{"id":6795,"date":"2026-11-01T23:33:26","date_gmt":"2026-11-01T23:33:26","guid":{"rendered":"https:\/\/marksizm.org.tr\/?p=6795"},"modified":"2026-11-01T23:33:28","modified_gmt":"2026-11-01T23:33:28","slug":"sirbistanda-onemli-degisim-ve-ogrenci-hareketi-politik-blokunun-secim-zaferinin-sirlari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/marksizm.org.tr\/?p=6795","title":{"rendered":"S\u0131rbistan\u2019da\u00a0 \u00d6nemli De\u011fi\u015fim ve \u00d6\u011frenci Hareketi Politik Blokunun Se\u00e7im Zaferinin S\u0131rlar\u0131"},"content":{"rendered":"\n

S\u0131rbistan\u2019da  \u00d6nemli De\u011fi\u015fim ve \u00d6\u011frenci Hareketi Politik Blokunun Se\u00e7im Zaferinin S\u0131rlar\u0131<\/strong><\/h1>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Derleyen: \u0130rfan Usta<\/strong>, Ekim 2026<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Vucic, 25 Ekim 2026’daki parlamento se\u00e7imlerini kaybetti; kampanyas\u0131 %52,7 oy alan  “\u00f6\u011frenciler listesinin – \u00f6\u011frenciler kazanacak” kampanyas\u0131n\u0131n \u00e7ok alt\u0131nda bir oy ald\u0131,  bu da ona olan destekte kayda de\u011fer bir d\u00fc\u015f\u00fc\u015f demekti. Bu d\u00fc\u015f\u00fc\u015f ani de\u011fil, uzun s\u00fcredir biriken kamuoyu \u015fikayetleri, ani bir olay ve ayn\u0131 zamanda se\u00e7imlere m\u00fcdahale eden d\u0131\u015f fakt\u00f6rlerin ortak sonucuydu.<\/p>\n\n\n\n

Se\u00e7men Tutumunda “Beklenmedik De\u011fi\u015fim”<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Se\u00e7im \u00f6ncesi ile se\u00e7im sonras\u0131 aras\u0131ndaki keskin z\u0131tl\u0131k:<\/strong> Se\u00e7imden bir hafta \u00f6nce yap\u0131lan bir \u00f6nemli anket, Vucic’in kamp\u0131n\u0131n yakla\u015f\u0131k %47 destek ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve \u00f6\u011frenci kamp\u0131n\u0131n yakla\u015f\u0131k 7 puan \u00f6n\u00fcnde oldu\u011funu g\u00f6steriyordu. Ancak nihai sonu\u00e7 bunu yakla\u015f\u0131k 14 puan tersine \u00e7evirdi; bu da \u00e7ok say\u0131da se\u00e7menin oy verme s\u0131ras\u0131nda fikrini de\u011fi\u015ftirdi\u011fini veya daha \u00f6nce “sessiz” olan muhalif se\u00e7menlerin b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekte muhalefet lehine harekete ge\u00e7ti\u011fini g\u00f6steriyor.<\/p>\n\n\n\n

Rekor d\u00fczeyde y\u00fcksek se\u00e7men kat\u0131l\u0131m\u0131:<\/strong> Bu se\u00e7imde se\u00e7men kat\u0131l\u0131m\u0131 %70’e yak\u0131nd\u0131 ve bu oran 1992’den beri S\u0131rbistan’daki en y\u00fcksek oran oldu. Y\u00fcksek kat\u0131l\u0131m esas olarak, daha \u00f6nce siyasete ilgisiz olan ancak “\u00f6\u011frenci listesi” meselesiyle harekete ge\u00e7en kentli ve gen\u00e7 se\u00e7menlerden kaynaklan\u0131yordu; bu durum Vu\u010di\u0107’in taban\u0131nda “seyreltici” bir etki yaratt\u0131. Vu\u010di\u0107 yine de yakla\u015f\u0131k 1,72 milyon oy ald\u0131 ve bu da onun \u00e7ekirdek destek\u00e7ilerinin sa\u011flam kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. Ancak “\u00f6\u011frenci listesi” yakla\u015f\u0131k 2,2 milyon ek oy ald\u0131; bu yeni, mobilize olmu\u015f se\u00e7menler do\u011frudan g\u00fc\u00e7 dengesini de\u011fi\u015ftirdi.<\/p>\n\n\n\n

Neden Muhalefet Kazand\u0131:<\/strong> \u0130\u00e7sel \u00e7eli\u015fkiler temel nedendi, d\u0131\u015f fakt\u00f6rler ise bunlar\u0131 daha da \u015fiddetlendirdi<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Novi Sad tren istasyonu \u00e7at\u0131s\u0131n\u0131n \u00e7\u00f6kmesi:<\/strong> Kas\u0131m 2024’te Novi Sad tren istasyonunun \u00e7at\u0131s\u0131 \u00e7\u00f6kt\u00fc ve 16 ki\u015fi hayat\u0131n\u0131 kaybetti. Bu olay, kamuoyu taraf\u0131ndan k\u00f6t\u00fc altyap\u0131 kalitesi, idari verimsizlik ve sistemli yolsuzlu\u011fun tipik bir \u00f6rne\u011fi  olarak g\u00f6r\u00fcld\u00fc ve yakla\u015f\u0131k iki y\u0131l s\u00fcren \u00fclke \u00e7ap\u0131ndaki protestolar\u0131 do\u011frudan tetikleyerek muhalefet seferberli\u011finin merkezi bir sembol\u00fc haline geldi.<\/p>\n\n\n\n

Temel neden Uzun s\u00fcredir devam eden toplumsal ho\u015fnutsuzluktu:<\/strong> Yolsuzluk, gen\u00e7ler i\u00e7in yetersiz istihdam ve gen\u00e7ler i\u00e7in geli\u015fim f\u0131rsat\u0131 eksikli\u011fi ve d\u00fc\u015f\u00fck idari verimlilik konusunda kamuoyunda uzun s\u00fcredir var olan bir ho\u015fnutsuzluk vard\u0131. Vu\u010di\u0107’in y\u00f6netim modeli b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde ki\u015fisel prestije dayanmaktayd\u0131 ve h\u00fck\u00fcmet \u015fikayetleri ele almak i\u00e7in kurumsalla\u015fm\u0131\u015f kanallardan yoksundur; bu da kazadan sonra bu \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n yo\u011fun bir \u015fekilde patlamas\u0131na yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

D\u0131\u015f Fakt\u00f6rler ve Vu\u010di\u0107\u2019in  Bat\u0131 M\u00fcdahalesini Su\u00e7lamas\u0131:<\/strong> Vu\u010di\u0107, yenilgisinin “birka\u00e7 Avrupa \u00fclkesinden do\u011frudan destek” ve “Amerika Birle\u015fik Devletleri’ndeki derinde-yuvalanm\u0131\u015f g\u00fc\u00e7lerin m\u00fcdahalesi”\u201dnden kaynakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek, kazanan grubu “kukla” olarak nitelendirdi.<\/p>\n\n\n\n

Bir\u00e7ok analist, d\u0131\u015f g\u00fc\u00e7lerin STK’lara uzun vadeli fon sa\u011flama, muhalefete destek verme ve kamuoyunu manip\u00fcle etme yoluyla i\u00e7 \u00e7eli\u015fkileri art\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 kabul ediyor, ancak bunun belirleyici fakt\u00f6r olmad\u0131\u011f\u0131na da i\u015faret ediyor.<\/p>\n\n\n\n

Muhalefetin Stratejisi: Herhangi Bir Merkezi Olmayan “Siyasete Yeni Girenler” \u0130mgesi:<\/strong> “\u00d6\u011frenci listesi” \u00f6\u011frencilerden ad\u0131n\u0131 alsa da, adaylar asl\u0131nda ge\u00e7mi\u015fte siyasi kariyerleri ve kusurlar\u0131 olmayan akademisyenler, doktorlar, sanat\u00e7\u0131lar ve di\u011fer bireylerden olu\u015fturtuldu. Herhangi Bir Merkezi olmayan \u00e7evrimi\u00e7i seferberlik y\u00f6ntemleri kulland\u0131lar, yolsuzlukla m\u00fccadele ve hesap verebilirlik konular\u0131na odakland\u0131lar  ve k\u0131rsal alanlarda da yo\u011fun bir \u015fekilde kampanya y\u00fcr\u00fctt\u00fcler. “Biz onlardan de\u011filiz” \u015feklindeki temiz politika  imaj\u0131n\u0131 ba\u015far\u0131yla olu\u015fturarak, geleneksel siyasetten b\u0131km\u0131\u015f se\u00e7menleri cezbetmeyi ba\u015fard\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n

Se\u00e7imlerin Etkisi Ne Olur?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Vu\u010di\u0107, muhalefet fig\u00fcr\u00fc olarak siyasete kat\u0131lmaya devam edece\u011fini belirtti. Onun \u0130lerleme Partisi yakla\u015f\u0131k olarak 104 sandalyeye ve \u00f6nemli bir taban deste\u011fine sahip ve kurulacak yeni h\u00fck\u00fcmet \u00fczerinde \u00f6nemli bir denge unsuru olu\u015fturacak.<\/p>\n\n\n\n

K\u0131sa d\u00f6nemde S\u0131rbistan’\u0131n d\u0131\u015f politikas\u0131n\u0131n tamamen de\u011fi\u015fmesi olas\u0131 g\u00f6r\u00fcnm\u00fcyor. Somut projeler ve ticari ihtiya\u00e7lar\u0131na dayal\u0131 olarak \u00c7in ve Rusya ile i\u015fbirli\u011fi sa\u011flam bir temele sahip. Ancak yeni h\u00fck\u00fcmet, i\u015fbirli\u011fi projeleri hakk\u0131nda daha fazla soru i\u015fareti yaratabilir ve bu da potansiyel olarak projelerin h\u0131z\u0131n\u0131 yava\u015flatabilir.<\/p>\n\n\n\n

Novi Sad Olay\u0131 Se\u00e7men Tutumunu Nas\u0131l Temelden De\u011fi\u015ftirdi?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bu s\u0131radan bir kamu g\u00fcvenli\u011fi olay\u0131 de\u011fildi. Vu\u010di\u0107 rejimine olan siyasi g\u00fcven e\u015fi\u011fini parampar\u00e7a etti ve mu\u011flak dar\u0131mdaki se\u00e7men \u015fikayetlerini somut ve uyumlula\u015ft\u0131r\u0131lamaz bir \u00f6fkeye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n\n\n\n

Kaza Trajedisinden Yolsuzlu\u011fun Sembol\u00fcne:<\/strong> 65 milyon euroya mal olan yeni tadilat\u0131 yap\u0131lm\u0131\u015f Novi Sad <\/strong>istasyonu, tamamlanmas\u0131ndan k\u0131sa bir s\u00fcre sonra \u00e7\u00f6km\u00fc\u015ft\u00fc ve aralar\u0131nda alt\u0131 ya\u015f\u0131nda bir k\u0131z \u00e7ocu\u011funun da bulundu\u011fu 16 ki\u015finin \u00f6l\u00fcm\u00fcne neden olmu\u015ftu. Kamuoyu, felaketi hemen r\u00fc\u015fvet, yasad\u0131\u015f\u0131 kazan\u00e7lar\u0131n ki\u015filerin cebine aktar\u0131lmas\u0131 ve d\u00fczenleyici denetimin tamamen ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011f\u0131yla ili\u015fkilendirerek, sistematik yolsuzlu\u011fun tart\u0131\u015f\u0131lmaz bir kan\u0131t\u0131 olarak g\u00f6rd\u00fc.<\/p>\n\n\n\n

H\u00fck\u00fcmetin Tepkisi Gerilimi Daha da Art\u0131rd\u0131:<\/strong> Yetkililer, g\u00fcvenilir bir soru\u015fturma y\u00fcr\u00fctmek yerine, yolsuzlukla m\u00fccadele  eden ba\u011f\u0131ms\u0131z STK’lar\u0131n ofislerine bask\u0131nlar d\u00fczenleyerek muhalefeti susturmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131lar. Olay\u0131n kendisini de\u011fil de soru\u015fturma yapanlar\u0131 hedef alan bu taktik iktidar\u0131n kibirli tulumunu ortaya koyarak kamu g\u00fcveninin tamamen yok olmas\u0131na neden oldu.<\/p>\n\n\n\n

\u0130ki Y\u0131ll\u0131k Taban Hareketi:<\/strong> \u00d6\u011frenciler g\u00f6sterilere \u00f6nc\u00fcl\u00fck ederek sokaklara d\u00f6k\u00fcld\u00fcler, Anayasa kitap\u00e7\u0131klar\u0131 ile y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015fler d\u00fczenlediler ve mesajlar\u0131n\u0131 yaymak i\u00e7in k\u0131rsal b\u00f6lgelere gittiler. Kurbanlar i\u00e7in adalet talebiyle ba\u015flayan bu hareket, \u00fclke \u00e7ap\u0131nda bir siyasi harekete d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc. Yakla\u015f\u0131k olarak iki y\u0131l s\u00fcren s\u00fcrekli protestolar boyunca, “hesap verebilirlik” ve “h\u00fck\u00fcmette ve liderlikte de\u011fi\u015fiklik” \u00e7a\u011fr\u0131lar\u0131 her se\u00e7im b\u00f6lgesine yay\u0131ld\u0131.<\/p>\n\n\n\n

\u00c7\u00f6km\u00fc\u015f Bir Yarg\u0131 Sistemi:<\/strong> Yasal s\u00fcre\u00e7ler, as\u0131l sorumlular\u0131n kesin ve kamuoyuna a\u00e7\u0131k bir cezadan ka\u00e7\u0131nmas\u0131yla, s\u00fcrekli ask\u0131ya al\u0131nan ve yeniden ba\u015flat\u0131lan davalarla dolu sinir bozucu bir d\u00f6ng\u00fcyle damgalanm\u0131\u015ft\u0131. Se\u00e7menler, mevcut sistem i\u00e7inde adaletin sa\u011flanamayaca\u011f\u0131n\u0131 fark ettiler; tek \u00e7\u00f6z\u00fcm, kendi oylar\u0131n\u0131 kullanarak t\u00fcm iktidardaki y\u00f6netimi de\u011fi\u015ftirmekti.<\/p>\n\n\n\n

Vu\u010di\u0107’in Ki\u015fisel \u0130tibar\u0131n\u0131n S\u00fcrd\u00fcr\u00fclemez Hale Gelmesinin Nedenleri:<\/strong> \u00a0“Her \u015eeye G\u00fcc\u00fc Yeten Lider” imgesi \u00e7\u00f6kt\u00fc. Vu\u010di\u0107 uzun zamand\u0131r “sorun \u00e7\u00f6z\u00fcc\u00fc” – ulusal istikrar\u0131 korumak i\u00e7in b\u00fcy\u00fck d\u00fcnya g\u00fc\u00e7leri aras\u0131nda ustaca manevra yapabilen bir lider – imaj\u0131 geli\u015ftirmi\u015fti. Ancak bir tren istasyonunda ya\u015fanan trajedi kar\u015f\u0131s\u0131nda Vu\u010di\u0107 tamamen \u00e7aresiz g\u00f6r\u00fcn\u00fcyordu; Ne sokaklardaki halk \u00f6fkesini dindirebildi ne de kurbanlar\u0131n aileleri i\u00e7in h\u0131zl\u0131 bir \u00e7\u00f6z\u00fcm sa\u011flayabildi. B\u00f6ylece onun “her \u015feye kadir” oldu\u011fu efsanesi yerle bir oldu.<\/p>\n\n\n\n

\u00c7ekirdek Vucic Se\u00e7menleri Aras\u0131nda ” Yorgunluk”:<\/strong> Onun 14 y\u0131ll\u0131k g\u00f6rev s\u00fcresi boyunca S\u0131rbistan’da gen\u00e7 i\u015fsizli\u011fi s\u00fcrekli olarak y\u00fcksek seviyelerde kald\u0131 ve bu durum bir\u00e7ok y\u00fcksek e\u011fitimli genci Avrupa Birli\u011fi’ne g\u00f6\u00e7 etmeye itmi\u015fti. \u0130nternet \u00e7a\u011f\u0131nda yeti\u015fen ve eski Yugoslavya’n\u0131n \u00e7alkant\u0131lar\u0131n\u0131 hi\u00e7 ya\u015famam\u0131\u015f bu yeni nesil, Vu\u010di\u0107’in “g\u00fc\u00e7l\u00fc adam” anlat\u0131s\u0131na y\u00fcz vermiyordu;  bunun yerine daha \u015feffaf ve modern bir y\u00f6netim modeli \u00f6zlemi i\u00e7ine girmi\u015flerdi.<\/p>\n\n\n\n

Vucic\u2019in “Denge Diplomasisinin” Azalan Getirileri:<\/strong> Vu\u010di\u0107 y\u0131llard\u0131r AB, Rusya ve \u00c7in aras\u0131nda ince bir \u00e7izgide k\u0131vrak manevralarla y\u00fcr\u00fcyerek S\u0131rbistan i\u00e7in \u00e7e\u015fitli somut faydalar sa\u011flamay\u0131 ba\u015farm\u0131\u015ft\u0131. Ancak s\u0131radan se\u00e7menler, yolsuzluk, istihdam ve kamu g\u00fcvenli\u011fi gibi daha \u00e7ok kendilerini daha yak\u0131ndan ilgilendiren sorunlara g\u00f6re karar verdiler.<\/p>\n\n\n\n

Vucic y\u00f6netiminin “B\u00fcy\u00fck g\u00fc\u00e7 S\u0131rbistan jeopoliti\u011finin ba\u015far\u0131lar\u0131” <\/strong>anlat\u0131s\u0131 art\u0131k se\u00e7menlerin en acil, g\u00fcndelik ihtiya\u00e7lar\u0131na hitap etmiyordu ve h\u00fck\u00fcmetin diplomatik manevralar\u0131n\u0131n parlakl\u0131\u011f\u0131 art\u0131k i\u00e7 y\u00f6netimdeki ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131klar\u0131 gizleyemez hale gelmi\u015fti.<\/p>\n\n\n\n

\u00d6\u011frenci Hareketinin Tan\u0131nmam\u0131\u015f isimleri \u00f6ne \u00e7\u0131karma ve bunu bir avantaj olarak g\u00f6sterme stratejisi:<\/strong> “ \u00d6\u011frenci Hareketinin Listesi”<\/strong> ni haz\u0131rlayan siyasi kamp, geleneksel politikac\u0131lar\u0131n tipik ki\u015fi k\u00fclt\u00fc taktiklerinden bilin\u00e7li olarak uzak durarak, bunun yerine doktorlar, akademisyenler ve sanat\u00e7\u0131lardan—-siyasi ge\u00e7mi\u015fi olmayan kamusal fig\u00fcrlerden olan adaylar\u0131 sahaya s\u00fcrd\u00fc. Bu “biz Vucic gibilerden de\u011filiz” \u015feklinde yaratt\u0131klar\u0131 halka sadakat imaj\u0131, “g\u00fc\u00e7l\u00fc adam siyaseti”nden b\u0131km\u0131\u015f se\u00e7menlerde yank\u0131 buldu ve bu da Vu\u010di\u0107’in ki\u015fisel siyasi prestijinin, muhaliflerin bu “kolektif ak\u0131l” g\u00f6sterisiyle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, modas\u0131 ge\u00e7mi\u015f bir \u015fey olarak g\u00f6r\u00fcnmesini sa\u011flad\u0131.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

S\u0131rbistan\u2019da  \u00d6nemli De\u011fi\u015fim ve \u00d6\u011frenci Hareketi Politik Blokunun Se\u00e7im Zaferinin S\u0131rlar\u0131 Derleyen: \u0130rfan Usta, Ekim 2026 Vucic, 25 Ekim 2026’daki parlamento se\u00e7imlerini kaybetti; kampanyas\u0131 %52,7 oy alan  “\u00f6\u011frenciler listesinin – \u00f6\u011frenciler kazanacak” kampanyas\u0131n\u0131n \u00e7ok alt\u0131nda bir oy ald\u0131,  bu da ona olan destekte kayda de\u011fer bir d\u00fc\u015f\u00fc\u015f demekti. Bu d\u00fc\u015f\u00fc\u015f ani de\u011fil, uzun s\u00fcredir biriken […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[51,5],"tags":[],"class_list":["post-6795","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-dunya-sosyalizmi-tr","category-dunya-sosyalizmi"],"blocksy_meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6795","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6795"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6795\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6797,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6795\/revisions\/6797"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6795"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6795"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/marksizm.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6795"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}