Çin ve Amerika Birleşik Devletleri Sekiz Maddelik Bir Mutabakata Vardı
27 Eylül 2026, Xinhua Haber Ajansı
Çin Devlet Başkanı Şi Jinping, 23-25 Eylül tarihleri arasında Amerika Birleşik Devletleri’ne bir devlet ziyareti gerçekleştirdi. Ziyaret sırasında iki devlet başkanı, Çin ile ABD arasındaki yapıcı, stratejik ve istikrarlı ilişkinin yanı sıra önemli uluslararası ve bölgesel meseleler hakkında derinlemesine görüş alışverişinde bulundu ve sekiz maddelik bir mutabakata vardılar. Bu mutabakat şunları içeriyor:
I. Her iki taraf da “saygı, hakkaniyet ve eşitliğe dayalı, yapıcı, stratejik ve istikrarlı bir Çin-ABD ilişkisi” inşa etme konusunda anlaştı.
2. Her iki taraf, Asya APEC Liderler Gayriresmî Toplantısı ve G20 Liderler Zirvesi’ne ev sahipliği yapma süreçlerinde birbirlerini destekleme konusunda mutabık kaldı. İki devlet başkanı, diğerinin ev sahipliği yapacağı toplantılara katılma niyetlerini ifade etti.
3. İki devlet başkanı, İran’ın nükleer silah geliştirmeme taahhüdünü yerine getirmesi gerektiği ve hiçbir ülke ya da kuruluşun uluslararası su yollarında geçiş ücreti veya kısıtlama dayatmaması gerektiği konusunda hemfikir kaldı.
4. İki devlet başkanı, Çin ve ABD’nin İkinci Dünya Savaşı’nda müttefik olduklarını ve savaşı kazanmak için omuz omuza mücadele ettiklerini hatırlattı.
5. İki devlet başkanı, Çin-ABD ticaret istişare mekanizmasının olumlu rolünü ve iki ticaret heyeti arasındaki görüşmelerin sonuçlarını —Ortak Ticaret Konseyi gibi mekanizmaların kurulması ve geliştirilmesi, 30 milyar ABD doları tutarında karşılıklı gümrük vergisi indirimi düzenlemesine varılması ve Kuala Lumpur ticaret istişare sonuçlarının kapsamının genişletilmesi dahil— kabul ederek, bunların hayata geçirilmesi talimatını verdi.
6. Çin ve ABD’nin uyuşturucuyla mücadele birimleri arasındaki iş birliğinde önemli ilerlemeler kaydedildi. Taraflar yakın zamanda yakın bir iş birliği içinde çalışarak, yeni psikoaktif maddeler ve öncül kimyasallarla ilgili birçok vakayı ortaklaşa aydınlattı ve her iki ülkede onlarca şüpheliyi tutukladı.
7. Her iki taraf, yapay zekânın riskleri ve faydaları üzerine görüş alışverişinde bulunmak amacıyla bir “Çin-ABD Yapay Zekâ Diyaloğu” kurma konusunda anlaştı. Bir sonraki diyalog toplantısı bu yılın Kasım ayında gerçekleştirilecek. Ayrıca taraflar, yapay zekâ ile ilgili meselelere yönelik iletişim kanalları oluşturma konusunda da mutabık kaldı.
8. ABD, Çin tarafından Atlanta Hayvanat Bahçesi’ne ödünç verilen bir çift dev pandanın gelişini memnuniyetle karşılamaktadır.
Buna ek olarak, Çin ve ABD orduları; kriz iletişimi ile kriz önleme mekanizmalarını güçlendirmek ve Çin’de kaybolan ABD askeri personeline ait kalıntıların aranması konusundaki iş birliğini sürdürmek amacıyla en kısa sürede bir mutabakat zaptı imzalama konusunda anlaştılar.