yl\u00fc s\u0131n\u0131f\u0131na ve burjuvaziye y\u00f6nelik do\u011fru politikalar belirledi ve sosyalist devrim ile in\u015fada b\u00fcy\u00fck zaferler elde etti.<\/p>\n\n\n\n

(1)  <\/strong>Proletaryan\u0131n K\u00f6yl\u00fc S\u0131n\u0131f\u0131yla \u0130li\u015fkisinin Do\u011fru Bi\u00e7imde Ele Al\u0131nmas\u0131, \u0130\u015f\u00e7i-K\u00f6yl\u00fc \u0130ttifak\u0131 Sorununun \u00c7\u00f6z\u00fclmesi<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

Ekim Devrimi’nden \u00f6nce Lenin, Marksist s\u0131n\u0131f analizi y\u00f6ntemini kullanarak Rus proletaryas\u0131n\u0131n durumunu kapsamla bir \u015fekilde analiz etti. Ona g\u00f6re, 20. y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015flar\u0131nda Rus proletaryas\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fc bir g\u00fc\u00e7 haline gelmi\u015fti. Ayr\u0131ca, Rus sanayisinin y\u00fcksek d\u00fczeyde yo\u011funla\u015fmas\u0131 nedeniyle, sanayi i\u015f\u00e7ilerinin b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu \u00fclkenin ba\u015fl\u0131ca \u015fehirlerinde ve b\u00fcy\u00fck sanayi b\u00f6lgelerinde toplanm\u0131\u015ft\u0131. \u0130\u015f\u00e7ilerin do\u011fal yo\u011funla\u015fmas\u0131 yaln\u0131zca g\u00fc\u00e7lerini peki\u015ftirmekle kalm\u0131yor, ayn\u0131 zamanda i\u015f\u00e7ilerin devrimci bilincini y\u00fckseltmek ve \u00f6rg\u00fctlenmelerini kolayla\u015ft\u0131rmak i\u00e7in \u00f6nemli bir ko\u015ful olu\u015fturuyordu. \u00dcstelik Rus proletaryas\u0131 kapitalizm ile feodal serflik kal\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131n \u00e7ifte bask\u0131s\u0131 alt\u0131nda olup \u00e7ok a\u011f\u0131r bir s\u00f6m\u00fcr\u00fc ve bask\u0131ya maruz kal\u0131yordu. Bu nedenle devrimci niteli\u011fi en g\u00fc\u00e7l\u00fc, m\u00fccadelesi en kararl\u0131 olan s\u0131n\u0131ft\u0131 ve Rus devriminin \u00f6nc\u00fc s\u0131n\u0131f\u0131yd\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Ayn\u0131 zamanda Lenin, k\u00f6yl\u00fclerin devrimdeki devrimci niteli\u011fini de g\u00f6rd\u00fc. Ona g\u00f6re Rus k\u00f6yl\u00fcleri, Bat\u0131 Avrupa k\u00f6yl\u00fclerine k\u0131yasla daha kapsaml\u0131 ve daha a\u011f\u0131r bir bask\u0131 ve s\u00f6m\u00fcr\u00fc alt\u0131ndayd\u0131. Yine Rus k\u00f6yl\u00fcleri, \u00fclkedeki di\u011fer s\u0131n\u0131flarla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda kaderi en ac\u0131kl\u0131 olan s\u0131n\u0131ft\u0131. “\u00c7\u00fcnk\u00fc k\u00f6yl\u00fcler, Rus halk\u0131 i\u00e7inde en haks\u0131z ve Rus toplumundaki serflik kal\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131n bask\u0131s\u0131na en \u00e7ok maruz kalan s\u0131n\u0131ft\u0131r.” (Lenin: Partimizin Program Tasla\u011f\u0131<\/em>, Lenin’in Toplu Eserleri<\/em> Cilt 4, Halk Yay\u0131nevi 1984 2. bask\u0131, s. 199.) Rus k\u00f6yl\u00fclerinin maruz kald\u0131\u011f\u0131 s\u0131n\u0131f bask\u0131s\u0131 durumuna dayanarak Lenin, feodal otokrasiye kar\u015f\u0131 burjuva demokratik devrim m\u00fccadelesinde k\u00f6yl\u00fclerin bir s\u0131n\u0131f olarak devrimci bir niteli\u011fe sahip oldu\u011funu savundu. Bu nedenle, “i\u015f\u00e7i partisinin bayra\u011f\u0131na k\u00f6yl\u00fcleri destekleme yazmas\u0131 da \u00f6nerilebilir ve \u00f6nerilmelidir; \u00e7\u00fcnk\u00fc k\u00f6yl\u00fcler serflik kal\u0131nt\u0131lar\u0131na, \u00f6zellikle de otokrasiye kar\u015f\u0131 devrimci m\u00fccadele y\u00fcr\u00fctebilir.” (Lenin: Partimizin Program Tasla\u011f\u0131<\/em>, Lenin’in Toplu Eserleri<\/em> Cilt 4, Halk Yay\u0131nevi 1984 2. bask\u0131, s. 199.)<\/p>\n\n\n\n

K\u00f6yl\u00fclerin demokratik devrimde devrimci olmas\u0131, t\u00fcm s\u0131n\u0131f\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu a\u00e7\u0131s\u0131ndan s\u00f6ylenmi\u015ftir; t\u00fcm k\u00f6yl\u00fclerin devrimci oldu\u011fu anlam\u0131na gelmez. K\u00f6yl\u00fc s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n devrimci niteli\u011fini analiz ederken Lenin, k\u00f6yl\u00fc s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131 birka\u00e7 tabakaya ay\u0131rd\u0131. Lenin Rusya’da Kapitalizmin Geli\u015fimi<\/em> adl\u0131 yaz\u0131s\u0131nda Rus k\u00f6yl\u00fclerini \u00fc\u00e7 tabakaya ay\u0131rd\u0131. \u015e\u00f6yle diyordu: “97 milyonluk k\u00f6yl\u00fc k\u00fctlesi i\u00e7inde \u00fc\u00e7 temel kategori ay\u0131rt edilmelidir: alt tabaka \u2014 proleter ve yar\u0131 proleter tabaka; orta tabaka \u2014 son derece yoksul k\u00fc\u00e7\u00fck m\u00fclk sahipleri; \u00fcst tabaka \u2014 zengin k\u00fc\u00e7\u00fck m\u00fclk sahipleri. … Alt tabaka, m\u00fclks\u00fcz olan ve ge\u00e7imini esas olarak ya da yar\u0131 yar\u0131ya emek g\u00fcc\u00fcn\u00fc satarak sa\u011flayan n\u00fcfustur. Orta tabaka, son derece yoksul k\u00fc\u00e7\u00fck m\u00fclk sahipleridir; \u00e7\u00fcnk\u00fc orta k\u00f6yl\u00fc ancak bereketli y\u0131llarda gelir-gikapsaml\u0131i zar zor denkle\u015ftirebilir, ancak temel ge\u00e7im kayna\u011f\u0131 burada ‘ba\u011f\u0131ms\u0131z’ k\u00fc\u00e7\u00fck ekonomidir. Son olarak \u00fcst tabaka, hat\u0131r\u0131 say\u0131l\u0131r say\u0131da toprakl\u0131 tar\u0131m i\u015f\u00e7isi, g\u00fcndelik\u00e7i ve \u00e7e\u015fitli \u00fccretli i\u015f\u00e7ileri s\u00f6m\u00fcren zengin k\u00fc\u00e7\u00fck m\u00fclk sahipleridir.” (Lenin: Rusya’da Kapitalizmin Geli\u015fimi<\/em>, Lenin’in Toplu Eserleri<\/em> Cilt 3, Halk Yay\u0131nevi 1984 2. bask\u0131, s. 461.)<\/p>\n\n\n\n

Lenin Rus k\u00f6yl\u00fclerini \u00fc\u00e7 tabakaya ay\u0131rd\u0131; bunlardan alt tabaka ve orta tabaka ger\u00e7ekte k\u0131rdaki proletaryay\u0131, \u00fcst tabaka ise k\u0131rdaki burjuvaziyi olu\u015fturuyordu. Lenin’e g\u00f6re sanayi proletaryas\u0131, k\u0131r proletaryas\u0131yla birle\u015ferek k\u0131r burjuvazisine kar\u015f\u0131 m\u00fccadele etmeliydi. Devrim ancak proletarya geni\u015f yoksul kitlelerle ittifak kurarsa zafere ula\u015fabilirdi. Lenin Duma Grubumuz Hakk\u0131nda Deklarasyon<\/em>‘da \u015f\u00f6yle ilan ediyordu: “Proletaryan\u0131n geni\u015f \u015fehirli ve k\u0131rsal yoksul kitlelerle ittifak kurmas\u0131n\u0131n, devrimin yeni zaferlerinin g\u00fcvencesi oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz.” (Lenin: Duma Grubumuz Hakk\u0131nda Deklarasyon<\/em>, Lenin’in Toplu Eserleri<\/em> Cilt 13, Halk Yay\u0131nevi 1987 2. bask\u0131, s. 225.)<\/p>\n\n\n\n

Nisan 1905’te Rusya Sosyal Demokrat \u0130\u015f\u00e7i Partisi Londra’da \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc Kongresini toplad\u0131; kongre Lenin’in \u00f6nderli\u011finde partinin demokratik devrimdeki stratejik hatt\u0131n\u0131 belirledi. Bu hat \u015f\u00f6yleydi: Rus burjuva demokratik devrimi mutlaka proletarya taraf\u0131ndan y\u00f6netilmeli, i\u015f\u00e7i-k\u00f6yl\u00fc ittifak\u0131na dayanmal\u0131, liberal burjuvazi izole edilmeli; silahl\u0131 ayaklanma d\u00fczenlenmeli, \u00e7arl\u0131k h\u00fck\u00fcmeti devrilmeli, i\u015f\u00e7i-k\u00f6yl\u00fc demokratik diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc kurulmal\u0131; burjuva demokratik devrim sonuna kadar g\u00f6t\u00fcr\u00fclmeli ve f\u0131rsat bulundu\u011funda sosyalist devrime d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmeliydi. Partinin \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc Kongresi’nin kapan\u0131\u015f\u0131ndan iki ay sonra Lenin Demokratik Devrimde Sosyal Demokrasinin \u0130ki Takti\u011fi <\/em>adl\u0131 kitab\u0131 yay\u0131mlayarak proletaryan\u0131n Rus burjuva demokratik devriminin lideri olabilece\u011fini ve olmas\u0131 gerekti\u011fini yeniden vurgulad\u0131. Proletaryan\u0131n fiilen burjuva devriminin lideri olabilmesi i\u00e7in proletaryan\u0131n \u00f6nderli\u011fini kabul eden bir m\u00fcttefike ihtiya\u00e7 vard\u0131; bu m\u00fcttefik k\u00f6yl\u00fc s\u0131n\u0131f\u0131yd\u0131.<\/p>\n\n\n\n

 Lenin \u015f\u00f6yle diyordu: “Yaln\u0131zca proletarya tutarl\u0131 bir demokrasi sava\u015f\u00e7\u0131s\u0131 olabilir. Ancak k\u00f6yl\u00fc kitleleri proletaryan\u0131n devrimci m\u00fccadelesine kat\u0131l\u0131rsa, proletarya yenilmez bir demokrasi sava\u015f\u00e7\u0131s\u0131 olabilir.” (Lenin: Demokratik Devrimde Sosyal Demokrasinin \u0130ki Stratejisi<\/em>, Lenin’in Se\u00e7me Eserleri<\/em> Cilt 1, Halk Yay\u0131nevi 1995 3. bask\u0131, s. 566-567.) Rusya Sosyal Demokrat Partisi \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc Kongresi’nden sonra Rus devrimi h\u0131zla geli\u015fti; bir\u00e7ok \u015fehirde i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 siyasi genel grevler d\u00fczenledi, k\u00f6yl\u00fc hareketi daha da s\u0131kla\u015ft\u0131. \u0130\u015f\u00e7i-k\u00f6yl\u00fc devrimci m\u00fccadelesinin geli\u015fmesi ordu i\u00e7inde de kar\u015f\u0131l\u0131k buldu; Haziran 1905’te Karadeniz Filosu’nun “Potemkin” z\u0131rhl\u0131s\u0131n\u0131n askerleri ayakland\u0131 ve \u00e7arl\u0131k h\u00fck\u00fcmetinin ordusu sars\u0131ld\u0131.<\/p>\n\n\n\n

1905’in ba\u015flar\u0131nda Rus devrimi yeni bir a\u015famaya ula\u015ft\u0131. Ekim ba\u015f\u0131nda \u00f6nce Moskova’da genel siyasi grev patlak verdi; ard\u0131ndan Petersburg’da ve ba\u015fl\u0131ca demiryolu hatlar\u0131nda da genel grev ilan edildi; i\u015f\u00e7i grev m\u00fccadelesi h\u0131zla \u00fclkenin t\u00fcm sanayi merkezlerine ve \u015fehirlerine, s\u0131n\u0131r b\u00f6lgelerindeki az\u0131nl\u0131k halklar\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 yerlere kadar yay\u0131ld\u0131. \u0130\u015f\u00e7i grevleri alt d\u00fczey memurlar, \u00f6\u011frenciler, m\u00fchendisler, doktorlar ve avukatlar gibi meslek gruplar\u0131n\u0131n da deste\u011fini ald\u0131 ve \u00fclke \u00e7ap\u0131nda Ekim T\u00fcm Rusya Genel Siyasi Grevi’ni olu\u015fturdu. Aral\u0131k’ta Moskova i\u015f\u00e7ileri Bol\u015feviklerin \u00f6nderli\u011finde silahl\u0131 ayaklanma ba\u015flatt\u0131, ancak bu ayaklanma \u00e7arl\u0131k ordusu taraf\u0131ndan bast\u0131r\u0131ld\u0131. Aral\u0131k silahl\u0131 ayaklanmas\u0131 1905 devrim y\u00fcksek dalgas\u0131n\u0131n zirvesiydi. Ayaklanman\u0131n yenilgisinden sonra devrim geri \u00e7ekilmeye ba\u015flad\u0131.<\/p>\n\n\n\n

1914’te patlak veren emperyalist d\u00fcnya sava\u015f\u0131, uzla\u015fmaz emperyalist \u00e7eli\u015fkilerin \u00fcr\u00fcn\u00fcyd\u00fc; sava\u015f da bu \u00e7eli\u015fkileri daha da keskinle\u015ftirdi, egemen s\u0131n\u0131flar\u0131n krizini b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde kapsaml\u0131le\u015ftirdi ve devrimci durumun geli\u015fmesini h\u0131zland\u0131rd\u0131. 1917 ba\u015flar\u0131nda \u00e7arl\u0131k Rusyas\u0131 cephede \u00fcst \u00fcste yenilgiler ald\u0131; \u00fclke i\u00e7indeki ekonomik y\u0131k\u0131m e\u015fi g\u00f6r\u00fclmemi\u015f boyutlara ula\u015ft\u0131; geni\u015f halk kitlelerinin devrimci m\u00fccadele co\u015fkusu giderek y\u00fckseldi. 1917 \u015eubat’\u0131nda (Rus takvimi) devrim patlak verdi.<\/p>\n\n\n\n

18 \u015eubat’ta Petrograd’daki Putilov Fabrikas\u0131 i\u015f\u00e7ileri greve ba\u015flad\u0131; ard\u0131ndan di\u011fer fabrika i\u015f\u00e7ileri de greve kat\u0131ld\u0131 ve grev dalgas\u0131 h\u0131zla t\u00fcm \u015fehre yay\u0131ld\u0131. 23 \u015eubat’ta (Miladi 8 Mart) Petrograd kad\u0131n i\u015f\u00e7ileri Bol\u015feviklerin \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131na uyarak a\u00e7l\u0131\u011fa, sava\u015fa ve \u00e7arl\u0131k rejimine kar\u015f\u0131 g\u00f6steri y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc d\u00fczenledi. Erkek i\u015f\u00e7iler de fabrikalardan \u00e7\u0131karak kad\u0131n i\u015f\u00e7ilerin devrimci eylemini destekledi. Bol\u015feviklerin \u00f6nderli\u011finde 26’nda siyasi grev ve g\u00f6steri eylemi silahl\u0131 ayaklanmaya d\u00f6n\u00fc\u015fmeye ba\u015flad\u0131. 27’sinde Petrograd garnizonu ayaklanmaya ba\u015flad\u0131. \u0130\u015f\u00e7iler ve askerler birle\u015ferek \u00e7arl\u0131k h\u00fck\u00fcmetinin bakanlar\u0131n\u0131 ve generallerini tutuklad\u0131, hapishaneleri a\u00e7arak siyasi tutuklular\u0131 serbest b\u0131rakt\u0131. O ak\u015fam Petrograd \u0130\u015f\u00e7i ve Asker Vekilleri Sovyeti’nin ilk genel toplant\u0131s\u0131 yap\u0131ld\u0131. Petrograd’\u0131n zaferi, \u00fclke \u00e7ap\u0131nda \u00e7arl\u0131k rejimine kar\u015f\u0131 ayaklanman\u0131n i\u015fareti oldu; \u00e7e\u015fitli yerlerdeki halk Bol\u015feviklerin \u00f6nderli\u011finde aya\u011fa kalkarak \u00e7arl\u0131k rejimini y\u0131kt\u0131; Romanov hanedan\u0131n\u0131n \u00fc\u00e7 y\u00fcz y\u0131ll\u0131k egemenli\u011fi nihayet halk taraf\u0131ndan devrildi. Rusya’n\u0131n \u015eubat burjuva demokratik devrimi zafere ula\u015ft\u0131.<\/p>\n\n\n\n

\u015eubat Devrimi’nden sonra Rusya’da iki iktidar\u0131n ayn\u0131 anda var oldu\u011fu bir durum ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Bunlardan biri burjuva diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn iktidar organ\u0131 olan Ge\u00e7ici H\u00fck\u00fcmet, di\u011feri \u0130\u015f\u00e7i ve Asker Vekilleri Sovyeti’ydi. Bu iki iktidar aras\u0131nda Ge\u00e7ici H\u00fck\u00fcmet t\u00fcm iktidar organlar\u0131n\u0131 elinde tutan burjuva h\u00fck\u00fcmetiydi ve Rus burjuvazisinin \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 temsil ediyordu. \u0130\u015f\u00e7i ve Asker Vekilleri Sovyeti ise i\u015f\u00e7i-k\u00f6yl\u00fc demokratik diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn iktidar organ\u0131 olup proletarya ile \u015fehirli ve k\u0131rl\u0131 yoksul halk\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 temsil ediyordu. \u0130\u015f\u00e7i ve Asker Vekilleri Sovyeti devlet iktidar organ\u0131n\u0131 elinde tutmuyordu; bir halk silahl\u0131 g\u00fcc\u00fcne sahipti ve taban kitleler \u00fczerinde b\u00fcy\u00fck etkisi vard\u0131.<\/p>\n\n\n\n

\u015eubat Devrimi’nden sonra Rusya’da proletarya ile burjuvazi aras\u0131ndaki \u00e7eli\u015fki toplumun ba\u015f \u00e7eli\u015fkisi haline geldi ve proletaryan\u0131n sosyalizm i\u00e7in m\u00fccadelesi g\u00fcndeme geldi. Nisan’da Lenin \u0130svi\u00e7re’den Petersburg’a d\u00f6nd\u00fc ve \u00fcnl\u00fc Nisan Tezleri<\/em>‘ni yay\u0131mlayarak Bol\u015fevik Partisi’nin burjuva demokratik devrimden sosyalist devrime ge\u00e7i\u015f hatt\u0131n\u0131 ve sosyalist devrimin somut program\u0131n\u0131 belirledi.<\/p>\n\n\n\n

 Sosyalist devrime ge\u00e7i\u015fi ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in Lenin \u00f6nce siyasi talepleri ortaya koydu: kapitalist egemenli\u011fi devirmek ve “iktidar\u0131 proletarya ile proletaryay\u0131 izleyen yoksul k\u00f6yl\u00fclerin eline vermek.” (Lenin: Proletaryan\u0131n Bu Devrimdeki G\u00f6revleri \u00dczerine<\/em>, Lenin’in Se\u00e7me Eserleri<\/em> Cilt 3, Halk Yay\u0131nevi 1995 3. bask\u0131, s. 14.)<\/p>\n\n\n\n

Ekonomik alanda ise “toprak sahiplerinin t\u00fcm topraklar\u0131na el konulmal\u0131” (Lenin: Proletaryan\u0131n Bu Devrimdeki G\u00f6revleri \u00dczerine<\/em>, Lenin’in Se\u00e7me Eserleri<\/em> Cilt 3, Halk Yay\u0131nevi 1995 3. bask\u0131, s. 15.) ve \u00fclkedeki t\u00fcm topraklar devletle\u015ftirilerek yerel tar\u0131m i\u015f\u00e7ileri ve k\u00f6yl\u00fc vekilleri Sovyetleri taraf\u0131ndan y\u00f6netilmeliydi. “Derhal \u00fclkedeki t\u00fcm bankalar tek bir ulusal banka halinde birle\u015ftirilmeli ve i\u015f\u00e7i vekilleri Sovyetleri taraf\u0131ndan denetlenmeliydi.” (Lenin: Proletaryan\u0131n Bu Devrimdeki G\u00f6revleri \u00dczerine<\/em>, Lenin’in Se\u00e7me Eserleri<\/em> Cilt 3, Halk Yay\u0131nevi 1995 3. bask\u0131, s. 16.)<\/p>\n\n\n\n

“Toplumsal \u00fcr\u00fcn\u00fcn \u00fcretimi ve da\u011f\u0131t\u0131m\u0131 i\u015f\u00e7i vekilleri Sovyetleri taraf\u0131ndan denetlenmeliydi.” (Lenin: Proletaryan\u0131n Bu Devrimdeki G\u00f6revleri \u00dczerine<\/em>, Lenin’in Se\u00e7me Eserleri<\/em> Cilt 3, Halk Yay\u0131nevi 1995 3. bask\u0131, s. 16.)<\/p>\n\n\n\n

Nisan Tezleri<\/em>‘nin ruhu do\u011frultusunda Rus devrimi geli\u015fmeye devam etti. Temmuz’da Rus ordusunun cephede yenilgiye u\u011framas\u0131 nedeniyle kitleler kendili\u011finden Ge\u00e7ici H\u00fck\u00fcmet’e kar\u015f\u0131 protesto g\u00f6sterileri d\u00fczenledi. 17 Temmuz’da (Rus takvimi 4 Temmuz) Petrograd’da 400 binden fazla i\u015f\u00e7i ve asker b\u00fcy\u00fck \u00e7apl\u0131 g\u00f6steri y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc d\u00fczenledi; ancak Ge\u00e7ici H\u00fck\u00fcmet bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l g\u00f6stericilere ate\u015f a\u00e7t\u0131, olay yerinde 400’den fazla ki\u015fi yaraland\u0131 veya \u00f6ld\u00fc; ard\u0131ndan \u00e7ok say\u0131da devrimci tutukland\u0131. Temmuz Olaylar\u0131’ndan sonra burjuva Ge\u00e7ici H\u00fck\u00fcmeti t\u00fcm iktidar\u0131 ele ge\u00e7irdi ve Bol\u015fevik Partisi yeralt\u0131na \u00e7ekildi.<\/p>\n\n\n\n

1917 A\u011fustos’unda Bol\u015fevik Partisi Petrograd’da gizlice Alt\u0131nc\u0131 Kongresini toplad\u0131.<\/p>\n\n\n\n

 Stalin, Lenin’in durum ve strateji sorunlar\u0131na ili\u015fkin talimatlar\u0131na dayanarak kongrede rapor sundu ve \u00f6zellikle “devrimin bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l d\u00f6nemi sona ermi\u015ftir. \u00c7at\u0131\u015fma ve patlama d\u00f6nemi gelmi\u015ftir” diye vurgulad\u0131. (Stalin: Rusya Sosyal Demokrat \u0130\u015f\u00e7i Partisi (Bol\u015fevik) Alt\u0131nc\u0131 Kongresi’ndeki Konu\u015fma<\/em>, Stalin’in Toplu Eserleri<\/em> Cilt 3, Halk Yay\u0131nevi 1955, s. 165.)<\/p>\n\n\n\n

Kongre, o d\u00f6nemdeki k\u00f6yl\u00fc s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n devrimci niteli\u011fini analiz etti ve Buharin’in k\u00f6yl\u00fclerin burjuvaziyle ittifak kurdu\u011fu ve i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131 asla izlemeyece\u011fi y\u00f6n\u00fcndeki hatal\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc ele\u015ftirdi.<\/p>\n\n\n\n

Kongre, Buharin’in Marksist temel teoriden sapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve k\u00f6yl\u00fclere s\u0131n\u0131f analizi uygulamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtti. K\u00f6yl\u00fcler farkl\u0131 tabakalara ayr\u0131l\u0131yordu; zengin k\u00f6yl\u00fcler burjuvaziyle ittifak kurmu\u015f olsa da yoksul k\u00f6yl\u00fcler i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131yla birle\u015fmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor ve i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n devrimi kazanmas\u0131n\u0131 destekliyordu. Yoksul k\u00f6yl\u00fclerin i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n g\u00fcvenilir m\u00fcttefiki oldu\u011fu kabul edildi ve “iktidar proletarya ile yoksul k\u00f6yl\u00fclere” slogan\u0131 “t\u00fcm iktidar Sovyetlere” slogan\u0131n\u0131n yerine \u00f6nerildi; b\u00f6ylece sosyalist devrimdeki \u00f6nemli i\u015f\u00e7i-k\u00f6yl\u00fc ittifak\u0131 sorunu \u00e7\u00f6z\u00fcld\u00fc.<\/p>\n\n\n\n

Eyl\u00fcl-Ekim aylar\u0131nda Rusya’da g\u00f6rkemli bir i\u015f\u00e7i grev dalgas\u0131 ortaya \u00e7\u0131kt\u0131; k\u00f6yl\u00fcler de harekete ge\u00e7ti. \u00dclkedeki il\u00e7elerin b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011funda k\u00f6yl\u00fclerin tah\u0131l gasp\u0131 m\u00fccadelesi ya\u015fand\u0131; \u00e7ok say\u0131da toprak sahibi malikane k\u00f6yl\u00fcler taraf\u0131ndan yak\u0131ld\u0131. Devrimci durumun giderek geli\u015fmesi ve proletarya devrimi ko\u015fullar\u0131n\u0131n olgunla\u015fmas\u0131 \u00fczerine Lenin’in \u00f6nderli\u011findeki Bol\u015fevik Partisi 7 Kas\u0131m 1917’de (Rus takvimi 25 Ekim) silahl\u0131 ayaklanmaya \u00f6nderlik etti, burjuva Ge\u00e7ici H\u00fck\u00fcmeti’ni devirdi ve d\u00fcnyan\u0131n ilk proletarya diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc sosyalist devletini kurdu.<\/p>\n\n\n\n

Ekim Devrimi burjuva Ge\u00e7ici H\u00fck\u00fcmeti’ni devirirken Sovyetler \u0130kinci T\u00fcm Rusya Kongresi Smolni Saray\u0131’nda a\u00e7\u0131ld\u0131; kongre Lenin taraf\u0131ndan kaleme al\u0131nan \u0130\u015f\u00e7ilere, Askerlere ve K\u00f6yl\u00fclere Bildiri<\/em>‘yi kabul ederek t\u00fcm iktidar\u0131n Sovyetlere ge\u00e7ti\u011fini ilan etti ve Sovyet h\u00fck\u00fcmetini kurdu. Kongre ayr\u0131ca Bar\u0131\u015f Kararnamesi<\/em> ve Toprak Kararnamesi<\/em>‘ni kabul etti. Toprak Kararnamesi<\/em> \u015f\u00f6yle \u00f6ng\u00f6r\u00fcyordu: “Toprak sahiplerinin toprak \u00f6zel m\u00fclkiyeti derhal tazminats\u0131z olarak kald\u0131r\u0131lacakt\u0131r.” Kararname uyar\u0131nca toprak, toprak sahipleri, burjuvazi, kraliyet ailesi ve manast\u0131rlar\u0131n elinden al\u0131narak devlete ge\u00e7ti ve k\u00f6yl\u00fclerin kullan\u0131m\u0131na verildi. 1918 ilkbahar-yaz\u0131ndan itibaren il ve il\u00e7e Sovyet kongreleri ile toprak komisyonlar\u0131 kongreleri kendi b\u00f6lgelerindeki toprak da\u011f\u0131t\u0131m y\u00f6ntemini ve toprak kullan\u0131m normunu belirledi; k\u00f6yl\u00fcler yerel fiili duruma g\u00f6re toprak ald\u0131. Bu toprak devrimi \u015fiddetli bir s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesiydi; Bol\u015fevikler geni\u015f yoksul k\u00f6yl\u00fclere ve k\u0131r proleterlerine dayanarak toprak sahipleri ve zengin k\u00f6yl\u00fclere kar\u015f\u0131 kararl\u0131 m\u00fccadele y\u00fcr\u00fctt\u00fc. Toprak da\u011f\u0131t\u0131m\u0131 s\u00fcrecinde geni\u015f yoksul k\u00f6yl\u00fcler ile toprak sahipleri ve zengin k\u00f6yl\u00fcler aras\u0131nda zaman zaman kanl\u0131 \u00e7at\u0131\u015fmalar da ya\u015fand\u0131. Bu toprak devrimi tamamland\u0131ktan sonra Rus k\u00f6yl\u00fcleri yaln\u0131zca eskiden toprak sahiplerine, kapitalistlere, kraliyet ailesine ve kiliseye ait olan topraklar\u0131 elde etmekle kalmad\u0131; 1918 yaz-sonbahar\u0131nda zengin k\u00f6yl\u00fclerin topraklar\u0131 da ellerinden al\u0131nd\u0131. K\u00f6yl\u00fclerin toprak talebi ger\u00e7ekle\u015fti ve i\u015f\u00e7i-k\u00f6yl\u00fc ittifak\u0131 daha da g\u00fc\u00e7lendi.<\/p>\n\n\n\n

Ekim Devrimi burjuva devlet makinesini par\u00e7alad\u0131 ve proletarya ile yoksul k\u00f6yl\u00fclerin kendi iktidar organlar\u0131n\u0131 kurdu. Yeni do\u011fan devlet iktidar\u0131n\u0131 peki\u015ftirmek i\u00e7in Lenin Sovyet h\u00fck\u00fcmetine bir dizi \u00f6nlem ald\u0131rd\u0131. Ordu, proletarya devletinin en \u00f6nemli bile\u015feni ve iktidar\u0131n dayana\u011f\u0131yd\u0131; d\u00fczenli bir K\u0131z\u0131l Ordu kurmak proletarya devletinin \u00f6ncelikli g\u00f6revi haline geldi. Ekim Devrimi’nden sonra Sovyet devleti eski orduyu y\u0131karken yeni bir ordu kurdu. Sovyet h\u00fck\u00fcmeti g\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck ilkesine g\u00f6re bilin\u00e7li i\u015f\u00e7iler ve emek\u00e7i k\u00f6yl\u00fclerden K\u0131z\u0131l Ordu birlikleri olu\u015fturdu; ayn\u0131 zamanda devrim saf\u0131nda yer alan baz\u0131 eski askeri uzman ve teknisyenleri de K\u0131z\u0131l Ordu’ya katt\u0131. K\u0131z\u0131l Ordu’nun kurulmas\u0131 ve geni\u015fletilmesi, daha sonra 1918-1920’de emperyalist silahl\u0131 m\u00fcdahale ve i\u00e7 kar\u015f\u0131-devrimci isyanlar\u0131n ezilmesinde \u00e7ok \u00f6nemli rol oynad\u0131. Burjuva Ge\u00e7ici H\u00fck\u00fcmeti’nin polis g\u00fcc\u00fc de kald\u0131r\u0131ld\u0131; i\u015f\u00e7iler ve k\u00f6yl\u00fclerden olu\u015fan Sovyet polisi kuruldu. Toprak sahibi-burjuva hukuk organlar\u0131 par\u00e7aland\u0131; emek\u00e7i halk\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 koruyan Sovyet mahkemeleri ve adli denetim organlar\u0131 kuruldu. Sovyet iktidar\u0131n\u0131n in\u015fas\u0131nda i\u015f\u00e7i-k\u00f6yl\u00fc ittifak\u0131 daha da g\u00fc\u00e7lendi.<\/p>\n\n\n\n

Ekim Devrimi’nin zaferinden sonra, s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesinin \u00f6zel ola\u011fan\u00fcst\u00fc bir d\u00f6nemde bulunmas\u0131 nedeniyle devlet, a\u00e7\u0131k ve gizli s\u0131n\u0131f d\u00fc\u015fmanlar\u0131yla m\u00fccadele edecek \u00f6zel bir organ kurmaya karar verdi. Lenin’in \u00f6nerisiyle Aral\u0131k 1917’de “T\u00fcm Rusya Kar\u015f\u0131-Devrim ve Sabotajla M\u00fccadele Ola\u011fan\u00fcst\u00fc Komisyonu” (k\u0131saca “\u00c7eka”) kuruldu. O d\u00f6nemde durumun son derece gergin ve kar\u015f\u0131-devrimci faaliyetlerin en azg\u0131n oldu\u011fu g\u00fcnlerde “\u00c7eka”, mahkeme karar\u0131 olmaks\u0131z\u0131n Sovyet iktidar\u0131n\u0131n d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131 tutuklayabilir ve idam edebilir; infazdan sonra ilgili organlara rapor verebilirdi. “\u00c7eka”, Sovyet iktidar\u0131n\u0131n yeni kuruldu\u011fu ve kar\u015f\u0131-devrimci faaliyetlerin \u00e7ok azg\u0131n oldu\u011fu bu zorlu durumda proletarya diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc savunmak, devrimci d\u00fczeni sa\u011flamak, ula\u015f\u0131m\u0131n kesintisiz i\u015flemesini ve \u00fcretimin sorunsuz s\u00fcrmesini g\u00fcvence alt\u0131na almak gibi alanlarda b\u00fcy\u00fck rol oynad\u0131 ve Sovyet iktidar\u0131n\u0131n peki\u015ftirilmesinde \u00f6l\u00fcms\u00fcz hizmetler yapt\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Ekim Devrimi’nin zaferinden sonra Lenin ayr\u0131ca Marksist s\u0131n\u0131f ve s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesi teorisine dayanarak kapitalizmden sosyalizme ge\u00e7i\u015f d\u00f6nemindeki s\u0131n\u0131f ve s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesi sorunlar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131. Lenin’e g\u00f6re proletarya diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn kurulmas\u0131 s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesinin sonu de\u011fildi; \u00e7\u00fcnk\u00fc o d\u00f6nemde Rusya’da s\u0131n\u0131f ve s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesinin var olmas\u0131n\u0131n ekonomik k\u00f6kleri vard\u0131. May\u0131s 1918’de Lenin “Sol” \u00c7ocukluk ve K\u00fc\u00e7\u00fck-Burjuva Niteli\u011fi \u00dczerine<\/em> adl\u0131 yaz\u0131s\u0131nda Sovyet Rusya’da o d\u00f6nemde be\u015f ekonomik bile\u015fen bulundu\u011funu belirtti: “(1) ataerkil, b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde do\u011fal ekonomiye dayanan k\u00f6yl\u00fc ekonomisi; (2) k\u00fc\u00e7\u00fck meta \u00fcretimi (burada tah\u0131l\u0131n\u0131 satan k\u00f6yl\u00fclerin \u00e7o\u011funlu\u011fu da vard\u0131r); (3) \u00f6zel kapitalizm; (4) devlet kapitalizmi; (5) sosyalizm.” (Lenin: “Sol” \u00c7ocukluk ve K\u00fc\u00e7\u00fck-Burjuva Niteli\u011fi \u00dczerine<\/em>, Lenin’in Toplu Eserleri<\/em> Cilt 34, Halk Yay\u0131nevi 1985 2. bask\u0131, s. 275.)<\/p>\n\n\n\n

Haziran 1919’da B\u00fcy\u00fck Bir Ba\u015flang\u0131\u00e7<\/em> adl\u0131 yaz\u0131s\u0131nda ise \u015f\u00f6yle dedi: “S\u0131n\u0131flar, tarihte belirli bir toplumsal \u00fcretim sisteminde farkl\u0131 konumda bulunan, \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131yla ili\u015fkileri (bu ili\u015fkiler \u00e7o\u011funlukla yasalarda a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtilmi\u015ftir) farkl\u0131 olan, toplumsal emek \u00f6rg\u00fctlenmesindeki rolleri farkl\u0131 olan ve dolay\u0131s\u0131yla kendi tasarrufuna giren toplumsal zenginlik pay\u0131n\u0131 farkl\u0131 bi\u00e7imde ve farkl\u0131 miktarda elde eden b\u00fcy\u00fck gruplard\u0131r. S\u0131n\u0131flar, belirli bir toplumsal ekonomik yap\u0131daki konumlar\u0131 farkl\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in bir grubun di\u011ferinin eme\u011fine el koyabildi\u011fi gruplard\u0131r.” (Lenin: B\u00fcy\u00fck Bir Ba\u015flang\u0131\u00e7<\/em>, Lenin’in Se\u00e7me Eserleri<\/em> Cilt 4, Halk Yay\u0131nevi 1995 3. bask\u0131, s. 11.) Lenin’in Marx ve Engels’in ilgili d\u00fc\u015f\u00fcncelerine dayanarak ortaya koydu\u011fu bu bilimsel “s\u0131n\u0131f” tan\u0131m\u0131, s\u0131n\u0131f\u0131n temel i\u00e7eri\u011fini ve \u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00f6steriyor, s\u0131n\u0131flar\u0131n b\u00f6l\u00fcnmesi i\u00e7in teorik dayanak ve temel \u00f6l\u00e7\u00fct sa\u011fl\u0131yordu.<\/p>\n\n\n\n

“S\u0131n\u0131f” esas olarak ekonomik bir kategoridir; s\u0131n\u0131fl\u0131 toplumda belirli \u00fcretim ili\u015fkilerinin ki\u015fiselle\u015fmi\u015f halidir. Lenin’e g\u00f6re ge\u00e7i\u015f d\u00f6neminde s\u0131n\u0131flar h\u00e2l\u00e2 vard\u0131r. Ancak her s\u0131n\u0131f de\u011fi\u015fmi\u015f, aralar\u0131ndaki ili\u015fkiler de de\u011fi\u015fmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

Toprak sahipleri ve kapitalist s\u0131n\u0131f hen\u00fcz yok olmam\u0131\u015ft\u0131; k\u0131smen baz\u0131 \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131n\u0131 koruyorlar, uluslararas\u0131 bir temele ve geni\u015f toplumsal ba\u011flant\u0131lara sahiptiler. K\u00f6yl\u00fcler ve di\u011fer k\u00fc\u00e7\u00fck burjuvalar proletarya diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc alt\u0131nda ara bir konumdayd\u0131. Bir yandan emek\u00e7i olarak toprak sahipleri ve kapitalistlerin bask\u0131s\u0131ndan kurtulma ortak \u00e7\u0131karlar\u0131 vard\u0131; \u00f6te yandan ayr\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck m\u00fclk sahipleri, k\u00fc\u00e7\u00fck sahipler, k\u00fc\u00e7\u00fck t\u00fcccarlard\u0131. Bu ekonomik konum, onlar\u0131n ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak proletarya ile burjuvazi aras\u0131nda bocalamas\u0131na yol a\u00e7\u0131yordu. Proletaryan\u0131n g\u00f6revi onlara \u00f6nderlik etmek ve onlar\u0131 etkilemeye \u00e7al\u0131\u015fmakt\u0131. (Bkz. Lenin: Proletarya Diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc D\u00f6neminde Ekonomi ve Politika<\/em>, Lenin’in Toplu Eserleri<\/em> Cilt 37, Halk Yay\u0131nevi 1986 2. bask\u0131, s. 275-276.) Buradan Lenin sonu\u00e7 olarak \u015f\u00f6yle diyordu: “Proletaryan\u0131n burjuvaziyi devirmesi, s\u0131n\u0131flar\u0131n ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde en belirleyici ad\u0131m\u0131 atm\u0131\u015ft\u0131r; proletarya bu i\u015fi tamamlamak i\u00e7in devlet iktidar organ\u0131n\u0131 kullanarak s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesini s\u00fcrd\u00fcrmeli, devrilmi\u015f burjuvaziye ve bocalayan k\u00fc\u00e7\u00fck burjuvaziye kar\u015f\u0131 m\u00fccadele, etkileme, y\u00f6nlendirme gibi farkl\u0131 y\u00f6ntemlerle s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesini s\u00fcrd\u00fcrmelidir.” (Lenin: Proletarya Diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc D\u00f6neminde Ekonomi ve Politika<\/em>, Lenin’in Toplu Eserleri<\/em> Cilt 37, Halk Yay\u0131nevi 1986 2. bask\u0131, s. 277.) 1921’de Yeni Ekonomi Politikas\u0131 uygulan\u0131rken Lenin \u00f6zellikle i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 ile k\u00f6yl\u00fc s\u0131n\u0131f\u0131 aras\u0131ndaki kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 ili\u015fkinin \u00e7\u00f6z\u00fclmesine dikkat etti. Yeni Ekonomi Politikas\u0131, ge\u00e7i\u015f d\u00f6neminin genel stratejik g\u00f6revini \u00e7\u00f6zmek i\u00e7indi: i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 ve emek\u00e7i k\u00f6yl\u00fcler birlikte \u00e7al\u0131\u015farak s\u0131n\u0131flar\u0131 ortadan kald\u0131racak ve sosyalizmin ekonomik temelini kuracakt\u0131. Yeni Ekonomi Politikas\u0131’n\u0131n ilk d\u00f6neminde kapitalizm ve sosyalizm geli\u015fimi tar\u0131m, sanayi ve ticaret cephelerinin t\u00fcm\u00fcnde belirginle\u015fti. Ancak Yeni Ekonomi Politikas\u0131 daha \u00e7ok sosyalist bile\u015fenin daha h\u0131zl\u0131 b\u00fcy\u00fcmesine yard\u0131mc\u0131 oldu; \u00f6zellikle k\u00f6yl\u00fcleri sosyalist yola y\u00f6nlendirdi. K\u00f6yl\u00fclerin \u00e7o\u011funlukta oldu\u011fu bir \u00fclkede proletarya, k\u00f6yl\u00fclerle ekonomik ili\u015fkileri geli\u015ftirmeye \u00f6nem vermeliydi. Sosyalizme ge\u00e7en bir \u00fclkenin ekonomisi ancak k\u00f6yl\u00fc ekonomisiyle birle\u015fme temelinde kurulabilirdi. Bu nedenle Lenin \u015f\u00f6yle diyordu: “Yeni Ekonomi Politikas\u0131’n\u0131n \u00f6z\u00fc, proletarya ile k\u00f6yl\u00fclerin ittifak\u0131, \u00f6nc\u00fc proletarya ile geni\u015f k\u00f6yl\u00fc kitlelerinin birle\u015fmesidir.” (Lenin: T\u00fcm Rusya Sovyetleri Dokuzuncu Kongresi Belgeleri<\/em>, Lenin’in Toplu Eserleri<\/em> Cilt 42, Halk Yay\u0131nevi 1987 2. bask\u0131, s. 347.)<\/p>\n\n\n\n

Bu nedenle kooperatifle\u015fme program\u0131 Yeni Ekonomi Politikas\u0131’n\u0131n \u00f6nemli bir par\u00e7as\u0131yd\u0131. Yeni Ekonomi Politikas\u0131’n\u0131n ilk d\u00f6neminde Sovyet h\u00fck\u00fcmeti kapsaml\u0131lemesine propaganda ve ajitasyon yoluyla k\u00f6yl\u00fcleri kooperatifle\u015fme yoluna \u00e7ekti; geni\u015f k\u00f6yl\u00fc kitleleri Sovyet iktidar\u0131n\u0131n \u00e7evresinde toplanmaya ba\u015flad\u0131, tedricen sa\u011flam bir i\u015f\u00e7i-k\u00f6yl\u00fc ittifak\u0131 kuruldu, k\u00f6yl\u00fclerin \u00fcretim co\u015fkusu b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde artt\u0131 ve tar\u0131msal \u00fcretimin toparlanmas\u0131 ve geli\u015fmesi h\u0131zland\u0131. “Yeni Ekonomi Politikas\u0131, proletaryan\u0131n kararl\u0131 s\u0131n\u0131f politikas\u0131d\u0131r; k\u00f6yl\u00fclerin sosyalist yola girmesini g\u00fcvence alt\u0131na alan, nihai olarak s\u0131n\u0131flar\u0131 ortadan kald\u0131rmak ve kom\u00fcnizm kurmak i\u00e7in m\u00fccadele eden bir politikad\u0131r.” (Xu Xuecheng: Lenin’in Yeni Ekonomi Politikas\u0131 ile K\u00f6yl\u00fc \u0130li\u015fkileri Sorununu Ele Al\u0131\u015f\u0131<\/em>, Lenin ve Sosyalist \u0130n\u015fa \u2014 Lenin’in \u00d6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn 60. Y\u0131ld\u00f6n\u00fcm\u00fc An\u0131s\u0131na Makaleler<\/em>, Halk Yay\u0131nevi 1985, s. 80.) Lenin’in belirledi\u011fi ve uygulad\u0131\u011f\u0131 Yeni Ekonomi Politikas\u0131, proletarya ile k\u00f6yl\u00fclerin ekonomik ittifak\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirdi, i\u015f\u00e7i-k\u00f6yl\u00fc ili\u015fkileri iyile\u015fti ve i\u015f\u00e7i-k\u00f6yl\u00fc ittifak\u0131 peki\u015fti.<\/p>\n\n\n\n

Genel olarak, Lenin’in ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemde Rusya k\u00f6yl\u00fclerin \u00e7o\u011funlukta oldu\u011fu bir \u00fclkeydi; ister devrim d\u00f6neminde ister in\u015fa d\u00f6neminde olsun, k\u00f6yl\u00fcler proletaryan\u0131n birle\u015fmesi gereken en \u00f6nemli g\u00fc\u00e7t\u00fc. Lenin farkl\u0131 d\u00f6nemlerde k\u00f6yl\u00fc s\u0131n\u0131f\u0131na ili\u015fkin do\u011fru ve bilimsel analizler yapt\u0131, buna uygun k\u00f6yl\u00fcleri birle\u015ftirme politikalar\u0131 ve stratejileri belirledi, proletarya ile k\u00f6yl\u00fclerin birle\u015fmesini ger\u00e7ekle\u015ftirdi, sa\u011flam bir i\u015f\u00e7i-k\u00f6yl\u00fc ittifak\u0131 kurdu ve demokratik devrimin, i\u00e7 sava\u015f\u0131n, sosyalist devrim ve in\u015fan\u0131n zaferlerini elde etti. Lenin Marksist s\u0131n\u0131f ve tabaka teorisini uygulayarak proletarya ile k\u00f6yl\u00fc s\u0131n\u0131f\u0131 aras\u0131ndaki ili\u015fkiyi do\u011fru bi\u00e7imde ele ald\u0131 ve di\u011fer \u00fclkelerdeki proletarya partilerinin proletarya ile k\u00f6yl\u00fcler aras\u0131ndaki ili\u015fkiyi do\u011fru ele almas\u0131, i\u015f\u00e7i-k\u00f6yl\u00fc ittifak\u0131 kurmas\u0131 i\u00e7in de\u011ferli deneyim sa\u011flad\u0131.<\/p>\n\n\n\n

(2) Proletaryan\u0131n Burjuvaziyle \u0130li\u015fkisinin Do\u011fru Bi\u00e7imde Ele Al\u0131nmas\u0131<\/h4>\n\n\n\n

Lenin, proletaryan\u0131n k\u00f6yl\u00fc s\u0131n\u0131f\u0131yla ili\u015fkisini do\u011fru bi\u00e7imde ele al\u0131rken ayn\u0131 zamanda Marksist s\u0131n\u0131f analizi y\u00f6ntemini kullanarak Rus burjuvazisinin \u00f6z\u00fcn\u00fc kapsaml\u0131lemesine te\u015fhir etti ve burjuvazinin direni\u015fini \u015fiddet yoluyla bast\u0131rma politikas\u0131 ve stratejisi belirledi.<\/p>\n\n\n\n

Daha Nisan 1905’te yap\u0131lan Rusya Sosyal Demokrat Partisi \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc Kongresi’nde Lenin Rus burjuvazisinin \u00f6z\u00fcn\u00fc kapsaml\u0131lemesine te\u015fhir etti. Ona g\u00f6re Rus burjuvazisinin \u00e7\u0131karlar\u0131 ile \u00e7arl\u0131k h\u00fck\u00fcmetinin \u00e7\u0131karlar\u0131 s\u0131k\u0131 s\u0131k\u0131ya ba\u011fl\u0131yd\u0131. Proletaryan\u0131n devrimci niteli\u011finden korkuyorlard\u0131. Devrimin itici g\u00fcc\u00fc de\u011fillerdi ve olamazlard\u0131. Temmuz 1905’te Lenin Demokratik Devrimde Sosyal Demokrasinin \u0130ki Stratejisi<\/em> adl\u0131 kitab\u0131nda daha ileri giderek Rus burjuvazisinin ekonomik ve siyasi olarak \u00e7arl\u0131k otokrasisi ve Bat\u0131 emperyalizmiyle bin bir ba\u011fla ba\u011fl\u0131 oldu\u011funu, \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131n i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7ti\u011fini belirtti. Bu durum burjuvazinin zay\u0131fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve gericili\u011fini k\u00f6kten belirliyor ve onu kar\u015f\u0131-devrimci bir g\u00fc\u00e7 haline getiriyordu. “Burjuvazinin bencil ve dar \u00e7\u0131karlar\u0131 tatmin edildi\u011finde, tutarl\u0131 demokrasiden ‘ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda’ (ki \u015fimdiden tutarl\u0131 demokrasiden ayr\u0131lmaktad\u0131r!), ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde kar\u015f\u0131-devrim saf\u0131na, otokrasi saf\u0131na ge\u00e7ecek, devrime ve halka kar\u015f\u0131 duracakt\u0131r.” (Lenin: Demokratik Devrimde Sosyal Demokrasinin \u0130ki Stratejisi<\/em>, Lenin’in Toplu Eserleri<\/em> Cilt 11, Halk Yay\u0131nevi 1987 2. bask\u0131, s. 81.)<\/p>\n\n\n\n

Lenin’in burjuvazinin gerici \u00f6z\u00fcne ili\u015fkin analizi, Ekim 1905’te patlak veren T\u00fcm Rusya Genel Siyasi Grevi’nde iyi bir \u015fekilde do\u011fruland\u0131. Bu grevden sonra d\u00fczenlenen Aral\u0131k silahl\u0131 ayaklanmas\u0131 \u00e7arl\u0131k ordusu taraf\u0131ndan kanl\u0131 bi\u00e7imde bast\u0131r\u0131ld\u0131 ve yenildi. Bu s\u0131rada burjuvazi \u00e7arl\u0131k h\u00fck\u00fcmetiyle uzla\u015fmaya ba\u015flad\u0131 ve sonunda kar\u015f\u0131-devrim kamp\u0131na ge\u00e7ti. Rus devrimi de bundan sonra geri \u00e7ekilmeye ba\u015flad\u0131.<\/p>\n\n\n\n

1917’de Rusya’daki \u015eubat Devrimi \u00fc\u00e7 y\u00fcz y\u0131l s\u00fcren Romanov hanedan\u0131n\u0131 devirdi ve burjuva demokratik devrimini zafere ula\u015ft\u0131rd\u0131. Mart’ta burjuva Ge\u00e7ici H\u00fck\u00fcmeti kuruldu. Ayr\u0131ca \u00e7e\u015fitli yerlerdeki devrimci kitleler i\u015f\u00e7i ve asker vekilleri Sovyet iktidar organlar\u0131n\u0131 kurdular. B\u00f6ylece \u015eubat Devrimi’nden sonra Rusya’da ayn\u0131 anda iki iktidar ortaya \u00e7\u0131kt\u0131; bunlardan burjuva Ge\u00e7ici H\u00fck\u00fcmeti ana iktidar organ\u0131yd\u0131. Bu s\u0131rada Rusya’da proletarya ile burjuvazi aras\u0131ndaki \u00e7eli\u015fki toplumun ana \u00e7eli\u015fkisi haline geldi. Nisan’da Lenin Nisan Tezleri<\/em>‘ni yay\u0131mlayarak Rus devrimindeki bir dizi \u00f6nemli soruyu yan\u0131tlad\u0131 ve burjuva demokratik devrimden sosyalist devrime ge\u00e7i\u015f hatt\u0131n\u0131, ilkelerini ve stratejisini belirledi. Lenin \u015f\u00f6yle diyordu: “Rusya’n\u0131n mevcut durumunun \u00f6zelli\u011fi, devrimin birinci a\u015famas\u0131ndan ikinci a\u015famas\u0131na ge\u00e7i\u015f d\u00f6neminde olmas\u0131d\u0131r; birinci a\u015famada proletaryan\u0131n bilin\u00e7 ve \u00f6rg\u00fctlenme d\u00fczeyi yetersiz oldu\u011fu i\u00e7in iktidar burjuvazinin eline ge\u00e7mi\u015ftir; ikinci a\u015famada ise iktidar proletarya ile yoksul k\u00f6yl\u00fclerin eline ge\u00e7melidir.” (Lenin: Proletaryan\u0131n Bu Devrimdeki G\u00f6revleri \u00dczerine<\/em>, Lenin’in Se\u00e7me Eserleri<\/em> Cilt 3, Halk Yay\u0131nevi 1995 3. bask\u0131, s. 14.)<\/p>\n\n\n\n

Ve Rusya’n\u0131n o d\u00f6nemdeki somut durumuna g\u00f6re bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l geli\u015fme yoluyla sonunda proletarya ile yoksul k\u00f6yl\u00fclerin devrimci diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ger\u00e7ekle\u015ftirmeyi \u00f6nerdi. Ancak 17 Temmuz’da (Rus takvimi 4 Temmuz) Bol\u015fevik Partisi’nin \u00f6nderli\u011findeki bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l g\u00f6steri Ge\u00e7ici H\u00fck\u00fcmet taraf\u0131ndan silahla bast\u0131r\u0131ld\u0131. Temmuz Kanl\u0131 Olaylar\u0131 burjuvazinin art\u0131k devrimi bast\u0131rmak i\u00e7in a\u00e7\u0131k\u00e7a \u015fiddet kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterdi. \u015eimdi proletaryan\u0131n g\u00f6revi silahl\u0131 ayaklanma yoluyla iktidar\u0131 ele ge\u00e7irmekti. A\u011fustos 1917’de Bol\u015fevik Partisi Alt\u0131nc\u0131 Kongresini toplayarak Bol\u015fevik ekonomi program\u0131n\u0131 kabul etti; bu program\u0131n ana noktalar\u0131 \u015funlard\u0131: toprak sahiplerinin topraklar\u0131na el konulmas\u0131 ve \u00fclkedeki t\u00fcm topraklar\u0131n devletle\u015ftirilmesi, bankalar\u0131n ve b\u00fcy\u00fck sanayinin devletle\u015ftirilmesi, \u00fcretim ve da\u011f\u0131t\u0131m \u00fczerinde i\u015f\u00e7i denetimi. 29 Ekim’de (Rus takvimi 16 Ekim) Bol\u015fevik Partisi Merkez Komitesi gizlice geni\u015fletilmi\u015f merkez toplant\u0131s\u0131 yaparak silahl\u0131 ayaklanma ba\u015flatmaya karar verdi. Ancak Kamenev ve Zinovyev Merkez Komitesi’nin silahl\u0131 ayaklanma karar\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131lar ve partinin silahl\u0131 ayaklanma plan\u0131n\u0131 d\u00fc\u015fmana a\u00e7\u0131klad\u0131lar. Ge\u00e7ici H\u00fck\u00fcmet Bol\u015feviklerin ayaklanmaya haz\u0131rland\u0131\u011f\u0131 haberini al\u0131nca derhal bir dizi acil \u00f6nlem ald\u0131. Devrimin acil an\u0131nda Lenin’in \u00f6nerisiyle Bol\u015fevik Partisi silahl\u0131 ayaklanmay\u0131 planlanandan bir g\u00fcn \u00f6nce ba\u015flatmaya karar verdi. 6 Kas\u0131m’da (Rus takvimi 24 Ekim) K\u0131z\u0131l Muhaf\u0131zlar, devrim saf\u0131ndaki garnizon birlikleri ve denizciler toplam 200 bin ki\u015fiyle burjuva Ge\u00e7ici H\u00fck\u00fcmeti’ni deviren silahl\u0131 ayaklanmay\u0131 ba\u015flatt\u0131. 7’si sabah\u0131 neredeyse t\u00fcm Petrograd ayaklanmac\u0131lar\u0131n eline ge\u00e7ti. 8 Kas\u0131m sabah saat 2’de ayaklanmac\u0131lar K\u0131\u015fl\u0131k Saray’\u0131 i\u015fgal etti, burjuva Ge\u00e7ici H\u00fck\u00fcmeti devrildi, eski devlet makinesi par\u00e7aland\u0131 ve Rus proletarya devrimi zafere ula\u015ft\u0131. Ayaklanma birlikleri K\u0131\u015fl\u0131k Saray’a sald\u0131r\u0131rken T\u00fcm Rusya \u0130\u015f\u00e7i ve Asker Sovyetleri \u0130kinci Kongresi g\u00f6rkemli bir \u015fekilde topland\u0131; 8 Kas\u0131m sabah saat 5’te kongre Lenin taraf\u0131ndan kaleme al\u0131nan \u0130\u015f\u00e7ilere, Askerlere ve K\u00f6yl\u00fclere Bildiri<\/em>, Bar\u0131\u015f Kararnamesi<\/em>, Toprak Kararnamesi<\/em> gibi belgeleri kabul etti, T\u00fcm Rusya Merkez Y\u00fcr\u00fctme Komitesi ve Halk Komiserleri Konseyi’ni se\u00e7ti. 9 Kas\u0131m’da (Rus takvimi 27 Ekim) \u0130kinci Sovyet Kongresi zaferle kapand\u0131; bu, d\u00fcnyan\u0131n ilk proletarya diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc sosyalist devletinin do\u011fu\u015funu simgeliyordu.<\/p>\n\n\n\n

Ekim Devrimi’nden sonra Lenin’in burjuvazinin gerici niteli\u011fine ili\u015fkin analizine dayanarak Sovyet iktidar\u0131 derhal Ge\u00e7ici H\u00fck\u00fcmet’in kontrol\u00fcndeki devlet bankas\u0131n\u0131, devlet i\u015fletmelerini ve demiryollar\u0131n\u0131 devrald\u0131 ve Rusya’n\u0131n en erken sosyalist i\u015fletmelerini kurdu. \u00d6zel kapitalist i\u015fletmelere kar\u015f\u0131 ba\u015flang\u0131\u00e7ta i\u015f\u00e7i denetim sistemi uyguland\u0131; i\u015f\u00e7iler t\u00fcm \u00fcr\u00fcn, hammadde, depolama ve al\u0131m-sat\u0131m\u0131 denetledi. \u0130\u015f\u00e7i denetimi uygulan\u0131rken Sovyet devleti sanayi i\u015fletmelerinin devletle\u015ftirilmesi ad\u0131mlar\u0131n\u0131 h\u0131zland\u0131rd\u0131. Ekim 1917’den Haziran 1918’e kadar Ge\u00e7ici H\u00fck\u00fcmet’in devlet i\u015fletmelerine el konulmas\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra denetime uymayan \u00f6zel i\u015fletmeler de devletle\u015ftirildi. 28 Haziran 1918’de Sovyet h\u00fck\u00fcmeti b\u00fcy\u00fck sanayinin tamamen devletle\u015ftirilmesine ili\u015fkin kararname yay\u0131mlad\u0131. 31 A\u011fustos 1918’e kadar Rusya’da b\u00fcy\u00fck sanayi neredeyse tamamen devletle\u015ftirildi. Daha sonra i\u00e7 sava\u015f d\u00f6neminde orta ve k\u00fc\u00e7\u00fck kapitalist i\u015fletmeler de devletle\u015ftirildi.<\/p>\n\n\n\n

Sanayinin devletle\u015ftirilmesiyle e\u015fzamanl\u0131 olarak Sovyet h\u00fck\u00fcmeti bankalar\u0131 h\u0131zla tamamen devletle\u015ftirdi. 8 Kas\u0131m’da Devlet Bankas\u0131 devral\u0131nd\u0131; Aral\u0131k sonunda Merkez Y\u00fcr\u00fctme Komitesi bankalar\u0131n Devlet Bankas\u0131 oldu\u011funu ilan etti ve \u00f6zel bankalar\u0131n t\u00fcm\u00fc Devlet Bankas\u0131’na kat\u0131ld\u0131. \u015eubat 1918’de Sovyet h\u00fck\u00fcmeti yabanc\u0131 sermayeye el konuldu\u011funu ve yabanc\u0131 bankalar\u0131n kapat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ilan etti. Ayn\u0131 zamanda Sovyet h\u00fck\u00fcmeti ticaret gemileri, d\u0131\u015f ticaret, demiryollar\u0131 ve ticari i\u015fletmeleri de peyderpey devletle\u015ftirdi. Bol\u015fevikler iktidar g\u00fcc\u00fcn\u00fc kullanarak \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131n\u0131n m\u00fclkiyetinde sosyalist devrimi ger\u00e7ekle\u015ftirdi, kapitalist ekonomik sistemi ortadan kald\u0131rd\u0131, sosyalist ekonomik sistemi ve ekonomik yap\u0131y\u0131 kurdu, sosyalist ekonomiyi geli\u015ftirdi ve proletarya iktidar\u0131n\u0131n peki\u015ftirilmesi i\u00e7in maddi temeli att\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Ekim Devrimi’nin zaferinden sonra Rus devrimi Avrupa \u00fclkelerindeki i\u015f\u00e7i devrimlerine \u00f6rnek oldu. Ayn\u0131 zamanda Sovyet Rusya emperyalistlerin g\u00f6z\u00fcnde bir diken haline geldi. Her yolla Sovyet iktidar\u0131n\u0131 yok etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlard\u0131. Mart 1918’de emperyalizm Rus devrimine silahl\u0131 m\u00fcdahaleye ba\u015flad\u0131. Bu s\u0131rada Rusya’daki kapitalistler, toprak sahipleri, zengin k\u00f6yl\u00fcler, Beyaz Ordu subaylar\u0131 ve Kazak \u00fcst tabakas\u0131n\u0131n gerici do\u011fas\u0131 tamamen ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Emperyalist silahl\u0131 m\u00fcdahaleyle i\u015fbirli\u011fi yaparak \u00fclkenin \u00e7e\u015fitli yerlerinde kar\u015f\u0131-devrimci isyanlar ba\u015flatt\u0131lar. Son derece zor ko\u015fullar alt\u0131nda Sovyet devleti t\u00fcm siyasi, askeri ve ekonomik ya\u015fam\u0131n\u0131 sava\u015f d\u00fczenine ge\u00e7irmek zorunda kald\u0131. Sava\u015f\u0131n ihtiya\u00e7lar\u0131yla birlikte Sovyet Rusya 1918 yaz\u0131ndan itibaren sava\u015f kom\u00fcnizmi politikas\u0131n\u0131 uygulamaya ba\u015flad\u0131. Zaten devletle\u015ftirilmi\u015f b\u00fcy\u00fck i\u015fletmelerin yan\u0131 s\u0131ra orta ve k\u00fc\u00e7\u00fck i\u015fletmeler, ticari i\u015fletmeler tamamen devletle\u015ftirildi. Devlet t\u00fcm \u00fcr\u00fcnleri denetim alt\u0131na ald\u0131, plana g\u00f6re orduya ve halka ayni olarak tedarik sa\u011flad\u0131, piyasay\u0131 kald\u0131rd\u0131, \u00f6zel ticareti yasaklad\u0131. Tah\u0131l toplama sistemi uyguland\u0131; yoksul k\u00f6yl\u00fclerden almama, orta k\u00f6yl\u00fclerden az alma, zengin k\u00f6yl\u00fclerden \u00e7ok alma ilkesine g\u00f6re devletin belirledi\u011fi yiyecek, tohum ve yem d\u0131\u015f\u0131ndaki t\u00fcm tah\u0131l ve di\u011fer tar\u0131msal \u00fcr\u00fcnler kay\u0131ts\u0131z \u015farts\u0131z devlete sat\u0131lmal\u0131yd\u0131.<\/p>\n\n\n\n

 Sava\u015f kom\u00fcnizmi politikas\u0131 burjuva unsurlara, zengin k\u00f6yl\u00fclere ve di\u011fer s\u0131n\u0131f d\u00fc\u015fmanlar\u0131na sert darbe indirdi, devletin siyasi ve ekonomik d\u00fczenini korudu, sava\u015f\u0131n sorunsuz y\u00fcr\u00fct\u00fclmesinde \u00e7ok \u00f6nemli rol oynad\u0131 ve son derece zor ko\u015fullar alt\u0131nda Sovyet iktidar\u0131n\u0131 peki\u015ftirdi. Kas\u0131m 1920’ye kadar \u0130tilaf Devletleri’nin \u00fc\u00e7 birle\u015fik sald\u0131r\u0131s\u0131 p\u00fcsk\u00fcrt\u00fcld\u00fc; Sovyet Rusya’n\u0131n yabanc\u0131 silahl\u0131 m\u00fcdahale ve i\u00e7 kar\u015f\u0131-devrimci isyanlara kar\u015f\u0131 sava\u015f\u0131 nihai zafere ula\u015ft\u0131. \u0130\u00e7 sava\u015f\u0131n zaferi emperyalizmin Sovyet iktidar\u0131n\u0131 yok etme ve Rusya’da kapitalizmi restore etme hayalini bozdu, d\u00fcnyan\u0131n ilk proletarya diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc devletini peki\u015ftirdi ve Sovyet devletinin sosyalist in\u015fas\u0131n\u0131 g\u00fcvence alt\u0131na ald\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Sovyet Rusya yabanc\u0131 silahl\u0131 m\u00fcdahaleyi ve i\u00e7 sava\u015f\u0131 ezdi\u011fikten sonra ulusal ekonomiyi yeniden kurma \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na ba\u015flad\u0131. D\u00f6rt y\u0131ll\u0131k emperyalist sava\u015f, \u00fc\u00e7 y\u0131ll\u0131k yabanc\u0131 silahl\u0131 m\u00fcdahale ve i\u00e7 sava\u015f nedeniyle Rus ulusal ekonomisi neredeyse tamamen y\u0131k\u0131lm\u0131\u015f, \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcn e\u015fi\u011fine gelmi\u015fti. Ayn\u0131 zamanda o d\u00f6nemde ABD, Fransa gibi kapitalist \u00fclkeler Sovyet Cumhuriyeti’ni tan\u0131makla kalm\u0131yor, her an Sovyet iktidar\u0131n\u0131 devirmeye ve Sovyet Rusya’da kapitalist sistemi restore etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlard\u0131. \u00dclkedeki toprak sahipleri ve b\u00fcy\u00fck burjuvazi zaten m\u00fclks\u00fczle\u015ftirilmi\u015fti, ancak yakla\u015f\u0131k 2 milyon toprak sahibi, kapitalist, Beyaz Ordu mensubu ve baz\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck burjuvalar yurt d\u0131\u015f\u0131na ka\u00e7m\u0131\u015ft\u0131; Sovyet devleti s\u0131n\u0131rlar\u0131ndan ka\u00e7amayan baz\u0131 d\u00fc\u015fmanca unsurlar ve zengin k\u00f6yl\u00fc unsurlar Sovyet iktidar\u0131na kar\u015f\u0131 faaliyet y\u00fcr\u00fct\u00fcyordu. Sava\u015f\u0131n yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 ekonomik y\u0131k\u0131m, felaket, a\u00e7l\u0131k ve yoksulluk nedeniyle bir k\u0131s\u0131m k\u00f6yl\u00fc ve i\u015f\u00e7i ho\u015fnutsuzluk duyuyordu. D\u00fc\u015fman unsurlar halk\u0131n ho\u015fnutsuzlu\u011fundan yararlanarak bir\u00e7ok yerde zengin k\u00f6yl\u00fclerin Sovyet kar\u015f\u0131t\u0131 isyanlar\u0131n\u0131 k\u0131\u015fk\u0131rtt\u0131; bir k\u0131s\u0131m k\u00f6yl\u00fc de bunlara kat\u0131ld\u0131; \u00f6zellikle \u015eubat 1921’de meydana gelen Kronstadt isyan\u0131 Sovyet iktidar\u0131n\u0131 ciddi bir siyasi krizle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya b\u0131rakt\u0131. Yeni tarihsel ko\u015fullar alt\u0131nda Lenin Mart 1921’de Rusya Kom\u00fcnist Partisi (Bol\u015fevik) Onuncu Kongresi’nde sava\u015f kom\u00fcnizmi politikas\u0131ndan Yeni Ekonomi Politikas\u0131’na ge\u00e7i\u015fi \u00f6nerdi. Yeni Ekonomi Politikas\u0131 \u00f6ncelikle i\u015f\u00e7i-k\u00f6yl\u00fc ittifak\u0131 sorununu \u00e7\u00f6zmeli, k\u00f6yl\u00fcleri Sovyet iktidar\u0131 \u00e7evresinde birle\u015ftirmeliydi; ayn\u0131 zamanda ciddi ekonomik zorluklar kar\u015f\u0131s\u0131nda sosyalizm ile kapitalizm aras\u0131ndaki ili\u015fki de ele al\u0131nmal\u0131yd\u0131. Yeni Ekonomi Politikas\u0131 Lenin’in devlet kapitalizmi teorisinin somut uygulamas\u0131yd\u0131; temel sorun devlet kapitalizminin \u00e7e\u015fitli bi\u00e7imlerini kullanarak k\u00fc\u00e7\u00fck \u00fcretimi sosyalizme ge\u00e7irmekti. Lenin G\u0131da Vergisi \u00dczerine<\/em> adl\u0131 yaz\u0131s\u0131nda devlet kapitalizmini k\u00fc\u00e7\u00fck \u00fcretimden sosyalizme ge\u00e7i\u015fte ara halka olarak kullanma d\u00fc\u015f\u00fcncesini a\u00e7\u0131klad\u0131. \u015e\u00f6yle diyordu: “Madem ki k\u00fc\u00e7\u00fck \u00fcretimden sosyalizme do\u011frudan ge\u00e7i\u015fi hen\u00fcz ger\u00e7ekle\u015ftiremiyoruz, o halde k\u00fc\u00e7\u00fck \u00fcretim ve de\u011fi\u015fimin kendili\u011finden \u00fcr\u00fcn\u00fc olan kapitalizm belirli \u00f6l\u00e7\u00fcde ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r; bu nedenle kapitalizmi (\u00f6zellikle devlet kapitalizmi ray\u0131na sokarak) k\u00fc\u00e7\u00fck \u00fcretim ile sosyalizm aras\u0131nda ara halka, \u00fcretici g\u00fc\u00e7leri y\u00fckseltmenin arac\u0131, yolu, y\u00f6ntemi ve bi\u00e7imi olarak kullanmal\u0131y\u0131z.” (Lenin: G\u0131da Vergisi \u00dczerine<\/em>, Lenin’in Se\u00e7me Eserleri<\/em> Cilt 4, Halk Yay\u0131nevi 1995 3. bask\u0131, s. 510.)<\/p>\n\n\n\n

Ayn\u0131 zamanda Lenin kapitalizmin ve devlet kapitalizminin tarihsel rol\u00fcn\u00fc do\u011fru bi\u00e7imde de\u011ferlendirdi. \u015e\u00f6yle diyordu: “Sosyalizmle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda kapitalizm bir belad\u0131r. Ancak orta\u00e7a\u011f kurumlar\u0131yla, k\u00fc\u00e7\u00fck \u00fcretimle, k\u00fc\u00e7\u00fck \u00fcreticilerin da\u011f\u0131n\u0131kl\u0131\u011f\u0131ndan kaynaklanan b\u00fcrokrasiyle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda kapitalizm bir mutluluktur.” (Lenin: G\u0131da Vergisi \u00dczerine<\/em>, Lenin’in Se\u00e7me Eserleri<\/em> Cilt 4, Halk Yay\u0131nevi 1995 3. bask\u0131, s. 510.)<\/p>\n\n\n\n

K\u00fc\u00e7\u00fck \u00fcretimin egemen oldu\u011fu bir \u00fclkede kapitalizm, k\u00fc\u00e7\u00fck \u00fcreticilere k\u0131yasla bir “mutluluk” olsa da sosyalizm i\u00e7in yine de bir “bela”d\u0131r. \u00d6z\u00fc, proletaryaya hizmet etmesini imk\u00e2ns\u0131z k\u0131lar. Bu nedenle kapitalizm devlet kapitalizmi ray\u0131na sokulmal\u0131d\u0131r. Devletin \u00f6zel kapitalizmle s\u00f6zle\u015fme temelinde kurdu\u011fu ekonomik ili\u015fkiler alt\u0131nda devlet, \u00f6zel kapitalist i\u015fletmeleri farkl\u0131 derecelerde kendi ekonomi politikas\u0131na tabi k\u0131lar ve onlar\u0131 devletin do\u011frudan y\u00f6netimi ve denetimi alt\u0131nda sosyalizme hizmet ettirir. Lenin’in \u00f6nderli\u011finde Sovyetler Birli\u011fi peyderpey “imtiyaz sistemi”, “kiralama sistemi”, “kooperatif sistemi”, “konsinye sat\u0131\u015f sistemi”, “kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 kredi sistemi” gibi \u00e7e\u015fitli devlet kapitalizmi bi\u00e7imlerini uygulad\u0131. Kendili\u011finden kapitalizme kar\u015f\u0131 ise Lenin farkl\u0131 durumlara g\u00f6re kullanma, s\u0131n\u0131rlama, d\u0131\u015flama ve yasaklama politikalar\u0131 izledi.<\/p>\n\n\n\n

Lenin burjuvaziyle ili\u015fkiyi do\u011fru ele ald\u0131\u011f\u0131 ve \u00e7e\u015fitli devlet kapitalizmi bi\u00e7imlerini uygulad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in Sovyet devleti \u00fcretim, t\u00fcketim, dola\u015f\u0131m ve kredi gibi \u00e7e\u015fitli ekonomik alanlarda kapitalizmin geli\u015fmesini etkili bi\u00e7imde d\u00fczenleyip denetledi ve onu sosyalist sistemin kurulmas\u0131 ve peki\u015ftirilmesi i\u00e7in g\u00fc\u00e7l\u00fc bir maddi temel sa\u011flamaya y\u00f6nlendirdi. Sovyet devletinin bir dizi devlet kapitalizmi politikas\u0131n\u0131n uygulanmas\u0131, ekonomik olarak geri kalm\u0131\u015f bir proletarya diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc \u00fclkesinin sosyalizme ge\u00e7i\u015f sorununu ilk kez teoriden prati\u011fe d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrd\u00fc ve di\u011fer ekonomik olarak geri kalm\u0131\u015f \u00fclkelerin sosyalizmi kurmas\u0131 ve geli\u015ftirmesi i\u00e7in de faydal\u0131 referanslar sa\u011flad\u0131.<\/p>\n\n\n\n

(3) Proletarya Partisinin Ara S\u0131n\u0131f ve Tabakalarla \u0130li\u015fkisinin Do\u011fru Bi\u00e7imde Ele Al\u0131nmas\u0131<\/h4>\n\n\n\n

Lenin Marksist s\u0131n\u0131f ve tabaka teorisini uygulayarak yaln\u0131zca Rus i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n k\u00f6yl\u00fc s\u0131n\u0131f\u0131 ve burjuvaziyle ili\u015fkisini do\u011fru ele almakla kalmad\u0131, ayn\u0131 zamanda i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n iktidar partisinin di\u011fer s\u0131n\u0131f ve tabakalarla ili\u015fkilerini uyumla\u015ft\u0131rmaya da \u00f6zel dikkat g\u00f6sterdi.<\/p>\n\n\n\n

Lenin Rusya Kom\u00fcnist Partisi (Bol\u015fevik) iktidar\u0131 prati\u011fine \u00f6nderlik ederken ara s\u0131n\u0131f ve tabakalar\u0131n ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak proletarya ile burjuvazi aras\u0131nda bocalama \u00f6zelli\u011fine kar\u015f\u0131, iktidardaki proletaryan\u0131n bu ara s\u0131n\u0131f ve tabakalar\u0131 iktidar partisinin saf\u0131na \u00e7ekmeye \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 gerekti\u011fini vurgulad\u0131 ve bunun i\u00e7in proletarya ile iktidar partisinin geni\u015f ara s\u0131n\u0131f ve tabakalarla \u00f6zel bi\u00e7imde bir s\u0131n\u0131f ittifak\u0131 kurmas\u0131 gerekti\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcncesini ortaya koydu. \u015e\u00f6yle diyordu: “Proletarya diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc, emek\u00e7ilerin \u00f6nc\u00fc birli\u011fi proletaryan\u0131n, say\u0131ca \u00e7ok olan proleter olmayan emek\u00e7i tabakalarla (k\u00fc\u00e7\u00fck burjuvazi, k\u00fc\u00e7\u00fck m\u00fclk sahipleri, k\u00f6yl\u00fcler, ayd\u0131nlar vb.) ya da onlar\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011fuyla kurdu\u011fu \u00f6zel bi\u00e7imde bir s\u0131n\u0131f ittifak\u0131d\u0131r… Bu, sosyalizmin kararl\u0131 savunucular\u0131 ile bocalayan m\u00fcttefiklerinin ittifak\u0131d\u0131r.” (Lenin: “\u00d6zg\u00fcrl\u00fck ve E\u015fitlik” Sloganlar\u0131yla Halk\u0131 Aldatma \u00dczerine<\/em> Kitab\u0131n\u0131n \u00d6ns\u00f6z\u00fc, Lenin’in Toplu Eserleri<\/em> Cilt 36, Halk Yay\u0131nevi 1985 2. bask\u0131, s. 362-363.) Ara s\u0131n\u0131f ve tabakalar\u0131 proletarya partisinin pe\u015finden s\u00fcr\u00fcklerken esas olarak k\u00f6yl\u00fc s\u0131n\u0131f\u0131 kazan\u0131lmal\u0131, ayn\u0131 zamanda k\u00fc\u00e7\u00fck burjuva demokratlarla dostane ili\u015fkiler kurulmal\u0131yd\u0131. K\u00fc\u00e7\u00fck burjuva demokratlar bir \u00f6l\u00e7\u00fcde kapitalizme kar\u015f\u0131 olsalar da sosyalist devrimden de korkarlar ve bocalama \u00f6zelli\u011fine sahiptirler. Bu s\u0131n\u0131f\u0131n bocalama \u00f6zelli\u011fi, onlar\u0131n “hi\u00e7bir ko\u015fulda, hi\u00e7bir \u00fclkede sosyalizmin d\u00fc\u015fman\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131, olamayaca\u011f\u0131 ve olmas\u0131 gerekmedi\u011fi” anlam\u0131na gelir. (Lenin: Rusya Kom\u00fcnist Partisi (Bol\u015fevik) Sekizinci Kongresi Belgeleri<\/em>, Lenin’in Toplu Eserleri<\/em> Cilt 36, Halk Yay\u0131nevi 1985 2. bask\u0131, s. 121.) Bu nedenle proletaryaya y\u00f6nelmeye ba\u015flad\u0131klar\u0131nda proletarya partisi \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc tavizler vererek onlar\u0131 proletarya saflar\u0131na \u00e7ekmelidir.<\/p>\n\n\n\n

K\u00fc\u00e7\u00fck burjuva demokratlar\u0131n proletaryaya y\u00f6nelmesini sa\u011flamak i\u00e7in Lenin onlarla iyi kom\u015fuluk ili\u015fkileri kurma \u00f6nerisini ortaya att\u0131. Kas\u0131m 1918’de k\u00fc\u00e7\u00fck burjuva demokratlar\u0131n Bol\u015feviklere kar\u015f\u0131 tutumunda de\u011fi\u015fim belirtileri ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda Lenin \u015f\u00f6yle dedi: “K\u00fc\u00e7\u00fck burjuvazi d\u00fc\u015fmanca bir tutum tak\u0131nmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece, bu temelde onlarla uzla\u015f\u0131lmal\u0131d\u0131r.” (Lenin: Moskova Parti \u00c7al\u0131\u015fanlar\u0131 Konferans\u0131’nda Proletaryan\u0131n K\u00fc\u00e7\u00fck Burjuva Demokratlara Kar\u015f\u0131 Tutumu \u00dczerine Rapor<\/em>, Lenin’in Toplu Eserleri<\/em> Cilt 35, Halk Yay\u0131nevi 1985 2. bask\u0131, s. 224.) Ayr\u0131ca proletarya partisinin k\u00fc\u00e7\u00fck burjuva demokratlarla, \u00f6zellikle ayd\u0131nlarla ak\u0131ll\u0131ca isti\u015fare etmesi ve onlarla dostane ili\u015fkiler kurmas\u0131 gerekti\u011fini belirtti. B\u00f6ylece proletarya partisi daha fazla insan\u0131 birle\u015ftirerek ana d\u00fc\u015fman\u0131 izole edip vurabilirdi.<\/p>\n\n\n\n

\u00d6zetle Lenin’in ara s\u0131n\u0131flara y\u00f6nelik politikas\u0131 do\u011fruydu; proletaryan\u0131n birle\u015fik cephesini daha da g\u00fc\u00e7lendirdi ve geni\u015f ara s\u0131n\u0131f ve tabakalar\u0131n sosyalist in\u015faya kat\u0131lma co\u015fkusunu harekete ge\u00e7irdi. Bu, di\u011fer \u00fclkelerdeki proletarya partilerinin sosyalist in\u015faya \u00e7e\u015fitli olumlu fakt\u00f6rleri katmas\u0131 i\u00e7in de\u011ferli deneyim biriktirdi.<\/p>\n\n\n\n

II. Stalin D\u00f6neminde Marksist S\u0131n\u0131f ve Tabaka Teorisinin Savunulmas\u0131 ve Sa\u011f ve  Sol Sapmalar<\/h4>\n\n\n\n

Ocak 1924’te Lenin’in \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra Stalin Sovyetler Birli\u011fi Partisi ve devletinin en y\u00fcksek lideri oldu. Stalin’in iktidarda oldu\u011fu 30 y\u0131l boyunca genel olarak Marksist s\u0131n\u0131f ve tabaka teorisini savundu . S\u0131n\u0131f ve s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesini vurgularken ekonomik geli\u015fmeye \u00f6nem verdi; bu teori rehberli\u011finde Sovyet sosyalist sistemini peki\u015ftirdi, ulusal ekonomiyi geli\u015ftirdi ve ekonomik-k\u00fclt\u00fcrel a\u00e7\u0131dan geri kalm\u0131\u015f bir \u00fclkeyi d\u00fcnyan\u0131n ikinci b\u00fcy\u00fck sanayi g\u00fcc\u00fc haline getirdi.<\/p>\n\n\n\n

 Stalin’in Sovyet sosyalist toplumundaki s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesi teorisi ve prati\u011fi, Sovyet devlet siyasi ya\u015fam\u0131n\u0131n her zaman bir ana \u00e7izgisi olarak Stalin sosyalist modelinin temel \u00f6zelliklerinden biri haline geldi ve t\u00fcm uluslararas\u0131 kom\u00fcnist harekete kapsaml\u0131 etki yapt\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Ancak Stalin Marksist s\u0131n\u0131f ve tabaka teorisini korurken tutarl\u0131 olmad\u0131, sa\u011f ve sol sapmalar g\u00f6sterdi. Sovyet sosyalist devrim ve in\u015fa prati\u011fine \u00f6nderlik ederken \u00f6nce s\u0131n\u0131f ve s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesini vurgulad\u0131 ve s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesinin giderek “keskinle\u015fti\u011fini” savundu. Ancak Sovyetler Birli\u011fi’nde tar\u0131m\u0131n kolektifle\u015ftirilmesi temelde tamamland\u0131ktan sonra Sovyetler Birli\u011fi’nin s\u00f6m\u00fcr\u00fcc\u00fc s\u0131n\u0131flar\u0131 ortadan kald\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 ilan etti ve pratikte s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesi teorisini terk etti.<\/p>\n\n\n\n

Ancak uluslararas\u0131 durum de\u011fi\u015fti\u011finde, parti lideri Kirov ve di\u011ferlerinin suikaste kurban gitmesinden sonra ba\u015flat\u0131lan tasfiye hareketinde yeniden s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesinin giderek \u015fiddetlendi\u011fini vurgulad\u0131, s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesinin daha da keskinle\u015fti\u011fini savundu, \u00fclke \u00e7ap\u0131nda tasfiye hareketi ba\u015flatt\u0131 ve tasfiyenin geni\u015fletilmesi hatas\u0131n\u0131 yapt\u0131. Stalin’in Marksist s\u0131n\u0131f ve tabaka teorisine ili\u015fkin anlay\u0131\u015f ve pratikte uygulamas\u0131n\u0131 kapsaml\u0131 ve do\u011fru bi\u00e7imde anlamak, tarihsel deneyim ve dersleri \u00f6z\u00fcmsememiz i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemli bir referanst\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

(1) S\u0131n\u0131f M\u00fccadelesinin Giderek Keskinle\u015fti\u011finin Vurgulanmas\u0131, Ayn\u0131 Zamanda Ekonomik Geli\u015fmeye \u00d6nem Verilmesi, Ekonomik Geli\u015fmenin H\u0131zland\u0131r\u0131lmas\u0131 ve \u0130\u015f\u00e7i-K\u00f6yl\u00fc \u0130ttifak\u0131n\u0131n G\u00fc\u00e7lendirilmesi<\/h4>\n\n\n\n

Ocak 1924’te Lenin’in \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra Stalin s\u0131ras\u0131yla Leninizmin Temelleri \u00dczerine<\/em>, Leninizmin Birka\u00e7 Sorunu \u00dczerine<\/em> gibi eserleri yazarak Lenin’in s\u0131n\u0131f, s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesi, proletarya devrimi ve proletarya diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc \u00f6\u011fretisini sistematik bi\u00e7imde a\u00e7\u0131klad\u0131. Ayn\u0131 zamanda Rusya Kom\u00fcnist Partisi (Bol\u015fevik) ulusal ekonomiyi yeniden kurma ve sosyalist in\u015fa i\u00e7in m\u00fccadeleye devam etti. 1925’te Sovyetler Birli\u011fi sanayi, tar\u0131m, e\u011fitim ve k\u00fclt\u00fcr alanlar\u0131nda b\u00fcy\u00fck ba\u015far\u0131lar elde etti ve ulusal ekonomi toparland\u0131. Ulusal ekonominin toparlanmas\u0131yla Sovyetler Birli\u011fi’nde i\u015f\u00e7i-k\u00f6yl\u00fc ittifak\u0131 daha da peki\u015fti ve proletarya diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc g\u00fc\u00e7lendi. Aral\u0131k 1925’te SBKP(B) On D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Kongresini toplad\u0131. Kongre sosyalist sanayile\u015fme hatt\u0131n\u0131 onaylad\u0131; bundan sonra Sovyetler Birli\u011fi sanayile\u015fmenin yeni d\u00f6nemine girdi. Stalin’e g\u00f6re Sovyet sosyalist sanayile\u015fmesi kapitalist \u00fclkelerin sanayile\u015fmesinden farkl\u0131yd\u0131; yaln\u0131zca a\u011f\u0131r sanayiye \u00f6ncelik verilmeli de\u011fil, ayn\u0131 zamanda y\u00fcksek h\u0131zda geli\u015ftirilmeliydi. Sanayile\u015fme i\u00e7in gereken fonu biriktirmek \u00fczere Stalin s\u00f6m\u00fcr\u00fcc\u00fcleri (burjuvazi ve soylular) m\u00fclks\u00fczle\u015ftirme, d\u0131\u015f bor\u00e7lar\u0131 iptal etme, kurumlar\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fcltme, tasarruf, halk\u0131n at\u0131l paras\u0131n\u0131 \u00e7ekme, tahvil \u00e7\u0131karma, tar\u0131m ve sanayi \u00fcr\u00fcnleri aras\u0131ndaki fiyat “makas\u0131n\u0131” geni\u015fletme gibi \u00f6nlemlerle sanayile\u015fmenin fon kayna\u011f\u0131 sorununu kademeli olarak \u00e7\u00f6zd\u00fc.<\/p>\n\n\n\n

 \u0130ki y\u0131ll\u0131k zorlu \u00e7al\u0131\u015fmadan sonra Sovyetler Birli\u011fi’nin sosyalist sanayile\u015fmesi ilk ba\u015far\u0131lar\u0131 elde etti. 1927 sonunda tar\u0131m ve sanayi toplam \u00fcretim de\u011feri sava\u015f \u00f6ncesi d\u00fczeyi a\u015fm\u0131\u015ft\u0131. Ancak Sovyetler Birli\u011fi’nde tar\u0131m\u0131n geli\u015fmesi sanayiden \u00e7ok geri kalm\u0131\u015f, h\u0131zla geli\u015fen sosyalist sanayi ile tar\u0131m aras\u0131nda \u00e7ok keskin bir \u00e7eli\u015fki olu\u015fmu\u015ftu. Tar\u0131m\u0131n geri kalm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131, \u00f6zellikle ciddi tah\u0131l sorunu \u00e7\u00f6z\u00fclmezse sanayinin ilerlemesi engellenecekti. Tah\u0131l s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131n\u0131n nedenleri bir yandan zengin k\u00f6yl\u00fclerin ve spek\u00fclat\u00f6rlerin y\u0131k\u0131c\u0131 faaliyetleri, di\u011fer yandan k\u00fc\u00e7\u00fck k\u00f6yl\u00fc ekonomisinin b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmesiydi. K\u00fc\u00e7\u00fck k\u00f6yl\u00fc ekonomisi \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131n\u0131n \u00f6zel m\u00fclkiyetine dayan\u0131yordu, genellikle geni\u015fletilmi\u015f yeniden \u00fcretim yapam\u0131yordu; ayn\u0131 zamanda k\u00fc\u00e7\u00fck \u00fcreticiler piyasan\u0131n kendili\u011finden g\u00fc\u00e7lerinin etkisi alt\u0131nda kendili\u011finden kapitalizm \u00fcretiyordu. Bu durumu de\u011fi\u015ftirmek i\u00e7in tar\u0131mda sosyalist d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm yap\u0131lmal\u0131, bireysel k\u00f6yl\u00fclerin k\u00fc\u00e7\u00fck \u00fcretimi trakt\u00f6r ve di\u011fer tar\u0131m makinelerini kullanabilen ve pazarlanabilir tah\u0131l \u00fcretimini birka\u00e7 kat art\u0131rabilen sosyalist b\u00fcy\u00fck \u00fcretime d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmeliydi. Aral\u0131k 1927’de SBKP(B) On Be\u015finci Kongresi Lenin’in tar\u0131m kooperatifle\u015fmesi d\u00fc\u015f\u00fcncesi do\u011frultusunda tar\u0131m\u0131n kolektifle\u015ftirilmesini partinin k\u0131rdaki temel g\u00f6revi yapmaya karar verdi. Stalin SBKP(B) On Be\u015finci Kongresi’ndeki siyasi raporda tar\u0131m\u0131n geri kalm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6zmenin “\u00e7\u0131k\u0131\u015f yolu, da\u011f\u0131n\u0131k k\u00fc\u00e7\u00fck k\u00f6yl\u00fc i\u015fletmelerini ortak ekim sistemine dayanan birle\u015fik b\u00fcy\u00fck \u00e7iftliklere, y\u00fcksek yeni teknolojiye dayanan kolektif ekim sistemine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmektir” dedi. (Stalin: SBKP(B) On Be\u015finci Kongresi<\/em>, Stalin’in Toplu Eserleri<\/em> Cilt 10, Halk Yay\u0131nevi 1954, s. 261.)<\/p>\n\n\n\n

SBKP(B) On Be\u015finci Kongresi tar\u0131m\u0131n kolektifle\u015ftirilmesini k\u0131rdaki temel g\u00f6rev yapmaya ve zengin k\u00f6yl\u00fclere kar\u015f\u0131 sald\u0131r\u0131y\u0131 s\u00fcrd\u00fcrerek k\u0131rda kapitalizmin geli\u015fmesini s\u0131n\u0131rlamaya karar verdi. 1928’de geni\u015f \u00e7apl\u0131 tar\u0131m kolektifle\u015ftirme hareketi ba\u015flad\u0131. Tar\u0131m\u0131n sosyalist d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc hareketinde k\u0131rdaki zengin k\u00f6yl\u00fcler art\u0131k tah\u0131l\u0131 devlete satmay\u0131 reddedip stok yaparak tah\u0131l toplama \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na direndiler; ayr\u0131ca tah\u0131l toplama organlar\u0131n\u0131n baz\u0131 hatal\u0131 uygulamalar\u0131 parti ve h\u00fck\u00fcmet ile k\u00f6yl\u00fcler aras\u0131ndaki \u00e7eli\u015fkiyi art\u0131rd\u0131. Bunun \u00fczerine h\u00fck\u00fcmet \u00f6nce zengin k\u00f6yl\u00fclere kar\u015f\u0131 baz\u0131 ola\u011fan\u00fcst\u00fc \u00f6nlemler alarak art\u0131k tah\u0131llar\u0131na yasal olarak el koydu; ayn\u0131 zamanda tah\u0131l sat\u0131n alma s\u00fcrecinde orta k\u00f6yl\u00fclerin ve di\u011fer k\u00f6yl\u00fclerin \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 ihlal eden baz\u0131 olaylar da ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. H\u00fck\u00fcmet ile k\u00f6yl\u00fcler aras\u0131ndaki ili\u015fkiler h\u0131zla gerginle\u015fti. Ayn\u0131 zamanda sanayi cephesinde baz\u0131 burjuva uzmanlar f\u0131rsattan yararlanarak \u00e7e\u015fitli insan yap\u0131m\u0131 kazalar \u00e7\u0131kard\u0131, makineleri bozdu, madenleri havaya u\u00e7urdu ve i\u015f\u00e7ilerin can g\u00fcvenli\u011fini tehdit etti. Devlet sanayile\u015fmesinin y\u00fcksek h\u0131zla y\u00fcr\u00fct\u00fclmesi ve tah\u0131l sat\u0131n almadaki baz\u0131 a\u015f\u0131r\u0131 eylemler nedeniyle \u00fclke i\u00e7indeki siyasi ve ekonomik ya\u015famda gerginlik yarand\u0131. Buna kar\u015f\u0131 Stalin Temmuz 1928’de SBKP(B) Merkez Komitesi Genel Kurulu<\/em> raporunda \u015f\u00f6yle dedi: “Bence \u00fclkemizde proletarya diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc ko\u015fullar\u0131nda \u015fehirde veya k\u0131rda s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesinin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yans\u0131tmayan az \u00e7ok \u00f6nemli tek bir siyasi veya ekonomik olay yoktur ve olamaz.” (Stalin: SBKP(B) Merkez Komitesi Genel Kurulu<\/em>, Stalin’in Toplu Eserleri<\/em> Cilt 11, Halk Yay\u0131nevi 1955, s. 148.)<\/p>\n\n\n\n

Ayr\u0131ca s\u00f6m\u00fcr\u00fcc\u00fc unsurlar\u0131n proletarya diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcne direni\u015fi “s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesinin ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak keskinle\u015fmesine” yol a\u00e7mal\u0131yd\u0131. (Stalin: SBKP(B) Merkez Komitesi Genel Kurulu<\/em>, Stalin’in Toplu Eserleri<\/em> Cilt 11, Halk Yay\u0131nevi 1955, s. 150.) Daha da ileri giderek s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesinin “bizi ileriye iten belirleyici g\u00fc\u00e7” oldu\u011funu savundu. (Stalin: SBKP(B) Merkez Komitesi Genel Kurulu<\/em>, Stalin’in Toplu Eserleri<\/em> Cilt 11, Halk Yay\u0131nevi 1955, s. 149.) Stalin sosyalist d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm hareketinde ortaya \u00e7\u0131kan s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesine ve s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesinin giderek keskinle\u015fti\u011fi teorisine dayanarak s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesini y\u00fcr\u00fctme ve proletarya diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00fc\u00e7lendirme do\u011frultusunda \u00e7e\u015fitli politika ve \u00f6nlemler belirledi. Tar\u0131m\u0131n kolektifle\u015ftirmesi s\u00fcrecinde zengin k\u00f6yl\u00fclere y\u00f6nelik politika, Stalin’in proletarya diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc alt\u0131ndaki s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesi teorisinin \u00f6nemli bir uygulamas\u0131yd\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Zengin k\u00f6yl\u00fcler Rusya’da say\u0131ca \u00e7ok olan bir s\u00f6m\u00fcr\u00fcc\u00fc s\u0131n\u0131ft\u0131. Ekim Devrimi’nden \u00f6nce zengin k\u00f6yl\u00fcler \u00fclkedeki toplam hane say\u0131s\u0131n\u0131n yakla\u015f\u0131k %15’ini, pazarlanabilir tah\u0131l\u0131n yakla\u015f\u0131k %50’sini olu\u015fturuyordu. Yeni Ekonomi Politikas\u0131 uyguland\u0131ktan sonra zengin k\u00f6yl\u00fclerin g\u00fcc\u00fc b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde artt\u0131. Sovyetler Birli\u011fi Merkez \u0130statistik Dairesi’nin 1925 verilerine g\u00f6re zengin k\u00f6yl\u00fcler pazarlanabilir tah\u0131l\u0131n %60’\u0131ndan fazlas\u0131n\u0131 sa\u011fl\u0131yordu. (Bkz. Rikov Se\u00e7me Eserleri<\/em> Cilt 11, Halk Yay\u0131nevi 1986, s. 186.) Bu zengin k\u00f6yl\u00fcler aras\u0131nda Yeni Ekonomi Politikas\u0131 uyguland\u0131ktan sonra eski orta k\u00f6yl\u00fclerden hatta yoksul k\u00f6yl\u00fclerden kendi eme\u011fiyle zenginle\u015fenler de vard\u0131. Stalin tar\u0131m kolektifle\u015ftirmesi s\u00fcrecinde k\u00f6yl\u00fc s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n \u00e7e\u015fitli tabakalar\u0131n\u0131 analiz etti.<\/p>\n\n\n\n

Ona g\u00f6re Rusya k\u00f6yl\u00fcleri tek tip de\u011fildi; yoksul k\u00f6yl\u00fcler, orta k\u00f6yl\u00fcler ve zengin k\u00f6yl\u00fcler vard\u0131. Proletarya diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc alt\u0131nda yoksul k\u00f6yl\u00fcler i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n k\u0131rdaki dayana\u011f\u0131, orta k\u00f6yl\u00fcler birle\u015filecek kesim, zengin k\u00f6yl\u00fcler s\u0131n\u0131f d\u00fc\u015fman\u0131yd\u0131. “\u0130\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n k\u00f6yl\u00fclerle ittifak\u0131 \u015fudur: yoksul k\u00f6yl\u00fclere dayanmak, orta k\u00f6yl\u00fcleri birle\u015ftirmek, zengin k\u00f6yl\u00fclere kar\u015f\u0131 m\u00fccadele etmek. Bizim ko\u015fullar\u0131m\u0131zda k\u00f6yl\u00fclerle ittifak\u0131n zengin k\u00f6yl\u00fclerle ittifak oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnen kimse Leninizmle hi\u00e7bir ortak y\u00f6n\u00fc yoktur.” (Stalin: Merkez Komitesi ve Merkez Denetim Komisyonu Nisan Ortak Genel Kurulu \u00c7al\u0131\u015fmalar\u0131 \u00dczerine<\/em>, Stalin’in Toplu Eserleri<\/em> Cilt 11, Halk Yay\u0131nevi 1955, s. 41-42.)<\/p>\n\n\n\n

Buna dayanarak 1929 sonunda SBKP(B) Merkez Komitesi zengin k\u00f6yl\u00fcleri s\u0131n\u0131rlama politikas\u0131ndan zengin k\u00f6yl\u00fcleri ortadan kald\u0131rma politikas\u0131na ge\u00e7i\u015fe ili\u015fkin kararname yay\u0131mlad\u0131. Bu politika konusunda o d\u00f6nemde SBKP(B) i\u00e7inde ciddi g\u00f6r\u00fc\u015f ayr\u0131l\u0131klar\u0131 vard\u0131. Buharin ve di\u011ferleri tah\u0131l sat\u0131n almada ortaya \u00e7\u0131kan krizin esas olarak \u00fcr\u00fcn fiyat politikas\u0131n\u0131n ak\u0131lc\u0131 olmamas\u0131ndan kaynakland\u0131\u011f\u0131n\u0131, bunun yaln\u0131zca zengin k\u00f6yl\u00fclerin partiye kar\u015f\u0131 azg\u0131n sald\u0131r\u0131s\u0131 olarak g\u00f6r\u00fclemeyece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordu. Bu nedenle zengin k\u00f6yl\u00fclere kar\u015f\u0131 ola\u011fan\u00fcst\u00fc \u00f6nlemlere kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131yor, fiyatlar\u0131n d\u00fczenleyici rol\u00fcn\u00fcn s\u0131n\u0131rl\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcde kullan\u0131lmas\u0131n\u0131, tah\u0131l sat\u0131n alma fiyatlar\u0131n\u0131n uygun \u015fekilde y\u00fckseltilmesini savunuyorlard\u0131; zengin k\u00f6yl\u00fcleri \u015fiddetle ortadan kald\u0131rma politikas\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131yor, zengin k\u00f6yl\u00fclerin s\u00f6m\u00fcr\u00fcs\u00fcn\u00fc s\u0131n\u0131rlama politikas\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmeyi, ekonomik m\u00fccadele y\u00f6ntemiyle zengin k\u00f6yl\u00fcleri kademeli olarak ortadan kald\u0131rmay\u0131 ve Stalin’in s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesinin giderek keskinle\u015fti\u011fi teorisine kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131yorlard\u0131. Buharin’e g\u00f6re Sovyet iktidar\u0131 serbest piyasay\u0131 tamamen a\u00e7mal\u0131, zengin k\u00f6yl\u00fclere g\u00f6rece gev\u015fek bir politika uygulamal\u0131, zengin k\u00f6yl\u00fc ekonomisinin geli\u015fmesini engellememeliydi; zengin k\u00f6yl\u00fcler “bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l bi\u00e7imde sosyalizme girebilirdi.”<\/p>\n\n\n\n

Stalin proletaryan\u0131n iktidar\u0131 ele ge\u00e7irmesinden sonra h\u00e2l\u00e2 s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesinin var oldu\u011fu yolundaki Lenin d\u00fc\u015f\u00fcncesine dayanarak Buharin’in g\u00f6r\u00fc\u015flerini ele\u015ftirdi. Stalin, \u015fehir ve k\u0131r kapitalistleri ile i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 aras\u0131nda \u00e7\u0131karlar\u0131n uzla\u015fmaz kar\u015f\u0131tl\u0131k i\u00e7inde bulundu\u011funu, bunun Marksist s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesi teorisinin nesnel dayana\u011f\u0131 oldu\u011funu belirtti.<\/p>\n\n\n\n

Burjuvazi proletarya birbiri ard\u0131na zaferler kazand\u0131 diye direni\u015ften vazge\u00e7meyecek, kendi mevzilerinden kendili\u011finden vazge\u00e7meyecekti. Proletarya her ilerleme ad\u0131m\u0131n\u0131 ciddi m\u00fccadelelerle atmal\u0131yd\u0131; bu, insanlar\u0131n \u00f6znel iradesinden ba\u011f\u0131ms\u0131z nesnel bir yasayd\u0131. S\u00f6m\u00fcr\u00fcc\u00fcler ve s\u00f6m\u00fcr\u00fclenlerin \u00e7\u0131karlar\u0131 uzla\u015fmazd\u0131; s\u00f6m\u00fcr\u00fcc\u00fcler “sosyalizme giremezdi.” Stalin \u00f6zetle \u015f\u00f6yle dedi: “S\u0131n\u0131flar\u0131 proletaryan\u0131n ac\u0131mas\u0131z s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesi yoluyla ortadan kald\u0131rmak, i\u015fte Lenin’in form\u00fcl\u00fc. S\u0131n\u0131f m\u00fccadelesinin s\u00f6nmesi ve kapitalistlerin sosyalizme girmesi yoluyla s\u0131n\u0131flar\u0131 ortadan kald\u0131rmak, i\u015fte Buharin’in form\u00fcl\u00fc.” (Stalin: SBKP(B) \u0130\u00e7indeki Sa\u011f Sapma \u00dczerine<\/em>, Stalin’in Toplu Eserleri<\/em> Cilt 12, Halk Yay\u0131nevi 1955, s. 31.) SBKP(B) i\u00e7indeki bu g\u00f6r\u00fc\u015f ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131, Sovyetler Birli\u011fi’ndeki i\u00e7 durumun nas\u0131l anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131, o d\u00f6nemdeki s\u0131n\u0131f ve s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesinin nas\u0131l g\u00f6r\u00fclece\u011fi ve g\u00f6rece geri kalm\u0131\u015f bir \u00fclkede sosyalist in\u015fan\u0131n nas\u0131l y\u00fcr\u00fct\u00fclece\u011fi, ekonomik in\u015fa i\u00e7in hangi politikalar\u0131n izlenece\u011fi sorunlar\u0131nda bir ayr\u0131l\u0131kt\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Stalin ise bu ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131 s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesi teorisiyle anlay\u0131p ele ald\u0131. SBKP(B) Merkez Komitesi Buharin ve di\u011ferlerini “sa\u011f sapma anti-parti grubu” ilan etti; Buharin ve Rikov s\u0131ras\u0131yla SBKP(B) Merkez Komitesi Politb\u00fcrosu’ndan ihra\u00e7 edildi ve t\u00fcm partide “sa\u011f sapmaya kar\u015f\u0131 m\u00fccadele” y\u00fcr\u00fct\u00fcld\u00fc.<\/p>\n\n\n\n

SBKP(B) Merkez Komitesi “sa\u011f oport\u00fcnizme” kar\u015f\u0131 m\u00fccadele ederken tar\u0131m\u0131n kolektifle\u015ftirilmesini h\u0131zland\u0131rd\u0131. Ocak 1930’da SBKP(B) Merkez Komitesi Kolektifle\u015ftirme H\u0131z\u0131 ve Kolektif \u00c7iftlik \u0130n\u015fas\u0131na Devlet Yard\u0131m\u0131 Y\u00f6ntemleri \u00dczerine<\/em> karar\u0131 kabul etti. SBKP(B) Merkez Komitesi tar\u0131m\u0131n kolektifle\u015ftirilmesinin be\u015f y\u0131ll\u0131k plan\u0131n sonunda temelde tamamlanmas\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6rd\u00fc. \u00d6ng\u00f6r\u00fclen s\u00fcrede tar\u0131m\u0131n kolektifle\u015ftirilmesini tamamlamak i\u00e7in bu karar \u00fclkeyi \u00fc\u00e7 b\u00f6lgeye ay\u0131rd\u0131 ve her b\u00f6lgenin tar\u0131m kolektifle\u015ftirmesini tamamlama s\u00fcresini belirledi.<\/p>\n\n\n\n

Birinci b\u00f6lge, yani Kuzey Kafkasya, Orta ve A\u015fa\u011f\u0131 Volga gibi ba\u015fl\u0131ca tah\u0131l b\u00f6lgeleri, tar\u0131m kolektifle\u015ftirmesini 1931 ilkbahar\u0131nda temelde tamamlayacakt\u0131; ikinci tah\u0131l b\u00f6lgesi Ukrayna, Orta Kara Toprak vilayetleri, Sibirya, Ural, Kazakistan gibi tah\u0131l b\u00f6lgelerini kaps\u0131yordu. Bu b\u00f6lgeler tar\u0131m kolektifle\u015ftirmesini 1932 ilkbahar\u0131nda temelde tamamlayacakt\u0131; geri kalan s\u0131n\u0131r b\u00f6lgeleri, vilayetler ve ulusal cumhuriyetler \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc b\u00f6lgeye dahil edildi ve bu b\u00f6lgeler kolektifle\u015ftirmeyi 1933’te tamamlayacakt\u0131. Karar ayr\u0131ca zengin k\u00f6yl\u00fclerin s\u00f6m\u00fcr\u00fcs\u00fcn\u00fc s\u0131n\u0131rlama politikas\u0131ndan zengin k\u00f6yl\u00fc s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131rma politikas\u0131na ge\u00e7i\u015fi \u00f6ng\u00f6r\u00fcyordu.<\/p>\n\n\n\n

Tar\u0131m\u0131n kolektifle\u015ftirmesini h\u0131zland\u0131rmak i\u00e7in SBKP(B) Merkez Komitesi k\u0131rsala g\u00f6nderilmek \u00fczere 180 bin i\u015f\u00e7iden olu\u015fan \u00e7al\u0131\u015fma ekipleri g\u00f6nderdi. Tar\u0131m kolektifle\u015ftirmesi hareketinde zengin k\u00f6yl\u00fcleri ortadan kald\u0131rma politikas\u0131 uyguland\u0131; zengin k\u00f6yl\u00fcler her \u015feylerini b\u0131rak\u0131p \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131, mallar\u0131na el konuldu. Ayn\u0131 zamanda baz\u0131 b\u00f6lgelerde pazar ve panay\u0131rlar kald\u0131r\u0131ld\u0131; “zengin k\u00f6yl\u00fc mallar\u0131na el koyma”, “se\u00e7me hakk\u0131ndan yoksun b\u0131rakma” tehdidiyle t\u00fcm k\u00f6yl\u00fcler kolektif \u00e7iftliklere kat\u0131lmaya zorland\u0131; bir\u00e7ok yerde a\u015f\u0131r\u0131 eylemler ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Baz\u0131 b\u00f6lgelerde mallar\u0131na el konulanlar %15’e, se\u00e7me hakk\u0131ndan yoksun b\u0131rak\u0131lanlar ise %15-20’ye ula\u015ft\u0131. Tar\u0131m kolektifle\u015ftirmesi s\u00fcrecindeki bu a\u015f\u0131r\u0131 eylemler ve ciddi hatalar h\u00fck\u00fcmet ile k\u00f6yl\u00fcler aras\u0131ndaki \u00e7eli\u015fkiyi keskinle\u015ftirdi; baz\u0131 yerlerde Sovyet iktidar\u0131na kar\u015f\u0131 isyanlar \u00e7\u0131kt\u0131. Bu hatalar k\u0131sa s\u00fcrede de\u011fi\u015fik derecelerde d\u00fczeltildiyse de tar\u0131m kolektifle\u015ftirmesi s\u00fcrecindeki zengin k\u00f6yl\u00fcleri ortadan kald\u0131rma politikas\u0131 bir\u00e7ok kal\u0131c\u0131 sorun getirdi, h\u00fck\u00fcmet ile k\u00f6yl\u00fcler aras\u0131ndaki \u00e7eli\u015fkileri bir \u00f6l\u00e7\u00fcde gerginle\u015ftirdi ve o d\u00f6nemdeki tar\u0131msal \u00fcretimi etkiledi. 1931 ve 1932 tah\u0131l \u00fcretimi 1930’a g\u00f6re %10’dan fazla d\u00fc\u015ft\u00fc ve 1932 ile 1933’te tar\u0131m kolektifle\u015ftirmesi hareketi durma noktas\u0131na geldi. 1933 ve 1934’te Sovyet partisi ve h\u00fck\u00fcmeti kolektifle\u015ftirme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 d\u00fczenledi, politikalar\u0131 uygun \u015fekilde ayarlad\u0131 ve ancak o zaman tar\u0131m kolektifle\u015ftirmesi hareketinin h\u0131z\u0131 artt\u0131. 1934’e kadar \u00fclkedeki hanelerin %80’i kolektif \u00e7iftliklere kat\u0131ld\u0131 ve Sovyetler Birli\u011fi’nde tar\u0131m kolektifle\u015ftirmesi temelde tamamland\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Tar\u0131m kolektifle\u015ftirmesi say\u0131ca \u00e7ok olan emek\u00e7i k\u00f6yl\u00fcleri bireysel ekonomiden kopararak sosyalist yola soktu; bu yaln\u0131zca k\u0131r\u0131n \u00fcretici g\u00fc\u00e7lerini kurtaran b\u00fcy\u00fck bir devrim de\u011fil, ayn\u0131 zamanda en geni\u015f ve geri kalm\u0131\u015f ulusal ekonomi dal\u0131 olan tar\u0131mda Sovyet iktidar\u0131na sosyalist temel kurdu. Bu kapsaml\u0131 sosyalist d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm hareketi, sosyalist ulusal ekonominin kurulmas\u0131 i\u00e7in gerekli belirleyici ko\u015fullar\u0131 yaratt\u0131. Sovyetler Birli\u011fi Kom\u00fcnist Partisi ve t\u00fcm halklar\u0131n \u00e7abalar\u0131yla 1933 ba\u015f\u0131nda Sovyetler Birli\u011fi’nin birinci be\u015f y\u0131ll\u0131k plan\u0131 erken tamamland\u0131. Birinci be\u015f y\u0131ll\u0131k plan\u0131n uygulanmas\u0131 d\u00f6neminde Sovyetler Birli\u011fi tar\u0131m ve sanayi cephelerinde b\u00fcy\u00fck ba\u015far\u0131lar elde etti, \u00fclkenin g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fc b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde de\u011fi\u015fti ve Sovyetler Birli\u011fi tar\u0131m \u00fclkesinden sanayi \u00fclkesine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc. 1932’de b\u00fcy\u00fck sanayi toplam \u00fcretim de\u011feri sava\u015f \u00f6ncesi d\u00fczeyin iki kat\u0131ndan fazlayd\u0131; sanayi \u00fcretim de\u011ferinin ulusal ekonomi toplam \u00fcretim de\u011feri i\u00e7indeki pay\u0131 %70’e ula\u015ft\u0131. Sanayi alan\u0131nda kapitalist bile\u015fen ortadan kalkt\u0131; sosyalist ekonomik sistem sanayide tek ekonomik sistem haline geldi. Tar\u0131m alan\u0131nda 1932 sonunda kolektif \u00e7iftlikler ve devlet \u00e7iftlikleri egemen hale geldi, tar\u0131m alan\u0131nda zengin k\u00f6yl\u00fc ekonomisi ortadan kald\u0131r\u0131ld\u0131 ve sosyalist ekonomik sistem tar\u0131mda egemen g\u00fc\u00e7 oldu. Sovyetler Birli\u011fi ulusal ekonominin t\u00fcm dallar\u0131nda insan\u0131n insan\u0131 s\u00f6m\u00fcrmesi olgusunu ortadan kald\u0131rd\u0131. Sovyetler Birli\u011fi’nin birinci be\u015f y\u0131ll\u0131k plan\u0131n\u0131n zaferle tamamlanmas\u0131, emek\u00e7i halk\u0131n maddi ve k\u00fclt\u00fcrel ya\u015fam d\u00fczeyinin daha da iyile\u015ftirilmesi i\u00e7in sa\u011flam temel att\u0131 ve i\u015f\u00e7i-k\u00f6yl\u00fc ittifak\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendirdi.<\/p>\n\n\n\n

(2) Sovyetler Birli\u011fi’nde S\u00f6m\u00fcr\u00fcc\u00fc S\u0131n\u0131flar\u0131n Ortadan Kalkt\u0131\u011f\u0131n\u0131n, \u00dclkede S\u0131n\u0131f \u00c7at\u0131\u015fmas\u0131 Kalmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u0130lan Edilmesi<\/h4>\n\n\n\n

Sovyetler Birli\u011fi birinci be\u015f y\u0131ll\u0131k plan\u0131 tamamlad\u0131ktan sonra 1933’ten itibaren ikinci be\u015f y\u0131ll\u0131k plan\u0131 uygulamaya ba\u015flad\u0131 ve ulusal ekonominin sosyalist d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn\u00fcn tamamlanma d\u00f6nemine girdi. Sovyetler Birli\u011fi ikinci be\u015f y\u0131ll\u0131k plan\u0131n\u0131n temel g\u00f6revleri \u015funlard\u0131: kapitalist bile\u015feni ve genel olarak s\u0131n\u0131flar\u0131 tamamen ortadan kald\u0131rmak, s\u0131n\u0131f farkl\u0131l\u0131klar\u0131 ve s\u00f6m\u00fcr\u00fc do\u011furan k\u00f6kleri tamamen ortadan kald\u0131rmak, ekonomide ve insanlar\u0131n bilincinde kapitalist kal\u0131nt\u0131lar\u0131 tasfiye etmek, t\u00fcm ulusal ekonominin teknik d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn\u00fc tamamlamak. \u0130kinci be\u015f y\u0131ll\u0131k plan sanayi toplam \u00fcretim de\u011ferinin birinci be\u015f y\u0131ll\u0131k plana g\u00f6re 1,1 kat artaca\u011f\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcyordu. Ocak 1934’te SBKP(B) On Yedinci Kongresini toplad\u0131; Stalin kongrede Sovyetler Birli\u011fi’nin sosyalist toplumun temelini kurdu\u011funu ve kapitalist ekonominin Sovyetler Birli\u011fi’nde ortadan kald\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ilan etti. Lenin’in Yeni Ekonomi Politikas\u0131 uygulan\u0131rken Sovyetler Birli\u011fi’nde be\u015f ekonomik bile\u015fen bulundu\u011funu belirtti\u011fini, \u015fimdi ise b\u00fcy\u00fck de\u011fi\u015fiklik oldu\u011funu s\u00f6yledi. “Birinci, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ve d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc toplumsal ekonomik bile\u015fenler art\u0131k yoktur; ikinci toplumsal ekonomik bile\u015fen ikincil konuma itilmi\u015ftir; be\u015finci toplumsal ekonomik bile\u015fen, yani sosyalist bile\u015fen, t\u00fcm ulusal ekonomide tek ba\u015f\u0131na egemen olan tek y\u00f6netici g\u00fc\u00e7t\u00fcr.” (Stalin: Partinin On Yedinci Kongresi’nde SBKP(B) Merkez Komitesi \u00c7al\u0131\u015fmalar\u0131 \u00dczerine Genel Rapor<\/em>, Stalin’in Toplu Eserleri<\/em> Cilt 13, Halk Yay\u0131nevi 1956, s. 273.)<\/p>\n\n\n\n

 Bu nedenle kongre ikinci be\u015f y\u0131ll\u0131k plan\u0131n temel g\u00f6revlerini onaylad\u0131: kapitalist bile\u015feni ve genel olarak s\u0131n\u0131flar\u0131 tamamen ortadan kald\u0131rmak, s\u0131n\u0131f farkl\u0131l\u0131klar\u0131 ve s\u00f6m\u00fcr\u00fc do\u011furan k\u00f6kleri tamamen ortadan kald\u0131rmak, ekonomide ve insanlar\u0131n bilincinde kapitalist kal\u0131nt\u0131lar\u0131 tasfiye etmek, t\u00fcm ulusal ekonominin teknik d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn\u00fc tamamlamak. \u0130kinci be\u015f y\u0131ll\u0131k plan\u0131n g\u00f6rkemli hedeflerini ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in Sovyetler Birli\u011fi Kom\u00fcnist Partisi \u00fclkedeki t\u00fcm halklar\u0131 b\u00fcy\u00fck bir sosyalist in\u015fa co\u015fkusuna sevk etti.<\/p>\n\n\n\n

1936’da Sovyetler Birli\u011fi’nde sosyalizm temel d\u00fczeyde kurulmu\u015ftu. Sosyalist m\u00fclkiyet ekonomisi sanayide %99, tar\u0131mda ekili alan\u0131n yakla\u015f\u0131k %90’\u0131n\u0131 olu\u015fturuyordu; meta dola\u015f\u0131m\u0131 alan\u0131nda art\u0131k kapitalist bile\u015fen yoktu.<\/p>\n\n\n\n

Sovyetler Birli\u011fi Kom\u00fcnist Partisi’nin \u00f6nderli\u011finde ve Sovyetler Birli\u011fi’nin t\u00fcm emek\u00e7i halk\u0131n\u0131n ortak \u00e7abas\u0131yla Nisan 1937’de Sovyetler Birli\u011fi ikinci be\u015f y\u0131ll\u0131k plan\u0131n\u0131 erken tamamlad\u0131. B\u00fcy\u00fck sanayi \u00fcretim de\u011feri 1932’ye g\u00f6re 1,2 kat artt\u0131; sanayi \u00fcretim de\u011ferinin ulusal ekonomi toplam \u00fcretim de\u011feri i\u00e7indeki pay\u0131 %77,4 oldu. Sovyetler Birli\u011fi’nin sanayi toplam \u00fcretim de\u011feri \u0130ngiltere, Fransa, Almanya’y\u0131 ge\u00e7erek Avrupa’da birinci, d\u00fcnyada ABD’den sonra ikinci s\u0131raya y\u00fckseldi. \u0130kinci be\u015f y\u0131ll\u0131k plan d\u00f6neminde Sovyetler Birli\u011fi’nin tar\u0131mda sosyalist d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm g\u00f6revi zaferle tamamland\u0131; hanelerin %93’\u00fc kolektif \u00e7iftliklere kat\u0131ld\u0131; kolektif \u00e7iftliklerin tah\u0131l ekim alan\u0131 k\u00f6yl\u00fclerin toplam ekim alan\u0131n\u0131n %99’undan fazlas\u0131n\u0131 olu\u015fturdu.<\/p>\n\n\n\n

Bu d\u00f6nemde Sovyetler Birli\u011fi’nin k\u00fclt\u00fcrel geli\u015fmesi de b\u00fcy\u00fck ba\u015far\u0131lar elde etti; \u00fclke \u00e7ap\u0131nda ilk\u00f6\u011fretim zorunlu e\u011fitimi, \u015fehirlerde yedi y\u0131ll\u0131k zorunlu e\u011fitim uyguland\u0131; y\u00fcksek ve orta \u00f6\u011fretim g\u00f6rm\u00fc\u015f uzman \u00e7al\u0131\u015fan say\u0131s\u0131 birinci be\u015f y\u0131ll\u0131k plan d\u00f6nemine g\u00f6re bir kattan fazla artt\u0131. (Bkz. Xia Jingcai ve di\u011ferleri: D\u00fcnya Modern Tarihi<\/em>, Jilin Edebiyat ve Tarih Yay\u0131nevi 1985, s. 341.)<\/p>\n\n\n\n

Tar\u0131m ve sanayi \u00fcretiminin b\u00fcy\u00fck geli\u015fmesiyle Sovyetler Birli\u011fi halk\u0131n\u0131n maddi ya\u015fam d\u00fczeyi de b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde iyile\u015fti. Ulusal gelir bir kattan fazla artt\u0131; i\u015f\u00e7i ve memurlar\u0131n \u00fccret fonu bir bu\u00e7uk kat artt\u0131. Tar\u0131m \u00fcr\u00fcnlerinin artmas\u0131 nedeniyle Sovyetler Birli\u011fi birinci be\u015f y\u0131ll\u0131k plan\u0131n ba\u015flar\u0131nda uygulanan tah\u0131l karnesini kald\u0131rd\u0131. Sovyetler Birli\u011fi ikinci be\u015f y\u0131ll\u0131k plan\u0131n\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmesi, sosyalist sanayinin b\u00fcy\u00fck geli\u015fmesi ve tar\u0131mda sosyalist d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn tamamlanmas\u0131 Sovyetler Birli\u011fi’nin toplumsal ekonomik ve s\u0131n\u0131fsal yap\u0131s\u0131nda k\u00f6kl\u00fc de\u011fi\u015fiklikler yapt\u0131. \u0130ster \u015fehirde ister k\u0131rda, ister sanayide ister tar\u0131mda olsun, sosyalist ekonomik sistem tek ekonomik sistem haline geldi; \u015fehir ve k\u0131r burjuvazisi ortadan kald\u0131r\u0131ld\u0131; i\u015f\u00e7iler, k\u00f6yl\u00fcler ve ayd\u0131nlar\u0131n ekonomik konumlar\u0131 ve s\u0131n\u0131fsal ili\u015fkileri k\u00f6kl\u00fc bi\u00e7imde de\u011fi\u015fti.<\/p>\n\n\n\n

Sovyetler Birli\u011fi’nin sosyalist in\u015fa ve sosyalist devrimdeki b\u00fcy\u00fck ba\u015far\u0131lar\u0131, toplumsal ekonomik ve s\u0131n\u0131fsal yap\u0131da meydana gelen b\u00fcy\u00fck de\u011fi\u015fikliklerin yasalarda ifade edilmesini gerektirdi. \u015eubat 1935’te SBKP(B) ve Sovyetler s\u0131ras\u0131yla anayasay\u0131 de\u011fi\u015ftirme karar\u0131 ald\u0131. Haziran 1936’da yeni anayasa tasla\u011f\u0131 yay\u0131mland\u0131; 25 Kas\u0131m 1936’da Stalin Sovyetler Sekizinci Ola\u011fan\u00fcst\u00fc Kongresi’nde Sovyet Anayasas\u0131 Tasla\u011f\u0131 \u00dczerine<\/em> raporunu sundu. Bu raporda Stalin Sovyet toplumunun s\u0131n\u0131fsal yap\u0131s\u0131ndaki de\u011fi\u015fiklikleri analiz etti. \u015e\u00f6yle dedi: “Toprak sahibi s\u0131n\u0131f\u0131 i\u00e7 sava\u015f\u0131n zaferle sonu\u00e7lanmas\u0131yla tamamen ortadan kalkm\u0131\u015ft\u0131r. Di\u011fer s\u00f6m\u00fcr\u00fcc\u00fc s\u0131n\u0131flar da toprak sahibi s\u0131n\u0131f\u0131yla ayn\u0131 kaderi payla\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Sanayide art\u0131k kapitalist s\u0131n\u0131f yoktur. Tar\u0131mda art\u0131k zengin k\u00f6yl\u00fc s\u0131n\u0131f\u0131 yoktur. Meta dola\u015f\u0131m\u0131nda art\u0131k t\u00fcccar ve spek\u00fclat\u00f6r yoktur.<\/p>\n\n\n\n

Dolay\u0131s\u0131yla t\u00fcm s\u00f6m\u00fcr\u00fcc\u00fc s\u0131n\u0131flar ortadan kalkm\u0131\u015ft\u0131r.” (Stalin: Sovyet Anayasas\u0131 Tasla\u011f\u0131 \u00dczerine<\/em>, Stalin’in Se\u00e7me Eserleri<\/em> (Alt), Halk Yay\u0131nevi 1979, s. 394.)<\/p>\n\n\n\n

Sovyet toplumunda s\u0131n\u0131f olarak “i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 kalm\u0131\u015ft\u0131r. K\u00f6yl\u00fc s\u0131n\u0131f\u0131 kalm\u0131\u015ft\u0131r. Ayd\u0131nlar kalm\u0131\u015ft\u0131r.” (Stalin: Sovyet Anayasas\u0131 Tasla\u011f\u0131 \u00dczerine<\/em>, Stalin’in Se\u00e7me Eserleri<\/em> (Alt), Halk Yay\u0131nevi 1979, s. 394.)<\/p>\n\n\n\n

 \u0130\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131, k\u00f6yl\u00fc s\u0131n\u0131f\u0131 ve ayd\u0131nlar da kapsaml\u0131 de\u011fi\u015fiklikler ge\u00e7irmi\u015ftir. “\u0130\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 ile k\u00f6yl\u00fcler aras\u0131ndaki ve bu iki s\u0131n\u0131f ile ayd\u0131nlar aras\u0131ndaki s\u0131n\u0131rlar silinmekte, eski s\u0131n\u0131fsal \u00f6zellikler de kaybolmaktad\u0131r. Yani bu toplumsal gruplar aras\u0131ndaki mesafe giderek azalmaktad\u0131r. … Bu toplumsal gruplar aras\u0131ndaki ekonomik \u00e7eli\u015fkiler azalmakta, kaybolmaktad\u0131r. … Bu toplumsal gruplar aras\u0131ndaki siyasi \u00e7eli\u015fkiler de azalmakta, kaybolmaktad\u0131r.” (Stalin: Sovyet Anayasas\u0131 Tasla\u011f\u0131 \u00dczerine<\/em>, Stalin’in Se\u00e7me Eserleri<\/em> (Alt), Halk Yay\u0131nevi 1979, s. 396.)<\/p>\n\n\n\n

 Stalin’in bu raporuna dayanarak 5 Aral\u0131k 1936’da Sovyetler Sekizinci Ola\u011fan\u00fcst\u00fc Kongresi yeni Sovyet Anayasas\u0131’n\u0131 onaylad\u0131; kabul edilen yeni Sovyet Anayasas\u0131 Sovyet toplumunun iki s\u0131n\u0131ftan, yani i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 ve k\u00f6yl\u00fclerden olu\u015ftu\u011funu belirtiyordu. Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birli\u011fi i\u015f\u00e7i-k\u00f6yl\u00fc sosyalist devletiydi. Yeni anayasa Sovyetler Birli\u011fi Kom\u00fcnist Partisi’nin \u00f6nderlik konumunu teyit ediyor ve Sovyetler Birli\u011fi Kom\u00fcnist Partisi’nin, sosyalist sistemi peki\u015ftirmek ve geli\u015ftirmek i\u00e7in m\u00fccadele eden emek\u00e7ilerin \u00f6nc\u00fcs\u00fc, emek\u00e7i kitlelerin t\u00fcm toplumsal \u00f6rg\u00fctlerinin ve devlet y\u00f6netim organlar\u0131n\u0131n lider \u00e7ekirde\u011fi oldu\u011funu a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtiyordu. Bu yeni anayasa, Sovyetler Birli\u011fi’nin sosyalist devrim ve sosyalist in\u015fada elde etti\u011fi b\u00fcy\u00fck zaferlerin \u00f6zetiydi.<\/p>\n\n\n\n

(3) Yeniden S\u0131n\u0131f M\u00fccadelesi Teorisinin Vurgulanmas\u0131 ve Tasfiye Hareketinin Geni\u015flemesi Hatas\u0131<\/h4>\n\n\n\n

Sovyetler Birli\u011fi sosyalist devrim ve in\u015fay\u0131 y\u00fcr\u00fct\u00fcrken uluslararas\u0131 durum b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde de\u011fi\u015fti. 1929-1933’te kapitalist d\u00fcnya e\u015fi g\u00f6r\u00fclmemi\u015f ciddi bir ekonomik kriz ya\u015fad\u0131. Bu ekonomik kriz yakla\u015f\u0131k be\u015f y\u0131l s\u00fcrd\u00fc ve \u00fcretim d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fc \u00f6zellikle b\u00fcy\u00fckt\u00fc. Bu kriz kapitalist \u00fclkelerde sanayi \u00fcretimini %37,2 d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc; bunun i\u00e7inde ABD sanayi \u00fcretimi %46,2, Almanya %40,6, Fransa %28,4, \u0130ngiltere %16,5 d\u00fc\u015ft\u00fc; Japonya 1929’dan 1931’e kadar %32,9 d\u00fc\u015ft\u00fc. Bu ekonomik kriz \u00e7ok say\u0131da i\u015fletmenin iflas\u0131na ve kapanmas\u0131na, i\u015fsiz say\u0131s\u0131n\u0131n h\u0131zla artmas\u0131na yol a\u00e7t\u0131; \u00fclkelerde i\u015fsizlik oran\u0131 %30-50 oldu. (Bkz. Xia Jingcai ve di\u011ferleri: D\u00fcnya Modern Tarihi<\/em>, Jilin Edebiyat ve Tarih Yay\u0131nevi 1985, s. 397-399.) Bu ekonomik kriz 1920’lerde ortaya \u00e7\u0131kan kapitalizmin g\u00f6reli istikrar d\u00f6nemini sona erdirdi ve kapitalist sistemin i\u00e7sel \u00e7eli\u015fkilerini kapsaml\u0131le\u015ftirip keskinle\u015ftirdi. Baz\u0131 emperyalist \u00fclkeler ekonomik krizden kurtulmak ve i\u00e7 egemenliklerini peki\u015ftirmek i\u00e7in d\u0131\u015f sava\u015f ba\u015flatma yolunu denedi.<\/p>\n\n\n\n

1931’de Japonya \u00c7in’e kar\u015f\u0131 “Mukden Olay\u0131”n\u0131 ba\u015flatarak sald\u0131r\u0131ya ge\u00e7ti ve k\u0131sa s\u00fcrede \u00c7in’in kuzeydo\u011fu \u00fc\u00e7 vilayetini i\u015fgal etti. 1935’te “Kuzey \u00c7in Olay\u0131”n\u0131 yaratarak \u00c7in’e sald\u0131r\u0131s\u0131n\u0131 daha da art\u0131rd\u0131. \u0130talya’da 1922’de Mussolini darbe yapt\u0131ktan sonra fa\u015fist diktat\u00f6rl\u00fck kurulmu\u015ftu. 1929 ekonomik krizinin darbesi alt\u0131nda Mussolini ulusal ekonomiyi askerile\u015ftirmeye b\u00fcy\u00fck \u00f6nem verdi, silahlanma yar\u0131\u015f\u0131n\u0131 h\u0131zland\u0131rd\u0131 ve krizden kurtulmak i\u00e7in sava\u015fta \u00e7\u0131k\u0131\u015f yolu arad\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Ekim 1935’te \u0130talya Habe\u015fistan’a sald\u0131r\u0131ya ge\u00e7ti; \u0130ngiltere, Fransa, ABD gibi emperyalistlerin g\u00f6z yummas\u0131yla May\u0131s 1936’da \u0130talya Habe\u015fistan’\u0131 ilhak etti. Almanya Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131’n\u0131n ma\u011flup \u00fclkesiydi. Versay Antla\u015fmas\u0131’na g\u00f6re Almanya topraklar\u0131n\u0131n 1\/8’ini, n\u00fcfusunun 1\/12’sini, t\u00fcm s\u00f6m\u00fcrgelerini ve n\u00fcfuz alanlar\u0131n\u0131 vermek, b\u00fcy\u00fck tazminat \u00f6demek ve bir\u00e7ok k\u00f6lele\u015ftirici ko\u015fulu kabul etmek zorunda kalm\u0131\u015ft\u0131. Ancak \u0130ngiltere ve ABD’nin deste\u011fiyle Almanya’n\u0131n ekonomik g\u00fcc\u00fc h\u0131zla toparland\u0131 ve geli\u015fti. Ancak 1929 d\u00fcnya ekonomik krizinin etkisiyle Almanya’da sanayi \u00fcretimi d\u00fc\u015fmeye ba\u015flad\u0131. Ekonomik krizin etkisi Almanya’da toplumsal s\u0131n\u0131flar\u0131n farkl\u0131la\u015fmas\u0131n\u0131 kapsaml\u0131le\u015ftirdi ve s\u0131n\u0131f \u00e7eli\u015fkilerini keskinle\u015ftirdi.<\/p>\n\n\n\n

1933 ba\u015f\u0131nda Hitler Almanya’da fa\u015fist diktat\u00f6rl\u00fck h\u00fck\u00fcmetini kurdu. Hitler iktidara geldikten sonra ulusal ekonomiyi devlet tekelci kapitalizmi ilkesine g\u00f6re yeniden d\u00fczenledi, ekonomiyi askerile\u015ftirerek krizden kurtulmaya ve d\u00fcnyay\u0131 yeniden payla\u015fma sava\u015f\u0131na haz\u0131rlanmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131, \u00e7\u0131lg\u0131nca silahlanma yar\u0131\u015f\u0131na girdi. Ekim 1933’te Almanya Uluslararas\u0131 Silahs\u0131zlanma Konferans\u0131’ndan \u00e7ekildi; be\u015f g\u00fcn sonra Milletler Cemiyeti’nden \u00e7ekildi\u011fini a\u00e7\u0131klad\u0131. 1934’te Hitler h\u00fck\u00fcmeti gizlice silahlanma plan\u0131n\u0131 uygulamaya ba\u015flad\u0131, Alman silahl\u0131 kuvvetlerinin in\u015fas\u0131n\u0131 ve geli\u015fmesini g\u00fc\u00e7lendirdi. Mart 1935’te Hitler genel zorunlu askerlik hizmetini y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe koydu, Versay Antla\u015fmas\u0131’n\u0131n temel askeri maddelerini a\u00e7\u0131k\u00e7a y\u0131rtt\u0131 ve a\u00e7\u0131k\u00e7a yeniden silahlanmaya ba\u015flad\u0131. Mart 1936’da Hitler’in fa\u015fist ordusu Ren B\u00f6lgesi’nin askerden ar\u0131nd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f b\u00f6lgesine girdi ve Versay Antla\u015fmas\u0131’n\u0131n Almanya \u00fczerindeki son s\u0131n\u0131rlamas\u0131n\u0131 da a\u015ft\u0131. A\u011fustos 1936’da \u0130talya ile Hitler Almanyas\u0131 \u0130spanya’ya ortak silahl\u0131 m\u00fcdahalede bulundu. \u0130spanya’ya ortak silahl\u0131 m\u00fcdahale s\u00fcrecinde Almanya ve \u0130talya fa\u015fistleri daha da birbirine kenetlendi. Ekim 1936’da Almanya ve \u0130talya ortak anla\u015fma imzalad\u0131; “Roma-Berlin Mihveri” resmen kuruldu. Ayn\u0131 y\u0131l\u0131n Kas\u0131m’\u0131nda Almanya Japonya ile “Anti-Komintern Pakt\u0131”n\u0131 imzalad\u0131. B\u00f6ylece Almanya, \u0130talya, Japonya fa\u015fist sald\u0131r\u0131 grubu olu\u015ftu ve fa\u015fist sava\u015f tehdidi giderek ciddile\u015fti.<\/p>\n\n\n\n

Uluslararas\u0131 durum kapsaml\u0131  bir \u015fekilde de\u011fi\u015firken Stalin \u00fclke i\u00e7inde bir dizi sorunu ele al\u0131rken Marksist s\u0131n\u0131f ve tabaka teorisine ili\u015fkin anlay\u0131\u015f\u0131 da de\u011fi\u015fti.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

1 Aral\u0131k 1934’te meydana gelen Kirov suikast\u0131 bahanesiyle geni\u015f \u00e7apl\u0131 tasfiye hareketi ba\u015flat\u0131ld\u0131. Aral\u0131k 1934’te Kirov olay\u0131ndan sonra SBKP(B) Merkez Komitesi 18 Ocak 1935’te Kirov suikast\u0131 nedeniyle t\u00fcm parti \u00f6rg\u00fctlerine gizli bir mektup g\u00f6nderdi. Mektupta \u015f\u00f6yle deniyordu: Unutmamak gerekir ki d\u00fc\u015fman\u0131n durumu ne kadar umutsuzsa, Sovyet iktidar\u0131na kar\u015f\u0131 m\u00fccadelede a\u015f\u0131r\u0131 y\u00f6ntemleri son \u00e7are olarak kullanma iste\u011fi o kadar artar. Bunu unutmamak, tetikte olmak gerekir.<\/p>\n\n\n\n

 Bu mektubun talebi do\u011frultusunda parti \u00f6rg\u00fctleri “itiraf ve hata kabul etme hareketi” y\u00fcr\u00fctt\u00fc; bir\u00e7ok ki\u015fi “tetikte olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131”, “d\u00fc\u015fman unsurlarla ba\u011flant\u0131s\u0131 oldu\u011funu” itiraf etti; bir\u00e7ok ki\u015fi partiden ihra\u00e7 edildi ve tutukland\u0131. Bu d\u00f6nemde parti merkezinin talimat\u0131yla t\u00fcm parti kartlar\u0131 bir kez denetlendi. Stalin’in ba\u015f\u0131n\u0131 \u00e7ekti\u011fi SBKP(B) Merkez Komitesi s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesinin ciddiyetini abartt\u0131.<\/p>\n\n\n\n

29 Temmuz 1936’da SBKP(B) Merkez Komitesi parti \u00f6rg\u00fctlerine g\u00f6nderdi\u011fi Tro\u00e7ki-Zinovyev Kar\u015f\u0131-Devrimci Grubunun Casusluk ve Ter\u00f6r Faaliyetleri Sorunu \u00dczerine<\/em> gizli mektubunda tekrar parti \u00f6rg\u00fctlerini azami tetikte olmaya \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131; d\u00fc\u015fman ne kadar ustaca gizlenirse gizlensin halk\u0131n d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131 tan\u0131may\u0131 bilmek gerekti\u011fini s\u00f6yledi. Mektupta \u015f\u00f6yle deniyordu: T\u00fcm parti \u00f6rg\u00fctlerimiz, t\u00fcm parti \u00fcyelerimiz anlamal\u0131d\u0131r ki kom\u00fcnistler her zaman ve her yerde tetikte olmal\u0131d\u0131r. Mevcut ko\u015fullarda her Bol\u015fevik’in sahip olmas\u0131 gereken nitelik, partinin d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131 ne kadar ustaca gizlenirlerse gizlensinler tan\u0131may\u0131 bilmektir. Stalin parti i\u00e7indeki farkl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fleri s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesi d\u00fczeyine \u00e7\u0131kard\u0131 ve halk i\u00e7i \u00e7eli\u015fkileri halk ile d\u00fc\u015fman aras\u0131ndaki \u00e7eli\u015fkiler olarak ele ald\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Fa\u015fist sava\u015f tehdidi giderek b\u00fcy\u00fcrken ve parti i\u00e7inde sosyalist in\u015fan\u0131n nas\u0131l y\u00fcr\u00fct\u00fclece\u011fi konusunda farkl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fler ortaya \u00e7\u0131karken Stalin 1936’da Sovyetler Birli\u011fi’nin temelde s\u0131n\u0131flar\u0131 ortadan kald\u0131rd\u0131\u011f\u0131 yolundaki d\u00fc\u015f\u00fcncesinden vazge\u00e7ti.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Mart 1937’deki SBKP(B) Merkez Komitesi Genel Kurulu’nda sosyalist mevziler s\u00fcrekli peki\u015firken ve Sovyet devleti ilerlemeye devam ederken \u00fclke i\u00e7indeki s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesinin giderek keskinle\u015fece\u011fini belirtti. Bu teorik g\u00f6r\u00fc\u015f do\u011frultusunda Stalin 1937-1939’da bir tasfiye hareketi ba\u015flatt\u0131.<\/p>\n\n\n\n

 Bu tasfiye hareketinde bir\u00e7ok ki\u015fi haks\u0131z yere zulme u\u011frad\u0131. Tahminlere g\u00f6re halk d\u00fc\u015fman\u0131yla i\u015fbirli\u011fi yapma, y\u0131k\u0131c\u0131 faaliyet, casusluk, ter\u00f6r eylemi haz\u0131rlama gibi \u00e7e\u015fitli su\u00e7lamalarla bu tasfiye hareketi 5 milyon ki\u015fiyi kapsad\u0131; 300-400 bin ki\u015fi idam edildi. 1937-1938’de uluslararas\u0131 durum son derece tehlikeliydi; fa\u015fist Almanya, \u0130talya ve Japonya azg\u0131nla\u015fm\u0131\u015f, bir\u00e7ok \u00fclkeyi i\u015fgal etmi\u015fti. Bu ko\u015fullarda Stalin \u0130\u00e7i\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 K\u0131z\u0131l Ordu’nun se\u00e7kin kadrolar\u0131n\u0131 tasfiye etmeye y\u00f6nlendirdi. Bu iki y\u0131lda on binlerce sad\u0131k SBKP askeri komutan\u0131 \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc.<\/p>\n\n\n\n

Bu tasfiye hareketi ger\u00e7ekten baz\u0131 kar\u015f\u0131-devrimcileri bast\u0131rd\u0131ysa da baz\u0131 tan\u0131nm\u0131\u015f parti ve devlet g\u00f6revlileri ile askeri komutanlar haks\u0131z yere zulme u\u011frad\u0131; tasfiyenin geni\u015flemesi hatas\u0131 i\u015flendi.<\/p>\n\n\n\n

Bu geni\u015flemi\u015f tasfiye hareketi Sovyet toplumuna ciddi yaralar a\u00e7t\u0131; \u00e7e\u015fitli alanlarda toplumun se\u00e7kinleri ezildi; insanlar\u0131n can g\u00fcvenli\u011fi ve hareket \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc yasalarla korunamad\u0131. G\u00fcvenlik organlar\u0131n\u0131n yasad\u0131\u015f\u0131 i\u015fkence ve gizli polis y\u00f6ntemlerini k\u00f6t\u00fcye kullanmas\u0131 durumunda ihbar ve sahte itiraflar yayg\u0131nla\u015ft\u0131, ki\u015filik \u00e7arp\u0131t\u0131ld\u0131, toplumsal ahlak d\u00fczeyi ciddi bi\u00e7imde d\u00fc\u015ft\u00fc; olumsuz etkileri birka\u00e7 ku\u015fa\u011f\u0131 etkiledi.<\/p>\n\n\n\n

\u0130kinci olarak bu hareket sonunda y\u00fcksek derecede merkeziyet\u00e7i siyasi sistemin en a\u015f\u0131r\u0131 bi\u00e7imini, yani Stalin’in ki\u015fisel diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc kurdu. Stalin tamamen bireyi parti ve devletin \u00fcst\u00fcne \u00e7\u0131kard\u0131; parti ve devlet ad\u0131na ki\u015fisel diktat\u00f6rl\u00fck uygulad\u0131. Ayn\u0131 zamanda geni\u015f \u00e7apl\u0131 ter\u00f6r bask\u0131s\u0131 ekonomik geli\u015fmeye ciddi etki yapt\u0131. Binlerce kadro tasfiye edildi\u011fi i\u00e7in \u00fcretim \u00f6rg\u00fcts\u00fcz bi\u00e7imde y\u00fcr\u00fct\u00fcld\u00fc. Bu nedenle 1937-1939’da \u00e7elik \u00fcretimi iki y\u0131l \u00fcst \u00fcste duragan kald\u0131.<\/p>\n\n\n\n

1939 ba\u015f\u0131nda Stalin SBKP(B) On Sekizinci Kongresi’nde daha da ileri giderek \u00fclkede art\u0131k d\u00fc\u015fman s\u0131n\u0131f olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, ancak “kapitalist ku\u015fatma ve bundan do\u011fan sosyalist \u00fclke i\u00e7in \u00e7e\u015fitli tehlikeler” ger\u00e7e\u011finin g\u00f6z ard\u0131 edilemeyece\u011fini, “kapitalist ku\u015fatma ger\u00e7e\u011finin k\u00fc\u00e7\u00fcmsenemeyece\u011fini”, “burjuva devletlerin ve organlar\u0131n\u0131n \u00fclkemize casus, suikast\u00e7\u0131 ve sabotajc\u0131 g\u00f6nderme ve uygun f\u0131rsat buldu\u011funda \u00fclkemize silahl\u0131 sald\u0131r\u0131 d\u00fczenleme rol\u00fc ve \u00f6neminin k\u00fc\u00e7\u00fcmsenemeyece\u011fini” belirtti. (Stalin: Partinin On Sekizinci Kongresi’nde SBKP(B) Merkez Komitesi \u00c7al\u0131\u015fmalar\u0131 \u00dczerine Genel Rapor<\/em>, Stalin’in Se\u00e7me Eserleri<\/em> (Alt), Halk Yay\u0131nevi 1979, s. 465.)<\/p>\n\n\n\n

Uluslararas\u0131 kapitalist ku\u015fatma, sosyalist \u00fclkede s\u0131n\u0131f ve s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesinin var olmas\u0131n\u0131n bir kayna\u011f\u0131yd\u0131. 1950’lerin ba\u015f\u0131na kadar Stalin Sovyetler Birli\u011fi’ndeki s\u0131n\u0131f ve s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesi sorununu b\u00f6yle anlay\u0131p ele ald\u0131. Stalin’in bu d\u00fc\u015f\u00fcncesi Sovyetler Birli\u011fi’nin sonraki anti-fa\u015fist sava\u015f\u0131 ve sosyalist in\u015fas\u0131 \u00fczerinde baz\u0131 olumsuz etkiler yapt\u0131.<\/p>\n\n\n\n

III. 1950’li Y\u0131llardan 80’li Y\u0131llar\u0131n Sonuna Kadar Sovyetler Birli\u011fi Kom\u00fcnist Partisi’nin Marksist S\u0131n\u0131f ve Tabaka Teorisini Zay\u0131flatmas\u0131 ve Nihayet Terk Etmesi<\/h4>\n\n\n\n

1950\u2019li y\u0131llardan 80’li y\u0131llar\u0131n sonuna kadar Sovyetler Birli\u011fi Kom\u00fcnist Partisi’nin ba\u015fl\u0131ca liderleri birka\u00e7 kez de\u011fi\u015fti, ancak Sovyetler Birli\u011fi’nin s\u0131n\u0131f ve tabaka anlay\u0131\u015f\u0131nda k\u00f6kl\u00fc de\u011fi\u015fiklik olmad\u0131; temelde Stalin’in 1936’da ortaya koydu\u011fu “iki s\u0131n\u0131f bir tabaka” d\u00fc\u015f\u00fcncesini, yani Sovyet toplumunda i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131, k\u00f6yl\u00fc s\u0131n\u0131f\u0131 ve ayd\u0131n tabakas\u0131n\u0131n bulundu\u011fu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc s\u00fcrd\u00fcrd\u00fcler.<\/p>\n\n\n\n

Ancak Kru\u015f\u00e7ev’den itibaren t\u00fcm liderler Sovyet i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 ile k\u00f6yl\u00fc s\u0131n\u0131f\u0131 aras\u0131ndaki s\u0131n\u0131f farkl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131n giderek azald\u0131\u011f\u0131n\u0131, ayd\u0131nlar\u0131n i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 ve k\u00f6yl\u00fc s\u0131n\u0131f\u0131yla ba\u011flar\u0131n\u0131n daha da s\u0131k\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131, Sovyetler Birli\u011fi’nin art\u0131k s\u0131n\u0131f farkl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131savundular; bu asl\u0131nda Sovyet toplumunda h\u00e2l\u00e2 var olan s\u0131n\u0131f farkl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 ve s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesi sorununu zay\u0131flatmakt\u0131. Gorba\u00e7ov’a gelindi\u011finde Sovyetler Birli\u011fi Marksist s\u0131n\u0131f ve s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesi teorisini tamamen terk etmi\u015fti.<\/p>\n\n\n\n

(1) Kru\u015f\u00e7ev Reformu, Marksist S\u0131n\u0131f ve S\u0131n\u0131f M\u00fccadelesi Teorisinin Zay\u0131flat\u0131lmas\u0131 ve Terk Edilmesi<\/h4>\n\n\n\n

1956’da SBKP Yirminci Kongresi topland\u0131; Kru\u015f\u00e7ev uluslararas\u0131 durumun giderek yumu\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131, sosyalizmin kapitalizmle bar\u0131\u015f i\u00e7inde bir arada var olaca\u011f\u0131n\u0131, proletarya devriminin bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l ge\u00e7i\u015f uygulamas\u0131 gerekti\u011fini savundu.<\/p>\n\n\n\n

Bu nedenle \u00fclke i\u00e7indeki s\u0131n\u0131f ve s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesini daha da zay\u0131flatt\u0131. 1959’da SBKP Yirmi Birinci Kongresi topland\u0131; Kru\u015f\u00e7ev Sovyet toplumunun kom\u00fcnizm in\u015fas\u0131n\u0131 kapsaml\u0131 bi\u00e7imde y\u00fcr\u00fctme d\u00f6nemine girdi\u011fini, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 ile k\u00f6yl\u00fclerin ba\u011flar\u0131n\u0131n daha da s\u0131k\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131, k\u0131r n\u00fcfusu i\u00e7indeki i\u015f\u00e7i bile\u015feninin bir \u00f6l\u00e7\u00fcde artt\u0131\u011f\u0131n\u0131 savundu.<\/p>\n\n\n\n

 Kolektif \u00e7iftliklerde para \u00fccreti uygulanmas\u0131 ve ki\u015fisel yan i\u015flerin daralt\u0131lmas\u0131 gibi politikalar k\u0131r n\u00fcfusunun bile\u015fiminde bir \u00f6l\u00e7\u00fcde de\u011fi\u015fiklik yaratt\u0131. 1961’de SBKP Yirmi \u0130kinci Kongresi’nde Kru\u015f\u00e7ev Sovyetler Birli\u011fi’nde art\u0131k s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 savundu ve \u201cproletarya partisi\u201d g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc yerine a\u00e7\u0131k\u00e7a “t\u00fcm halk\u0131n partisi” g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc ilan etti.<\/p>\n\n\n\n

SBKP Yirmi \u0130kinci Kongresi’nin kabul etti\u011fi SBKP program\u0131 \u015f\u00f6yle diyordu: Sovyetler Birli\u011fi’nde sosyalizmin zaferi nedeniyle i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n kom\u00fcnist partisi Sovyet halk\u0131n\u0131n \u00f6nc\u00fcs\u00fc ve  t\u00fcm halk\u0131n partisi haline gelmi\u015ftir. Temmuz 1963’teki \u00c7in-Sovyet g\u00f6r\u00fc\u015fmelerinde ve Sovyet bas\u0131n\u0131nda Kru\u015f\u00e7ev Sovyetler Birli\u011fi’ni t\u00fcm halk\u0131n partisi yapman\u0131n gerek\u00e7elerini a\u00e7\u0131klad\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Birincisi, Sovyetler Birli\u011fi Kom\u00fcnist Partisi t\u00fcm halk\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 temsil ediyordu. \u0130kincisi, Sovyetler Birli\u011fi’nin t\u00fcm halk\u0131 i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n Marksist-Leninist d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc ve kom\u00fcnizmi kurma hedefini benimsemi\u015fti. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc, Sovyetler Birli\u011fi Kom\u00fcnist Partisi i\u015f\u00e7ilerin, kolektif k\u00f6yl\u00fclerin ve ayd\u0131nlar\u0131n se\u00e7kin temsilcilerinden olu\u015fuyordu. D\u00f6rd\u00fcnc\u00fcs\u00fc, partinin faaliyet y\u00f6ntemlerinin demokratik niteli\u011fi de partinin t\u00fcm halka ait niteli\u011fine uygundu.<\/p>\n\n\n\n

B\u00f6ylece Sovyetler Birli\u011fi Kom\u00fcnist Partisi temelde Marksist s\u0131n\u0131f ve s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesi teorisini terk etmi\u015fti. \u00c7\u00fcnk\u00fc Marksist parti teorisine g\u00f6re parti de devlet gibi s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesinin arac\u0131d\u0131r; t\u00fcm partiler s\u0131n\u0131f niteli\u011fine sahiptir. Engels \u015f\u00f6yle belirtmi\u015fti: “S\u0131n\u0131f kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131 … partilerin olu\u015fmas\u0131n\u0131n temelidir.” (Engels: Kom\u00fcnist Birli\u011fin Tarihi \u00dczerine<\/em>, Marx ve Engels’in Se\u00e7me Eserleri<\/em> Cilt 4, Halk Yay\u0131nevi 1995 2. bask\u0131, s. 196.)<\/p>\n\n\n\n

 Her parti belirli bir s\u0131n\u0131f temeli \u00fczerinde kurulur, belirli bir s\u0131n\u0131f\u0131n \u00f6z niteliklerini yans\u0131t\u0131r, belirli bir s\u0131n\u0131f\u0131n iradesini ve \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 temsil eder ve o s\u0131n\u0131f\u0131n ekonomik ve siyasi ideallerini ger\u00e7ekle\u015ftirmeyi hedef al\u0131r; dolay\u0131s\u0131yla s\u0131n\u0131f partisidir. Hi\u00e7bir zaman s\u0131n\u0131f d\u0131\u015f\u0131, s\u0131n\u0131f \u00fcst\u00fc bir parti olmam\u0131\u015ft\u0131r. Belirli bir s\u0131n\u0131f\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 temsil etmeyen s\u00f6zde “t\u00fcm halk\u0131n partisi” hi\u00e7 var olmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Kru\u015f\u00e7ev SBKP Yirmi \u0130kinci Kongresi’nde SBKP program\u0131na ili\u015fkin raporunda ayr\u0131ca Sovyetler Birli\u011fi’nde s\u0131n\u0131fs\u0131z toplum kurma sorununu ortaya att\u0131. \u015e\u00f6yle dedi: 1960’l\u0131 y\u0131llarda Sovyetler Birli\u011fi do\u011frudan \u00f6zg\u00fcr ve bilin\u00e7li eme\u011fin s\u0131n\u0131fs\u0131z kom\u00fcnist toplumunu kurma tarihsel g\u00f6revini \u00e7\u00f6zme d\u00f6nemine girmi\u015ftir. Bu d\u00f6nemde s\u0131n\u0131flar\u0131 ve s\u0131n\u0131f farkl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131rman\u0131n \u00f6l\u00e7\u00fctleri \u015funlard\u0131r: Bir “kamu”, yani s\u00f6m\u00fcr\u00fcc\u00fc s\u0131n\u0131flar\u0131n egemenli\u011fini devirmek, \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131n\u0131n \u00f6zel m\u00fclkiyetini ortadan kald\u0131rmak ve sosyalist kamu m\u00fclkiyetini kurmak.<\/p>\n\n\n\n

Bu g\u00f6rev \u00e7\u00f6z\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. \u0130ki “b\u00fcy\u00fck”, yani bireysel ekonomiyi b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekli kolektif ekonomiye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek. Bu g\u00f6rev de tamamlanm\u0131\u015ft\u0131r. \u00dc\u00e7 “uyum”, yani i\u015f\u00e7i-k\u00f6yl\u00fc fark\u0131n\u0131, \u015fehir-k\u0131r fark\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131rmak ve bedensel-zihinsel eme\u011fin organik birle\u015fmesi i\u00e7in ko\u015fullar yaratmak. Kru\u015f\u00e7ev ayr\u0131ca Sovyetler Birli\u011fi’nin 1980’de temelde kom\u00fcnizmi kuraca\u011f\u0131n\u0131, bunun s\u0131n\u0131flar\u0131n kom\u00fcnistlerin s\u0131n\u0131fs\u0131z toplumunda birle\u015fmesi anlam\u0131na geldi\u011fini belirtti. Bu d\u00fc\u015f\u00fcnce daha sonra Brejnev ve Gorba\u00e7ov taraf\u0131ndan da miras al\u0131nd\u0131.<\/p>\n\n\n\n

(2) Brejnev Sovyetler Birli\u011fi’nin “Geli\u015fmi\u015f Sosyalizmi” Kurdu\u011funu, ve Sovyet Devletinin “T\u00fcm Halk\u0131n Devleti” Oldu\u011funu Ortaya Koydu ve Marksist S\u0131n\u0131f ve S\u0131n\u0131f M\u00fccadelesi Teorisini Terk Etti<\/h4>\n\n\n\n

Brejnev 1964’te Kru\u015f\u00e7ev’i devirerek Sovyetler Birli\u011fi Kom\u00fcnist Partisi ve devletinin en y\u00fcksek lideri oldu. Marksist s\u0131n\u0131f ve tabaka teorisi konusunda temelde Kru\u015f\u00e7ev’in miras\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n\n\n\n

1964’ten 1982’ye kadar Brejnev 18 y\u0131l iktidarda kald\u0131. Bu d\u00f6nemde Brejnev ve di\u011fer Sovyetler Birli\u011fi Kom\u00fcnist Partisi mensuplar\u0131 Sovyet toplumunun s\u0131n\u0131fsal yap\u0131s\u0131n\u0131n h\u00e2l\u00e2 “iki s\u0131n\u0131f bir tabaka”, yani i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131, kolektif k\u00f6yl\u00fcler ve ayd\u0131nlar oldu\u011funu savunduler.<\/p>\n\n\n\n

Ancak ayn\u0131 zamanda Sovyetler Birli\u011fi’nin “geli\u015fmi\u015f sosyalist toplumu” kurdu\u011funu, Sovyet toplumundaki t\u00fcm s\u0131n\u0131f ve toplumsal gruplar\u0131n birbirine yakla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulad\u0131lar. Bu asl\u0131nda Sovyetler Birli\u011fi’nde s\u0131n\u0131flar\u0131n art\u0131k var olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, Sovyet devletinin “t\u00fcm halk\u0131n devleti” oldu\u011funu ilan etmek, Marksist s\u0131n\u0131f ve s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesi teorisini terk etmekti.<\/p>\n\n\n\n

19 Ekim 1964’te Brejnev SBKP Merkez Komitesi Birinci Sekreteri olduktan be\u015f g\u00fcn sonra kozmonotlar\u0131 kar\u015f\u0131layan emek\u00e7i temsilcileri toplant\u0131s\u0131nda \u015f\u00f6yle dedi: “Partimizin Yirminci, Yirmi Birinci ve Yirmi \u0130kinci Kongreleri taraf\u0131ndan belirlenen genel \u00e7izgi Leninist \u00e7izgidir; ge\u00e7mi\u015fte oldu\u011fu gibi \u015fimdi ve gelecekte de kom\u00fcnist parti ve Sovyet h\u00fck\u00fcmetinin t\u00fcm i\u00e7 ve d\u0131\u015f politikas\u0131n\u0131n tek, sars\u0131lmaz \u00e7izgisidir.” (Brejnev’in Konu\u015fmalar\u0131<\/em> Cilt 1, \u015eanghay Halk Yay\u0131nevi 1974, s. 4.)<\/p>\n\n\n\n

 Bu, Brejnev’in SBKP Genel Sekreteri olduktan sonra ilk kez kamuya a\u00e7\u0131k yapt\u0131\u011f\u0131 konu\u015fmayd\u0131. Bu konu\u015fma Brejnev’in Kru\u015f\u00e7ev d\u00f6neminin \u00e7izgi ve politikalar\u0131n\u0131 kapsaml\u0131 bi\u00e7imde miras alaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyordu.<\/p>\n\n\n\n

 Ayn\u0131 y\u0131l\u0131n 6 Kas\u0131m’\u0131nda ( 1964) Brejnev Kremlin’de Ekim Devrimi’nin 47. Y\u0131ld\u00f6n\u00fcm\u00fc Kutlamalar\u0131ndaki Raporu<\/em>‘nda \u015f\u00f6yle dedi: “\u00dclkemizde s\u00f6m\u00fcr\u00fcc\u00fc s\u0131n\u0131flar \u00e7oktan ortadan kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130\u015f\u00e7ilerin, k\u00f6yl\u00fclerin ve emek\u00e7i ayd\u0131nlar\u0131n y\u0131k\u0131lmaz ittifak\u0131 giderek g\u00fc\u00e7lenmektedir. Kom\u00fcnist Partisi \u00e7evresinde s\u0131k\u0131ca birle\u015fen, ideolojik birlik ve siyasi birlikle kayna\u015fan Sovyet halk\u0131, toplumsal kar\u015f\u0131tl\u0131k ve ulusal kar\u015f\u0131tl\u0131ktan kurtulmu\u015f yeni, tarihte e\u015fi g\u00f6r\u00fclmemi\u015f insan birli\u011fini temsil etmektedir.” (Brejnev’in Konu\u015fmalar\u0131<\/em> Cilt 1, \u015eanghay Halk Yay\u0131nevi 1974, s. 15.) “Bizim t\u00fcm halk\u0131n devletimiz, proletarya diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc devletinin do\u011fal geli\u015fmesidir; t\u00fcm Sovyet halk\u0131n\u0131n isteklerini ifade eder ve \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 korur.” (<\/strong>Brejnev’in Konu\u015fmalar\u0131<\/em> Cilt 1, \u015eanghay Halk Yay\u0131nevi 1974, s. 16.)<\/p>\n\n\n\n

Sovyetler Birli\u011fi Kom\u00fcnist Partisi’nin b\u00fcy\u00fck ideali t\u00fcm Sovyet halk\u0131n\u0131n ideali, partinin program\u0131 t\u00fcm halk\u0131n fiili eylem program\u0131 haline gelmi\u015ftir. Bu asl\u0131nda Kru\u015f\u00e7ev’in “t\u00fcm halk\u0131n partisi”, “t\u00fcm halk\u0131n devleti” teorisinin daha ileri bir a\u00e7\u0131klamas\u0131yd\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Kas\u0131m 1967’de Brejnev Ekim Devrimi’nin 50. y\u0131ld\u00f6n\u00fcm\u00fc kutlamalar\u0131nda rapor sunarken \u015f\u00f6yle dedi: \u015eimdi, s\u00f6m\u00fcr\u00fcc\u00fc s\u0131n\u0131flar \u00e7oktan ortadan kald\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, sosyalizmin zaferi \u00fclkemiz toplumunda ideolojik ve siyasi olarak y\u0131k\u0131lmaz bir birlik yaratt\u0131\u011f\u0131nda, proletarya diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc devleti olarak do\u011fan Sovyet devleti t\u00fcm halk\u0131n devleti haline gelmi\u015ftir. Burada Brejnev Marksist s\u0131n\u0131f ve s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesi teorisini, proletarya diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc tamamen terk etti. 21 Nisan 1970’te Brejnev Lenin’in y\u00fcz\u00fcnc\u00fc do\u011fum y\u0131ld\u00f6n\u00fcm\u00fc anma raporunda \u015f\u00f6yle dedi: \u0130\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n hedefi olan kom\u00fcnizm t\u00fcm halk\u0131n hedefi oldu; i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n ideolojik sistemi olan Marksizm-Leninizm egemen ideolojik sistem oldu; i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n partisi olan kom\u00fcnist parti t\u00fcm halk\u0131n partisi oldu. Brejnev iktidara geldikten sonra yaln\u0131zca Kru\u015f\u00e7ev’in “t\u00fcm halk\u0131n partisi”, “t\u00fcm halk\u0131n devleti” d\u00fc\u015f\u00fcncelerini miras almakla kalmad\u0131, daha da ileri bir d\u00fczeye \u00e7\u0131kard\u0131.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

May\u0131s 1977’de Brejnev SBKP Merkez Komitesi Genel Kurulu’nda sundu\u011fu Sovyet Anayasas\u0131 Tasla\u011f\u0131 \u00dczerine<\/em> raporunda Sovyetler Birli\u011fi’nin “geli\u015fmi\u015f sosyalist toplum” kurdu\u011funu, Sovyet toplumundaki t\u00fcm s\u0131n\u0131f ve toplumsal gruplar\u0131n birbirine yakla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtti. Sovyetler Birli\u011fi’ndeki \u00e7e\u015fitli s\u0131n\u0131flar, toplumsal gruplar ve b\u00fcy\u00fckl\u00fc k\u00fc\u00e7\u00fckl\u00fc uluslar aras\u0131nda yeni uyumlu ili\u015fkiler do\u011fmu\u015ftur. Sovyet sosyalizmi art\u0131k s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesinin olmad\u0131\u011f\u0131 “uyumlu toplum”du.<\/p>\n\n\n\n

Brejnev \u00e7abalar\u0131yla “geli\u015fmi\u015f sosyalizm” teorisini ve “t\u00fcm halk\u0131n devleti”, “t\u00fcm halk\u0131n partisi” kavramlar\u0131n\u0131 Ekim 1977’de kabul edilen yeni Sovyet Anayasas\u0131’na yazd\u0131rd\u0131. Sovyet 1977 Anayasas\u0131’n\u0131n genel b\u00f6l\u00fcm\u00fc \u015f\u00f6yle diyordu: T\u00fcm s\u0131n\u0131f ve toplumsal tabakalar\u0131n yakla\u015fmas\u0131, t\u00fcm uluslar\u0131n hukuken ve fiilen e\u015fitli\u011fi, karde\u015f\u00e7e i\u015fbirli\u011fi temelinde yeni tarihsel bir topluluk olan Sovyet halk\u0131 do\u011fmu\u015ftur\u201d.<\/strong> Bu asl\u0131nda Sovyetler Birli\u011fi’nde s\u0131n\u0131flar\u0131n art\u0131k var olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, Sovyet devletinin “t\u00fcm halk\u0131n devleti” oldu\u011funu ilan etmekti.<\/p>\n\n\n\n

Marksizm’e g\u00f6re proletarya iktidar\u0131 ele ge\u00e7irdikten sonra sosyalizm in\u015fas\u0131 i\u00e7in geni\u015f bir yol a\u00e7\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r; ancak sosyalizm in\u015fa s\u00fcrecinde uluslararas\u0131 emperyalizmin varl\u0131\u011f\u0131, \u00fclke i\u00e7inde s\u00f6m\u00fcr\u00fcc\u00fc s\u0131n\u0131f ideolojisine sahip insanlar\u0131n bulunmas\u0131 nedeniyle belirli bir d\u00fczeyde s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesi varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcr ve kapitalizmin restorasyonu tehlikesi mevcuttur; sosyalizmi in\u015fa etmek uzun, karma\u015f\u0131k ve zorlu bir s\u00fcre\u00e7tir.<\/p>\n\n\n\n

Brejnev sosyalizm in\u015fas\u0131n\u0131n uzun s\u00fcreli, karma\u015f\u0131k ve zorlu niteli\u011fini yeterince kavrayamam\u0131\u015ft\u0131, Marksizmin temel g\u00f6r\u00fc\u015flerine dayanarak lSovyetler Birli\u011fi’nin mevcut durumunu analiz edemedi, Sovyetler Birli\u011fi’nin o d\u00f6nemdeki toplumsal ger\u00e7ekli\u011fine ili\u015fkin anlay\u0131\u015f\u0131 fiili ger\u00e7ek duruma uygun de\u011fildi,<\/p>\n\n\n\n

Sovyet toplumunda h\u00e2l\u00e2 var olan s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesini ve kapitalizmin restorasyonu tehlikesini g\u00f6remedi. Ayn\u0131 zamanda Brejnev iktidar\u0131 d\u00f6neminde Sovyet toplumunda bir ayr\u0131cal\u0131kl\u0131 tabaka olu\u015ftu; baz\u0131 parti ve devlet lider kadrolar\u0131 ellerindeki g\u00fcc\u00fc kullanarak b\u00fcy\u00fck ayr\u0131cal\u0131klar elde ettiler, devlet paras\u0131n\u0131 pervas\u0131zca harcad\u0131, halktan ciddi bi\u00e7imde koptu ve fiilen yeni burjuva unsurlar haline geldi. Brejnev iktidar\u0131n\u0131n sonlar\u0131na do\u011fru \u00fclke ekonomik in\u015fas\u0131 durgunla\u015ft\u0131, geli\u015fme h\u0131z\u0131 yava\u015flad\u0131, halk\u0131n ho\u015fnutsuzlu\u011fu artt\u0131 ve Sovyet toplumu kapsaml\u0131 bir krize girdi.<\/p>\n\n\n\n

(3) Gorba\u00e7ov’un Reformu “Yeni D\u00fc\u015f\u00fcnce” Doktrininin Ortaya At\u0131lmas\u0131 Marksist S\u0131n\u0131f ve S\u0131n\u0131f M\u00fccadelesi Teorisini Tamamen Terk Edilmesi ve Sonunda Sovyetler Birli\u011fi’nin Da\u011f\u0131lmas\u0131<\/h4>\n\n\n\n

Kas\u0131m 1982’de Brejnev’in \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra Sovyetler Birli\u011fi birbiri ard\u0131na  Andropov ve \u00c7ernenko’nun liderli\u011finde \u00e7ok k\u0131sa iki d\u00f6nem ge\u00e7irdi. Mart 1985’te Gorba\u00e7ov SBKP Merkez Komitesi Genel Sekreteri se\u00e7ilerek Sovyetler Birli\u011fi Partisi ve devletinin en y\u00fcksek lideri oldu. Gorba\u00e7ov iktidara geldikten sonra Brejnev d\u00f6nemindeki ciddi ekonomik durgunluk kar\u015f\u0131s\u0131nda Sovyetler Birli\u011fi’nin i\u00e7 ve d\u0131\u015f politikas\u0131n\u0131 ayarlama ve reform yapma, Sovyetler Birli\u011fi’nin ekonomik ve toplumsal geli\u015fmesini ilerletme kararl\u0131l\u0131\u011f\u0131ndayd\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Gorba\u00e7ov’un reformu \u00f6nce ekonomik alanda ba\u015flad\u0131. G\u00f6reve gelir gelmez yeni bir ekonomik geli\u015fme stratejisi ve ekonomik sistem reformu uygulanaca\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131. Nisan 1985’te SBKP Merkez Komitesi Genel Kurulu’nda Gorba\u00e7ov Sovyet ekonomisinde ortaya \u00e7\u0131kan “durgunluk” e\u011filimine kar\u015f\u0131 “h\u0131zland\u0131rma” ekonomik stratejisini \u00f6nerdi. “H\u0131zland\u0131rma” stratejisi uyguland\u0131ktan sonra Sovyet ekonomisi h\u0131zlanmak bir yana durgunluk daha da artt\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Gorba\u00e7ov bunun esas olarak ekonomik sistemdeki “engel mekanizmas\u0131”ndan kaynakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 savundu; Sovyet ekonomisinin “k\u0131smi iyile\u015ftirmelerle s\u0131n\u0131rl\u0131 kalamayaca\u011f\u0131n\u0131, k\u00f6kl\u00fc reform yapmas\u0131 gerekti\u011fini” belirtti. (Gorba\u00e7ov’un Konu\u015fmalar\u0131<\/em>, Halk Yay\u0131nevi 1987, s. 312.)<\/p>\n\n\n\n

B\u00f6ylece ekonomik sistemi “k\u00f6kl\u00fc reform”a tabi tutmay\u0131 savunan “yeni d\u00fc\u015f\u00fcnce” olu\u015ftu. Haziran 1987’de SBKP Merkez Komitesi Genel Kurulu Ekonomi Y\u00f6netiminin K\u00f6kl\u00fc Reformunun Temel \u0130lkeleri<\/em>‘ni kabul ederek ekonomik reformun tam konseptini ortaya koydu. Ayn\u0131 y\u0131l\u0131n Kas\u0131m’\u0131nda Gorba\u00e7ov Amerikal\u0131 bir yay\u0131nc\u0131n\u0131n iste\u011fiyle Reform ve Yeni D\u00fc\u015f\u00fcnce<\/em> kitab\u0131n\u0131 yazd\u0131; bu kitapta Stalin’in 1930’lu y\u0131llardaki sanayile\u015fmesi ve tar\u0131m kolektifle\u015ftirmesi, SBKP Yirminci Kongresi ve Kru\u015f\u00e7ev’in politikalar\u0131, Brejnev ve Kosigin’in 1965’te ba\u015flayan ekonomik reformu gibi bir dizi \u00f6nemli tarihsel sorunu yeniden de\u011ferlendirdi.<\/p>\n\n\n\n

“Reformun bir devrim, \u00fcstelik en bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l, en demokratik devrim” oldu\u011funu vurgulad\u0131.<\/strong> (Gorba\u00e7ov: Reform ve Yeni D\u00fc\u015f\u00fcnce<\/em>, Xinhua Yay\u0131nevi 1987 \u00c7ince \u00e7evirisi, s. 87.)<\/p>\n\n\n\n

 Sovyetler Birli\u011fi’ndeki mevcut reformun k\u00f6keni ve \u00f6z\u00fc, \u00f6nlemleri ve ad\u0131mlar\u0131, sorunlar\u0131 ve beklentileri ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bi\u00e7imde a\u00e7\u0131klad\u0131 ; ayr\u0131ca Sovyet d\u0131\u015f politikas\u0131n\u0131n “yeni d\u00fc\u015f\u00fcnce”si Gorba\u00e7ov’un “insanc\u0131l demokratik sosyalizm”, “insanl\u0131\u011f\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 her \u015feyden \u00fcst\u00fcnd\u00fcr” “yeni d\u00fc\u015f\u00fcnce”si Marksist s\u0131n\u0131f, s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesi ve proletarya diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc teorisini k\u00f6kten ihlal etmi\u015fti.<\/p>\n\n\n\n

Marksizm’e g\u00f6re sosyalist devlet \u00f6z\u00fcnde ancak proletarya diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc devleti olabilir. Proletarya diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc, proletaryan\u0131n devlet makinesini kullanarak \u00fclke i\u00e7inde h\u00e2l\u00e2 direnen burjuvaziye kar\u015f\u0131 y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesidir.<\/p>\n\n\n\n

Burjuvazi s\u0131n\u0131f olarak ortadan kald\u0131r\u0131ld\u0131ktan sonra bile olduk\u00e7a uzun bir tarihsel d\u00f6nem boyunca, burjuvazinin kal\u0131nt\u0131 g\u00fc\u00e7leri var olduk\u00e7a, yeni burjuva unsurlar \u00e7e\u015fitli yollarla s\u00fcrekli \u00fcredik\u00e7e ve uluslararas\u0131 alanda burjuvazi ve ideolojisi b\u00fcy\u00fck bir \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011fe sahip olduk\u00e7a s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesi ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak var olacak ve dolay\u0131s\u0131yla proletarya diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc de gerekli olacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Gorba\u00e7ov’un “yeni d\u00fc\u015f\u00fcnce”si Sovyetler Birli\u011fi’nin d\u0131\u015f politika ilkelerinde ge\u00e7mi\u015fte s\u0131n\u0131f \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 esas alan yakla\u015f\u0131mdan t\u00fcm insanl\u0131\u011f\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 esas alan yakla\u015f\u0131ma ge\u00e7ti. Soyut “t\u00fcm insanl\u0131\u011f\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131” ile ger\u00e7ek s\u0131n\u0131f \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131, ulusal \u00e7\u0131karlar\u0131 ve devlet \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 reddetti; soyut “t\u00fcm insanl\u0131\u011f\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131”na boyun e\u011fme ad\u0131na s\u0131n\u0131f uzla\u015fmas\u0131n\u0131 savundu ve emperyalizmin Sovyetleri “bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l evrim” stratejisi ile y\u0131kma \u00e7abas\u0131n\u0131n ba\u015far\u0131ya ula\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Sovyetler Birli\u011fi Kom\u00fcnist Partisi Marksist s\u0131n\u0131f \u00f6\u011fretisini ve proletarya diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc teorisini tamamen terk etti\u011fi ve Sovyetler Birli\u011fi Kom\u00fcnist Partisi’nin devlete \u00f6nderlik konumundan vazge\u00e7ti\u011fi i\u00e7in 1991 “19 A\u011fustos” olay\u0131ndan sonra Sovyetler Birli\u011fi Kom\u00fcnist Partisi da\u011f\u0131t\u0131ld\u0131. 1991 sonunda Sovyetler Birli\u011fi devleti resmen da\u011f\u0131ld\u0131.<\/p>\n\n\n\n

SBKP’nin y\u0131k\u0131l\u0131\u015f\u0131 ve Sovyetler Birli\u011fi’nin da\u011f\u0131lmas\u0131n\u0131n bir\u00e7ok \u00e7ok karma\u015f\u0131k nedeni vard\u0131r; bunlar aras\u0131nda Marksist s\u0131n\u0131f teorisi, s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesi teorisi ve proletarya diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc teorisinden sapma ku\u015fkusuz \u00f6nemli bir nedendir.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Kitap: Marksist S\u0131n\u0131f M\u00fccadelesi Teorisinin Sovyetler Birli\u011fi ve \u00c7in’de Kavran\u0131\u015f\u0131 ve Uygulamas\u0131 Xi Jinping D\u00f6neminde Kavran\u0131\u015f\u0131 ve Uygulamas\u0131 Chen Yue taraf\u0131ndan kaleme al\u0131nan ve 2025 y\u0131l\u0131nda People\u2019s Publishing House (Renmin Press) taraf\u0131ndan yay\u0131mlanan Marksist S\u0131n\u0131f Analizi \u00dczerine Bir Ara\u015ft\u0131rma: Teori ve Pratik adl\u0131 kitab\u0131n ikinci b\u00f6l\u00fcm\u00fc, “Sovyetler Birli\u011fi Kom\u00fcnist Partisi’nin Marksist S\u0131n\u0131f ve Tabaka Teorisine […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[5,51],"tags":[],"class_list":["post-6763","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-dunya-sosyalizmi","category-dunya-sosyalizmi-tr"],"blocksy_meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6763","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6763"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6763\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6764,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6763\/revisions\/6764"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6763"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6763"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6763"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}