Günümüzde İnsanlığın Ortak Değerleri ve Marksist Sosyalizmin Ortak Değerleri: Sosyalist Değerler ve Avrupa’da Sol Kanat Partiler
Kemal Okur
Dünya Komünist ve İşçi Partilerinin toplantılarında sık sık vurgulandığı gibi bugün insanlığın yüksekte tutması gereken başlıca altı ortak değer bulunmaktadır: Dünya Marksist partiler toplantısında Xi Jinping bu konuda şu ifadeleri kullanmıştı: “Barış, kalkınma (gelişme), hakkaniyet, adalet, demokrasi ve özgürlük tüm insanlığın ortak değerleri ve aynı zamanda Birleşmiş Milletler’in yüce hedefleridir. Bu hedeflere ulaşmaktan çok uzağız ve hala çok çalışmamız gerekiyor”.
Marx ve Engels bilimsel sosyalizmin idealini şöyle tanımlamışlardı: geleceğin komünist toplumunda her bir bireyin özgür ve çok yünlü, bütünsel gelişmesi, toplumdaki herkesin özgür ve çok yünlü, bütünsel gelişiminin önkoşulu olacak…. (1848 Komünist Manifesto)…
Sosyalizm, liberal burjuva ideolojisini aşan ileri ve gelişkin bir ideoloji ve siyasi akım olarak, sömürünün ortadan kaldırılması, sosyal adalet ve eşitliğin gerçekleştirilmesi, her bir bireyin özgür ve çok yönlü gelişiminin gerçekleştirilmesi, insanlığın tümüyle özgürleşmesi ve Zorunluluk Aleminden Özgürlük alemine sıçrama gibi kavram ve değerlerin peşinde koşar ve bu değerlerle her zaman insanlığın ahlaki vicdanında yüksek bir düzeyi temsil eder.
Gelişmekte Olan Ülkelerde Sosyalizm
Gelişmekte olan ülkelerdeki sosyalizm ile modernleşmesini tamamlamış gelişmiş kapitalist ülkelerdeki sosyalizmin değer ve kavramlarının özü aynı kalmakla birlikte biçim, öncelikler ve hedefler açısınden bazı farklılıklar vardır. Örneğin, Çin hükümetinin öncelikle teşvik ettiği 12 sosyalist değer arasında şunlar dikkat çekiyor: refah, demokrasi, uygarlaşma, uyumlu toplum, özgürlük, eşitlik, adalet ve hukukun egemenliği….
Diğer gelişmekte olan ülkelere baktığımızda, sosyalist değerlerin bu ülkelerde büyük bir çekiciliğe sahip olduğunu görüyoruz: Asya, Afrika ve Latin Amerika ülkelerinde ortaya çıkan özgün değerler sömürü karşıtlığı, sınıfsızlık, adalet ve doğaya saygı ve kapsayıcı kalkınma olarak görülüyor. Son on yıl içinde Asya, Afrika ve Latin Amerika ülkelerinde bu değerler daha çekici hale gelmiştir.
Dünya ölçeğinde sosyalizmin başarıları ve kapitalizmin çekiciliğini yitirmesi
Dünya çapında Çin dahil küresel güneyin ekonomik gücünün ve söylem gücünün artması tüm insanlığın ortak değerleri olan barış, kalkınma, hakkaniyet, adalet, demokrasi ve özgürlük değerlerinin daha güçlü bir konuma yükselmesine yol açıyor. İsrail’in son saldırgan eylemleri, dünya halklarının ve ülkelerinin nefretini kazanıyor…
Buna ilaveten dünya ölçeğinde sosyalizmin başarıları ve kapitalizmin çekiciliğini yitirmesi, Avrupa’daki sağ ve sol kanat partilerini de etkiliyor. Sosyalist değerler birçok sol kanat ve yeşil partiyi ve onların tabanını etkiliyor.
Sosyal konular açısından sol partiler sosyal refah politikalarını, ücret artışlarını, haftalık çalışma saatlerinin düşürülmesini, emeklilik yaşının akılcı bir tarzda belirlenmesini ve Kadınların bölüşümden daha fazla pay almalarını desteklemekte ve sosyal adaleti ve adil bölüşümü vurgulama eğilimindedir. Sol kanat partiler, iklim-çevre konularında genellikle daha radikal bir biçimde kirliliğe ve doğaya zararlı emisyon azaltımı ve yenilenebilir enerji politikalarını desteklemekte ve iklim politikasını sosyal adalet ideali ve sosyal adalet pratiği ile birleştirmektedirler. Ekonomi ve ticaret konularında, sol kanat partiler uluslararası işbirliğine daha fazla vurgu yapıyorlar ve Kuzey ile Güney ülkeleri arasında görece adil ilişkiler geliştirimesine vurgu yapıyorlar.
Sol kanat partiler diplomatik konularda ve savaş-barış konularında daha akılcı politikalara destek veriyorlar, örneğin İsrail Komünist Partisi ve hükümeti elde tutan İspanya Sosyalist partisi son Filistin çatışmasında çok iyi bir sınav verdi, İspanya Filistin’i resmen tanıdı. Yunanistan’daki Radikal Sol ittifak partisi SYRİZA ve Yunanistan KP da bu konuda çok iyi bir sınav verdiler.